Sayıştay 1. Dairesi 42312 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 1

• Dosya No: 42312

• Tutanak No: 43873

• Tutanak Tarihi: 13.12.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: İl Özel İdaresinde şef kadrosunda görev yapan şahsın Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte yer alan düzenlemelere aykırı olarak İlçe Özel İdare Müdürlüğüne atanması nedeniyle kendisine ilçe özel idare müdürlüğü kadrosuna münhasır ödemelerin yapılması.

96 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle, ... İl Özel İdaresinde şef kadrosunda görev yapan ...’ın Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte yer alan düzenlemelere aykırı olarak ... İlçe Özel İdare Müdürlüğüne atanması nedeniyle kendisine ilçe özel idare müdürlüğü kadrosuna münhasır ödemelerin yapılması sonucu …- TL kamu zararı oluştuğu gerekçesiyle verilen tazmin hükmünün, 12.04.2016 Tarih ve 41786 tutanak Sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararıyla bozulması üzerine 488 sayılı Ek İlam ile;

... İl Özel İdaresinde şef kadrosunda görev yapan ..., Danıştay’ın, ilçe özel idare müdürlüğünün Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe istisna tutulan görevler arasında bulunmasına ilişkin ibarenin yürütmesinin durdurma kararından sonra ... İlçe Özel İdare Müdürlüğü görevine atandığından, kendisine bu göreve münhasır ödemelerin yapılması sonucunda oluşan ve hesabı aşağıda gösterilen toplam ….. TL kamu zararının tazminine hükmolunmuştur.

İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan …. ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan …. aynı nitelikteki dilekçelerinde;

... Şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuat hükümleri ve 11.10.2012 tarihinde İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 27.06.2012 tarih ve 17201 sayılı yazılarına istinaden yazılı emir niteliğindeki Valilik Makamının 11.10.2012 tarih ve 14177 sayılı Personel Hareket Onayı ile ... İlçe Özel İdare Müdürlüğüne atandığını, gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisinin yazılı emirleri yerine getirdiğini,

02.10.2012 tarih ve E:2012/4736 sayılı Danıştay 5. Dairesinin yürütmeyi durdurma kararı ve İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 18.06.2013 tarih ve 17501 sayılı görüş yazılarına istinaden 24.06.2013 tarihinde ... İlçe Özel İdare Müdürlüğüne atamasının iptal edilerek Şef kadrosuna atandığını,

Atılan her imzanın hukuki ve maddi sorumluluğunun olduğunu, bu sorumluluğun maddi bedelinden mahrum edilmesi halinde adı geçene angarya yüklenmiş olunacağını, her ne kadar atama işlemi iptal edilmiş ise de müdürlük görevini yerine getirebilecek nitelikte olan ...’ ın ... İlçe Özel İdare Müdürlüğü görevine atamasından, iptal tarihine kadar fiilen müdürlük görevini yerine getirdiğini,

“Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”in, 04.07.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, 5. Maddesinde "Görevde Yükselmeye Tabi Kadrolar Şunlardır" denilmekte olup söz konusu kadrolar içerisinde İlçe Özel İdare Müdürü kadrosunun bulunmadığını, dolayısıyla bu kadronun görevde yükselmeye tabi bir kadro olmadığını, adı geçen personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 86. maddesi hükümleri gereği vekaleten de yürütebilecek durumda olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…

Dilekçesinde: "Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında İlçe Özel İdare Müdürlerine yer verilmediğini, dolayısıyla bu kadro görevde yükselmeye tabi kadrolardan olmadığını, bu konuda İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 27.6.2012 tarih ve 17201 sayılı yazılarının bulunduğunu dolayısıyla vekaleten görev yaptığı makama ait özel hizmet tazminatları ile ek ödeme farklarının almasının yasal olduğunu, ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını " istemektedir.

İlçe Özel İdare Müdürlüğüne vekalet eden vekilin, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5/a-l maddesinde müdürlerin görevde yükselmeye tabi tutulacak kadrolar arasında sayıldığı, aynı yönetmeliğin 7. maddesinde ise müdürlerin atanma şartlarının belirtildiği halde; İlçe Özel İdaresi Müdürlüğüne vekaleten atanması yapılan vekilin söz konusu şartları taşımadığı anlaşıldığından 2006/10344 sayılı BKK. 9. maddesi gereği asil kadro ve görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların farklarını almaları mümkün değildir.

