Sayıştay 1. Dairesi 43394 Kararı - Özel İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 1

• Dosya No: 43394

• Tutanak No: 44676

• Tutanak Tarihi: 20.06.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Spor kulüplerine yardım yapılması.

... İl Özel İdaresi 2013 yılı hesabının yargılanması sonucunda düzenlenen 184 sayılı ilamın 17’nci maddesiyle tazmin hükmolunan … liranın sorumlularca temyiz edilmesi nedeniyle Sayıştay Temyiz Kurulunca düzenlenen 11.10.2016 tarih ve 42222 sayılı tutanağın 7 nci maddesinde;

“5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64. maddesinde;

“İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

c)Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ” hükmü yer almaktadır.

Sorumlular, bu ödemelerde kulüpler tarafından gerçekleştirilecek projelere 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca İl Özel İdaresinin de katılmasının amaçlandığını, ancak Meclis Kararlarında sehven “yardım” kelimesinin yer aldığını belirtilerek, düzeltilmiş meclis kararını dilekçe ekinde göndermişlerdir. Gönderilen diğer belgelerden de; yapılan ödemelerin kulüpler tarafından gerçekleştirilen projelere İl Özel İdaresinin katılması niteliğinde ödemeler olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, Meclis kararına dayanılarak yapılan bu ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Buna göre, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 ’inci maddesinin 7 ’inci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtileni hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 184 Sayılı ilamın 12 nci maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak, dosyanın ilgili daireye gönderilmesine ” üzerine Dairesince yeniden yapılan yargılama sonucunda düzenlenen 348 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile;

Spor kulüplerine yapılan yardımların ortak proje kapsamında olmadığı ve 5302 sayılı Kanunun 64/a-c maddeleri gereği ödenemeyeceği belirtilerek İl Özel İdaresince amatör spor kulüplerine nakdi kaynak aktarılması sonucu oluşan toplam ….. TL. kamu zararının direnme kararı suretiyle tazminine hükmolunmuştur.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan ….. ile diğer sorumlular aynı mahiyetteki dilekçelerinde özetle;

Yardımların ilgili mülga yönetmelik ve kanun maddelerinde belirtildiği üzere sadece Valilik Onayı alınmak suretiyle yapılmakta olduğunu, Bahse konu olayda Meclis Kararı alınmış olmasının bu ödemelerin yardım olmayıp, İdare ve İl Genel Meclisinin dernek, vakıf, birlik vb. kuruluşlarla ortak proje çalışması yapma talebinden başka bir şey olmadığını,

Spor Kulüplerine yapılan bu ödemelerde kulüpler tarafından gerçekleştirilecek projelere 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca İl Özel İdaresinin de katılmasının amaçlandığını, ancak Meclis Kararlarında sehven "yardım" kelimesinin yer aldığını,

İl Genel Meclis kararlarında hatalı yazılmış olan kısmın düzeltilmesine ilişkin;

07.06.2013 gün ve 65 sayılı İl Genel Meclis Kararının "... Belediyespor Voleybol takımı ile ilimizdeki spora yönelik hizmetlerin geliştirilmesi için 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca ortak proje gerçekleştirilmesi ve bu projenin malzeme alımlarında kullanılmak üzere 10.000.-TL'lik kısmının İl Özel İdaresince karşılanması,

04.04.2013 gün ve 39 sayılı İl Genel Meclis Kararının "... …. Engelliler Gençlik ve Spor Kulübünün düzenlediği "Engelli Olmanın Spor Yapmaya Engel Olmadığını Kanıtlama" isimli ve …..-TL bütçeli projeye 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca ortak olunarak bu projenin engelli basket arabaları ve yedek parçaları alımı ile proje kapsamında yapılacak play off giderlerinde kullanılmak üzere …..-TL'lik kısmının İl Özel İdaresince karşılanması"

07.06.2013 gün ve 64 sayılı İl Genel Meclis Kararının "... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunun "İlimizde Faaliyet Gösteren Amatör Spor Kulüplerinin Desteklenmesi" projesine 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca ortak olunarak Amatör Spor Kulüplerimizin ilimizi Bölgesel Amatör Lig ve Türkiye Şampiyonalarında temsil etmelerine imkan sağlamak üzere ortak projenin …...-TL'lik kısmının İl Özel İdaresince karşılanması" şeklindeki 08.07.2015 tarih ve 64 sayılı tashih kararının ekte sunulduğunu,

