Sayıştay 1. Dairesi 43484 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2015

• Daire: 1

• Dosya No: 43484

• Tutanak No: 53594

• Tutanak Tarihi: 01.02.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılan akademik personele, mesai saatleri içerisinde verdiği mesleki hizmetler için (A) puanı üzerinden ek ödeme yapılması;

11- 252 sayılı İlamın 25. maddesinin (A) bendiyle; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasına göre üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılan akademik personele, mesai saatleri içerisinde verdiği mesleki hizmetler için Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 2 nci fıkrasında tanımlanan “(A) Kurumsal katkı puanı” üzerinden ek ödeme yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlular, İlamın bu maddesine ilişkin olarak ortaklaşa gönderdikleri (kendilerini ilgilendiren maddeler için sadece o maddenin sorumluları) temyiz dilekçesinde ise özetle; 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ve bu madde uyarınca yürürlüğe konulmuş olan Yönetmelikte yer alan ve yöneticilere döner sermayeden yapılacak ödemelerin esaslarını belirleyen düzenlemelerde temel kuralın; yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı (kastedilen B1 puanı) ek ödeme yapılamayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkılarının bulunması halinde ise (kastedilen B2 puanı) gelir getirici katkıları dikkate alınarak ek ödeme yapılabilmesi olduğunu, rapordaki tazmin talebinin esas itibariyle Yönetmelikteki formülde yer alan ve hastane ortalama puanı olan (A) puanının, mesai saatleri içerisinde verilen mesleki hizmet faaliyet puanı (B1) gibi kabul edilmesi veya algılanmasından kaynaklı olduğunu düşünmekte olduklarını, öğretim üyelerinin meslekleri itibariyle gerçekleştirdikleri ameliyat, tedavi, proje vb. gibi döner sermaye gelirlerini doğrudan etkileyen çalışmalarda bizzat yer almalarına dayanan faaliyetlerin, Yönetmelikle açıklığa kavuşturulan (B=B1+B2) puanlarına karşılık gelmekte olduğunu, ancak öğretim üyesi kimliği de olan yöneticilerin mesai içindeki mesleki hizmetlerin karşılığı olan B1 puanından dolayı performans alamadıklarını, hem Kanun hem de Yönetmeliğin yazım tekniğinden anlaşılacağı üzere yöneticiler için puanlandırılamayan mesai içindeki mesleki hizmetlerin karşılığı olan puan B1 iken, puanlandırılabilen ve mesai dışındaki gelir getirici katkılarının karşılığı olan puanın ise B2 olduğunu, bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi puanı (B1) puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasına hiçbir şekilde izin verilmediğini, gelir getirici faaliyetlerden dolayı alman mesai dışı puanı (B2) puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılabileceğini, Yönetmelikte (B) gelir getirici faaliyet puanları dışında yer alan ve rapora konu ihtilafa sebep olan diğer formül bileşeni A puanından yöneticilere ek ödeme yapılıp yapılamayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması için ise bu puanın tanımına bakmak gerektiğini, bu bağlamda; A Kurumsal katkı puanının; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade etmekte olup, bu puanın hesaplanmasında; “Birim (b-ort) veya ali birim (ab-ort) ortalaması x kadro/görev, unvan katsayısı x aktif çalışan gün katsayısı.” formülünün kullanılmakta olduğunu, birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort)ortalamasının ise, ödeme dönemi içinde, birim veya alt birimde üretilen bireysel puan toplamının (Toplam-B+C+D) aynı dönemde tüm çalışanların aktif çalışılan gün katsayılarının toplamına bölünmesi ile elde edilmekte olduğunu, dilekçe ekindeki Ek-1 Kadro/Unvan katsayı cetvelinin son 3 sütununa bakıldığında; Hastane ortalama puanı olan A puanından mesai içi veya dışı gelir getirici katkıları olmayan yani hasta muayene edip kendisine puan yazılamayan fakülte sekreteri-eczacı-hastane müdürü/yardımcısı-diyetisyen-fizyoterapist-gıda mühendisinden aşçı-tıbbi sekreter-bekçi- bilgisayar işletmeni-güvenlik görevlisi ve dahi gassala kadar döner sermaye biriminde görevli herkese belirlenen katsayı üzerinden performans verildiğinin görüleceğini, bunun da A puanının mesai içi gelir getirici puan (yani B1) olmadığını göstermekte olduğunu, aynı Ek-1 Kadro/Unvan katsayı cetvelinin ilk 2 sütununda da Rektör/Rektör Yardımcısı, Dekan/Başhekim, Dekan Yardımcısı/Başhekim Yardımcısı için de katsayı belirlendiğini ve Hastane ortalamasından performans almalarının sağlandığını, adı geçen Yönetmeliğin Ek-1 (Kadro/Unvan katsayı cetveli) cetvelinde Rektör/Rektör Yardımcısı, Dekan/Başhekim, Dekan Yardımcısı/Başhekim Yardımcısı için kadroları dışında unvan katsayısının da belirlendiğini, bu katsayıların, adı geçen Yönetmelik incelendiğinde kullanılabileceği iki formül bulunduğunu,

