Sayıştay 1. Dairesi 39916 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 1

• Dosya No: 39916

• Tutanak No: 43127

• Tutanak Tarihi: 31.05.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: İl Özel İdaresi Genel Sekreteri veya Genel Sekreter Yardımcılarının ek ödemeleri.

58 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle; Anayasa Mahkemesi, 13.11.2014 tarih ve E:2014/172 K:2014/170 sayılı Kararı ile, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin ‘A- Aylıklarını 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar’ bölümünün (1) numaralı sırasının (d) bendinde yer alan ‘diğer illerin il özel idaresi genel sekreteri’ ibaresi ile (e) bendinde bulunan ‘büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı’ ibaresini Anayasaya aykırı oldukları gerekçesiyle iptal etmiş ve iptal kararı da ilgili Daireye bildirilmiş olduğundan; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı göz önünde bulundurularak ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiş,

28.06.2016 tarih ve 42129 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile Sayıştay Başsavcılığının temyiz talebi üzerine 58 sayılı Ek İlamın 1. maddesindeki ilişilecek husus bulunmadığına dair hüküm tasdik edilmiştir.

Başsavcılık karar düzeltme dilekçesinde aynen;

“KARAR DÜZELTME TALEBİNİN KONUSU: Sayıştay Birinci Dairesince verilen (58) sayılı İlamın 1. maddesinin Başsavcılığımızın Temyizi sonucu temyiz talebinin reddi ile Daire Kararının onanması yönündeki Temyiz Kurulu Kararına karşın düzeltme talebimizden ibarettir.

KARAR DÜZELTME SEBEPLERİ: Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 tarih ve E:2014, K:2014/170 sayılı kararının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren hüküm ifade edeceği ve bağlayıcı olduğu gerekçesi Birinci Daire kararını onaylayan Temyiz Kurulunun 28.06.2016 tarih ve 42129 sayılı kararı; Anayasa’nın 153. maddesinin (3) fıkrası ile 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Kanunun 66 maddesinin (3). bendine uygun değildir. Şöyle ki:

666 sayılı KHK’nin eki (1) sayılı cetvelin A bölümünün (1) numaralı sıranın (d) ve (e) benlerinde yer alan Büyükşehir belediyesi olmayan illerdeki İl Özel İdaresi Genel Sekreteri ile yardımcıları ibaresinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile Sayıştay Birinci Dairesi Anayasa Mahkemesine başvurması neticesi 13.11.2014 tarih ve E:2014 K:2014/170 sayılı kararı ile söz konusu düzenlemenin yürürlüğünü iptal etmiş ve iptal hükümlerinin Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırmıştır.

Anayasanın 153. maddesinin 3. fıkrasında: “Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.” Demektedir.

6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’ nin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Kanun’un 66. maddesinin (3) nolu bendinde: “Mahkemece iptaline karar verilen kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü veya bunların belirli madde veya hükümleri, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Mahkeme gerekli gördüğü hâllerde, Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir.” Demektedir.

Yukardaki hükümlerden anlaşılacağı üzere yürürlüğün ertelenmesine genellikle iptal edilen hükümlerin yerine başka bir hüküm konulmadığı durumlarda gerekli görünmektedir. Bu durumda iptal kararının yürürlüğü yayımlandığı tarih değil, erteleme süresinin sona erdiği tarih olmaktadır. Erteleme ile bir taraftan iptalle doğacak hukuki boşluk önlenirken, diğer taraftan da düzenleme yapacaklara iptalle ilgili yeni bir düzenleme yapma imkanı tanımaktadır.

Söz konusu iptal kararının geçerlilik süresi Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren 6 aylık süre sonrası için belirlenmiştir. Bu tarihe kadar kanun koyucunun iptal edilen hükümlerin yerine konaca yasal düzenleme yapılmaz ise bu sürenin sonundan itibaren anılan karar gereği İl Özel İdaresi Genel Sekreteri ile yardımcılarına 666 sayılı KHK’nin (II) nolu cetveline göre ek ödemeleri ödenebilecektir.

Bu durumda Anayasa Mahkemesi karan Resmi Gazetede yayımlandığı 10.01.2015 tarihinden itibaren altı aylık surenin sonu olan 10.06.2015 tarihinde yürürlüğe gireceğinden, iptale konu “666 sayılı KHK’nin (1) sayılı cetvele” göre ek ödemenin yapılmasına devam edilmesi gerekmektedir. Nitekim dava konusu olaya ilişkin 15 Nisan 2015 tarih 29327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6639 sayılı Kanunla yeni düzenleme yapılarak aynı tarihte yürürlüğe konulmuştur.

