Sayıştay 1. Dairesi 43484 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2015

• Daire: 1

• Dosya No: 43484

• Tutanak No: 53594

• Tutanak Tarihi: 01.02.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Hastanede fiilen yöneticilik yapmakta olan personele mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunmamasına rağmen döner sermayeden mesai dışı performans ek ödemesi yapılması;

6. 252 sayılı İlamın 17. maddesiyle; … Üniversitesi Döner Sermayesi Tıp Fakültesi ve ... Araştırma Uygulama Hastanesi’nde fiilen yöneticilik yapmakta olan personele mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunmamasına rağmen döner sermayeden mesai dışı performans ek ödemesi yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlular, İlamın bu maddesine ilişkin olarak ortaklaşa gönderdikleri (kendilerini ilgilendiren maddeler için sadece o maddenin sorumluları) temyiz dilekçesinde ise özetle; ... tarihli Yönetim Kurulu Kararı eki olan … Üniversitesi Döner Sermayesi Tıp Fakültesi ve ... Araştırma Uygulama Hastanesi Katkı Payı Dağıtım Esaslarının “Dağıtım Esasları” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında (TIP EK-B);

“Üniversite Hastanelerinde üretilen hizmetler çoğunlukla ekip olarak üretilir. Rektörün, Dekanın, Başhekimin ve Anabilim Dalı Başkanının sorumluluğunda düzenlenen ve planlanan çalışma koşullarında, aslen eğitim ve araştırma faaliyetinin bir parçası olarak ortaya çıkan hizmetlerin oluşmasında tüm çalışanların düşünsel ve/veya bedensel katkısı esastır. Hastane işletmesi açısından maliyet analizleri alt birim bazında yapıldığı için de böyle olması gereklidir. Bu nedenle alt birimlerde öğretim üyeleri isterlerse ortak olarak veya önceden Başhekimliğe bildirmek kaydıyla bireysel olarak beyan listeleri oluşturulabilirler. Ortak verilen listelerdeki hizmet puanları eşit paylaştırılır.

Hastane hizmetlerinden çoğu sadece mesai içi süreçte (08:00-17:00) tamamlanamaz ve hastane 24 saat esasına göre haftalık 168 saat hizmet verir. Bu sürenin 40 saati mesai içi, 128 saati mesai dışı kapsamdadır. Hizmet üretim sürecinin yaklaşık % 24’ü mesai içinde olmasına rağmen özellikle eğitim ve araştırma süreçlerine zarar vermemek için toplam üretilen hizmetin en fazla % 50’si mesai dışı (B2) kapsamında hesaplamaya katılabilir. Öğretim üyelerinin beyan listelerini oluştururken bu orana dikkat etmeleri gerekmektedir.”

Denildiğini, 2015 yılında puanlandırmanın yukarıdaki Yönetim Kurulu Kararı baz alınarak yapıldığını, ortak beyan veren öğretim üyelerinin, bireysel puan getirici işlemlerinin kişilerin kendilerine işlenmediğini, bölüm sekreterlerinin işlemlerin sisteme girişini bölüm bazında yaptıklarını, sonrasında Yönetim Kurulu Kararı gereği toplam üretilen puanın % 50 B1 mesai içi, % 50 B2 mesai dışı olarak bölündüğünü ve tüm bölüm öğretim üyelerine (buna yöneticilik yapan öğretim üyeleri dâhildir) puanların eşit hesaplama ile dağıtıldığını, katkı payı hesaplamalarında bölümün öğretim üyelerinin imzası bulunan beyanlarının esas alındığını, yönetici olan öğretim üyeleri adına girilmiş mesai dışı gelir getirici (B2) işlem puanı tespit edilememesinin nedeninin mensubu oldukları bölümün kendilerinin de imzasının olduğu ortak puan girişi beyanında bulunmasından kaynaklandığını (TIP EK-C), bu sebeple işlemlerinin sisteme girişinin birey bazında değil, bölüm bazında yapıldığını, dağıtıma esas örnek verilecek olursa; bir bölümde birisi yönetici olmak üzere görevli toplam 3 öğretim üyesi olduğunu ve bunların puanlarının ortak beyan usulüne göre girildiği ve bu öğretim üyelerinin bir ay içerisinde mesai iç gelir getirici faaliyet puan (B1) + mesai dışı gelir getirici faaliyet puan (B2) toplam 180.000 puan üretmiş oldukları varsayıldığında yukarıda bahsi geçen Yönetim Kurulu Kararı gereği 180.000 puanın; mesai içi (B1) - 90.000, mesai dışı (B2) -90.000 puan şeklinde eşit olarak bölüneceğini, Kanun gereği yönetici olan öğretim üyesinin mesai içi (B1) puanından dolayı ek ödeme alamayacağını, 90.000 mesai içi (B1) puanının diğer iki öğretim üyesine eşit olarak dağıtılacağını, 90.000 olan mesai dışı (B2) puanının ise yönetici olan dahil üç öğretim üyesine eşit olarak dağıtılacağını,

