Sayıştay 1. Dairesi 40818 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 1

• Dosya No: 40818

• Tutanak No: 42450

• Tutanak Tarihi: 07.12.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: İl Özel İdaresinde geçici görevli olan memurlara, sosyal denge tazminatı ödenmesi

12 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile, İl Özel İdaresinde geçici görevli olan memurlara, sosyal denge tazminatı ödenmesi nedeniyle ...-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam’da Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan ... ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan ... ve ... göndermiş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle;

Çalışan verimliliğini arttırma ve hakkaniyeti sağlama açısından, sendika üyesi olup olmadığına bakılmaksızın, kendi kurumunda bu tür bir ödemeden faydalanmayan geçici görevli personelin, sosyal denge tazminatından yararlandırılması gerektiğini; Devlet Memurları Geçici Süreli Görevlendirme Yönetmeliğince geçici görevli personelin, görev yaptığı kadronun özlük haklarından faydalanabildiğini; sonuç olarak, söz konusu personele sosyal denge tazminatı ödenmesinin önünde hiçbir hukuki engelin bulunmadığını;

Nitekim 375 Sayılı KHK’nin ek 15’inci maddesinde; “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” denildiğini; bu madde hükümleri baz alınarak sosyal denge tazminatının ödenmesi için sözleşme yapıldığını ve belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idaresinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödendiğini; bu durumun hukuka ve mevzuata aykırılık teşkil edecek husus olmadığını; bu nedenle de ilama konu söz konusu somut olayda da geçici görevli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve Valilik personeline sosyal denge tazminatı ödendiğini;

... İl Özel İdare adına ... ile ... Çalışanları Birliği Sendikası (... -SEN) arasında (30.06.2014-31.12.2016 dönemim kapsayan) Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi imzalandığını; söz konusu sözleşmenin, Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları, 4’üncü maddesinin (A/b) bendinde;

“Bu sözleşme, kişi olarak işyerlerinde çalışan ve sözleşme süresince işe alınan ve diğer kurumlardan 5442 sayılı İl İdaresi Kanuna göre bizzat vali onayı ile İl Özel İdaresinde geçici görevle görevlendirilen personeli kapsar” denildiğini ve her ne kadar il özel idaresinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilmeyen ve 5442 sayılı Kanuna göre bizzat Vali onayı ile ... İl Özel İdaresinde geçici görevle görevlendirilen Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve Valilik personeline Sosyal Denge Tazminatından yararlandırılma hakkı tanındığını;

Her ne kadar Sayıştay ilamında, tanınan hakkın mevzuata aykırı olduğu belirtilmişse de tanınan hak ve hakkın uygulanmasının usule ve mevzuata uygun olarak yapıldığını;

Ayrıca Sayıştay 1. Dairesinin ... İl Özel İdare 2014 Yılı Hesabına ilişkin söz konusu ilam nedeniyle İl Özel İdaresinde geçici görevli olan memurlara, sosyal denge tazminatı ödemesinden kaynaklanan ...-TL kamu zararının sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tazminine dair verilen hükmün yerine getirildiğini;

Bu sebeple Sayıştay 1. Dairesi’nin ... İl Özel İdaresi 2014 Yılı İdare Hesabına İlamın geçici görevli personelden Sosyal Denge Tazminatı ödemesinin haksız olduğuna ve kamu zararının tazminine ilişkin olarak verilen hükmün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılama yazısında;

“... İl Özel İdaresi 2014 yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 12 sayılı İlamın 1. maddesinde yer alan tazmin hükmünü Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz eden ..., ... ve ...’in yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelendi.

Dilekçesinde: “İl Özel İdarelerinde geçici görevli olarak çalıştırılan diğer personelin Valinin onayı ile adandığını, 4688 sayılı Kanunun 32. maddesi ile 375 sayılı KHK. nin 15. maddesi hükümleri ile dilekçesinde adı belirtilen sendika ile imzalanan sözleşmenin 4. maddesi çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesinin yasal olduğunu ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını,” istemektedir.

4688 sayılı Kanunun 32. maddesinin birinci fıkrası ile 375 sayılı KHK nin ek 15 ve 375 sayılı KHK.nın ek 5. maddeleri gereği İl Özel İdarelerinin memur kadrosunda olmayan ve diğer kurumlardan geçici olarak idarelerinde görevlendirilen memurlara Sosyal Denge Tazminatı ödenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle tazmin hükmünün 6085 sayılı Kanun’un 55/7. maddesi gereği olduğu gibi tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü;

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında; “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.”

