Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan Para Aktarımında Usulsüzlük ve Kamu Zararı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı: 2014
Daire: 1
Dosya No: 43731
Tutanak No: 45745
Tutanak Tarihi: 27.02.2019
Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Sosyal Güvenlik Kurumundan idareye gönderilen paraların muhasebe kayıtlarına eksik alınması ve kayıtlara girmeyen söz konusu tutarların hak sahibi olmayan kişi ve firmalara aktarılması şeklinde yapılan usulsüz işlemler sonucunda kamu zararı oluşması.

41-303 sayılı ek ilam ile; … İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedilmesi ve muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

43565 nolu dosya ile temyiz başvurusunda bulunan … dilekçesinde özetle;

… Müdürlüğündeki görevine 17.09.... tarihinde başladığını, Saymanlığı …’tan devraldığını,

Banka işlemlerinin yapıldığı Muhabir Banka olan ... Bankası ile yapılan protokolün 15.01.... tarihinde göreve başlamasından önce imzalandığını (EK 1),

Usulsüz para aktarmalarını gerçekleştiren Defterdarlık Uzmanı …’ın, 19.01.... tarihinden 17.09.... tarihine kadar saymanlık müdürlüğü görevini vekâleten yürüttüğünü (EK 2.3 ),

Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK)’ın ... tarih ve ... sayı ile 149 sayfa olan bir rapor düzenlediğini (EK 4),

Adı soyadı Unvanı Saymanlık görevine başladığı tarih Saymanlık görevinden ayrıldığı tarih

… Defterdarlık uzmanı 19.01.... 17.09....

… Sayman yardımcısı 17.09.... 10.09....

… Defterdarlık uzmanı 10.09.... 16.09....

… Sayman yardımcısı 16.09.... 19.11....

… Defterdarlık uzmanı 19.11.... 26.11....

… Sayman yardımcısı 26.11.... 03.12....

… Defterdarlık uzmanı 03.12.... 08.12....

… Sayman yardımcısı 08.12.... 13.08....

… Defterdarlık uzmanı 13.08.... 09.09....

… Sayman yardımcısı 09.09.... 24.12....

… Defterdarlık uzmanı 24.12.... 30.12....

… Sayman yardımcısı 30.12.... 30.09....

… Saymanlık Müdürü 30.09.... 28.04....

… Sayman yardımcısı 28.04.... 05.05....

… Saymanlık Müdürü 05.05.... 21.07....

… Sayman yardımcısı 21.07.... 25.08....

… Saymanlık Müdürü 25.08.... 05.09....

Usulsüz işlemlerin başlaması ve ilk tespit;

İnceleme Raporunun 16 ncı sayfasında da yapılan tespitte; ilk usulsüz işlemlere ...’ın 02.02.... tarihinde başladığını, ... yılında Saymanlık Müdürlüğü vekâleti olmadığı halde 17.10.... tarihli muhasebe işlem fişini Saymanlık Müdür Vekili sıfatıyla … imzaladığının tespit edildiğini (EK 5),

Usulsüz işlemlerin ..., ... ve ... yıllarında sistemli ve periyodik olarak devam ettiğini,

Mahalli Denetim;

İl düzeyinde denetim yetkisine haiz Defterdarlık Uzmanı …’nın, 03.12....-21.12.... tarihleri arasında … Saymanlık Müdürlüğünde 18 gün fiilen denetim gerçekleştirdiğini, Saymanlık Müdürlüğündeki tüm iş ve işlem süreçlerini kapsayan denetimde yukarıda belirtilen usulsüz ödemelere ilişkin en ufak bir tespit yapılamamış olduğunu,

Yine İl düzeyinde denetim yetkisine haiz Defterdarlık Uzmanı …, 02.12....-20.12.... tarihleri arasında … Saymanlık Müdürlüğünde 19 gün fiilen denetim gerçekleştirdiğini, Saymanlık Müdürlüğündeki tüm iş ve işlem süreçlerini kapsayan denetimde yukarıda belirtilen usulsüz ödemelere ilişkin en ufak bir tespit yapılamamış olduğunu,

Merkezi Denetim Elemanın Denetimi;

Merkezi Denetim Elemanı Maliye Uzmanı …’nın … Saymanlık Müdürlüğündeki denetimine 03.07.... tarihinde başladığını,

Usulsüz İşlem Tarihi Tutarı Nevi İlk Usulsüzlük Tarihi:

02.02....

25.07.... ... Noksan Kayıt

15.08.... ... Noksan Kayıt

24.07.... ... Usulsüz Ödeme

25.07.... ... Usulsüz Ödeme

19.08.... ... Usulsüz Ödeme

29.08.... ... Usulsüz Ödeme

Merkezi Denetim Elemanının işe başlama tarihi: 03.07....

İlk tespit tarihi: 02.09....

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere Merkezi Denetim Elemanının denetimi esnasında dahi … iki kez kayıta noksan alma ve beş kez de ödeme olmak üzere yedi kez usulsüz işlem gerçekleştirebildiğini,

Merkezi Denetim Elemanı, Maliye Uzmanı … ilk tespiti bir ayı aşkın süreden sonra 02.09.... tarihinde yapılabildiğini,

ŞİFRE;

Burada şifreden bahsederken iki ayrı şifrenin olduğunu,

Banka şifresi: ... Bankası tarafından kendisi ... Saymanlığında göreve başlamadan önce yalnız … bilgisayarına kurulan programdan, banka hesap özeti cetvelinin alınması ile ilgili şifre olduğunu, sadece bu amaçla kullanılıp ve başka hiçbir yerde kullanılmayacağını, bu şifrenin yalnız … olduğunu,

2 - DMİS programında kullanılan şifre: DMİS uygulamasına geçildiğinde tek şifre olduğunu, bu tek şifre ile muhasebe kayıtlarına girildiğini, onay ve düzeltme işlemleri yapıldığını,

... yıllarının sonuna doğru düzeltme şifresinin genel şifreden ayrıldığını, bunun için kendisinin saymanlığa vekâlet ettiği zamanlardaki geriye dönük düzeltme işlemlerini ...’ın kendi şifresi ile yaptığını,

Yani; banka hesap cetvelinin alınması için kullanılan banka şifresinin DMİS de; DMİS şifresinin de Banka hesap cetvelinin alınmasında kullanılamayacağını, işlem yapılamayacağını,

Kendisinin herhangi bir şekilde şifre vermediğini, şifresi ile de yapılmış herhangi bir usulsüz işlem olmadığını,

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı İnceleme Raporunda da belirtildiği üzere, muhasebe kayıtlarının ilk seferinde doğru olarak sisteme girildiğini, sonrasında usulsüz işlemleri kontrollerden kaçırma ve gizleme amacıyla defalarca kez iptal edilerek düzeltme yapıldığını,

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen İnceleme Raporunun 24 üncü sayfasında; ... Laboratuvarı Müdürlüğüne yaptırılan incelemede …’ın imza taklit ettiğinin tespit edildiğinin belirtildiğini (EK 6.7),

Diğer yandan … Maliye Uzmanlarınca cezaevinde alınan ifadesinde “...Soruşturma konusu ile ilgili olarak Saymanlıkta görev yapan diğer personelin hiçbir bilgisi ve iştiraki yoktur...” diye ikrar ve ifadesinin bulunduğunu (EK 8),

Gerekçeleri ve savunmasının;

İlamın 13 üncü sayfasında belirtile satıştan iadelerle ilgili olarak;

Satışlardan iade veya satış gibi gösterilen gerçeğe aykırı ödeme talimatları ile çeşitli firmalara aktarma yapıldığının belirtildiğini ancak Maliye Uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı İnceleme Raporunun 24 üncü sayfasında ..., ... ve ... yıllarına ilişkin işlemlerin tümüyle incelendiği ve sadece 29.08.... tarihinde toplam ... lira olmak üzere bir kez bu işlemin yapıldığının tespit edildiğini ( EK 24), genele şamil olmadığını,

Bu konuda Maliye Uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı İnceleme Raporunun 24 üncü sayfasında belirtildiği gibi …’ın, banka işlemlerinde imza taklidi yaptığı bu imza taklidinin de ... Laboratuvarı Müdürlüğündeki incelemeyle tespit edildiğini (EK 6.7),

Yine DMİS LOG kayıtlarından bu muhasebe kayıtlarının kaydetme ve onay işlemlerinin … tarafından yapıldığının inceleme raporunda tespit edildiğini (EK 6),

Bu işlemin yapılış tarihinin de kendisinin vekalet ettiği süreler içerisinde olmadığını yani bu husus ile ilişkilendirilemeyeceğini,

1 - İlamda; “. . . Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen sağlık gelirlerine ait tutarların muhasebe kayıtlarına eksik kaydedilmek suretiyle kamu zararına neden olunduğuna, ” denildiğini,

Öncelikle kayıtlara noksan alındığı belirtilen ve kamu zararı ile ilişkilendirilen 3015,5639 ve 6089 yevmiye nolu muhasebe işlem fişlerine bakıldığında muhasebe kayıtlarının bankadan yapılan herhangi bir ödemeye veya gidere ilişkin olmayıp, banka hesabına giren tutarlara ait muhasebe kayıtları olduğunu (EK 9) (Bu MİF lerin asıllarına Sayıştay Denetçilerinin ulaşamadığını) (EK 9.1),

Burada, banka hesabına giren tutarların saymanlığın muhasebe hesaplarına noksan kaydedilmesinin, bankaya giren tutarı değiştirmediğini yani hesaplara noksan alınmasının, SGK’dan gelen tutarlardan bir eksilmeyi veya herhangi bir gidere sebep olmadığını, bunun bir kayıt hatası olduğunu,

Bu kayıt hatasından dolayı sorumluluk yüklenemeyeceğini,

Örneğin; 25.07.... tarih ve 5639 yevmiye nolu muhasebe işlem fişi ile ... TL hesaplara alınması gerekirken ... TL noksanı ile ... TL olarak hesaplara alınmış olduğunu ancak bu hatalı kaydın ... TL’yi kaybetmediğini, bu miktarın yine banka hesabında mevcut olduğunu, yani bu hatalı kayıt ile bankadan fiilen bir gider veya eksilmenin olamayacağını,

Bahse konu olan bu kayıt hataları sebebiyle; gelen tutarların saymanlık hesaplarına noksan kaydedilmesinin banka mevcudunu fiilen değiştiremeyeceğini,

Burada bir kamu zararından bahsedilecekse SGK gelen ve saymanlık banka hesabına fiilen giren tutarların hesaplara noksan alınması ile değil, yapılan ödemelerle ilişkilendirilmesi gerektiğini, gelen paranın kayıtlara noksan alınmasının; bir kayıt hatası olduğunu, sonucu tayin edici bir nitelik taşımadığını,

Kamu zararı olarak değerlendirilen tutarların hiç birinde verile emri veya herhangi bir sarf belgesi bulunmadığını, tanzim edilmediğini, kendi imzasına bağlı gelirin azalması veya usulsüz bir giderin bulunmadığını,

Diğer yandan ıslak imzalı banka hesap cetvelini almamakla kamu zararına elverişli ortam sağlandığı değerlendirmesinin de isabetli bir değerlendirme olmadığını, ıslak imzalı banka hesap cetvelinin alınması gerektiğini ancak ıslak imzalı banka hesap cetveli alınmış olsa bile sonucun değişmeyeceğini,

Örnek olarak:

(Ek: 3,4,5 Rapor)

Yani, bankaya gelen paraların; doğru tutarlarının kayda girildiği ancak DMİS sisteminde kayıtlı olan tutarların … tarafından değiştirildiğini, Bakanlık Maliye Uzmanlarının LOG kayıtlarından tespit ettiklerini (EK 13.14.15.16.17),

Yukarıdaki örneklerin; (banka ekstrası ıslak imzalı alınsaydı dahi) hesaplara doğru kayıt alınmış olsaydı dahi sonradan değiştirileceğini gösterdiğini,

Banka ekstrasının alınmamasının; geliri azaltıcı veya gidere bir sebep olmadığını ancak finansal veriler ve tablolara esas teşkil ettiğini, hiç bir mevzuatta banka ekstrasının alınmamasının geliri azaltacağı veya gidere sebep olacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığını,

5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;

“(Değişik birinci fıkra: 25.4.2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması.