Birincisinin; “Dağıtım Esasları” başlıklı 5 inci maddesinin 2 nci fıkrasında;

(A) = Birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması x kadro/görev, unvan katsayısı x aktif çalışan gün katsayısı.

İkincisi; “Dağıtım Esasları” başlıklı 6 ncı maddesinde E puanıdır ki, E puanının formül olarak A puanından hesaplandığını;

(E) (Diğer faaliyetler Puanı) = Birim ortalaması üzerinden hesaplanan (A) Puanı x Belirlenen yüzdelik değer

Görüldüğü gibi E puanı hesaplama formülünde A puanı taşıdığı için, A puanına bağımlı olduğunu, eğer A puanı yöneticilere verilemezse E puanının da verilemez hale geleceğini ki o zaman adı geçen Yönetmelik Ek-1 Kadro/Unvan katsayı cetvelinin Rektör/Rektör Yardımcısı, Dekan/Başhekim, Dekan Yardımcısı/Başhekim Yardımcısı kadroları için unvan katsayısı olarak belirlenen bu katsayıların kullanılacağı hiçbir yer-formül kalmayacağını, Ek-1 Kadro/Unvan katsayı cetvelinde yöneticiler için ayrıca belirlenen bu katsayılar bir yerde kullanılmaz hale gelecekse bu tablonun niçin oluşturulduğunun, bu katsayıların niçin belirlenmiş olduğunun sorgulanır hale geleceğini, bu minvalde öncelikle, ilama konu ahizler için, yönetici payı dışında “(A) Kurumsal katkı puanı” üzerinden ek ödeme yapıldığını ve bunun mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı elde edilen B1 puanı ödemesi olmadığını, yukarda yapılan açıklamalardan hareketle, (A) puanının, kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması hasebiyle, aşağıda Dilekçe Eki: 1’de verilen Yönetmelik eki Kadro/Görev Unvan Katsayı Cetvelinde öğretim üyesi olarak yöneticilere ilişkin kadro/görev unvanlarının açıkça sayılması (ve sadece öğretim üyesi olunmasının yeterli olması) karşısında, döner sermaye biriminde görevli herkese verilen (A) puanı üzerinden yöneticilere ek ödeme yapılamayacağından bahsetmenin mevzuata uygun görünmediğini, Sayıştay Temyiz Kurulunun 14.12.2016 tutanak tarihli ve 42474 tutanak sayılı Kararında da bu yönde hüküm tesis edildiğini, mevzuata uygun yapılan ödemeler nedeniyle kamu zararı da oluşmadığından verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini Kurulumuza bildirmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde özetle;

• 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ve bu madde uyarınca yürürlüğe konulmuş olan Yönetmelikte yer alan ve yöneticilere döner sermayeden yapılacak ödemelerin esaslarını belirleyen düzenlemelerde temel kuralın; "yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı (kastedilen B1 puanı) ek ödeme yapılamayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkılarının bulunması halinde ise (kastedilen B2 puanıdır) gelir getirici katkıları dikkate alınarak ek ödeme yapılabilmesi” olduğu,