SONUÇ: Yukarda açıklanan Anayasa Mahkemesi kararı Resmi Gazetede yayımı tarihinden itibaren 6 aylık sürenin bitimin yürürlüğe girmesine rağmen yayım tarihinde yürürlüğe girmiş gibi değerlendirerek birinci Daire kararım onaylayan 42129 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 6085 sayılı Kanun’un 57. maddesi gereğince düzeltilmesi ile dosyasının yeniden incelenmek üzere Dairesine gönderilmesine karar verilmesini, arz ederim.” denilmiştir.

Karşı taraf söz konusu talep ile ilgili karşılama yazısı göndermemiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Başsavcılığın karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar, 28.06.2016 tarih ve 42129 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında dikkate alındığından ve 6085 sayılı Kanunun 57. maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden 28.06.2016 tarih ve 42129 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy çokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi

Üyeler ..., ... ve ...’ın karşı oy gerekçesi:

T.C. Anayasasının 152. maddesinde;

“Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır.

Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır.

Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundadır.

(…)”

153. maddesinde ise;

“(…)

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.”

Düzenlemeleri yer almaktadır. Anılan düzenlemelere göre, Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanacak olup, Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte ise yürürlüğe girmesi esastır. Ancak yine yukarıdaki hükümlere göre, gereken hallerde Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi (en fazla 1 yıl) erteleyebilecektir. Dolayısıyla iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği istisnai durumlarda, alınan kararın yayımlandığı tarihte henüz geçerliği bulunmadığından, bu haliyle yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlaması söz konusu olmayacaktır (elbette 153. madde hükmüne göre, “Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlamakla” yükümlü olacaktır).

Bir mahkeme, uygulanacak bir kanun hükmünü Anayasaya aykırı görerek Anayasa Mahkemesine götürdüğü takdirde, görmekte olduğu davayı erteleyecek ve 5 ay içinde Anayasa Mahkemesinden gelecek karara göre davayı sonuçlandıracaktır. Ancak 152. madde hükmüyle birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin Anayasa Mahkemesi kararına derhal uyma zorunluluğu, ancak bu kararın ertelemesiz, hemen yürürlüğe girdiği durumlar için geçerli olacaktır. Aksi halde, Anayasa Mahkemesinden gelecek kararın yürürlüğü ertelenmiş ise yürürlüğe gireceği tarihe kadar uygulama imkânı olmayacak ve davayı gören mahkemeyi bağlamayacaktır. Dolayısıyla bu durumda mahkeme, yürürlüğü ertelenmiş Anayasa Mahkemesi kararına göre değil, halen yürürlükte bulunan (henüz iptal edilmemiş) mevzuat kuralına göre hüküm tesis etmek durumundadır.

Anayasa Mahkemesi Sayıştay 1. Dairesinin yapmış olduğu başvuruyu kabul ederek 666 sayılı KHK’ya ek (1) sayılı cetvelin "A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre alanlar" bölümünün 1 numaralı sırasının (d) bendinde yer alan “diğer illerin İl İdaresi Genel Sekreterleri ve (e) büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcısı" ibareleri 13.11.2014 tarih ve E:2014 K:2014/170 sayılı kararı ile yürürlüğü iptal edilmiş ancak iptal hükmünün 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66/3. maddesine istinaden Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren altı ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırmıştır. Dolayısıyla iptal kararının yürürlüğe girmesi altı ay süreyle ertelenmiştir.

Bahse konu iptal kararı Resmi Gazetede 10.01.2015 tarihinde yayımlanmıştır.

Bu durumda, alınan karar ertelemeli bir karar olduğundan, yürürlüğe gireceği tarihe kadar uygulanması imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla Sayıştay 1. Dairesinin yürürlüğe girmemiş Anayasa Mahkemesi kararına göre değil, halen yürürlükte bulunan (henüz iptal edilmemiş) mevzuat kuralına göre hüküm tesis etmesi gerekmektedir. Bir başka deyişle yürürlüğe girdiği tarihe kadar iptal edilen hüküm yerine konulacak bir yasal düzenlenme yapılmaması durumunda kararın yürürlüğe girdiği tarihten sonra İl Özel İdaresi Genel Sekreteri veya Genel Sekreter Yardımcıları 666 sayılı KHK’ya ek 2 sayılı cetvele göre ek ödemeleri yapılabilecektir.

Bu durum karşısında söz konusu kararın yürürlüğe gireceği tarihe kadar iptale konu 666 sayılı KHK’ya ek I sayılı cetvele göre ek ödeme yapılması gerektiği halde (II) sayılı cetvele göre yapılan ek ödemede mevzuata uygunluk yoktur. Bu nedenle ve yukarda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesi kararı Resmi Gazetede yayımı tarihinden itibaren 6 aylık sürenin bitimin yürürlüğe girmesine rağmen yayım tarihinde yürürlüğe girmiş gibi değerlendirerek birinci Dairenin beraat kararını onaylayan 42129 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 6085 sayılı Kanunun 57. maddesi gereğince düzeltilmesi ve “konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığı” yönündeki ilam hükmünün bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir

Karar verildiği 31.05.2017 tarih ve 43127 tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.