Sayıştay 1. Dairesi 41825 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 1

• Dosya No: 41825

• Tutanak No: 46502

• Tutanak Tarihi: 26.06.2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

2. 19 sayılı ilamın 3.maddesi ile; …İl Özel İdaresi personeline Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine aykırı olarak yiyecek yardımının, yemek verme yerine para ile temsil edilen araçlar (ticket) vasıtasıyla ... A.Ş’den yapılması sonucu oluşan toplam … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmü 44633 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2 nci maddesi ile tasdik edilmiştir.

Karar düzeltilmesine ilişkin dilekçe ve Başsavcılık mütalaası işbu ilamın 1 inci maddesinde belirtildiği gibidir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesinde;

“Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur.” hükmüne yer verilmiş ve bu hüküm uyarınca hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Kanuna tabi memurlar hakkında uygulanacağı; “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı; “Yardımın Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu Yönetmelikte yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanuna tabi personele yiyecek yardımı, belli şartların gerçekleşmesi durumunda kurulacak yemek servisi aracılığıyla “yemek verme” şeklinde yapılabilecek bir yardım olup, kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilerek yapılması mümkün değildir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde de;

“Bu Kanunun uygulanmasında Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, (...) ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.

Rapor dosyası ve eki belgelerde yer alan bilgilere göre, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanmasının, Kamu İhale Kanununun yukarıya alınan hizmet tanımında yer alan “yemek hazırlama ve dağıtım” hizmeti olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Kaldı ki 4734 sayılı Kanun, kamu idarelerinin hangi tür harcamaları yapabileceklerini düzenleyen ve bunlara izin veren bir kanun değildir. “Mal” ve “hizmet” alımları ile “yapım” işlerinin ihalelerini kapsayan Kanunun 4 üncü maddesinde tanımlanan hizmet kavramı kapsamında “yemek hazırlama ve dağıtım” hizmetinin sayılmış olması, idarelere sınırsız bir şekilde bu hizmeti diledikleri gibi (yiyecek yardımının, restoran, kafe, market vb. yerlerde para yerine geçen bir ödeme aracı olan kart ile yapılması şeklinde) ihale ile tedarik edebilecekleri anlamına gelmemektedir.

Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlamalarda, idarelerce alım yapılması planlanan ihtiyaçların, hangi alım türünün (mal, hizmet veya yapım) kapsamına girdiği ortaya konulmakta olup, ihtiyaca uygun alım türüne göre ihaleye hazırlık yapılması ve ihalenin gerçekleştirilmesi gerektiğine işaret edilmektedir. Yani idarelerce örneğin “yemek hazırlama ve dağıtım” ihtiyacının, bu Kanun kapsamında ancak “hizmet” olarak ihaleye çıkarılabileceği; aksine idarelerin bu ihtiyaç için örneğin “mal” veya “yapım” ihalesi yapamayacakları vurgulanmaktadır. İlama konu olayda ihalesi yapılan “yemek” yardımının tedarik yöntemi, kapsamı ve içeriği, 657 sayılı Kanun ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde belirlenmiştir. İdareler bu iki mevzuatta belirlenen içerik ve tedarik yöntemlerine uyulmak kaydıyla, yemek hizmetini 4734 sayılı Kanun çerçevesinde ihale yaparak veya kendi kurumsal imkânlarıyla yemek hazırlayarak karşılayabilecektir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, yiyecek yardımının, restoran, kafe, market vb. yerlerde para yerine geçen bir ödeme aracı olan kart ile yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Dilekçede, tazmine konu edilen tutarlar içerisinde yer alan ve yükleniciden kesilen damga vergisi tutarları ile ilgili mevzuatı uyarınca yükleniciye ödenen ve yüklenici tarafından da ilgili dairesine ödenen katma değer vergisinin ilama bağlanan tutara dahil edilmiş olmasının yanlış olduğu ileri sürülmekte ise de;

Yasal vergiler eklenerek ödeme yapılmış olduğundan, idare bütçesine gider olarak kaydedilen verginin, ilamdaki tazmin miktarının hesaplanması aşamasında giderin bir unsuru olarak tazmin miktarına dahil edilmesinde mevzuata aykırı bir durum söz konusu değildir.

5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi 1 inci fıkrasında kamu zararı tanımlanmış, 2 nci fıkrasında da bu zararın belirlenmesinde esas alınacak kriterler düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanunda, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” da kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterlerden birisi olarak sayılmıştır. Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması ile ilgili idare işlemi, Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Kamu İhale Kanununa aykırı olduğundan, bu işlem neticesi yapılan ödeme, mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme mahiyetindedir.

Diğer taraftan 12.02.2019 tarih ve D.1.2019-3/871 karar sayılı 1.Daire Kararının 2 nci maddesinde;

“…

Sorumluların kamu zararının … TL yerine … TL olması gerektiği şeklindeki iddiasının ve gerekli düzeltmenin yapılması talebinin ise, 6085 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin ikinci fıkrasındaki “Sayıştay dairelerinden veya Temyiz Kurulundan verilen kararlar müphem ise taraflardan her biri bunların tavzihini yahut tarafların adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaların sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesini isteyebilir.” hükmü gereğince, hesap yanlışlıklarının düzeltilmesi talebi olarak da görüşülebileceği; yapılan inceleme sonucunda ise, aradaki ... TL farkın 9015 numaralı ödeme emri belgesindeki kamu zararının ... TL yerine ... TL olarak hesaplanmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Buna göre, maddedeki tazmin tutarının … TL olarak düzeltilmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle;

…

Tazmin tutarının … TL olarak düzeltilmesine,”

Denilmiştir.

Buradan 19 sayılı ilamın 3 üncü maddesi ile … TL’ye tazmin hükmü verilmiş iken sorumluların başvurusu üzerine D.1.2019-3/871 sayılı Daire Kararı ile tazmin hükmündeki hesap hatasının düzeltilerek bahsi geçen madde ile tazmin hükmedilen tutarın … TL’ye düşürüldüğü dolayısıyla Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilen tutarın da miktar olarak … TL olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak; Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilen tutardaki hesap hatasının giderilerek … TL’nin … TL olarak esas alınmasına diğer taraftan “karar düzeltilmesi yoluyla tazmin hükmünün kaldırılması” yönündeki sorumlu talebinin yukarıda belirtilen gerekçelerle reddedilerek 06.06.2018 tarih ve 44633 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 2 nci maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

(Üyeler …, …, …, …, …’in işbu ilamın 1 inci maddesinde yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 26.06.2019 tarih ve 46502 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.