Sayıştay 1. Dairesi 41510 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 1

• Dosya No: 41510

• Tutanak No: 42713

• Tutanak Tarihi: 08.02.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Yemek yardımı.

432 sayılı ek ilamın 1 nci maddesiyle; 15.04.2014 tarih ve 167 sayılı ilamın 12 nci maddesiyle tazminine hükmedilen konularla ilgili olarak Sayıştay Temyiz Kurulunun 26.01.2016 tarihli ve 41382 tutanak numaralı bozma kararı üzerine İl Özel İdaresi personeline, yiyecek yardımının, yemek verme yerine para ile temsil edilen araçlar (ticket) vasıtasıyla ... A.Ş.’nden yapılması sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Gerçekleştirme Görevlisi (Büro Görevlisi) ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesi hükmünde “hangi hallerde” ifadesine yer verilerek; her memurun, her hal ve şartta yemek yardımından faydalanamayacağı ifade edilmiş; memurun, hangi halde ve ne şekilde bu yardımdan faydalanacağı da yönetmeliğe bırakıldığını,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; Bu Yönetmeliğin amacının, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarım ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu, “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; Bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanacağı, “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde; Yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı, “Yardım Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı demek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisinin, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği, yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşyanm kurumlarca sağlanacağı, hükümlerinin yer aldığını,

5302 sayılı İl Özel idaresi kanunu kapsamında ... II Özel İdaresi bünyesinde ilin Valisine bağlı olarak çalışan idarenin görev ve sorumluluk alanı bakımından işlerinin çoğunluğunu arazide, sahada çalışan personel ile yapmakta olduklarını, görevleri icabı öğle aralarını kurum dışında, arazide ilçe veya il dışında geçici görevle geçirmekte olduklarını,

Personel sayıları itibari ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmelik hükümlerince yemekhane oluşturulması mümkün bulunmamakla beraber, yemekhane kurulması durumunda personelin mağduriyeti, kamu hizmetinin devamında aksamalar meydana getireceği ve ekonomik görülmeyeceğinin şüphesiz olduğunu,

657 sayılı Kanuna tabi memurlara yapılacak yiyecek yardımının nakit veya temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilmesi şeklinin İl Özel İdareleri ve Belediyelerin şimdiye kadar yaptığı ve halende yapılmakta olan yaygın uygulamasının herkes tarafından bilindiği, kurumlara yapılan yemek yardımı uygulamasında mevzuat açısından sakınca görülmeyerek sorgu konusu olmadığı bilinmekte olduğu, uygulamanın yaygın ve yasal bir uygulama olması hasebiyle müdürlüklerinin zaman ve iş gücünü bu yolda ayrıca harcadığı, Türkiye Cumhuriyeti’nin bir bütün olduğu, farklı kurumlarda yapılan aynı düzeydeki uygulamalar arasında çeşitlilik olmaması gerektiği, olduğu takdirde Anayasamızdaki Kanun Önünde Eşitlik ve İdarenin Bütünlüğü İlkesi ile de bağdaşmayarak hukukun üstünlüğünün zedeleneceğini,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 5 inci maddesi 1 inci fıkrası hükmü gereği Kurumları bütçesine konulan ödenek ile memurlara yemek servisi veren anlaşmalı kuruluşa ödemede bulunulduğu, personele kesinlikle nakit ödeme yapılmadığı, personelin kullandığı yemek yardımı kuponlarının yalnızca yemek hizmeti veren firmalarda geçerli olmakla başka ihtiyaçlar için bir anlam ifade etmediğini,

Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yemek yardımının yapılabilmesi için, yönetmelikte belli şartlar öngörüldüğü, idaremiz bütçesine memurlara yiyecek yardımı yapılması amacıyla konulan ödenekten ancak, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluşlara ödeme yapılabileceği düzenlemesi bulunduğu, İl Genel Meclise kararı ile bütçeye bu maksatla konulan ödeneğin aşılmayarak, her yıl yayımlanan Bütçe Uygulama Talimatına göre memurlardan ek göstergelerine göre yemek karşılıkları alınarak mevzuata uygunluğunun sağlandığını,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, bu maddede belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceğinin hüküm altına alındığı, aynı maddenin (a) bendinde ise özel idarelerin bu kanun kapsamında yer alan kuruluşlar içinde sayıldığı, söz konusu Kanunun 4 üncü maddesinde yer alan “hizmet” tanımı kapsamında yemek hazırlama ve dağıtım hizmetlerine yer verildiği, yemek hizmeti idare tarafından ihale yöntemi ile hizmet alımı şeklinde karşılanarak Bütçe Uygulama Tebliği ile ek göstergeye göre belirlenen asgari tutarlar üzerinden memurlardan kesinti yapıldığını,

Bütçeye İl Genel Meclisi Kararı ile konulan ödeneklerin gerçek anlamda bir maliyet olmadığı, bütçe rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade ettiği, dolayısıyla bütçeye ödeneğin yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulduğunu,

Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amacın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine istinaden açık ihale yoluyla alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olduğu, konulan ödeneğin aşılmadığı, Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarların yemek yiyen personelden tahsil edildiği, dolayısıyla 5018 ve 6085 sayılı Kanunlardaki düzenlemeler karşısında, kamu zararından bahsedebilmek için, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında bir eksilmenin olması gerekmektiği, mevcut olayda, kasıt, kusur veya ihmalden söz edilemeyeceği gibi açık bir mevzuata aykırılığın da söz konusu olmadığı, Sayıştay Temyiz Kurulunun bu konuda farklı kararlar verdiği, Temyiz Kumlunun 01.12.2015 tarih ve 41149 sayılı kararında “Bu karşın benzeri olaylarla ilgili tazmin hükmünü kaldıran kararların bulunduğu belirtmişse de; bu kararların yanında tazmin hükmünü bozan ve tasdik eden kararlar da mevcut olup ayrı konuda yargı organlarınca verilen kararların şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.” diyerek bu durumu doğruladığı, Sayıştay Temyiz Kurulu 8. Dairesinin 308 İlam nolu, 29257 dosya nolu, 11/12/2007 tarihli ve 29765 tutanak nolu Kararında; ‘‘Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; ... Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan ... isimli yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak bu rahim üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı,

Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği,

Kesintilerin ise 09/01/2004 tarih ve 25341 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2 sıra nolu Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür.

Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir.

Dolayısıyla bütçeye ödenek yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.

Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, 4734 saydı Kamu ihale Kanununun 19 uncu maddesine istinaden açık ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup, konulan ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 308 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle verilen … TL na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,” karar verildiği,

Bahsi geçen uygulamaya benzer 28/02/2012 tarihli ve 34467 tutanak nolu, 11/03/2008 tarihli ve 30001 tutanak nolu, 25/03/2008 tarihli ve 30039, 30277, 32364, 31632 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararları ile yemek yardımı yapan kurumlardan tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verildiği,

Temyiz Kurulunca farklı kararlar verilmesine sebep olacak derecede yoruma açık bu mevzuat karşısında henüz kamu idarelerini ve sorumluları bağlayıcı bir içtihadı birleştirme kararı verilmediği göz önünde bulundurulduğundan, bu yorumlardan birini tercih ederek ödeme yapılmasından dolayı hakkında tazmin hükmü verilmesinin hakkaniyet ve hukuk kuralları ile bağdaşmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; 657 sayılı Kanun’un 212. maddesine dayanarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesinde: “Yiyecek Yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına memur kadrosu adedine göre kurum bütçesine konacak Ödenekle karşılanır.” Denildiği, aynı Yönetmeliğin 9.maddesinde yemek maliyetinin hesaplanmasına dahil edilmeyecek kalemlerin dikkate alınarak yemek maliyetinin hesaplanmasının esas olduğu,

Bu hükme göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği varsayılarak konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabileceği,

Yemek maliyetinin bütçeden karşılanmayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı, yemek yiyenlerden alınacak yemek ücreti tarifesinin her yılbaşında Bütçe Uygulaması Talimatı ile belirlendiği,

Dosyanın incelenmesinde adı geçen İl Özel İdaresi memurların öğle yemeği ihtiyacını 4734 sayılı Kanuna göre Yemek İhalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılanmış olduğu, yemek yiyen memurlardan 2012 yılı 2 Nolu Bütçe Uygulama Talimatına uygun katkı payı tahsil edildiği anlaşıldığından yapılan ödemenin yasaya uygun olduğu,

Benzeri olaylarla ilgili verilen tazmin kararını kaldıran birden fazla Temyiz Kurulu Kararı bulunduğu belirtilerek tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

432 sayılı ek ilamın 1 nci maddesiyle; 15.04.2014 tarih ve 167 sayılı ilamın 13 üncü maddesiyle tazminine hükmedilen konularla ilgili olarak Sayıştay Temyiz Kurulunun 26.01.2016 tarihli ve 41382 tutanak numaralı bozma kararı üzerine İl Özel İdaresi personeline, yiyecek yardımının, yemek verme yerine para ile temsil edilen araçlar (ticket) vasıtasıyla ... A.Ş.’nden yapılması sonucu ... TL’nin direnme kararı suretiyle tazmine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; İl Özel İdaresi personeline yiyecek yardımının yemek verme yerine, para ile temsil edilen araçlar (ticket) vasıtasıyla yapıldığı; denetçi tarafından, yemek bedelinin yarısının personelden tahsil edilmesi gerekirken bütçe uygulama talimatındaki asgari rakamların kesildiği ve bu aradaki fark konusunda tazmin istemiyle rapor tanzim edildiği; 1. Daire tarafından yemek bedelinin yarısı değil tüm ihale bedeli kamu zararı olarak değerlendirilerek, ihale bedelinden (yemek bedelinin tamamından) memurlardan kesilen bütçe uygulama talimatındaki asgari rakamlar düşülerek, aradaki fark için ödeme emirlerini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilileri hakkında tazmin hükmü verildiği; Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından, idarece ihalenin gerçekleştirilmiş ve yemek bedelinin yarısının personelin maaşından kesinti suretiyle karşılanmış olması, sorumlular tarafından ticket uygulamasıyla sadece yemek yenildiğinin ifade edilmesi, nakit alışveriş yapılmadığının beyan edildiği, rapor dosyası ve eki belgelerde de nakit olarak yiyecek yardımı harici kullandığına ilişkin bir belgeye de rastlanılmaması, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceği belirtilerek kamu zararının yapılan açıklamalar çerçevesinde yeniden hesaplanmasını teminen 167 sayılı ilamın 12. maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın dairesine tevdiine karar verildiği ve bunun üzerine 1. Daire tarafından direnme kararı verildiği anlaşılmıştır.