Bu durum karşısında tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı görüşündeyim” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;

“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;

a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,

b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,

c) Düzenleyici ve denetleyici kurumlara ait memur kadrolarında,

d) Özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluşlar da dahil olmak üzere kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.

Ancak;

a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,

b) Mülki İdare Amirliği ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolara,

c) Kanunlar, tüzükler veya yönetmelikler çerçevesinde yardımcılık ya da stajyerlik dönemi sonunda öngörülen yeterlilik sınavı ve/veya tez aşamalarında başarılı olduktan sonra atanabilecek görevlere,

d) Dışişleri Bakanlığı uzmanlıklarına,

e) Anayasa Mahkemesi Başkanlığına ait 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolara, Adalet Bakanlığı icra müdür ve yardımcısı kadroları, atanma usul ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yönetmelikle belirlenen Gümrük ve Ticaret Bakanlığı gümrük müdürü, gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürü, tasfiye işletme müdürü, gümrük müdür yardımcısı ve bölge amiri kadroları, Sosyal Güvenlik Kurumunda sosyal güvenlik merkezi müdürü kadroları, Spor Genel Müdürlüğünde gençlik merkezi müdürü kadroları, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünde yurt müdürü kadroları ile Diyanet İşleri Bakanlığında protokol işlerini yürütmekle görevli şube müdürü kadrosuna,

f) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitiren personelden, atanılacak görev için aranan ve 6 ncı maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere,

g) Başmüdür, işletme, müessese, fabrika, kombina ve meydan müdürlüklerine, taşra teşkilatı bölge ve il müdürü ile doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarının müdür kadrolarına ve bunların yardımcılıklarına, ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere,)

h) Millî Eğitim Bakanlığında eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil kadrolardan eğitim uzmanı kadrolarına,

ı) Avukat kadro veya pozisyonlarından hukuk müşaviri kadro veya pozisyonlarına, yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 1’inci maddesiyle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, "Kapsam" başlıklı 2’nci maddesinin (g) bendinde yapılan değişiklikle “ilçe müdürleri" anılan Yönetmeliğin kapsamı dışına alınarak ilçe müdürlüğüne "görevde yükselme eğitimi ve sınavına alınmadan atama yapılması imkanı tanınmıştır.

Öte yandan, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te "ilçe özel idare müdürü" unvanlı kadronun, unvan adı zikredilmek suretiyle açıkça düzenlenmemesine karşın, Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde, görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlara, 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, "müdür" unvanlı kadroya atanacaklarda aranacak özel şartlara yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 25'inci maddesinde de, "Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 15’inci maddesinde ise; "İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; (...) bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.

Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Uygulamada yaşanan tereddütler nedeniyle, Devlet Personel Başkanlığı’nca; yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereği, ilçe özel idare müdürü kadrosuna atanmaya hak kazanan personeli görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabii tutup tutmama konusunda Bakanlığın takdir hakkının bulunduğu, bu takdir hakkının eğitim ve sınava tabi tutmama yönünde kullanılması halinde Yönetmelikte herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek bulunmayıp bu hususun mahalli idarelere duyurulmasının yeterli olduğu, ancak takdir hakkının kadronun görevde yükselme sınavı kapsamında bir görev olarak kalması yönünde kullanılması halinde Yönetmeliğin ilgili kısımlarında düzenleme yapılmasının yerinde olacağına dair 18.05.2012 tarih ve 8907 sayılı İçişleri Bakanlığı’na hitaben yazılan görüş yazısı üzerine; İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün idareye göndermiş olduğu 27.06.2012 tarih ve 17201 sayılı yazısıyla;

“Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte İlçe Özel İdare Müdürü unvanlı kadronun açıkça belirtilmemiş olması göz önünde bulundurularak anılan yönetmelikte herhangi bir değişiklik yapılmaksızın İlçe Özel İdare Müdürü kadrosunun görevde yükselme sınavı kapsamında olmadığı ve atanmaya hak kazanan personel için görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabii tutulmalarına gerek kalmadığı” bildirilmiştir.