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22.12.2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.” denildiğini,

Burada konunun muhtemelen e bendi ile ilişkilendirildiğini,

Ancak Sosyal Güvenlik Kurumundan gelen paraların Saymanlığın tarh ve tahakkukuna bağlı olan bir tahsilat olmadığını, bir vergi veya milli emlak geliri gibi tahsili Saymanlığın tarh ve tahakkukuna bağlı bulunmadığını, Üniversite Hastanesinin aylık dönemler sonunda SGK ile mutabık kaldığı tutarın, Saymanlığın banka hesabına geldiğini, Saymanlığın gelen tutarları kayda aldığını, bunun içinde Saymanlığın tahakkuk kayıtlarının noksan, fazla veya hiç tahakkuku olmazsa dahi gelirde herhangi bir eksilmenin olmayacağını, bunun için de kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması ile ilişkilendirilemeyeceğini,

Emsal olmak üzere:

Sayıştay Başkanlığı 2.Dairesinin; ... yılı için 30 Kasım 2016 tarih ve 454 ilam nolu;18.10.2016 tarih ve 35422 sayılı kararın 16 ncı sayfasında:

“... Buna göre usulsüz işlemler nedeniyle ortaya çıkan kamu zararının, muhasebe yetkilisi olduğu için savunması alınan … (Sayman Yardımcısı-Saymanlık Müdürü Vekili) mevzuata aykırı karar, işlem ve eyleminden kaynaklanmadığı, kamu zararına ilişkin olarak illiyet bağı olmadığından kamu zararında sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır...” denilmek suretiyle sorumluluğunun kaldırıldığını (İlam kesinleşmiştir) (Ek 18),

Sayıştay Başkanlığı 2.Dairesinin; ... yılı için 30 Kasım 2016 tarih ve 312 ilam nolu;18.10.2016 tarih ve 35423 sayılı kararın 16 ncı sayfasında;

“...Buna göre usulsüz işlemler nedeniyle ortaya çıkan kamu zararının, muhasebe yetkilisi oldukları için savunmaları alınan … (Saymanlık Müdürü) ve … (Sayman Yardımcısı-Saymanlık Müdürü Vekili) mevzuata aykırı karar, işlem ve eyleminden kaynaklanmadığı, kamu zararına ilişkin olarak illiyet bağı olmadığından kamu zararında sorumlulukları bulunmadığı anlaşılmıştır...” denilmek suretiyle sorumluluğunun kaldırıldığını (İlam kesinleşmiştir) (Ek 19),

Yani ... ve ... yıllarına ilişkin olarak yapılan yargılamada sorumluluğunun kaldırıldığını,

... Merkez Saymanlık Müdürlüğü banka ve emanet hesaplarında kayıtlı tutarların hak sahibi olmayan üçüncü kişilere aktarılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi hakkındaki Sayıştay 3. Dairesinin 22.04.... tarihli ve 1499 Nolu Ek İlamında;

“... bir kamu görevlisinin oluşan kamu zararı nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için söz konusu zararın kamu görevlisinin karar, işlem veya eylemi sonucunda oluşması diğer bir ifadeyle zarar ile kamu görevlisinin, işlem veya eylemi arasında bir illiyet bağının mevcut olması ve zarara neden olan karar, işlem veya eylemin kamu görevlisinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliğinden kaynaklanması gerekmektedir... (EK 23,1499 sayısı ilamın 3 ve 4 üncü sayfası)

Yukarıda yer verilen usulsüz işlemlerin gerek 5018 sayılı Kanunun 71 inci ve 657 sayılı Kanunun 12 inci maddesi gerekse Sayıştay Genel Kurulu Kararı çerçevesinde değerlendirilmesi durumunda da, ortaya çıkan kamu zararı nedeniyle sorumluluğu bulunan kişinin suç teşkil eden fiilleri kasten işleyen ve bu şekilde mal edinen memur olduğu, görevinden kaynaklanan kontrolleri yerine getiren ve usulsüz işlemlerde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmali bulunmayan muhasebe yetkilisine sorumluluk affedilmeyeceği kanaatine varılmıştır (EK 23; 1499 No.lu Ek İlamı 6 inci sayfası)”

Denilmek suretiyle, muhasebe yetkilisinin beraatına ilişkin hüküm tesis edildiğini,

Sayıştay 3. Dairesinin 22.04.... tarihli ve 1499 Nolu Ek İlamında;

“... Ayrıca 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında da; "5018 sayılı Kanuna göre mali sorumluluğun şartları şöyle sıralanabilir:

Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalıdır.
Ortada bir kamu zararı olmalıdır.
Mevzuata aykırı Karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olmalıdır.

Bu yeni sorumluluk sisteminde objektif (kusursuz) sorumluluk anlayışından vazgeçilmiş bulunulmaktadır.

Bilindiği üzere muhasebe yetkilileri, 5018 sayılı Kanunun 61 inci maddesi hükmü uyarınca kendilerine verilen görev ve sorumlulukları muhasebe birimi personeli aracılığıyla yerine getirmektedir. Muhasebe birimlerine verilen görev ve sorumlulukların etkin, doğru ve tam bir biçimde yerine getirilebilmesi amacıyla, muhasebe birimlerinde görev yapan personelin görev unvanlarıma göre is tanımları yapılmakta, muhasebe işlemleri de muhasebe yetkilisince belirlenen iş grubuna dahil memurlarca kayıt altına alınmaktadır.” denildiğini (EK 23; 1499 Nolu Ek İlamı 4 inci sayfası),

T.C Sayıştay Başkanlığının Sayıştay 3. Dairesinin 22.04.... tarihli ve 1499 Nolu Ek İlamında belirtildiği üzere görev dağılımının tarafınca yapıldığını (Ek 20.21.22),

Yapılan usulsüz iş ve işlemler ile hiçbir illiyet bağının bulunmadığını,

Emsal olmak üzere; T.C Sayıştay Başkanlığının 1499 nolu ilamı ve 22.04.... tarihli ek ilamının da ekte sunulduğunu (Ek 23),

Sonuç olarak imzaladığı iddia edilen üç adet muhasebe işlem fişi ile SGK’dan gelen paranın noksan kayda alınması ve banka hesap özetinin ıslak imzalı alınmamasının geliri azaltıcı veya gidere sebep olmayacağını, kayıt hatası olarak değerlendirileceğini,

Kendi imzası ve şifresine bağlı bir gelir azalması veya gider olmadığını, söz konusu ödemeler içinde herhangi bir ödeme emri veya sarf belgesi tanzim edilmediğini, illiyet bağı kurulamayacağını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sorumlu … dilekçesine cevaben verilen Başsavcılık mütalaasında;

“… (Döner Sermaye İşletmesi) ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 (302) sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünü Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla temyiz eden … ilgi yazı ekinde gönderilen 23.03.2018 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.

Adı geçen, dilekçesinde özetle;

Daha önceki savunmalarını da tekrarlayarak, … Saymanlık Müdürlüğündeki görevine 17.09.... tarihinde başladığını, Saymanlık Müdürü … göreve başladığı tarihe kadar Saymanlık Müdürlüğü görevini vekâleten yürüttüğünü, söz konusu usulsüz aktarmalara ilişkin banka işlemlerinin yapıldığı muhabir banka olan T. ...Bankası ile yapılan protokolün 15.01.... tarihinde kendi görev süresinden önce imzalandığını ve protokol şartlarının belirlenmesi ve imza altına alınması hususlarında hiçbir katkısının bulunmadığını,

Kurumla hiçbir ticari ilişkisi olmayan kişi ve firmalara para aktarılmasına ilişkin usulsüz işlemlerin halen tutuklu bulunan Defterdarlık Uzmanı … tarafından gerçekleştirildiğinin, Muhasebat Genel Müdürlüğü Maliye Uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporu ile tespit edildiğini,

Maliye Bakanlığı; Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK)’nın ... tarih ve ... sayı ile 149 sayfa olan bir rapor düzenlendiğini, İnceleme Raporunun 16. sayfasında da yapılan tespitte; ilk usulsüz işlemlere ...’ın 02.02.... tarihinde başladığının, ... yılında Saymanlık Müdürlüğü vekâleti olmadığı halde 17.10.... tarihli muhasebe işlem fişini Saymanlık Müdür Vekili sıfatıyla ...'ın imzaladığının tespit edildiğini, usulsüz işlemlere ..., ... ve ... yıllarında sistemli ve periyodik olarak devam ettiğinin anlaşıldığını,

Sosyal güvenlik kurumundan gelen paraların eksik kayda alınması ve usulsüz para aktarmaları Defterdarlık Uzmanı … tarafından elektronik ortamda alınan hesap özet cetvelleri, yine elektronik ortamda tahrip ederek değiştirmek suretiyle gizlendiğini, hesap bilgilerine erişimi sağlamak için banka tarafından sağlanan programın, banka protokolünün yapılmasına müteakip sadece … kullandığı masaüstü bilgisayara kurulduğunu ve şifresinin de sadece kendisine verildiğini,

Sorguda sorumlu olduğu belirtilen usulsüz para aktarmalarının, mevzuat hükümlerine aykırı olarak bankaya gönderilen faks ve elektronik ileti şeklinde gerçeğe aykırı ödeme talimatlarıyla gerçekleştirildiğini, eğer banka, mevzuatta belirtildiği şekilde ıslak imzalı ve mühürlü gönderme emirlerini aramış olsaydı, bu usulsüz ödemelerin hiç gerçekleşmemiş olacağını,

Saymanlık Müdürlüğüne vekalet ile göreve başladığı 17.09.... tarihinde Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 586 ncı maddesi gereği tatbik imzası ile birlikte T. ...Bankası A.Ş. ... şubesine bildirildiğini, ancak banka, gönderilen tüm bu yetki yazılarına itibar etmeyerek yetkisiz bir personel olan … tarafından gerçekleştirilen, mevzuat şartlarına uymayan, ıslak imzasız, faks ve elektronik talimatlarla sorguda belirtilen usulsüz para aktarma işlemlerinin gerçekleştirildiğini ve sorguda belirtilen usulsüz para aktarma işlemlerinin hiçbirinde imzasının bulunmadığını,

… Saymanlık Müdürlüğünde muhasebe kayıtlarının DMİS (Döner Sermayeli işletmeler Mali Yönetim Sistemi) üzerinden gerçekleştirildiğini, DMİS sisteminin elektronik veri güvenliği açısından oldukça zayıf olduğunu, güvenli bir hat ile veri iletimi sağlanmadığını ve herhangi bir IP tanımlaması yapılmadığı için web iletişimi bulunan tüm bilgisayarlardan giriş imkanı bulunduğunu, ayrıca sistemin muhasebe kayıtlarının yılı içerisinde geriye dönük olarak tamamen iptal edilmesini veya değiştirilebilmesini mümkün kıldığını, inceleme raporunda da belirtildiği üzere … DMİS sistemindeki bu boşluklardan yararlandığını,

Sosyal güvenlik kurumundan gönderilen paraların banka hesabı kayıtlarına eksik kaydedilmesi ve satışlardan iade gösterilen tutarların kurumla hiçbir ticari ilişkisi olmayan kişi ve firmalara usulsüz olarak aktarılması gerçeğine birebir uygun belgelerle yapıldığını, bu durumun da konusu suç teşkil eden bu fiillerin ne kadar nitelikli olduğunu ve tespitinin imkânsızlığını ortaya koyduğunu,

Kamu zararı anlamında; kendi ihmalinden kaynaklanan hiçbir işlemin sonucu tayin edici bir nitelik taşımadığını, kendisine izafe edilen hususun bir kayıt hatası olduğunu, kendi imzasına ve şifresine bağlı bir gelir azalması veya giderin bulunmadığını, söz konusu ödemeler içinde herhangi bir ödeme emri veya sarf belgesi tanzim edilmediğini,

İfade ederek, … ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 (302) sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

… İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedildiği,

Muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapıldığı, bu hususlara ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Maliye Uzmanları tarafından ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunun hazırlandığı görülmüştür.