Yapılan ödemenin, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64. maddesindeki "İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir." hükmüne uygun olarak yapıldığından tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…

6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 19 uncu maddesinde; “5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

c) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir. ”

“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kanunun “Bütçelerden yardım yapılması ” başlıklı 29 uncu maddesinde;

“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir. ” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 5018 sayılı Kanunun bütçelerden yardım yapılmasına imkân veren 29 uncu maddesindeki hüküm, 6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesine eklenen fıkra ile hem belediyeler hem de özel idareler ve bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için 6360 sayılı Kanunun Resmi Gazete’ de yayımı tarihi olan 06.12.2012 tarihinden itibaren uygulanamayacağı için, söz konusu kurumlar için bütçelerine ödenek koymak sureti ile yardım yapılması uygulaması kaldırılmıştır.

Yapılan incelemede, 2190 nolu ödeme emri belgesi ekinde 39 nolu İl Genel Meclisi kararıyla “... … Engelliler Gençlik Spor Kulübüne …. TL yardım yapılması”, 3650 nolu ödeme emri belgesi ekinde 65 nolu İl Genel Meclisi kararıyla “... Belediyespor Voleybol takımının maddi olarak desteklenmesi maksadıyla …. TL Yardım Yapılması” ve 3721 nolu ödeme emri belgesi ekinde 64 nolu İl Genel Meclisi kararıyla “...’yi Bölgesel Amatör Lig ve Türkiye şampiyonalarında temsil edecek olan kulüplerden …..a … TL, ……a ….. TL, ….’a … TL, ….’a …. TL, ….’a … TL ve Tekwando İl Temsilciliğine …. TL ve daha sonra belirlenecek iki takımada ….er TL olmak üzere toplam …. TL’nin amatör spor kulüpleri Federasyonuna Aktarılması” kararlarına göre toplam ….TL’nin özel idare bütçesinden ödendiği anlaşılmaktadır.

Rapor dosyasında yer alan ödeme emri eklerinde yer alan protokoller incelendiğinde; protokollerin içeriğinin 5302 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde belirtilen, “İ1 özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.” hükmü ile bağdaşmayıp, bir projenin gerçekleştirilmesinden çok, maddi yardım yapılması niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Sorumlular tarafından, Spor Kulüplerine yapılan bu ödemelerde kulüpler tarafından gerçekleştirilecek projelere 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca İl Özel İdaresinin de katılmasının amaçlandığı, ancak Meclis Kararlarında sehven "yardım" kelimesinin yer aldığı, İl Genel Meclis kararlarında hatalı yazılmış olan kısmın düzeltildiği beyanına ilişkin olarak ilgili belgelerin incelenmesinde;

Engelleri Spor ile Aşalım Projesine ilişkin protokolün, İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı ile ... …… Derneği arasında yapıldığı, protokolde; Bakanlık bütçesinde yer alan yardım ödeneğinin Derneğin hesabına aktarılacağı hususunun belirtildiği, Özel İdarenin protokol ortakları arasında yer almadığı,

“... Amatör Spor Kulüpleri Altyapı Güçlendirme Projesi” nin amacının ... İl Özel İdaresi ile yapılacak bir protokol ile … TL’nin ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu tarafından belirlenecek spor kulüplerine nakdi yardım yapılmasının sağlamak olduğunun belirtildiği, bu nedenle, bir projenin gerçekleştirilmesinden çok maddi yardım yapılması niteliğinde olduğu,

... Belediye Spor Kulübünün yazısında, aktarılan …… TL.’nin “….” kapsamında ek kaynak olarak kullanıldığı belirtilmekte olup, projeye ilişkin herhangi bir belgenin ise bulunmadığı,

İlgili belgelere göre de; yapılan harcamaları 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri kapsamında değerlendirmenin mümkün olmadığı,

Anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile 2013 yılı ... İl Özel İdaresi hesabının Sayıştay 1. Dairesi tarafından yargılanması sonucunda çıkarılan 26.10.2017 tarih ve 348-184 sayılı ilamın 3 üncü Maddesi ile verilen tazmin hükmünün, tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa edilmektedir” denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan İl Özel İdaresi adına Avukatlar ….ve ….. ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 19 uncu maddesinde; “5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

c) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir. ”

“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kanunun “Bütçelerden yardım yapılması ” başlıklı 29 uncu maddesinde;

“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir. ” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 5018 sayılı Kanunun bütçelerden yardım yapılmasına imkân veren 29 uncu maddesindeki hüküm, 6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesine eklenen fıkra ile hem belediyeler hem de özel idareler ve bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için 6360 sayılı Kanunun Resmi Gazete’ de yayımı tarihi olan 06.12.2012 tarihinden itibaren uygulanamayacağı için, söz konusu kurumlar için bütçelerine ödenek koymak sureti ile yardım yapılması uygulaması kaldırılmıştır.