• Rapordaki tazmin talebinin esas itibariyle Yönetmelikteki formülde yer alan ve hastane ortalama puanı olan (A) puanının, mesai saatleri içerisinde verilen mesleki hizmet faaliyet puanı (B1) gibi kabul edilmesi veya algılanmasından kaynaklı olduğunun düşünüldüğü

• Öğretim üyelerinin meslekleri itibariyle gerçekleştirdikleri ameliyat, tedavi, proje vb. gibi döner sermaye gelirlerini doğrudan etkileyen çalışmalarda bizzat yer almalarına dayanan faaliyetlerin, yönetmelikle açıklığa kavuşturulan (B=B”+B2) puanlarına karşılık geldiği, ancak öğretim üyesi kimliği de olan yöneticilerin mesai içindeki mesleki hizmetlerin karşılığı olan B1 puanından dolayı performans alamadıkları,

• Hem Kanun hem de Yönetmeliğin yazım tekniğinden anlaşılacağı üzere yöneticiler için puanlandırılamayan mesai içindeki mesleki hizmetlerin karşılığı olan puan B1 iken, puanlandırılabilen ve mesai dışındaki gelir getirici katkılarının karşılığı olan puanın ise B2 olduğu,

• Bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alına mesai içi puanı (B1) puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasına hiçbir şekilde izin verilmediği,

• Gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai dışı puan (B2) puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılabildiği,

• Yönetmelikte (B) gelir getirici faaliyet puanları dışında yer alan ve rapora konu ihtilafa sebep olan diğer formül bileşeni A puanından yöneticilere ek ödeme yapılıp yapılamayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması için ise bu puanın tanımına bakmak gerektiği,

• (A) puanının kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması hesabıyla, Yönetmelik eki Kadro/Görev Unvan Katsayı Cetvelinde öğretim üyesi olarak yöneticilere ilişkin kadro/görev unvanlarının açıkça sayılması (ve sadece öğretim üyesi olunmasının yeterli olması) karşısında, döner sermaye biriminde görevli herkese verilen (A) puanı üzerinden yöneticilere ek ödeme yapılamayacağından bahsetmenin mevzuata uygun görünmediği

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrası, aynı hükümlerin yer aldığı 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kuramlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde ve Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 7 nci fıkrası hükümlerine göre gelir getirici katkılarına bakılmaksızın döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılan personele mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ek ödeme yapılmaması, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunmuşsa ilgililer için mesai dışı (B2) puanının hesaplanması gerektiği, bu itibarla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasına göre üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılan akademik personele mesai saatleri içerisinde verdiği mesleki hizmetler için Yükseköğretim Kuramlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 2 nci fıkrasında tanımlanan "(A) Kuramsal katkı puanı" üzerinden ek ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinin görüldüğü; bu nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … (…’a 23.01.2023 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında) ve Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereği Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine sorumluların yanında duruşmaya katılmasına ve dinlenilmesine karar verilen … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İlamın 15. maddesinin (A) bendine ilişkin yukarıda işbu tutanağın 3. maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda; yönetici pozisyonundaki öğretim üyelerine (A) Kurumsal katkı puanı üzerinden döner sermayeden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından ve bu ödeme 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların ortaklaşa gönderdikleri dilekçede yer alan itirazların kabul edilerek 252 sayılı İlamın 25. maddesinin (A) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 01.02.2023 tarih ve 53594 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:

Aynı konu hakkındaki İlamın 15. maddesinin (A) bendine yönelik yukarıda işbu tutanağın 3. maddesindeki “Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü” kısmında yapılan açıklamalar doğrultusunda temyiz dilekçesindeki iddiaların reddiyle, tazmin hükmünün tasdiki gerekir.

Ayrıca hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak yine …. Daire Başkanı … ile Üye …:

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (6 azınlık oyuna karşı 10 çoğunluk oyu ile Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.