Özetle yöneticilik görevi bulunan öğretim üyelerinin, mesai dışı gelir getirici faaliyet puanlarının (B2), ister ortak beyanla, isterse bireysel olarak girilsin neticede (B2) puan karşılığı hak ettikleri tutarın üzerinde bir katkı payı ödemesi almadıklarını, ayrıca Üniversite Yönetim Kurulunun yetkisi dahilinde belirlemiş olduğu matrah ve parasal limitlerin asla ihlal edilmediğini; bu nedenle, kamu zararı oluşturmayan ve mevzuata uygun yapılan ödemeler nedeniyle, bu madde için verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini Kurulumuza bildirmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde özetle;

• ... tarihli Yönetim Kurulu Kararı eki olan … Üniversitesi Döner Sermayesi Tıp Fakültesi ve ... Araştırma Uygulama Hastanesi Katkı Payı Dağıtım Esaslarının “Dağıtım Esasları” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında (TIP EK-B);

“Üniversite Hastanelerinde üretilen hizmetler çoğunlukla ekip olarak üretilir. Rektörün. Dekanın, Başhekimin ve Anabilim Dalı Başkanının sorumluluğunda düzenlenen ve planlanan çalışma koşullarında, aslen eğitim ve araştırma faaliyetinin bir parçası olarak ortaya çıkan hizmetlerin oluşmasında tüm çalışanların düşünsel ve/veya bedensel katkısı esastır. Hastane işletmesi açısından maliyet analizleri alt birim bazında yapıldığı için de böyle olması gereklidir. Bu nedenle alt birimlerde Öğretim üyeleri islerlerse ortak olarak veya önceden Başhekimliğe bildirmek kaydıyla bireysel olarak beyan listeleri oluşturulabilirler. Ortak verilen listelerdeki hizmet puanları eşit paylaştırılır.

Hastane hizmetlerinden çoğu sadece mesai içi süreçte (08:00-17:00) tamamlanamaz ve hastane 24 saat esasına göre haftalık 168 saat hizmet verir. Bu sürenin 40 saati mesai içi, 128 saati mesai dışı kapsamdadır. Hizmet üretim sürecinin yaklaşık % 24' ü mesai içinde olmasına rağmen özellikle eğitim ve araştırma süreçlerine zarar vermemek için toplam üretilen hizmetin en fazla % 50'si mesai dışı (B2) kapsamında hesaplamaya katılabilir. Öğretim üyelerinin beyan listelerini oluştururken bu orana dikkat etmeleri gerekmektedir.”

Denildiği,

• 2015 yılında puanlandırmanın yukarıdaki Yönetim Kurulu Kararı baz alınarak yapıldığı, ortak beyan veren öğretim üyelerinin, bireysel puan getirici işlemlerinin kişilerin kendilerine işlenmediği, bölüm sekreterlerinin işlemlerin sisteme girişini bölüm bazında yaptığı, sonrasında yönetim kurulu kararı gereği toplam üretilen puanın % 50 B1 mesai içi, % 50 B2 mesai dışı olarak bölündüğü ve tüm bölüm öğretim üyelerine (buna yöneticilik yapan öğretim üyeleri dâhildir) puanların eşit hesaplama ile dağıtıldığı,

• Katkı payı hesaplamalarında bölümün öğretim üyelerinin imzası bulunan beyanlarının esas alındığı,

• Yönetici olan öğretim üyeleri adına girilmiş mesai dışı gelir getirici (B2) işlem puanı tespit edilememesinin nedeninin mensubu oldukları bölümün kendilerinin de imzasının olduğu ortak puan girişi beyanında bulunmasından kaynaklandığı (TIP EK-C), bu sebeple işlemlerinin sisteme girişinin birey bazında değil, bölüm bazında yapıldığı,