Rapor ekinde yer alan muhasebe işlem fişleri, banka hesap ekstreleri, gönderme emirleri, İnceleme Raporu ile Bilirkişi Raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda;

Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Türkiye ...Bankası A.Ş’de açılan ...- TRY Numaralı (... müşteri numaralı) hesabı kullandığı, bu hesaba Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından … Araştırma ve Uygulama Hastanesi adına ve tedavi ücretleri karşılığı olarak para yatırıldığı,

Muhasebe Uzmanı … bu usulsüz ödemelerin gerçekleşmesinde; Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların banka hesabı kayıtlarına eksik kaydedilmesi, kaydedilmeyen kısımların gerçeğe aykırı ödeme talimatlarıyla bazı kişi ve firmalara aktarılması ile satışlardan iade gibi gösterilen tutarların gerçeğe aykırı ödeme talimatlarıyla çeşitli firmalara aktarılması yöntemlerini kullandığı,

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;

“Muhasebe birimlerinin hesabı bulunan bankalarca, bir gün içinde muhasebe birimi adına tahsil edilen tutarlar ile karşılığında onaylanan veya düzenlenen alındıların tarih ve numaralarını; muhasebe birimi adına ödenen veya gönderilen tutarlar ile bunlara ait çek ve gönderme emirlerinin tarih ve numaralarını gösteren iki nüsha banka hesap özet cetveli düzenlenerek ertesi gün muhasebe birimine gönderilir. Banka hesap özet cetvelinin bir nüshası muhasebe işlem fişine bağlanır, diğer nüshası ise açılacak bir dosyada muhafaza edilir. Tahsilat ve ödemeleri ayrıntılı olarak gösteren cetvelin, bankaca, en geç ertesi gün düzenlenerek onaylandıktan sonra teslimat müzekkeresi ve gönderme emirlerinin ikinci nüshalarıyla birlikte muhasebe birimine gönderilmesi ve muhasebe birimlerinin de bu cetveli araması gerekir.”

denilmesine rağmen, söz konusu Yönetmelik hükmüne uyulmayarak bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadığı, bunun yerine elektronik ortamda söz konusu hesabın günlük kayıtlarına ulaşıldığı ve günlük hesap özet cetveli alındığı, hesap bilgilerine erişimi sağlamak için banka tarafından sağlanan “(…@ftp.....com.tr-WinScp)" programının Defterdarlık Uzmanı … kullandığı masaüstü bilgisayara kurulduğu ve şifresinin kendisine verildiği, elektronik ortamda günlük banka hesap özet cetvellerine (ekstrelere) ulaşan adı geçen memurun ekstrelerde yer alan SGK dan gönderilmiş paraları olduğundan daha düşük göstermek suretiyle tahrifat yaptığı ve böylece gerçeğe aykırı ekstre ürettiği, sahteciliğin anlaşılmaması için, İşletme Müdürlüğünce hazırlanan ve Saymanlığa gönderilen SGK tahsilatlarına ilişkin bazı muhasebe işlem fişleri ve bunların üst yazılarının da tahrif edildiği, daha sonra bu tahrif edilmiş ekstreler esas alınarak muhasebe kayıtlan yapılarak SGK 'dan gönderilen paraların saymanlık kayıtlarına eksik kaydedildiği, bu yöntemle muhasebe kayıtları dışında tutulan ve Türkiye ...Bankası ... Şubesi hesabında bulunan paraların bahsi geçen memurun düzenlediği sahte ödeme talimatlarıyla İşletme ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve firmalara aktarıldığı, daha sonra hesap bilgilerine ulaşmak için banka tarafından kurulan sistem üzerinden alınan ekstreler üzerinde tahrifat yapılarak (söz konusu usulsüz ödemeler ekstrelerde gösterilmeyerek) usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtları dışında tutulduğu,

Program üzerinden alınan ve ıslak imza olmadığı için kolaylıkla tahrif edilen ekstreler kullanılarak usulsüz ödemelerle sonuçlanan bir dizi usulsüz işlemin gerçekleştirilmiş olmasında Muhasebe Müdürü … ve Muhasebe Müdür Yardımcısı … ihmallerinin de elverişli bir ortam sağladığı,

Ayrıca Muhasebe Müdürü … kendisine sağlanan DMİS şifresinin gizli tutulması konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği için şifrenin başkalarınca öğrenilmesine ve muhasebe kayıtlarının usulsüz olarak değiştirilmesinde kullanılmasına neden olduğu,

Döner Sermaye Saymanlığının işletmenin gelir ve giderlerin takip ve kontrol işlemleri için kullandığı DMİS muhasebe Uygulama Programı; İşletme Müdürünün erişimine açık olduğu, raporlar bölümünden hastanenin her türlü mali bilgisine ulaşılabilmesinin mümkün olmasına rağmen üç yıl boyunca çok sayıda usulsüz işlemle hastaneye ait toplam ... TL gibi hastane için çok büyük ve önemli bir tutarın hak sahibi olmayan kişi ve firmalara aktarılmasında İşletme Müdürü … da ihmalinin bulunduğu, hastanenin mali işlemlerine ilişkin olarak İşletme Müdürlüğünün tuttuğu kayıtlarla Saymanlığın kayıtlarının hiç karşılaştırılmadığı, yine sorumluların savunmalarından da anlaşıldığı üzere yıl sonlarında SGK tahsilatlarının yıllık toplamlarında İşletme kayıtlarıyla Saymanlık kayıtları arasında önemli tutarsızlıklar görüldüğü halde bunların araştırılması yoluna gidilmediği, oysa 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 12 nci maddesi gereği işletmenin idari ve mali işlemlerini mevzuata ve işletmecilik ilkelerine uygun bir şekilde yürütmekle görevli olan işletme müdürü, aynı zamanda 18 inci madde gereği Yönetmeliğin 16 ve 17 nci maddelerinde sayılan mali işlemlerle ilgili kontrol ve takip görevlerinden de sorumlu olduğu,

anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen usulsüz işlemler nedeniyle ortaya çıkan kamu zararından, suç teşkil eden fiilleri kasten işleyen … ile birlikte görevlerinden kaynaklanan kontrolleri yerine getirmede gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek ihmallerinden dolayı usulsüz işlemlerin oluşmasına elverişli bir ortam sağlayan Muhasebe Yetkilileri ile işletme Müdürü de sorumludur.

Bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile … ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün, tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa edilmektedir.” denilmiştir.

Sorumlu ikinci temyiz dilekçesinde özetle;

İlgi sayılı Mütalaanın 3/4 sayfasında;

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;

“Denilmesine rağmen, söz konusu Yönetmelik hükmüne uyulmayarak bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadığı...”

“Program üzerinden alınan ve ıslak imza olmadığı için kolaylıkla tahrif edilen ekstreler kullanılarak usulsüz ödemelerle sonuçlanan bir dizi usulsüz işlemin gerçekleştirilmiş olmasında Muhasebe Müdürü … ve Muhasebe Müdür Yardımcısı ... ihmallerinin de elverişli bir ortam sağladığı,”

“...ihmallerinden dolayı usulsüz işlemlerin oluşmasına elverişli bir ortam sağlayan Muhasebe Yetkilileri ile işletme Müdürü de sorumludur...” denildiğini,

1 -Banka ekstrasının ıslak imzalı olarak alınmamasının; bir kamu zararı veya kamu giderine sebep olacağına dair bir tek mevzuat gösterilemediğini, sonucu tayin edici bir nitelik taşımadığını, buna uygulanacak cezaya ilişkin bir hükmün mevzuatta yer almadığını,

Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların banka hesabı kayıtlarına eksik kaydedilmesi üzerinde ısrarla durulduğunu ancak dosyada mevcut olan savunmalarında da Maliye Uzmanlarının İnceleme Raporlarında da ıslak imzalı olarak alınan banka ekstralarının banka hesabı kayıtlarına doğru girip daha sonra defalarca değiştirildiğinin LOG kayıtlarından tespit edildiğini,

(Kamuda görev yapanların maaşlarını bankadan aldıklarını, kaç kamu görevlisi maaş hesabına ait banka ekstrası aldığını, ekstra almadığı için maaşında bir eksilme veya irademiz dışında bir gider olmadığını)

2 -Mütalaanın 3 üncü sayfasında;

”... Muhasebe Müdür Yardımcısı …’nun ...” denildiğini,

Gerek Defterdarlıktaki dosyada, gerekse saymanlıktaki dosyada, gerekse inceleme raporunda veya imzası bulunan hiçbir belgede görev unvanının Muhasebe Müdür Yardımcısı olarak geçmediğini,

Mütalaanın 3 üncü sayfasının son paragrafında üç yıldan (...,...,...) bahsedildiğini,

Ama ... ve ... yıllarına ait kesinleşen ilamlardan bahsedilmediğini, Sayıştay Başkanlığı 2.Dairesinin; ... yılı için 30 Kasım 2016 tarih ve 454 ilam nolu; 18.10.2016 tarih ve 35422 sayılı kararın 16 ncı sayfasında, yine 2.Dairenin; ... yılı için 30 Kasım 2016 tarih ve 312 ilam nolu;18.10.2016 tarih ve 35423 sayılı kararının 16 ncı sayfasında sorumluluğunun kaldırıldığını (ilamların kesinleştiğini), yani ... ve ... yıllarına ilişkin olarak yapılan yargılamada sorumlu tutulmadığını,

Ayrıca;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 7 nci maddesinin (3) nolu bendinde;

“Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” denildiğini, burada da illiyet bağının nasıl tespit edildiği ve kurulduğunun anlaşılamadığını,

Mütalaada belirtilen hususlar kamu zararı bağlamında;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 71 inci maddesi ile de ilişkilendirilmediğini,

Diğer yandan 5237 sayılı Kanunun “Suçta ve cezada kanunilik ilkesi” Madde 2 nin birinci bendine de muhalefet edildiğini (5237/2 . 1), Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemeyeceğini ve güvenlik tedbiri uygulanamayacağını belirterek temyiz talebinin kabul edilmesini istemiştir.

Başsavcılık tarafından sorumlu dilekçesine verilen ikinci mütalaada;

“İlgi yazınız ekinde gönderilen ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup; adı geçen tarafından ileri sürülen hususların, 13.04.2018 tarih ve E-1819482-20364-37956 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

43684 nolu dosya ile temyiz talebinde bulunan … dilekçesinde özetle;

1-GENEL BİLGİ

… Müdürlüğündeki görevine 30.09.... tarihinde başladığını (EK.1), Saymanlığı Müdür Yardımcısı … devraldığını, Saymanlık Müdürlüğü görevini 05/09/... tarihli Valilik Oluru ile Gönen Malmüdürlüğüne görevlendirilmesine kadar yürüttüğünü,

Banka işlemlerinin yapıldığı Muhabir Banka olan ... Bankası ile protokolün 15.01.... tarihinde kendisi göreve başlamadan önce imzalandığını (EK.2),

Usulsüz para aktarmalarını gerçekleştiren Defterdarlık Uzmanı …’ın 19.01.... tarihinden, … başladığı tarih olan 17.09.... tarihine kadar saymanlık müdürlüğü görevini vekaleten yürüttüğünü (EK.3) ifade eden sorumlu ... dilekçesinde;

2- USULSÜZ İŞLEMLERİN BAŞLAMASI VE İLK TESPİT,

3-MAHALLİ DENETİM,

MERKEZİ DENETİM ELEMANIN DENETİMİ’ne ilişkin açıklamalara yer vermiş olup buradaki açıklamalar, … açıklamaları ile aynı olduğundan tekrar yer verilmemiştir.

Sorumlu dilekçesinin devamında özetle;

BANKA FAKTÖRÜ (...Bankası);

Yapılan usulsüz ödemelerin esas kusurlu tarafının ... Bankası …Şubesi olduğunu, Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme raporunun 6. sayfasında;

“Usulsüz aktarma işlemleri, günlük banka ödemeleri için Saymanlıkça düzenlenen gönderme emri ve eki gönderme emri listesinde ayrı olarak, … tarafından hazırlanıp imzalanan ve Türkiye ...Bankası ... Şubesine fakslanan son gönderme emri listeleriyle gerçekleştirilmiştir. Fakslar ...(döner Sermaye Saymanlığının faks numarası) ve ...(... Tıp Fakültesi Dekan Sekreterliği) numaralı fakslardan gönderilmiştir. Yukarıda belirtilen gerçeğe aykırı gönderme talimatları (gönderme emri listeleri) ...Bankası ... Şubesinden temin edilmiştir..." denildiğini (EK.5),

Ekte sunulan Gönderme Emri Listelerinin incelendiğinde görüleceği gibi; ödeme listelerini ...’ın Muhasebe Uzmanı kaşesini basarak imzaladığını, listeler de Saymanlık mühürünün dahi kullanılmadığını, ... yılında yapılan bütün usulsüz işlemlerin tamamının bu şekilde geçekleştirildiğini (EK.6-1.2.3.4.5.6.7),

Kaldı ki ... yılında … Saymanlık Müdürlüğüne vekaletinin de söz konusu olmadığını çünkü ... yılında Saymanlık Müdürü olarak kendisinin ve Sayman Yardımcısı olarak … olduğunu, hiçbir surette izinlerini dahi çakıştırmadıklarını, Saymanlık yetkisi müdür olarak kendisinde, izine ayrıldığında da Saymanlık vekaletinin Sayman Yardımcısı … verildiğini,

Usulsüz para aktarmalarının, ...’ın mevzuat hükümlerine aykırı olarak bankaya gönderdiği faks ve elektronik ileti şeklindeki gerçeğe aykırı ödeme talimatlarıyla gerçekleştirildiğini (EK.6-1.23.4.5.6.7 ),