İl Özel İdaresi’nin görev ve sorumluluk alanı bakımından işlerinin çoğunluğunun arazide, sahada çalışan personel ile yapmakta, görevleri icabı öğle aralarının kurum dışında; arazide ilçe veya il dışında geçici görevle geçirmektedir. Personel sayıları itibari ile yemekhane kurulması durumunda personelin mağduriyeti, kamu hizmetinin devamında aksamalar oluşacağı ve bu bakımdan ekonomik olmadığı ilgilileri tarafından değerlendirilerek ihtiyaç 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilmiştir.

İdarece ihale gerçekleştirilmiş ve personelden bütçe uygulama talimatıyla gösterilen asgari tutarlar üzerinden kesinti gerçekleştirilmiştir. Ayrıca temyize başvuran sorumlu bu ticket uygulamasıyla sadece yemek yenildiğini ve nakit alışveriş yapılmadığını beyan etmiş, rapor dosyası ve eki belgelerde de nakit olarak yiyecek yardımı harici kullandığına ilişkin bir belgeye de rastlanmamıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Yiyecek yardımı” başlıklı 212 inci maddesi uyarınca çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek servisi giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak, üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2255 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkındaki Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel İle sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

Buna göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücreti tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Bu nedenle Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen miktarlar en az alınması gereken miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel, yemeğin maliyetinin yarısını karşılamaya yetmiyorsa, kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin yarısını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin yarısından fazla bir miktarı bütçeden karşılanmış olacaktır ki bu da yukarıda ifade edilen Kanun hükmüne aykırı olacaktır.

Yönetmeliğin “Yardımın şartları” başlıklı 5. maddesinde yer alan: “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir.” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de, bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yemek maliyetinin yarısının kesilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu zararı tutarının, yemek maliyetinin yarısı ile personelden kesilen bütçe uygulama talimatındaki rakamlar arasındaki fark kadar olması gerekmektedir.

Bu itibarla, 432 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün; 26.01.2016 tarihli ve 41382 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında belirtildiği üzere, kamu zararı tutarının yeniden belirlenmesi için tekrardan BOZULARAK dosyanın ilgili DAİRESİNE TEVDİİNE,

(Üyeler ...’in; “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4. maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

Bu madde hükmüne göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.

Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebileceklerdir.

Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir. Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.

Tazmin hükmü, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 4. maddesinde yer alan, “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.” Hükmüne dayanmaktadır.

Yönetmeliğin 5, 6 ve 7. maddelerinden yemek yardımının, memurlara kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiği anlaşılmakta; servisler aracılığıyla verilen ve yarısı yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklanmaktadır. Yönetmeliğin anılan 9. maddesinde ise; “Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” Hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden yarısının alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9. maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabı mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle yemek maliyetinin büyük kısmını oluşturan bu unsurlara tekabül eden tutardan sonra kalan kısmın yarısına tekabül edeceği düşünülen Maliye Bakanlığınca yayımlanan asgari yemek bedellerinin yemek yiyenlerden alınması yeterli bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinde adı geçen İl Özel İdaresi memurların öğle yemeği ihtiyacını 4734 sayılı Kanuna göre Yemek İhalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılanmış olup yemek yiyen memurlardan 13 Ocak 2012 tarih ve 28172 sayılı resmi Gazetede yayımlanan 2012 yılı 2 Nolu Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama tebliğine uygun katkı payı tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, konulan ödeneğin idarenin yılı bütçesine, bütçe muhasebe usul ve yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden tazmin hükmünün kaldırılması gerekir” şeklindeki,

Üyeler ... , ..., ..., ... ve ...’in; “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212 nci maddesinde: “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.” hükmüne yer verilmiş ve bu hüküm uyarınca hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanacağı; “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı; “Yardımın Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu ödemenin dayanağı olarak gösterilen Yönetmelik’te yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanun’a tabi personele yapılacak yiyecek yardımının; kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilmesi şeklinde yapılması mümkün değildir.

5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesinin birinci fıkrasında kamu zararı tanımlanmış, ikinci fıkrasında da bu zararın belirlenmesinde esas alınacak kriterler düzenlenmiştir. Aynı Kanun’da, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” işlemi de kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterlerden birisi olarak sayılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması ile ilgili idarenin işlemi, Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine aykırı olduğundan, bu işlem neticesi yapılan ödeme, mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme mahiyetindedir. Ayrıca, yüklenici ve memurlara yapılan ödeme işlemi neticesinde de kamu kaynağında azalma meydana gelmiş ve kamu zararı oluşmuştur. Bu itibarla, tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 08.02.2017 tarih ve 42713 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.