• Yöneticilik görevi bulunan öğretim üyelerinin mesai dışı gelir getirici faaliyet puanları (B2), ister ortak beyanla, isterse bireysel olarak girilsin neticede (B2) puan karşılığı hak ettikleri tutarın üzerinde bir katkı payı ödemesi almadıkları, ayrıca Üniversite Yönetim Kurulunun yetkisi dahilinde belirlemiş olduğu matrah ve parasal limitlerin asla ihlal edilmediği

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrası gereğince bu madde kapsamındaki yöneticilere mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması halinde katkıları oranında mesai dışı performans ek ödemesi ödenebileceği, ... tarihli Üniversite Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu Kararı eki olan … Üniversitesi Döner Sermayesi Tıp Fakültesi ve ... Araştırma Uygulama Hastanesi Katkı Payı Dağıtım Esaslarının “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde mesai dışının, 08:00-17:00 dışında kalan çalışma saatleri olarak belirlendiği, rapor dosyası ve eki belgelerinin incelenmesi sonucunda; yöneticilere, herhangi bir mesai dışı faaliyetleri bulunmadığı halde veya çok az olduğu halde yüksek tutarda mesai dışı performans ek ödemesi yapıldığının görüldüğü, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (h) ve (i) fıkralarına dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Yasaklar” başlıklı 9 uncu maddesi gereğince haksız olarak yapılan ek ödemelerin geri alınması gerektiği; bu nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlular … ve … ve Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereği Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine sorumluların yanında duruşmaya katılmasına ve dinlenilmesine karar verilen … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İlamın 15. maddesinin (A) bendine ilişkin yukarıda işbu tutanağın 3. maddesinde belirtilen mevzuat hükümlerine göre; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasının son paragrafına göre mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde yönetici pozisyonundaki öğretim üyelerine (B2) mesai dışı bireysel gelir getirici faaliyetleri üzerinden ek ödeme yapılabilecek olmakla birlikte, temyize konu ilam maddesinde; yargılamaya esas rapor ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda yöneticilere, herhangi bir mesai dışı faaliyetleri bulunmadığı halde veya çok az olduğu halde yüksek tutarda mesai dışı (B2) puanı üzerinden döner sermaye ek ödemesi yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlular tarafından bu ödemenin dayanağı, Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu tarafından ... tarihli ve ... sayılı toplantıda alınan Kararın “Dağıtım Esasları” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki;

“Üniversite Hastanelerinde üretilen hizmetler çoğunlukla ekip olarak üretilir. Rektörün, Dekanın, Başhekimin ve Anabilim Dalı Başkanının sorumluluğunda düzenlenen ve planlanan çalışma koşullarında, aslen eğitim ve araştırma faaliyetinin bir parçası olarak ortaya çıkan hizmetlerin oluşmasında tüm çalışanların düşünsel ve/veya bedensel katkısı esastır. Hastane işletmesi açısından maliyet analizleri alt birim bazında yapıldığı için de böyle olması gereklidir. Bu nedenle alt birimlerde öğretim üyeleri isterlerse ortak olarak veya önceden Başhekimliğe bildirmek kaydıyla bireysel olarak beyan listeleri oluşturulabilirler. Ortak verilen listelerdeki hizmet puanları eşit paylaştırılır.

Hastane hizmetlerinden çoğu sadece mesai içi süreçte (08:00-17:00) tamamlanamaz ve hastane 24 saat esasına göre haftalık 168 saat hizmet verir. Bu sürenin 40 saati mesai içi, 128 saati mesai dışı kapsamdadır. Hizmet üretim sürecinin yaklaşık % 24’ü mesai içinde olmasına rağmen özellikle eğitim ve araştırma süreçlerine zarar vermemek için toplam üretilen hizmetin en fazla % 50’si mesai dışı (B2) kapsamında hesaplamaya katılabilir. Öğretim üyelerinin beyan listelerini oluştururken bu orana dikkat etmeleri gerekmektedir.”