Kendisinin göreve başladığı 30/09/... tarihinde Ankara’da müdürlük sınavına girdiği aynı gün dahi … verdiği talimatla bir seferde ... TL’lik ödeme geçekleştirmiş olduğunu (EK.7), yani Defterdarlık Uzmanı … Saymanlık Müdürlüğünde görevinde olmadığı ve sınav için Ankara'da bulunduğu 30/09/... tarihinde bile usulsüz işlem gerçekleştirdiğini,

Sayıştay Başkanlığı 2.Dairesinin; ... yılı için 30 Kasım 2016 tarih ve 312 ilamı ile yapılan yargılamada sorumluluğunu kaldırdığını (İlam kesinleşmiştir),

30 Kasım 2016 tarih ve 312 ilam nolu; 18.10.2016 tarih ve 35423 sayılı kararın 16 ncı sayfasında;

Ödeme talimatlarının gerçeğe aykırı olduğu hususunun, Maliye Uzmanları tarafından düzenlenen inceleme raporunda tespit edildiğini,

Eğer banka, mevzuatta belirtildiği şekilde ıslak imzalı ve mühürlü gönderme emirlerini aramış olsaydı, bu usulsüz ödemelerin hiç biri gerçekleşmeyecek olduğunu,

Saymanlık Müdürlüğünde göreve başladığında, devir işlemlerinin yapıldığı tarih olan 01.10.... tarihli ve 153 sayılı resmi yazı ile Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 586 ncı maddesi gereği tatbik imzası ile birlikte ...Bankası A.Ş. ... Şubesine bildirildiğini (EK.9),

Bankanın, mevzuatta belirtildiği şekilde ıslak imzalı ve mühürlü gönderme emri arama zorunluluğunun protokolde belirtilmediğini ve bu nedenle faks ve elektronik ileti şeklindeki ödeme talimatlarını yeterli gördüğünü gerekçe gösterse dahi, yetkisi olmayan bir kişinin kendi adını ve unvanını kullanarak gönderdiği ödeme talimatını yerine getirdiğini,

İlamda belirtilen Sosyal Güvenlik Kurumundan gelen paraları eksik kayda alınması ve usulsüz para aktarmalarının, Defterdarlık Uzmanı … tarafından elektronik ortamda alınan hesap özet cetvelleri, yine elektronik ortamda tahrif ederek değiştirmek suretiyle gizlediğini, elektronik ortamda tahrif edilerek değiştirilen hesap özet cetvellerini gerçeğinden ayırmanın imkansız olduğunu,

Hesap bilgilerine erişimi sağlamak için banka tarafından sağlanan “(…@ftp.....com.tr-WinScp)” programın, banka protokolünün yapılmasına müteakip sadece Defterdarlık Uzmanı … kullandığı masaüstü bilgisayara kurulmuş olduğunu ve şifresinin de yine sadece ...’a verildiğini, yani hesap özetlerinin elektronik ortamda alınmasını sağlayan söz konusu programın kurulmasının kendisinin göreve başladığı tarihten yaklaşık yirmi ay öncesine denk geldiğini,

...Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından ... yılının şubat ayında kurulan “(… ftp.....com.tr-WinScp)'* programının hiçbir veri güvenliği bulunmadığı gibi kolayca ve gerçeğinden ayrılmayacak derecede değiştirilme imkanının da bulunduğunu,

Ancak, ...Bankası ... Şubesinin, gönderilen tüm bu yetki yazılarına itibar etmek yerine yetkisiz bir personel olan … tarafından gerçekleştirilen, mevzuat şartlarına uymayan, ıslak imzasız, faks ve elektronik talimatlarla ilamda belirtilen usulüz para aktarma işlemlerini gerçekleştirdiğini,

Usulsüz para aktarma (kamu zararına ait) işlemlerinin hiç birinde imzasının bulunmadığını, ...Bankası ... Şubesinin, sorumluluklarını yerine getirmediğini,

6-ŞİFRE:

iki ayrı şifre bulunduğunu;

Banka Şifresi: ...Bankası tarafından ... Saymanlığında göreve başlamadan önce yalnız ...’ın bilgisayarına kurulan programdan, banka hesap özeti cetvelinin alınması ile ilgili olan şifre olduğunu, sadece bu amaçla kullanıldığını ve başka hiçbir yerde kullanılmayacağını,
DMİS programında kullanılan şifre: DMİS uygulamasına geçildiğinde tek şifre olduğunu, bu tek şifre ile muhasebe kayıtlarına girildiğini, onay ve düzeltme işlemleri yapıldığını, ... yıllarının sonuna doğru düzeltme şifresinin genel şifreden ayrıldığını, bunun içinde ... yılının sonuna kadar geriye dönük düzeltme işlemlerini ...’ın kendi şifresi ile yaptığını, ... yılından itibaren düzeltme yetkisinin sadece Saymanlık Müdürüne verildiğini,

Yani banka hesap cetvelinin alınması için kullanılan banka şifresinin DMİS de; DMİS şifresinin de Banka hesap cetvelinin alınmasında kullanılamayacağını,

Saymanlık Müdürü olarak görev yaptığı dönemde uzman … normalde hatalı kayıt nedeniyle düzeltilmesi gereken muhasebe işlem fişlerini düzeltmesi için önceden onaylanmış olan onayın kaldırılmasını isteyeceğini, düzeltilmesi gereken muhasebe işlem fişlerine müdür olarak bakıp düzeltilmesi için onayı kaldırma işlemini yaptığını ve onay kaldırma işlemini yaparken ...'ın beklediğini, onay kaldırıldıktan sonra gittiğini, Dairede onay kaldırma yetki şifresinin ... yılından itibaren sadece Saymanlık Müdürüne verildiği için başka kimsede bulunmadığını,

Dolayısıyla kendi şifresini kullanarak onayları iptal ettiğini, yazılı veya sözlü olarak … herhangi bir şekilde şifresini vermediğini,

Defterdarlık Uzmanı … DMİS şifresini nasıl ele geçirdiğini bilmediğini, ...’ın bilgisayar programlarının kullanılması konusunda ileri derecede bilgili bir personel olduğunu, bilgisayar bilgisini kullanmak suretiyle veya onay kaldırma işlemini yaparken beklediği esnada bir şekilde şifresini öğrenmiş olabileceğini,

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarih ve ...sayılı İnceleme Raporunda da belirtildiği üzere, muhasebe kayıtlarının ilk seferinde doğru olarak sisteme girildiğini, sonrasında usulsüz işlemleri kontrollerden kaçırma ve gizleme amacıyla defalarca kez iptal edilerek düzeltme yapıldığını,

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen İnceleme Raporunun 24 üncü sayfasında ... Laboratuvarı Müdürlüğüne yaptırılan incelemede ...'ın kendi imzasını taklit ettiğinin de tespit edildiğinin belirtildiğini (EK.10)

Elektronik ortamda tahrip edilerek değiştirilen hesap özet cetvellerini gerçeğinden ayırmanın imkânsız olduğunu, suç teşkil eden bu fiillerin ne kadar nitelikli olduğunu ve kendisinin tespit edemeyeceğini,

Emekli Baş Müfettiş …, Sayıştay Emekli Uzman Denetçisi … ve Sayıştay Emekli Uzman Denetçisi … müteşekkil komisyonun bilirkişi olarak; Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarih ve ...sayılı İnceleme Raporunu incelediğini ve kırk üç sayfalık bir rapor yazmış olduklarını,

Bu raporun 38/43 nolu sayfasında;

“......, ... ve ... yıllarında işlediği Zimmet fiillerinin zincirleme olarak işlenmiş NİTELİKLİ ZİMMET suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği; diyerek günlük idari kontrollerde tespit edilmesinin çok zor olduğunu teyit etmektedir.(EK.11-1.2) Gerçekten de bu olayın günlük kontrollerle tespit edilmesi oldukça zor olan bir durumdur. ... yılında Defterdarlık Uzmanı … ve ... yılında Defterdarlık Uzmanı … de yaptıkları daire denetiminde usulsüz işlere ilişkin hiç bir tespit yapamamışlardır. Bu usulsüz olay nitelikli evrakta sahteciliktir.

Ayrıca … Maliye Uzmanlarınca cezaevinde alınan ifadesinde “...Soruşturma konusu ile ilgili olarak Saymanlıkta görev yapan diğer personelin hiçbir bilgisi ve iştiraki yoktur... “ diye ikrar ve ifadesi vardır.(EK. 12)

GEREKÇELİ SAVUNMASININ;

Sayıştay 1. Dairesinin 04/01/2016 tarihli ve 41 sayılı İlamında ve buna ilişkin olarak tarafına tevdii edilen 27/04/2015 tarihli ve .... 3833. 127 sayılı sorguda;

31.01.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ...TL

14.02.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

14.03.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

28.03.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

15.04.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

15.05.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

17.06.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

27.06.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ... TL

olmak üzere, … Müdürlüğünde Sosyal Güvenlik Kurumundan Gönderilen paraların banka hesabı kayıtlarına eksik kaydedilmesi suretiyle kamu zararına neden olduğunun belirtildiğini, Ancak;

a) 31.01.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 3 üncü sayfasında, “... Alınan LOG kayıtlarında söz konusu işlemin ilk kez 31/01/... tarihinde ... yevmiye numarası ile doğru tutar üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı, ancak daha sonra çeşitli tarihlerde bu kaydın bir önceki silinmek suretiyle 5 kez değiştirildiği, en son ise 16/07/... tarihinde ... liralık tahrif edilmiş tutar esas alınmak suretiyle değişiklik yapıldığı tespit edilmiştir..." şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişinin 16/07/... tarihli tahrif edilmiş son halinde (EK. 13) adına atılmış olan imzanın kendi elinden çıkmayıp hakiki imzalarının model alınması suretiyle adına sahte olarak atıldıklarını rapora ekli ... Laboratuvarı Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı Ekspertiz Raporu (EK. 10) ile tespit edildiğini,

b) 14/02/... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 4 üncü sayfasında, “... DMİS LOG kayıtlarının incelenmesi sonucunda, bu işlemin doğru tutar üzerinden 14/02/... tarihinde muhasebe kayıtlarına alındığı, ancak 16/04/... tarihinde ... liralık tahrif edilmiş tutar esas alınmak suretiyle değişiklik yapıldığı görülmüştür... " şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişinin 16/04/... tarihli tahrif edilmiş son halinde (EK. 14) adına atılmış olan imzanın kendi elinden çıkmayıp hakiki imzalarının model alınması suretiyle adına sahte olarak atıldıklarının rapora ekli ... Laboravtuarı Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı Ekspertiz Raporu ile tespit edildiğini (EK. 10),

c) 14.03.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 4 üncü sayfasında, “... 14/03/... tarih ve ... yevmiye no’lu muhasebe işlem fişinde söz konusu tutar ... lira eksiğiyle ... lira olarak gösterilmiştir. Tahrifat muhasebe işlem fişi üzerindeki gerçek tutarın bir rakamının kalemle değiştirilmesi suretiyle yapılmıştır. ... DMİS LOG kayıtlarından bu işlemin 14/03/... tarihinde doğru tutarlar üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı, ancak 16/04/... tarihinde ... liralık tahrif edilmiş tutar esas alınmak suretiyle değişiklik yapıldığı tespit edilmiştir..." şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişinin (EK. 15), kendi imzasının da bulunduğu 14/03/... tarihli ilk kaydı doğru tutarlar üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığını,

Yine, inceleme raporunda da belirtildiği üzere söz konusu tahrifatın ... tarafından 32 gün sonra yapıldığını, kendi imzasının bulunduğu ... yevmiye no'lu muhasebe işlem fişinin de bilgisi dışında üzerinde kalemle tahrif edildiğini, 32 gün sonra yapılmış olan böyle bir tahrifatı günlük olağan kontrollerde tespit edebilmesinin mümkün olmadığını,

d) 28.03.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları taralından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 4 üncü sayfasında, “ ... DMİS LOG kayıtlarından, 07/04/... ve 16/04/... tarihinde iki kez değiştirildiği ve 16/04/... tarihinde yapılan değişiklikle muhasebe kaydında bankaya giren tutarın ... lira eksiğiyle ... lira olarak gösterildiği tespit edilmiştir.” şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişinin (EK. 16), kendi imzasının da bulunduğu 28/03/... tarihli ilk kaydı doğru tutarlar üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığını,