Daha sonra, Danıştay 5. Dairesinin 02.10.2012 tarih ve E:2012/4736 sayılı kararı ile; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin "ilçe müdürü kadrolarına" ibaresinin de yer aldığı 1’inci maddesinin tamamının yürütmesini durdurulmuştur.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde; ...’ ın, Valilik makamının 11.10.2012 tarih ve 14177 sayılı oluruyla ... İlçe Özel İdare Müdürlüğüne 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76’ncı maddesine istinaden atandığı görülmüştür. Söz konusu atama işleminin açıklama kısmında, İçişleri Bakanlığı İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün idareye göndermiş olduğu 27.06.2012 tarih ve 17201 sayılı; “……İlçe Özel İdare Müdürü kadrosunun görevde yükselme sınavı kapsamında olmadığı ve atanmaya hak kazanan personel için görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabii tutulmalarına gerek kalmadığının” belirtilmesi nedeniyle atama işleminin gerçekleştirildiği belirtilmektedir.

Danıştay 5’inci Dairesi, 02.10.2012 tarihli kararı ile “ilçe müdürleri” nin istisna kapsamına alındığına dair ibarenin yürürlüğünün durdurulmasına karar vermişse de; bu karar idareye İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 18.06.2013 tarih ve 17501 sayılı yazısı ile bildirilmiştir. İdare de; bunun üzerine 24.06.2013 tarihinde ...’ın ilçe özel idare müdürlüğüne atamasını iptal ederek tekrar şef kadrosuna atamıştır.

Bu durumda, Danıştay’ın yürütmenin durdurmasına ilişkin kararı idareye, atama işleminin yapıldığı tarihten daha sonra, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 18.06.2013 tarihli yazısı ile bildirildiğinden, atama tarihinde Danıştay kararı hakkında bilgisi olmayan ve İçişleri Bakanlığının 18.05.2012 tarihli yazısına göre atamayı gerçekleştiren idarenin sorumluluğundan söz edilemez.

Bu nedenlerle, 96-488 sayılı Ek İlam ile ….. TL’ye verilen tazmin hükmünün, 12.04.2016 tarih ve 41786 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında da yer alan aynı gerekçelerle hüküm verilmesi için tekrardan BOZULARAK, ilgili Dairesine Gönderilmesine, Oyçokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve 2. Daire Başkanı …, Üyeler …., …. ile ….’ ın karşı oy gerekçesi:

“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin (g) bendinde “taşra teşkilatı bölge ve il müdürü ile doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarının müdür kadrolarına ve bunların yardımcılıklarına, ilçe müdürü kadrolarına” yapılacak atamalarda anılan Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmişse de bir mahalli idare birimi olan il özel idaresinin bir taşra teşkilatı bulunmaması ve merkeze bağlı taşra kuruluşu olmaması nedeniyle bu Yönetmelik hükmünün ilçe özel idare müdürlüğü kadro unvanı için uygulanması mümkün olmadığı gibi, Danıştay 5’inci Dairesinin 02.10.2012 tarihli ve E:2012/4736 sayılı kararıyla Yönetmeliğin 2’nci maddesinin (g) bendinde yer alan “ilçe müdürü kadrolarına” ibaresinin yürütmesi durdurulmuştur.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5/a-l maddesinde müdürlerin görevde yükselmeye tabi tutulacak kadrolar arasında sayıldığı, aynı yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7. maddesinde ise teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlüklere yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak, fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak şartlarına yer verildiği görülmektedir. Buna göre, görevde yükselme sınavına katılmayan ...’ ın ilçe özel idare müdürlüğüne münhasır olarak yapılan ödemelerden yararlanması mümkün değildir.

Kaldı ki; İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 27.06.2012 tarih ve 17201 sayılı genelgenin dayanağını oluşturan, 20.02.2012 tarih ve 2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “ilçe müdürleri” nin istisna kapsamına alındığına dair ibarenin yürürlüğü, Danıştay 5. Dairesinin 02.10.2012 tarih ve E:2012/4736 sayılı kararı ile durdurulmuştur. Söz konusu atama, 02.10.2012 tarih ve E:2012/4736 sayılı Danıştay 5. Dairesinin yürütmeyi durdurma kararından sonra yapılması sebebiyle yok hükmündedir. Nitekim yapılan atamanın ... Valiliği tarafından geri alındığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, bir görev için yasalarda aranan eğitim, sınav, hizmet süresi gibi şartları taşımayan personelin o göreve atanmasında, kendisine o göreve münhasır ücretlerin ödenmemesi, ya da ödendikten sonra geri alınması da angarya yasağı kapsamında değerlendirilemeyecektir.

Bu nedenlerle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.”

Karar verildiği 13.12.2017 tarih ve 43873 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.