Hükümleri olarak gösterilmiş, ortak beyan veren öğretim üyelerinin, bireysel puan getirici işlemlerinin kişilerin kendilerine işlenmediği, bölüm sekreterlerinin işlemlerin sisteme girişini bölüm bazında yaptıkları, sonrasında Yönetim Kurulu Kararı gereği toplam üretilen puanın % 50 B1 mesai içi, % 50 B2 mesai dışı olarak bölündüğü ve tüm bölüm öğretim üyelerine (buna yöneticilik yapan öğretim üyeleri dâhildir) puanların eşit hesaplama ile dağıtıldığı, katkı payı hesaplamalarında bölümün öğretim üyelerinin imzası bulunan beyanlarının esas alındığı, yönetici olan öğretim üyeleri adına girilmiş mesai dışı gelir getirici (B2) işlem puanı tespit edilememesinin nedeninin mensubu oldukları bölümün kendilerinin de imzasının olduğu ortak puan girişi beyanında bulunmasından kaynaklandığı, bu sebeple işlemlerinin sisteme girişinin birey bazında değil, bölüm bazında yapıldığı ileri sürülmüş ve temyiz dilekçesi ekinde kanıtlayıcı belge olarak (yöneticiler dâhil) verilen ortak puan beyannameleri gönderilmiştir.

Ayrıca, sorumlularca bölüm bazında girilen toplam puanların (yöneticiler) dahil dağıtımına ilişkin örnek bir hesaplama da yapılmış olup, bu hesaplamanın mevzuatla uyarlı olduğu görülmektedir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ilam maddesindeki şekliyle yöneticilerin almaları gereken (B2) mesai dışı gelir getirici faaliyet puanlarının bölüm bazında girilen ortak beyanlardaki puanlar dikkate alınmadan (B2) puanı bulunmadığı ya da çok az bulunduğu gerekçesiyle kamu zararı oluştuğuna hükmedilmesi hukuken isabetli olmadığından; diğer taraftan, yöneticilik görevi bulunan öğretim üyelerinin ortak beyanla ve bireysel olarak girilmesi gereken (B2) mesai dışı gelir getirici faaliyet puanlarının toplamı karşılığı hak ettikleri tutarın üzerinde bir katkı payı ödemesi almadıkları, ayrıca Üniversite Yönetim Kurulunun yetkisi dâhilinde belirlemiş olduğu matrah ve parasal limitlerin ihlal edilmediği görüldüğünden; temyiz talebinde bulunan sorumluların ortaklaşa gönderdikleri dilekçede yer alan itirazların kabul edilerek 252 sayılı İlamın 17. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 01.02.2023 tarih ve 53594 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

(…. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:

... tarihli Üniversite Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu Kararı eki olan … Üniversitesi Döner Sermayesi Tıp Fakültesi ve ... Araştırma Uygulama Hastanesi Katkı Payı Dağıtım Esaslarının “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde mesai dışı, 08:00-17:00 dışında kalan çalışma saatleri olarak belirlenmiştir.

Her ne kadar sorumlularca ilam maddesinde; yöneticilerin almaları gereken (B2) mesai dışı gelir getirici faaliyet puanlarının bölüm bazında girilen ortak beyanlardaki puanlar dikkate alınmadan (B2) puanı bulunmadığı ya da çok az bulunduğu kanaatine varıldığı iddia edilmekte ve dilekçe ekinde buna karşı bölüm bazında (B2) puanını gösteren bildirimler gönderilmekte ise de; söz konusu bildirimler de adı geçen yöneticilerce bireysel olarak mesai dışı faaliyette bulunulduğunu ve bunun sonucu (B2) puanına hak kazanıldığını göstermemektedir. Diğer bir ifadeyle, dilekçe eki bildirimlerdeki (B2) puanına esas faaliyetler başka bir öğretim üyesince gerçekleştirildiği halde, bu faaliyetlere yöneticiler de ortak edilmiş olabilir.

Bu nedenle, yargılamaya esas rapor dosyası ve eki belgelerinin incelenmesi sonucuna göre yöneticilere, herhangi bir mesai dışı faaliyetleri bulunmadığı halde veya çok az olduğu halde yüksek tutarda mesai dışı döner sermaye ek ödemesi yapıldığı gerekçesi üzerine kurulan tazmin hükmü yerindedir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, temyiz dilekçesindeki iddiaların reddedilerek tazmin hükmünün tasdik edilmesi gerekir.

Ayrıca hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak yine …. Daire Başkanı … ile Üye …:

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (7 azınlık oyuna karşı 10 çoğunluk oyu ile Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.