Yine, inceleme raporunda da belirtildiği üzere, … tarafından 07/04/... ve 16/04/... tarihlerinde iki kez tahrif edildiğini,

e) 15.04.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 4 üncü sayfasında, “ ... 15/04/... tarih ve ... yevmiye no'lu muhasebe işlem fişi ve eklerinde bu tutar ... lira eksiğiyle ... lira olarak gösterilmiştir. ... ” şeklinde tespit yapıldığını, ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişindeki (EK. 17), imza ile kendi gerçek imzası ile karşılaştırıldığında muhasebe işlem fişi üzerinde bulunan imzanın tarafına ait olmadığının çıplak gözle dahi görüleceğini,

f) 15.05.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 5 inci sayfasında, “... 15/05/... tarih ve ... yevmiye no. ’lu muhasebe işlem fişi ve eki hesap ekstresinde bu tutar ... lira eksiğiyle ... lira olarak gösterilmiştir. Ekli belgelerden muhasebe işlem fişi ve hesap ekstresi tahrif edilmiştir. ... ” şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişindeki (EK. 18) imzanın, hakiki imzanın model alınması suretiyle sahte olarak atıldıklarının rapora ekli ... Laboratuvarı Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı Ekspertiz Raporu ile tespit edildiğini (EK.10),

g) 17.06.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 5 inci sayfasında, “... 17/06/... tarih ve ... yevmiye no.’lu muhasebe işlem fişi ve eklerinde bu tutar ... lira eksiğiyle ... lira olarak gösterilmiştir. Ekli belgelerden muhasebe işlem fişi ve hesap ekstresi tahrif edilmiştir. ... ” şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişindeki (EK. 19) imzanın, hakiki imzanın model alınması suretiyle sahte olarak atıldıklarının rapora ekli ... Laboratuvarı Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı Ekspertiz Raporu ile tespit edildiğini (EK.10),

h) 27.06.... tarihli ve ... yevmiye no.lu Muhasebe İşlem Fişi;

Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 5 inci sayfasında, "... DMİS LOG kayıtları üzerinde yapılan incelemede söz konusu fiş muhteviyatının 30/06/... tarihinde gerçek tutar üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı ancak 09/07/... tarihinde tahrif edilmiş tutarlar kullanılmak suretiyle eski kavdın değiştirildiği, 26/08/... tarihinde ise söz konusu muhasebe kaydı yine değiştirilerek gerçek tutarları ihtiva eden ilk kayda dönüldüğü görülmüştür. ... ” şeklinde tespit yapıldığını,

Raporda da belirtildiği üzere ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi (EK.20)’nin doğru tutarları ihtiva ettiğini, ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişinin doğru tutarları ihtiva eden sistem çıktısının (EK.21) ekte sunulduğunu,

Raporda da belirtildiği üzere banka tahsilatının eksik kayda alınmasının söz konusu olmadığını, ayrıca ... yevmiye no.lu muhasebe işlem fişinde adına atılmış olan imzanın, hakiki imzaların model alınması suretiyle sahte olarak atıldıklarının rapora ekli ... Laboratuvarı Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı Ekspertiz Raporu ile tespit edildiğini (EK.10),

Sayıştay 1. Dairesinin 41 sayılı ilamında ve buna ilişkin olarak tarafına tevdii edilen 27/04/2015 tarihli ve .... 3833. 127 sayılı sorguda;

29.08.... tarihinde …... Ltd. Şti’ye ... lira

29.08.... tarihinde … ... Şti'ye ... lira

Olmak üzere, toplam ... TL'nin kurumla ticari hiçbir ilişkisi olmadığı anlaşılan firmalara satıştan iade gibi gösterilmek suretiyle aktarıldığı tespit edilmiştir denilerek kamu zararına sebebiyet verilmesi;

29.08.... tarihli ve 6349,6350 yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ve 383858 no.lu gönderme emri; Sayıştay 1. Dairesinin 04.01.2016 tarihli ve 41 sayılı İlamında ve Satışlardan iade veya satış gibi gösterilen gerçeğe aykırı ödeme talimatları ile çeşitli firmalara aktarma yapıldığının belirtildiğini,

Ancak Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarih ve ...sayılı İnceleme Raporunun 24 üncü sayfasında ..., ... ve ... yıllarına ilişkin işlemlerin tümüyle incelendiği ve sadece 29.08.... tarihinde toplam ... lira olmak üzere bir kez bu işlemin yapıldığının tespit edildiğini (EK.22),

29.08.... tarihinde ayni gün de ... lira ve ... lira olmak üzere toplam ... lira olduğunu, bundan başka satıştan iade olarak herhangi bir gider bulunmadığını,

Bu konuda Maliye uzmanları tarafından düzenlenen ... tarihli ve ...sayılı İnceleme Raporunun 24 üncü sayfasında belirtildiği gibi …’ın, banka işlemlerinde imza taklidi yaptığını bunun da ... Laboratuvarı Müdürlüğündeki incelemeyle tespit edildiğini (EK. 10),

Yine DMİS LOG kayıtlarında bu muhasebe kayıtlarının kaydetme ve onay işlemlerinin ... tarafından yapıldığının inceleme raporunda tespit edildiğini,

İlamda; “...Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen sağlık gelirlerine ait tutarların muhasebe kayıtlarına eksik kaydedilmek suretiyle kamu zararına neden olunduğunun...” belirtildiğini,

Öncelikle kayıtlara noksan alındığı belirtilen ve kamu zararı ile ilişkilendirilen 3015, 5639 ve 6089 yevmiye nolu muhasebe işlem fişlerine bakıldığında muhasebe kayıtlarının bankadan yapılan herhangi bir ödemeye veya gidere ilişkin olmayıp, banka hesabına giren tutarlara ait muhasebe kayıtları olduğunu (Bu MİF’lerin asıllarına Sayıştay Denetçileri ulaşamamıştır.) (EK.23- 1.2.3),

Bu kayıt hatasından dolayı sorumluluk yüklenemeyeceğini,

Kamu zararı olarak değerlendirilen tutarların hiç birinde verile emri veya herhangi bir sarf belgesi bulunmadığını, tanzim edilmediğini belirten sorumlunun dilekçesinin devamında yaptığı açıklama ve itirazlar … açıklamaları ile aynıdır.

Sonuç olarak tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sorumlu … temyiz dilekçesine cevaben verilen Başsavcılık mütalaasında;

“… ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 (302) sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünü Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla temyiz eden … ilgi yazı ekinde gönderilen 23.03.2018 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.

Adı geçen, dilekçesinde özetle;

…

İfade ederek, … ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 (302) sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

… Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedildiği,

Rapor ekinde yer alan muhasebe işlem fişleri, banka hesap ekstreleri, gönderme emirleri, İnceleme Raporu ile Bilirkişi Raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda;

Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Türkiye ...Bankası A.Ş’de açılan ...-TRY Numaralı (... müşteri numaralı) hesabı kullandığı, bu hesaba Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından … Araştırma ve Uygulama Hastanesi adına ve tedavi ücretleri karşılığı olarak para yatırıldığı,

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;

Denilmesine rağmen, söz konusu Yönetmelik hükmüne uyulmayarak bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadığı, bunun yerine elektronik ortamda söz konusu hesabın günlük kayıtlarına ulaşıldığı ve günlük hesap özet cetveli alındığı, hesap bilgilerine erişimi sağlamak için banka tarafından sağlanan “(…@ftp.....com.tr-WinScp)" programının Defterdarlık Uzmanı … ın kullandığı masaüstü bilgisayara kurulduğu ve şifresinin kendisine verildiği, elektronik ortamda günlük banka hesap özet cetvellerine (ekstrelere) ulaşan adı geçen memurun ekstrelerde yer alan SGK dan gönderilmiş paraları olduğundan daha düşük göstermek suretiyle tahrifat yaptığı ve böylece gerçeğe aykırı ekstre ürettiği, sahteciliğin anlaşılmaması için, İşletme Müdürlüğünce hazırlanan ve Saymanlığa gönderilen SGK tahsilatlarına ilişkin bazı muhasebe işlem fişleri ve bunların üst yazılarının da tahrif edildiği, daha sonra bu tahrif edilmiş ekstreler esas alınarak muhasebe kayıtlan yapılarak SGK 'dan gönderilen paraların saymanlık kayıtlarına eksik kaydedildiği, bu yöntemle muhasebe kayıtları dışında tutulan ve Türkiye ...Bankası ... Şubesi hesabında bulunan paraların bahsi geçen memurun düzenlediği sahte ödeme talimatlarıyla İşletme ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve firmalara aktarıldığı, daha sonra hesap bilgilerine ulaşmak için banka tarafından kurulan sistem üzerinden alınan ekstreler üzerinde tahrifat yapılarak (söz konusu usulsüz ödemeler ekstrelerde gösterilmeyerek) usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtlan dışında tutulduğu,

Program üzerinden alınan ve ıslak imza olmadığı için kolaylıkla tahrif edilen ekstreler kullanılarak usulsüz ödemelerle sonuçlanan bir dizi usulsüz işlemin gerçekleştirilmiş olmasında Muhasebe Müdürü … ve Muhasebe Müdür Yardımcısı ... ihmallerinin de elverişli bir ortam sağladığı,

Ayrıca Muhasebe Müdürü …in kendisine sağlanan DMİS şifresinin gizli tutulması konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği için şifrenin başkalarınca öğrenilmesine ve muhasebe kayıtlarının usulsüz olarak değiştirilmesinde kullanılmasına neden olduğu,

Döner Sermaye Saymanlığının işletmenin gelir ve giderlerin takip ve kontrol işlemleri için kullandığı DMİS muhasebe Uygulama Programı; İşletme Müdürünün erişimine açık olduğu, raporlar bölümünden hastanenin her türlü mali bilgisine ulaşılabilmesinin mümkün olmasına rağmen üç yıl boyunca çok sayıda usulsüz işlemle hastaneye ait toplam … TL gibi hastane için çok büyük ve önemli bir tutarın hak sahibi olmayan kişi ve firmalara aktarılmasında işletme Müdürü …ın da ihmalinin bulunduğu, hastanenin mali işlemlerine ilişkin olarak işletme Müdürlüğünün tuttuğu kayıtlarla Saymanlığın kayıtlarının hiç karşılaştırılmadığı, yine sorumluların savunmalarından da anlaşıldığı üzere yıl sonlarında SGK tahsilatlarının yıllık toplamlarında İşletme kayıtlarıyla Saymanlık kayıtları arasında önemli tutarsızlıklar görüldüğü halde bunların araştırılması yoluna gidilmediği, oysa 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’ in 12 nci maddesi gereği işletmenin idari ve mali işlemlerini mevzuata ve işletmecilik ilkelerine uygun bir şekilde yürütmekle görevli olan işletme müdürü, aynı zamanda 18 inci madde gereği Yönetmeliğin 16 ve 17 nci maddelerinde sayılan mali işlemlerle ilgili kontrol ve takip görevlerinden de sorumlu olduğu,

anlaşılmaktadır.

Bu nedenle temyiz talebinin reddi ile … ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa edilmektedir.” denilmiştir.

43731 nolu dosya ile ilam hükmünü temyiz eden sorumlu … (İşletme Müdürü) dilekçesinde özetle;

Olayların özeti

… Saymanlık Müdürlüğünde Sosyal Güvenlik Kurumundan üniversite hastanesine gönderilen paraların muhasebe kayıtlarına eksik kaydedilmesi ve söz konusu tutarların kurumla ticari ilişkisi olmayan kişi ve firmalara usulsüz olarak aktarılması suretiyle oluşan toplam … TL kamu zararına ilişkin olarak 1. Daire tarafından çıkarılan .../41 sayılı ilamda hakkında tazmine hükmedildiğini,

İlamın temyiz edilmesi neticesinde Temyiz Kurulunun, olaylarda denetim yetkisinin ve sorumluluğunun bulunmadığını, adli yargıya ibraz edilen bilirkişi raporunun da görülmesi gerektiğini belirterek söz konusu ilamı bozarak Dairesine gönderdiğini,

Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine, 1. Daire tarafından çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ek ilamda denetçi ve savcı görüşlerinin hakkındaki tazmin hükmünün kaldırılması yönünde olması karşısında, daha önce Temyiz Kurulunca bozulan 41 sayılı ilamdaki aynı cümlelerle hakkındaki tazmin hükmünde ısrar edildiğini,

303 sayılı ek ilamı aşağıda açıklayacağı nedenlerle temyiz ettiğini,

Temyiz incelemesi ile bozulan 41 sayılı ilama ilişkin önceki açıklamalarında özetle;

• Olayların Saymanlık Müdürlüğünde meydana geldiği ve işletme müdürlüğünün mevzuat dışı bir eylemi olmadığı,

• İşletme müdürlerinin, saymanlık müdürlüğünü denetleme ve kontrol yetkisinin bulunmadığı,

• İşletme Müdürünün hesap sorumlusu olmadığı,

• İşletme Müdürünün işletmede sadece kendi uhdesindeki görevleri yerine getiren bir birimin sorumlusu ve mali işlerde “gerçekleştirme görevlisi” konumunda olduğu,