375 sayılı KHK’nın ek 15’inci maddesinde; “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” denilmektedir.

Buna göre, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin sözleşme yapmak suretiyle sadece kendi kadro ve pozisyonlarında istihdam ettikleri personeline sosyal denge tazminatı ödeyebileceği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, 375 sayılı KHK’nın ek 5 inci maddesinde de, “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Kanunun ek 8 ve ek 9 uncu, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kanunun 3 üncü, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 38, 40 ve 41 inci maddelerine ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı Kanununa göre görevlendirilenler ile güvenlik görevlileri ve sosyal hizmet kuruluşlarında görevlendirilen öğretmenler ile sağlık personeli hariç, ilgili mevzuatı uyarınca diğer kurumlarda vekâleten veya geçici olarak görevlendirilen ve kadro aylıklarını kendi kurum veya kuruluşlarından alan memurlar veya kamu görevlileri, vekâleten veya geçici olarak görev yaptıkları kurum personelinin yararlandığı ve ilgili mevzuatında söz konusu personele de ödenebileceği belirtilen her türlü tazminat, fazla çalışma ücreti ve diğer ödemelerden yararlanamazlar” denilmek suretiyle geçici görevli personelin, geçici görev yaptıkları kurumdaki ödemelerden yararlanması açıkça engellenmiştir.

Bu durumda, ... İl Özel İdaresi adına ... ile ... Çalışanları Birliği Sendikası (... -SEN) arasında imzalanan ve 30.06.2014-31.12.2016 dönemini kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin, “Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları” başlıklı 4’üncü maddesinin (A/b) bendindeki; “Bu sözleşme, kişi olarak işyerlerinde çalışan, sözleşme süresince işe alınan ve diğer kurumlardan 5442 sayılı İl İdaresi Kanuna göre bizzat vali onayı ile İl Özel İdaresinde geçici görevle görevlendirilen personeli kapsar” hükmü gerekçe gösterilerek İl özel idaresinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilmeyen ve ... İl Özel İdaresinde geçici görevle görevlendirilen personele sosyal denge tazminatı ödenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 12 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oyçokluğu ile;

(…’ın “375 sayılı KHK’nın ek 5 inci maddesinde, “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Kanunun ek 8 ve ek 9 uncu, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kanunun 3 üncü, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 38, 40 ve 41 inci maddelerine ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı Kanununa göre görevlendirilenler ile güvenlik görevlileri ve sosyal hizmet kuruluşlarında görevlendirilen öğretmenler ile sağlık personeli hariç, ilgili mevzuatı uyarınca diğer kurumlarda vekâleten veya geçici olarak görevlendirilen ve kadro aylıklarını kendi kurum veya kuruluşlarından alan memurlar veya kamu görevlileri, vekâleten veya geçici olarak görev yaptıkları kurum personelinin yararlandığı ve ilgili mevzuatında söz konusu personele de ödenebileceği belirtilen her türlü tazminat, fazla çalışma ücreti ve diğer ödemelerden yararlanamazlar” denilmek suretiyle geçici görevli personelin, geçici görev yaptıkları kurumdaki ödemelerden yararlanması açıkça engellenmiştir.

Fakat, ... İl Özel İdaresi adına ... ile ... Çalışanları Birliği Sendikası (... -SEN) arasında imzalanan ve 30.06.2014-31.12.2016 dönemini kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin, “Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları” başlıklı 4’üncü maddesinin (A/b) bendinde; “Bu sözleşme, kişi olarak işyerlerinde çalışan, sözleşme süresince işe alınan ve diğer kurumlardan 5442 sayılı İl İdaresi Kanuna göre bizzat vali onayı ile İl Özel İdaresinde geçici görevle görevlendirilen personeli kapsar” hükmü konulmak suretiyle Batma İl Özel İdaresinde geçici olarak görevlendirilmiş olan personele sosyal denge tazminatı ödenmesine yol açılmıştır.

Bu durumda, mevzuatın açıkça izin vermediği bir hususla ilgili olarak toplu iş sözleşmesine hüküm konulmak suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesinde, söz konusu ödemelere ilişkin ödeme emirleri ve ekli belgelerini düzenleyenlerin değil; sadece 30.06.2014-31.12.2016 dönemini kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde İdare adına imzası bulunanların sorumlu tutulması gerekmektedir.

Bu nedenle, İlam hükmünün sorumlulukların yukarıda belirtilen gerekçelerle yeniden tespitini teminen Bozularak Dairesine Gönderilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

Karar verildiği 07.12.2016 tarih ve 42450 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.