Yapılan incelemede, 2190 nolu ödeme emri belgesi ekinde 39 nolu İl Genel Meclisi kararıyla “... … Engelliler Gençlik Spor Kulübüne …. TL yardım yapılması”, 3650 nolu ödeme emri belgesi ekinde 65 nolu İl Genel Meclisi kararıyla “... Belediyespor Voleybol takımının maddi olarak desteklenmesi maksadıyla …. TL Yardım Yapılması” ve 3721 nolu ödeme emri belgesi ekinde 64 nolu İl Genel Meclisi kararıyla “...’yi Bölgesel Amatör Lig ve Türkiye şampiyonalarında temsil edecek olan kulüplerden …..a … TL, ……a ….. TL, ….’a … TL, ….’a …. TL, ….’a … TL ve Tekwando İl Temsilciliğine …. TL ve daha sonra belirlenecek iki takımada ….er TL olmak üzere toplam …. TL’nin amatör spor kulüpleri Federasyonuna Aktarılması” kararlarına göre toplam ….TL’nin özel idare bütçesinden ödendiği anlaşılmaktadır.

Rapor dosyasında yer alan ödeme emri eklerinde yer alan protokoller incelendiğinde; protokollerin içeriğinin 5302 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde belirtilen, “İ1 özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.” hükmü ile bağdaşmayıp, bir projenin gerçekleştirilmesinden çok, maddi yardım yapılması niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Sorumlular tarafından, Spor Kulüplerine yapılan bu ödemelerde kulüpler tarafından gerçekleştirilecek projelere 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca İl Özel İdaresinin de katılmasının amaçlandığı, ancak Meclis Kararlarında sehven "yardım" kelimesinin yer aldığı, İl Genel Meclis kararlarında hatalı yazılmış olan kısmın düzeltildiği beyanına ilişkin olarak ilgili belgelerin incelenmesinde;

….. Projesine ilişkin protokolün, İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı ile ... ….. Derneği arasında yapıldığı, protokolde; Bakanlık bütçesinde yer alan yardım ödeneğinin Derneğin hesabına aktarılacağı hususunun belirtildiği, Özel İdarenin protokol ortakları arasında yer almadığı,

“... Amatör Spor Kulüpleri Altyapı Güçlendirme Projesi” nin amacının ... İl Özel İdaresi ile yapılacak bir protokol ile …. TL’nin ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu tarafından belirlenecek spor kulüplerine nakdi yardım yapılmasının sağlamak olduğunun belirtildiği, bu nedenle, bir projenin gerçekleştirilmesinden çok maddi yardım yapılması niteliğinde olduğu,

... Belediye Spor Kulübünün yazısında, aktarılan ….. TL.’nin “…..” kapsamında ek kaynak olarak kullanıldığı belirtilmekte olup, projeye ilişkin herhangi bir belgenin ise bulunmadığı,

İlgili belgelere göre de; yapılan harcamaları 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri kapsamında değerlendirmenin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile 184-348 sayılı Ek ilamın 3’ üncü maddesi ile …. TL’ ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oyçokluğu ile(Üyeler … ile ….’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı),

Karşı oy gerekçesi

Üyeler … ile ….’ın karşı oy gerekçesi:

“5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64. Maddesinde;

"İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

….

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir" hükmü yer almaktadır.

Sorumlular, bu ödemelerde kulüpler tarafından gerçekleştirilecek projelere 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri uyarınca İl Özel İdaresinin de katılmasının amaçlandığını, ancak Meclis Kararlarında sehven "yardım" kelimesinin yer aldığını belirtilerek, düzeltilmiş meclis kararını dilekçe ekinde göndermişlerdir. Gönderilen diğer belgelerden de; yapılan ödemelerin kulüpler tarafından gerçekleştirilen projelere İl Özel İdaresinin de katılması niteliğinde ödemeler olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, Meclis kararına dayanılarak yapılan bu ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.”

Karar verildiği 20.06.2018 tarih ve 44676 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.