• Tarafına atfedilen sorumluluğun yetkisiz ve kusursuz sorumluluk olduğu ve bunun hakkaniyet, hukuk ve Sayıştay Genel Kurulu içtihatlarıyla uyuşmadığı,

• İşletme müdürlüğünden gönderilen herhangi bir tahakkuk belgesine dayanmayan, saymanlıkça re’sen yapılan bu usulsüz işlemlerden Yönetmeliğin 18. maddesi kapsamında işletme müdürünün sorumlu tutulamayacağını zira, işletme müdürünün bu madde kapsamında saymanla birlikte sorumlu tutulabilmesi için söz konusu usulsüzlüklerin işletme müdürünün imzası olan bir belgeye dayanıyor olması gerektiği,

• Usulsüzlükleri yapan saymanlık görevlisinin, bu aktarmaları DMİS programına girdikten sonra hemen sildiği, DMİS’te bu aktarmaların görünmediği, dolayısıyla işletme müdürü olarak DMİS kayıtlarından denetim elemanlarının bile fark edemediği bu nitelikli dolandırıcılığı fark etmesinin beklenemeyeceği,

Hususlarını yazılı ve sözlü olarak ifade ettiğini ve bunları yine tekrarladığını,

İşletme Müdürünün Konumunun;

İşletme müdürleri hakkındaki yerleşik algılar nedeniyle işletme müdürünün konumundan bahsetmek istediğini,

Üniversite döner sermaye işletmelerinin, 2547 sayılı Kanun 58 inci maddesine göre üniversitelerdeki piyasa konusu hizmetlerin yürütülmesi için kurulmuş ve yapılandırılmış kurumlar olduğunu, üniversitenin tamamının tek bir işletme bu işletmenin en üst yöneticisinin rektör olduğunu, ilk yıllarda kanunen harcama yetkilisi olan rektörlerin, mali işlemlerin ve hacmin büyümesi üzerine harcama yetkilerini birim amirlerine devrettiklerini, hastanelerde harcama yetkilileri yani mali olarak en üst yetkililerin başhekimler olduğunu, daha önce rektörlere bağlı olan işletme müdürünün hastanelerde mali olarak başhekimlere bağlı gerçekleştirme görevlisi olarak görev yaptığını,

İşletmenin yöneticilerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde sayıldığını, bunlar içerisinde işletme müdürünün yer almadığını yani işletme müdürünün kanunen işletmenin yöneticileri arasında sayılmadığını,

58 inci maddeye göre işletme yöneticilerinin; Rektör, rektör yardımcıları, genel sekreter ve işletmenin her biriminin (hastane, fakülteler, yüksekokullar) akademik yöneticileri olduğunu,

Üniversitede işletme müdürlüğü uhdesindeki mali işlemlerin, tahakkuk, faturalama, satın alma işlemlerinden oluştuğunu, işletme müdürünün gerçekleştirme görevlisi olarak bu işlemleri yürüttüğünü, idari ve mali işlerin mevzuata uygunluğundan sorumlu olduğunu, işletme müdürünün bir kuruş bile harcama yetkisinin bulunmadığını,

Kısaca, işletme müdürünün işletmenin her şeyinde yetkili üst yöneticisi değil; sadece kendi uhdesindeki idari işlemler, tahakkuk ve satın alma işlerinden sorumlu bir buna mukabil işletme yönetiminde oy hakkı ve harcama yetkisi bulunmayan, işlerinde ilgili mevzuatı ve yönetimin talimatlarını uygulayan bir birim amiri olduğunu,

İşletme müdürünün saymanlık üzerinde denetim ve kontrol yetkisinin bulunmadığını;

Saymanlık müdürlüklerinin, işletmenin mali ve muhasebe kayıtlarını tuttuğunu, bu kurumun, Defterdarlığa bağlı olarak çalıştığını, saymanlık müdürlerinin İşletme Yürütme Kurulunun kanuni üyesi olarak işletme yönetiminde oy hakkına sahip olduğunu, işletme yönetiminde söz hakkı olmayan işletme müdürlerinin ise, saymanlık müdürleri, saymanlık personeli ve işlemleri üzerinde denetim ve kontrol yetkisine sahip olmadıklarını,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 12 nci maddesi gerekçe gösterilerek, işletme müdürünün işletmenin tüm idari mali ve teknik işlerinden sorumlu olduğundan bahisle işletme müdürüne yetkisiz ve kusursuz sorumluluk yöneltildiğini, Temyiz Kurulunun 19/04/2017 tarihli 42993 sayılı bozma kararının karşı oy şerhinde de belirtildiği üzere, söz konusu Yönetmeliğin "Örgüt” başlıklı 11 inci maddesinde;

"Döner Sermaye İşletmelerinin hizmetleri yönetim kurulu, ita amiri, işletme müdürü, tahakkuk memuru, veznedar, ayniyat memuru, ambar memuru, memurlar ve işçiler tarafından saymanlık hizmetleri ise Maliye Bakanlığınca kurulan döner sermaye saymanlıklarınca yürütülür"

Denilerek işletme ve saymanlık kavramları birbirinden ayrı tutulduğunu, dolayısıyla, Yönetmeliğin lafzını ve ruhunu yansıtan madde metninden anlaşılacağı üzere, işletmenin idari mali ve teknik işleri ile saymanlık hizmetlerinin birbirinden ayrı olduğunu ve saymanlık hizmetlerinin Maliye Bakanlığı hiyerarşisinde yürütüldüğünü, “İşletme” ifadesinin kapsamını veren bu madde hükmü karşısında saymanlık hizmetlerinde meydana gelen usulsüzlüklerin, işletmenin işleri arasında sayılamayacağını ve bu işlerden işletme müdürünün sorumlu tutulamayacağını,

İşletme müdürünün sorumlu olduğu mali işlemlerin kendi uhdesindeki mali işlemler (tahakkuk ve satın alma) olduğunun ve işletmenin işlemlerinde mevzuata aykırılık ve usulsüzlük olmadığının maliye bakanlığının inceleme raporunda da tespit edildiğini,

İşletme müdürüne bağlı olmayan, ondan emir ve talimat almayan, başka bir kamu teşkilatına bağlı bir kurumun iş ve işlemlerinden işletme müdürünün sorumlu tutulamayacağını,

Aynı olay hakkında Sayıştay 2. Dairesinin kesinleşmiş ilamları bulunduğunu;

İlam konusu olayların yıllara sâri bir nitelik arz ettiğini, ... yılında başladığını, ... yılı içerisinde sona erdiğini,

Olayın ... ve ... yıllarına ait yapılan yargılamaları neticesinde Sayıştay 2. Dairesinin 18.10.2016 tarih ve 35422 Karar, 454 İlam numaralı ve yine ilam konusu ... yılındaki usulsüz işlemlerin yargılamasına ilişkin 18.10.2016 tarihli ve 35423 Karar, 312 İlam numaralı kararında (her iki karar, sf.14);

“... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin mali ve muhasebe işlemleri Maliye Bakanlığına bağlı olarak kurulan Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Döner Sermaye İşletmesi Müdürleri gelir ve giderlerin ilgili mevzuatına uygun olarak tahakkuk ettirilmesi ve alacakların tahsil edilebilir duruma getirilmesinden sorumludurlar. Bu haliyle Saymanlık Müdürlüğü ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü birbirinden bağımsız, farklı görev, yetki, sorumluluk ve çalışma usulü olan birimlerdir. İşletme müdürlerinin saymanlık müdürleri üzerinde denetim ve kontrol yetkisi bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede bahsi geçen usulsüz işlemlerin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde düzenlenen herhangi bir belgeye dayanmadığı, bu işlemlerin saymanlık müdürlüğünde oluşturulan gerçeğe aykırı belgelerle yapıldığı, işletme müdürlüğünde yer alan muhasebe kayıtlarının sosyal güvenlik kurumundan gönderilen tutarları ihtiva ettiği anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle, saymanlık müdürlüğünde resen yapılan usulsüz işlemler sonucunda ortaya çıkan kamu zararında döner sermaye işletme müdürü …’ın sorumluluğunun bulunmadığı,..."

denildiğini, ilam konusu olaylarda sorumluluğunun bulunmadığının kesin hüküm haline geldiğini,

DMİS Kayıtları ve Karşılaştırmalar;

303 sayılı eK ilamda -Temyizde bozulan 41 sayılı ilamdaki aynı ifadelerle- DMİS Kayıtlarının işletme müdürüne açık olduğu ve bu kayıtları işletme müdürünün görebildiğinin belirtildiğini,

Halbuki, usulsüz ödemeleri yapan … bu işlemleri DMİS programından hemen sildiği ve usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtları dışında tutulduğu (DMİS programında bu usulsüz kayıtların olmadığı) hususunun Maliye Bakanlığı İnceleme Raporunda (sayfa 2 ve 3) yer aldığını, dolayısıyla her gün incelense de programda olmayan bu kayıtları görmenin olanaksız olduğunu; karşılaştırmalarla ilgili olarak ise; günü gününe karşılaştırma yapıldığını, kendilerine gelen ekstrelerin doğru olması nedeniyle de karşılaştırmalarda bir sorun çıkmadığını önceki 41 sayılı ilama karşı savunmalarında da belirttiğini,

Yönetmeliğin 18 inci maddesine göre tarafına sorumluluk yüklenemeyeceğini;

Yönetmeliğinin 18 inci maddesi gereği 16 ve 17 nci maddelerinde sayılan mali takip ve kontrol görevleri nedeniyle de saymanla birlikte sorumlu tutulduğunu,

Bu maddede;

“Sayman bu Yönetmeliğin 16. ve 17. maddelerinde sayılan görevlerinden dolayı ilgisine göre tahakkuk memuru, İta Amiri ve ilgili diğer memurlarla birlikte sorumludur” denildiğini,

Bu kapsamda sorumlu tutulabilmesi için usulsüz işlemlerin bir harcama belgesine dayanması ve bu harcama belgesinde de imzasının olması gerektiğini,

İlam konusu işlemlerin saymanlıkta re’sen yapılan işlemler olduğunu, işletmeden gönderilen bir tahakkuk belgesine dayanmadığını dolayısıyla, üzerinde imzası olan herhangi bir belgeye dayanmayan bu işlemlerden bu madde kapsamında sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki, 18 inci madde hükmü kapsamında sorumluluk atfedilirken sadece gerçekleştirme görevlisine sorumluluk yöneltilerek, harcama yetkilisinden hiç bahsedilmemesinin bu suçlamanın hukuksuzluğuna işaret ettiğini,

Kamu zararına sebep olan işlemlerin, işletmenin gerçeğe ve mevzuata aykırı herhangi bir işleminden ve ya belgesinden kaynaklanmadığı ve saymanlık müdürlüğünde re’sen yapılan işlemler olduğunun Maliye Bakanlığı raporunda sabit olduğunu,

Sayıştay Genel Kurulunun Sorumluluklarla ilgili kararı;

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararında sorumlu tutulacak grupların belirlendiğini, bunların; Bakanlar, üst yöneticiler, harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri ve muhasebe yetkilileri olduğunu,

Döner sermaye işletme müdürünün “gerçekleştirme görevlisi” görevini yürüttüğünü, gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunun ikincil sorumluluk mahiyetinde olduğunu,

5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre “Gerçekleştirme Görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler." ve hükümde ifade edildiği üzere, gerçekleştirme görevlileri harcama yetkilisinin talimatı üzerine görev yaptıklarını,

Gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluklarının 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesine atıf yapılarak 5189/1 sayılı Genel Kurul Kararında;

“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(...)

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar” denildiğini,

Bu hüküm uyarınca, bir mali işlemi gerçekleştirmede görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, gerçekleştirme işlemini yapan memurun, yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevli tarafından düzenlenip imzalanan belgeye dayanıyor olmasının zorunlu olduğunu,

Gerçekleştirme görevlisi olan İşletme müdürünün sorumluluğuna ancak ödeme belgesinde bir hata olması halinde gidilebileceğini, söz konusu edilen işlemlerin, ödeme emri belgesindeki ya da işletmenin herhangi bir belgesindeki hata ve gerçeğe aykırılıkla ilgili olmadığı gibi, gerçekleştirme görevlisi ya da işletme müdürü sıfatıyla yapılan iş ve işlemlerle de ilgisi bulunmadığını,

İlamda kamu zararına neden olan işlemlerin, hak sahibi olmayan kişilere ödeme yapılması ile ilgili olduğunu, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararında “hak sahibi olmayan kişilere ödeme yapılması nedeniyle ortaya çıkan kamu zararından, doğrudan ve tek başına muhasebe yetkilisinin sorumlu tutulması gerektiğine oybirliğiyle," ifadelerine ver verildiğini,

Kamu zararı sorumluluk tespitinde illiyet bağı bulunması gerektiğini;

Sorumluluğa hükmedilebilmesi için ortaya çıkan zararın kamu görevlisinin bir fiilinden kaynaklanmış olması, “zarar” ile “zarar veren olay” arasında illiyet bağı (neden-sonuç ilişkisi) bulunması gerektiğini,

Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinde, kamu zararına ilişkin olarak bir kamu görevlisine sorumluluk yöneltilebilmesi için 'Kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması." şartının getirildiğini,

Dolayısıyla, işletme müdürü olarak, kamu zararı ile illiyet bağı olan, mevzuata aykırı bir kararı, işlemi veya eylemi bulunmadığından hem 5018 ve 6085 sayılı Kanunlar, hem Sayıştay Denetim Yönetmeliği, hem de mezkur Sayıştay Genel Kurul Kararına göre tarafına sorumluluk yöneltilemeyeceğini,

Temyiz Kurulunun;

“Bu durumda; Saymanlık Müdürlüğünde yapılan usulsüz işlemler sonucunda ortaya çıkan kamu zararında, Döner Sermaye İşletme Müdürü … sorumluluğunun bulunmadığı ayrıca 41 sayılı ilamın hüküm tarihi olan 19.11.2015 tarihinden sonra düzenlendiği için Daire yargılaması sırasında mevcut olmayan ve dilekçe ekinde ibraz edilen 15.06.2016 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunun Daire tarafından görülmesi gerektiği düşünüldüğünde; sunulan belgelerin değerlendirilmesi ve sorumluluk konusunda yukarıda belirtilen hususların dikkate alınarak yeniden hüküm tesisi için 41 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile … TL'ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULMASINA..."

şeklindeki Kararından sonra Dairesince yapılan inceleme ve yargılama neticesinde çıkarılan 303 sayılı ek ilamda denetçi ve savcı görüşlerinin, hakkındaki tazmin hükmünün kaldırılması şeklinde gelişmesi karşısında, ek ilamdaki tazmin hükmü gerekçelerinin, bozulan 41 sayılı ilamın gerekçe metninden hiçbir farkı bulunmadığını,

Bu açıdan da, Temyiz Kurulu kararına göre kendisi hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sorumlu … temyiz dilekçesine cevaben verilen Başsavcılık mütalaasında;

“… ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünü Diğer Sorumlu (İşletme Müdürü) sıfatıyla temyiz eden … ilgi yazı ekinde gönderilen 29.03.2018 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.

Adı geçen, dilekçesinde özetle;

…

303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

... Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedildiği,

Rapor ekinde yer alan muhasebe işlem fişleri, banka hesap ekstreleri, gönderme emirleri, İnceleme Raporu ile Bilirkişi Raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda;

Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Türkiye ... Bankası A.Ş.’ de açılan ...-TRY Numaralı (... müşteri numaralı) hesabı kullandığı, bu hesaba Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından … Araştırma ve Uygulama Hastanesi adına ve tedavi ücretleri karşılığı olarak para yatırıldığı,

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;

Denilmesine rağmen, söz konusu Yönetmelik hükmüne uyulmayarak bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadığı, bunun yerine elektronik ortamda söz konusu hesabın günlük kayıtlarına ulaşıldığı ve günlük hesap özet cetveli alındığı, hesap bilgilerine erişimi sağlamak için banka tarafından sağlanan “(…@ftp.....com.tr-WinScp)" programının Defterdarlık Uzmanı … kullandığı masaüstü bilgisayara kurulduğu ve şifresinin kendisine verildiği, elektronik ortamda günlük banka hesap özet cetvellerine (ekstrelere) ulaşan adı geçen memurun ekstrelerde yer alan SGK dan gönderilmiş paraları olduğundan daha düşük göstermek suretiyle tahrifat yaptığı ve böylece gerçeğe aykırı ekstre ürettiği, sahteciliğin anlaşılmaması için, İşletme Müdürlüğünce hazırlanan ve Saymanlığa gönderilen SGK tahsilatlarına ilişkin bazı muhasebe işlem fişleri ve bunların üst yazılarının da tahrif edildiği, daha sonra bu tahrif edilmiş ekstreler esas alınarak muhasebe kayıtlan yapılarak SGK 'dan gönderilen paraların saymanlık kayıtlarına eksik kaydedildiği, bu yöntemle muhasebe kayıtları dışında tutulan ve Türkiye ...Bankası ... Şubesi hesabında bulunan paraların bahsi geçen memurun düzenlediği sahte ödeme talimatlarıyla İşletme ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve firmalara aktarıldığı, daha sonra hesap bilgilerine ulaşmak için banka tarafından kurulan sistem üzerinden alınan ekstreler üzerinde tahrifat yapılarak (söz konusu usulsüz ödemeler ekstrelerde gösterilmeyerek) usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtlan dışında tutulduğu,

Döner Sermaye Saymanlığının işletmenin gelir ve giderlerin takip ve kontrol işlemleri için kullandığı DMİS muhasebe Uygulama Programı; İşletme Müdürünün erişimine açık olduğu, raporlar bölümünden hastanenin her türlü mali bilgisine ulaşılabilmesinin mümkün olmasına rağmen üç yıl boyunca çok sayıda usulsüz işlemle hastaneye ait toplam … TL gibi hastane için çok büyük ve önemli bir tutarın hak sahibi olmayan kişi ve firmalara aktarılmasında İşletme Müdürü … da ihmalinin bulunduğu, hastanenin mali işlemlerine ilişkin olarak İşletme Müdürlüğünün tuttuğu kayıtlarla Saymanlığın kayıtlarının hiç karşılaştırılmadığı, yine sorumluların savunmalarından da anlaşıldığı üzere yıl sonlarında SGK tahsilatlarının yıllık toplamlarında İşletme kayıtlarıyla Saymanlık kayıtları arasında önemli tutarsızlıklar görüldüğü halde bunların araştırılması yoluna gidilmediği, oysa 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’ in 12 nci maddesi gereği işletmenin idari ve mali işlemlerini mevzuata ve işletmecilik ilkelerine uygun bir şekilde yürütmekle görevli olan işletme müdürü, aynı zamanda 18 inci madde gereği Yönetmeliğin 16 ve 17 nci maddelerinde sayılan mali işlemlerle ilgili kontrol ve takip görevlerinden de sorumlu olduğu,

Anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile … ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa edilmektedir.” denilmiştir.

Sorumlu … vermiş olduğu ek dilekçesinde ise özetle;

Temyiz konusu olan usulsüz aktarmalara ilişkin olarak ... Rektörlüğünün, olayda görevini ihmal ettiği tespitiyle verdiği disiplin cezasının iptali için ... İdare Mahkemesine açtığı dava sonucunda Mahkeme heyetinin, "kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek eylemini” işlemediğine, diğer bir deyişle; Mahkemenin, görevi ihmal etmediğine hükmederek disiplin cezasını iptal ettiğini,

Söz konusu Mahkeme Kararının, ... Bölge İdare Mahkemesinin ... karar nolu istinaf kararıyla kesinleştiğini,

Temyiz konusu olaylarda herhangi bir yetki, sorumluluğu ve görevi ihmalinin olmadığına; Temyiz Kurulunun 19/04/2017 tarihli 42993 sayılı bozma kararı ve Sayıştay 2. Dairesinin kesinleşen .../312 ve .../454 sayılı kararlarına ek olarak sunmuş olduğu aynı yöndeki kesinleşmiş mahkeme kararının da değerlendirilmesini ve hakkındaki tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık ikinci mütalaasında;

“…... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünü, Diğer Sorumlu (İşletme Müdürü) sıfatıyla temyiz eden …, ilgi yazı ekinde gönderilen 02.07.2018 tarihli ek temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.

Adı geçen, dilekçesinde özetle; Temyiz başvurusuna konu olan usulsüz aktarmalara ilişkin olarak ... Üniversitesi Rektörlüğünün, olayda görevini ihmal ettiğinin tespitiyle verdiği disiplin cezasının iptali için ... İdare Mahkemesine açtığı dava sonucunda Mahkeme heyetinin, “kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek eylemini işlemediğine”, Diğer bir deyişle; Mahkemenin, görevi ihmal etmediğine hükmederek, disiplin cezasını iptal ettiğini,

Söz konusu Mahkeme Kararının, ... Bölge İdare Mahkemesinin ... karar nolu istinaf kararıyla kesinleştiğini,

Aynı olay hakkında kendisinin suçlu olmadığını belirten kesinleşmiş ilam bulunduğunu,

İfade ederek, … ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

… İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedildiği, Muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapıldığı, bu hususlara ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Maliye Uzmanları tarafından ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunun hazırlandığı,

görülmüştür.

Rapor ekinde yer alan muhasebe işlem fişleri, banka hesap ekstreleri, gönderme emirleri, İnceleme Raporu ile Bilirkişi Raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda;

Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Türkiye ...Bankası A.Ş.’ de açılan ...- TRY Numaralı (... müşteri numaralı) hesabı kullandığı, bu hesaba Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından … Araştırma ve Uygulama Hastanesi adına ve tedavi ücretleri karşılığı olarak para yatırıldığı,

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;

Denilmesine rağmen, söz konusu Yönetmelik hükmüne uyulmayarak bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadığı, bunun yerine elektronik ortamda söz konusu hesabın günlük kayıtlarına ulaşıldığı ve günlük hesap özet cetveli alındığı, hesap bilgilerine erişimi sağlamak için banka tarafından sağlanan “(…@ftp.....com.tr-WinScp)" programının Defterdarlık Uzmanı … kullandığı masaüstü bilgisayara kurulduğu ve şifresinin kendisine verildiği, elektronik ortamda günlük banka hesap özet cetvellerine (ekstrelere) ulaşan adı geçen memurun ekstrelerde yer alan SGK dan gönderilmiş paraları olduğundan daha düşük göstermek suretiyle tahrifat yaptığı ve böylece gerçeğe aykırı ekstre ürettiği, sahteciliğin anlaşılmaması için, İşletme Müdürlüğünce hazırlanan ve Saymanlığa gönderilen SGK tahsilatlarına ilişkin bazı muhasebe işlem fişleri ve bunların üst yazılarının da tahrif edildiği, daha sonra bu tahrif edilmiş ekstreler esas alınarak muhasebe kayıtlan yapılarak SGK 'dan gönderilen paraların saymanlık kayıtlarına eksik kaydedildiği, bu yöntemle muhasebe kayıtları dışında tutulan ve Türkiye ...Bankası ... Şubesi hesabında bulunan paraların bahsi geçen memurun düzenlediği sahte ödeme talimatlarıyla İşletme ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve firmalara aktarıldığı, daha sonra hesap bilgilerine ulaşmak için banka tarafından kurulan sistem üzerinden alınan ekstreler üzerinde tahrifat yapılarak (söz konusu usulsüz ödemeler ekstrelerde gösterilmeyerek) usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtlan dışında tutulduğu,

Program üzerinden alınan ve ıslak imza olmadığı için kolaylıkla tahrif edilen ekstreler kullanılarak usulsüz ödemelerle sonuçlanan bir dizi usulsüz işlemin gerçekleştirilmiş olmasında Muhasebe Yetkilisi - Saymanlık Müdürü … ve Muhasebe Yetkilisi - Saymanlık Müdür Yardımcısı … ihmallerinin de elverişli bir ortam sağladığı,

Ayrıca Saymanlık Müdürü … kendisine sağlanan DMİS şifresinin gizli tutulması konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği için şifrenin başkalarınca öğrenilmesine ve muhasebe kayıtlarının usulsüz olarak değiştirilmesinde kullanılmasına neden olduğu,

Döner Sermaye Saymanlığının işletmenin gelir ve giderlerin takip ve kontrol işlemleri için kullandığı DMİS muhasebe Uygulama Programı; İşletme Müdürünün erişimine açık olduğu, raporlar bölümünden hastanenin her türlü mali bilgisine ulaşılabilmesinin mümkün olmasına rağmen üç yıl boyunca çok sayıda usulsüz işlemle hastaneye ait toplam … TL gibi hastane için çok büyük ve önemli bir tutarın hak sahibi olmayan kişi ve firmalara aktarılmasında İşletme Müdürü … da ihmalinin bulunduğu, hastanenin mali işlemlerine ilişkin olarak İşletme Müdürlüğünün tuttuğu kayıtlarla Saymanlığın kayıtlarının hiç karşılaştırılmadığı, yine sorumluların savunmalarından da anlaşıldığı üzere yıl sonlarında SGK tahsilatlarının yıllık toplamlarında İşletme kayıtlarıyla Saymanlık kayıtları arasında önemli tutarsızlıklar görüldüğü halde bunların araştırılması yoluna gidilmediği, oysa 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 12 nci maddesi gereği işletmenin idari ve mali işlemlerini mevzuata ve işletmecilik ilkelerine uygun bir şekilde yürütmekle görevli olan işletme müdürü, aynı zamanda 18 inci madde gereği Yönetmeliğin 16 ve 17 nci maddelerinde sayılan mali işlemlerle ilgili kontrol ve takip görevlerinden de sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Konu ile ilgili olarak ilgili idarece verilen disiplin cezasının, idare mahkemesince 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin aylıktan kesmeye ilişkin; “Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak” hükmü kapsamında değerlendirilmeyeceği gerekçesi ile iptal edilmiş olması, bu sorumluluğu ortadan kaldırmamaktadır.

Bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile ... Üniversitesi (Döner Sermaye İşletmesi) ... yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 29.11.2017 tarih ve 303 sayılı ilamda yer alan tazmin hükmünün, tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa edilmektedir.” denilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcılığı, yazılı mütalaada belirtmiş oldukları “tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi uygun olur” şeklindeki görüşlerini “sorumluluk konusunun; 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararı ile aynı idarenin ... ve ... yıllarına ilişkin Sayıştay 2.Dairesi tarafından verilmiş 454 ve 312 sayılı ilamlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi” şeklinde değiştirmişlerdir.

Duruşma talep eden sorumlular … (Saymanlık Müdür Yardımcısı), … (Saymanlık Müdürü), … (İşletme Müdürü) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

41 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedilmesi, muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiş,

Sorumluların ilamı temyiz etmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen 19.04.2017 tarihli kararda; ilama konu usulsüz işlemlerin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde düzenlenen herhangi bir belgeye dayanmadığı, bu işlemlerin Saymanlık Müdürlüğünde oluşturulan gerçeğe aykırı belgelerle yapıldığı, İşletme Müdürlüğüne ilk etapta doğru olarak girilen kayıtların gönderildiği, dolayısıyla İşletme Müdürlüğünde yer alan muhasebe kayıtlarının Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen tutarları ihtiva ettiği anlaşıldığından Saymanlık Müdürlüğünde yapılan usulsüz işlemler sonucunda ortaya çıkan kamu zararında, Döner Sermaye İşletme Müdürü … sorumluluğunun bulunmadığı ayrıca 41 sayılı ilamın hüküm tarihi olan 19.11.2015 tarihinden sonra düzenlendiği için Daire yargılaması sırasında mevcut olmayan 15.06.2016 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunun Daire tarafından görülmesi gerektiği gerekçeleri ile tazmin hükmünün bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verilmiştir.

Bozma kararı üzerine eski kararında direnen Daire tarafından 303 sayılı ek ilam düzenlenmiş ve;

… İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedilmesi ve muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapılması nedeniyle, sorumlularca bildirilen tahsilat düşüldükten sonra geriye kalan … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Konuyla ilgili olarak rapor ekinde yer alan muhasebe işlem fişleri, banka hesap ekstreleri, gönderme emirleri, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Maliye Uzmanları tarafından hazırlanan ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu ve Bilirkişi Raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda,

Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Türkiye ...Bankası A.Ş.’de açılan ...-TRY Numaralı (... müşteri numaralı) hesabı kullandığı, bu hesaba Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından … Araştırma ve Uygulama Hastanesi adına ve tedavi ücretleri karşılığı olarak para yatırıldığı,
Hesap bilgilerine erişilebilmesi için banka tarafından sağlanan programın ve şifresinin … kullanımına verildiği, bu yetki sayesinde bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadan ilgili tarafından elektronik ortamda hesabın günlük kayıtlarına ulaşıldığı ve günlük hesap özet cetveli (ekstre) alındığı, … ekstrelerde yer alan Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilmiş paraları olduğundan daha düşük göstermek suretiyle tahrifat yaptığı ve böylece gerçeğe aykırı ekstre ürettiği, sahteciliğin anlaşılmaması için, İşletme Müdürlüğünce hazırlanan ve Saymanlığa gönderilen Sosyal Güvenlik Kurumu tahsilatlarına ilişkin bazı muhasebe işlem fişleri ve bunların üst yazılarının da tahrif edildiği, daha sonra bu tahrif edilmiş ekstreler esas alınarak muhasebe kayıtları yapılarak Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların saymanlık kayıtlarına eksik kaydedildiği, bu yöntemle muhasebe kayıtları dışında tutulan ve ...Bankası ... Şubesi hesabında bulunan paraların bahsi geçen memurun düzenlediği sahte ödeme talimatlarıyla İşletme Müdürlüğü ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve firmalara aktarıldığı, daha sonra hesap bilgilerine ulaşılabilmesi için banka tarafından kurulan sistemden alınan ekstreler üzerinde tahrifat yapılarak (söz konusu usulsüz ödemeler ekstrelerde gösterilmeyerek) usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtları dışında tutulduğu,
Program üzerinden alınan ve ıslak imza olmadığı için kolaylıkla tahrif edilen ekstreler kullanılarak usulsüz ödemelerle sonuçlanan bir dizi usulsüz işlemin gerçekleştirilmiş olmasında Muhasebe Müdürü … ve Muhasebe Müdür Yardımcısı … ihmallerinin de elverişli bir ortam sağladığı,
Ayrıca Muhasebe Müdürü … kendisine sağlanan DMİS şifresinin gizli tutulması konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği için şifrenin başkalarınca öğrenilmesine ve muhasebe kayıtlarının usulsüz olarak değiştirilmesinde kullanılmasına neden olduğu,
Döner Sermaye Saymanlığının işletmenin gelir ve giderlerin takip ve kontrol işlemleri için kullandığı DMİS muhasebe Uygulama Programı; İşletme Müdürünün erişimine açık olduğu, raporlar bölümünden hastanenin her türlü mali bilgisine ulaşılabilmesinin mümkün olmasına rağmen üç yıl boyunca çok sayıda usulsüz işlemle hastaneye ait toplam … TL gibi hastane için çok büyük ve önemli bir tutarın hak sahibi olmayan kişi ve firmalara aktarılmasında İşletme Müdürü … ihmalinin bulunduğu, hastanenin mali işlemlerine ilişkin olarak İşletme Müdürlüğünün tuttuğu kayıtlarla Saymanlığın kayıtlarının hiç karşılaştırılmadığı, yılsonlarında SGK tahsilatlarının yıllık toplamlarında İşletme kayıtlarıyla Saymanlık kayıtları arasında önemli tutarsızlıklar görüldüğü halde bunların araştırılması yoluna gidilmediği, oysa 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 12 nci maddesi gereği işletmenin idari ve mali işlemlerini mevzuata ve işletmecilik ilkelerine uygun bir şekilde yürütmekle görevli olan işletme müdürü, aynı zamanda 18 inci madde gereği Yönetmeliğin 16 ve 17 nci maddelerinde sayılan mali işlemlerle ilgili kontrol ve takip görevlerinden de sorumlu olduğu, anlaşılmaktadır.

Bu nedenle sorumluluk itirazlarının reddiyle 41-303 sayılı ek ilam ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Temyiz Kurulu ve ...Daire Başkanı …, ...Daire Başkanı … , ...Daire Başkanı … ile Üyeler …, … ve … aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 27.02.2019 tarih ve 45745 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Temyiz Kurulu ve ...Daire Başkanı …, … Daire Başkanı … , .. .Daire Başkanı … ile Üyeler …, … ve …;

… İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedildiği, muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapıldığı, bu hususlara ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Maliye Uzmanları tarafından ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunun hazırlandığı görülmüştür.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde ise;

Hesap bilgilerine erişilebilmesi için banka tarafından sağlanan programın ve şifresinin … kullanımına verildiği, bu yetki sayesinde bankadan yazılı ve onaylı hesap özet cetveli alınmadan ilgili tarafından elektronik ortamda hesabın günlük kayıtlarına ulaşıldığı ve günlük hesap özet cetveli (ekstre) alındığı, … ekstrelerde yer alan Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilmiş paraları olduğundan daha düşük göstermek suretiyle tahrifat yaptığı ve böylece gerçeğe aykırı ekstre ürettiği, sahteciliğin anlaşılmaması için, İşletme Müdürlüğünce hazırlanan ve Saymanlığa gönderilen Sosyal Güvenlik Kurumu tahsilatlarına ilişkin bazı muhasebe işlem fişleri ve bunların üst yazılarının da tahrif edildiği, daha sonra bu tahrif edilmiş ekstreler esas alınarak muhasebe kayıtları yapılarak Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların saymanlık kayıtlarına eksik kaydedildiği, bu yöntemle muhasebe kayıtları dışında tutulan ve ...Bankası ... Şubesi hesabında bulunan paraların bahsi geçen memurun düzenlediği sahte ödeme talimatlarıyla İşletme Müdürlüğü ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve firmalara aktarıldığı, daha sonra hesap bilgilerine ulaşılabilmesi için banka tarafından kurulan sistemden alınan ekstreler üzerinde tahrifat yapılarak (söz konusu usulsüz ödemeler ekstrelerde gösterilmeyerek) usulsüz ödemelerin muhasebe kayıtları dışında tutulduğu,

01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;

denilmesine rağmen, söz konusu Yönetmelik hükmüne uyulmadığı için yukarıda yer verilen usulsüz işlemler nedeniyle ortaya çıkan kamu zararından, suç teşkil eden fiilleri kasten işleyen … ile birlikte görevlerinden kaynaklanan kontrolleri yerine getirmede gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek ihmallerinden dolayı usulsüz işlemlerin oluşmasına elverişli bir ortam sağlayan Muhasebe Yetkililerinin de sorumlu oldukları muhakkaktır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 nci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü banka hesabına Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen paraların muhasebe hesaplarına eksik kaydedilip muhasebe kayıtlarına girmeyen tutarlardan hak sahibi olmayan kişilere ve firmalara gerçeğe aykırı gönderme emirleriyle ödeme yapılması kamu zararına neden olmuştur.

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 11 inci maddesinde;

“Döner sermaye işletmesinin hizmetleri, yönetim kurulu, ita amiri, işletme müdürü, sayman, tahakkuk memuru, veznedar, ayniyat memuru, ambar memuru, memurlar ve işçiler tarafından, saymanlık hizmetleri ise Maliye Bakanlığınca kurulan saymanlıklarca yürütülür.”,

12 nci maddesinde;

“Döner sermaye işletmesinin işletme müdürü, rektör tarafından üniversite personeli arasından atanır. İşletme Müdürünün görevleri şunlardır:

a) İşletmenin idari, mali ve teknik işlerini, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, çalışma programları, bütçe esasları ve işletmecilik ilkelerine uygun biçimde yürütmek,

…”,

15 inci maddesinde;

“Döner sermaye işletmelerinin saymanlık hizmetleri Maliye Bakanlığınca kurulacak döner sermaye saymanlıklarınca yürütülür.

Döner sermaye işletmelerinin mali ve muhasebe işlemleri Maliye Bakanlığınca atanacak sayman ile saymanlık personeli tarafından yürütülür. Saymanın geçici veya sürekli olarak görevi başında olmadığı hallerde saymanlık görevi Maliye Bakanlığınca vekâleten görevlendirilecek personel tarafından yürütülür.” denilmiştir.

… İşletmesinin mali ve muhasebe işlemleri Maliye Bakanlığına bağlı olarak kurulan Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Döner Sermaye İşletmesi Müdürleri gelir ve giderlerin ilgili mevzuatına uygun olarak tahakkuk ettirilmesi ve alacakların tahsil edilebilir duruma getirilmesinden sorumludurlar. Bu haliyle Saymanlık Müdürlüğü ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü birbirinden bağımsız, farklı görev, yetki, sorumluluk ve çalışma usulü olan birimlerdir. İşletme Müdürlerinin Saymanlık Müdürleri üzerinde denetim ve kontrol yetkisi bulunmamaktadır.

İlama konu usulsüz işlemlerin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde düzenlenen herhangi bir belgeye dayanmadığı, bu işlemlerin Saymanlık Müdürlüğünde oluşturulan gerçeğe aykırı belgelerle yapıldığı, İşletme Müdürlüğüne ilk etapta doğru olarak girilen kayıtların gönderildiği, dolayısıyla İşletme Müdürlüğünde yer alan muhasebe kayıtlarının Sosyal Güvenlik Kurumundan gönderilen tutarları ihtiva ettiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla Saymanlık Müdürlüğünde yapılan usulsüz işlemler sonucunda ortaya çıkan kamu zararında, Döner Sermaye İşletme Müdürü … sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle ek ilam maddesi ile verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak yeniden hüküm tesisi için dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.)

Sayıştay 1. Dairesi 43731 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin