Sayıştay 1. Dairesi 39469 Kararı - Özel İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 1

• Dosya No: 39469

• Tutanak No: 41385

• Tutanak Tarihi: 26.01.2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Köylere Hizmet Götürme Birliğine Çanakkale Gezisi düzenlenmesi için ödenek aktarılması.

167 sayılı ilamın 5. maddesi ile İl Encümen Kararına istinaden …. Köylere Hizmet Götürme Birliğine Çanakkale Gezisi düzenlenmesi için ödenek aktarılması nedeniyle …. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun "Köylere hizmet götürme birlikleri" başlıklı 18. maddesi uyarınca, il özel idarelerinin, köylere hizmet götürme birliklerine, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarının gerçekleşmesi için ödenek aktarımında bulunabildiğini,

İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağının ise, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım planı yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılması ve kararlaştırılan ödeneğin aktarma işleminin, Vali onayı ile yapılması gerektiğini,

İl Encümeninin, 20.09.2012 tarih ve 389 sayılı kararıyla, sosyal fayda ve gazilerin ve şehit yakınlarının moral ve motivasyonu için düzenlenecek olan Çanakkale Gezisi için … Köylere Hizmet Götürme Birliğine ödenek aktarılmasına karar verdiğini ve aktarma yapılacak hizmetler arasında olmayan bu faaliyet için idarenin, ödenek aktarımı yaptığını,

İlamda, ödenek aktarımı sırasında, aktarımın İl Genel Meclisi kararı kapsamında olup olmadığının araştırılmadığı ve Vali onayının da alınmadığı belirtilmekte ise de; sürecin akışına bakıldığında, Encümene Çanakkale gezisi için teklif yazısını imzalayanın Valilik makamı olduğunu, İl Encümeninin gündemini belirleyen ve İl Encümenine Başkanlık yapanın da Valilik makamı olduğunu, sonuçta Valiliğin bu ödeneğin teklif ve ödenmesine karar verilme aşamalarının her tarafında olduğunu,

5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun İl Encümeninin yetkilerini düzenleyen 26. Maddesinin c) Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek, hükmü gereğince İl Encümeninin yasadan kaynaklanan yetkisini kullandığını ve bütçe ekonomi gider kodunu 5,2 Transfer tertibi olarak belirlediğini, Ekonomik gider kodları incelendiğinde 5,2 Transfer tertibinin, nihai harcamanın gerçekleştirilmesi kodu olmayıp yalnızca kaynak hareketini ifade eden bir durum olduğunu,

İlamda da söz konusu giderin yapılmasının 5302 sayılı Kanun’un 6. maddesinde sayılan görevlerinden olduğunun zikredildiğini, ancak başka bir kuruma bu işin gördürülmesi nedeniyle tazmine konu olduğunu, Devletin genel uygulamalarına bakıldığında, birçok genel bütçeye dahil kurumların hizmetlerini, hızlı ve etkin gördürmek amacıyla idare görevleri arasında olmayan cari kapsamdaki giderler için il özel idaresine ödenek aktardığını ve il özel idaresi eliyle hizmetlerin gördürüldüğünü, aynı kapsamda düşünüldüğünde bu tür giderlerin de tazmine konu olması gerekeceğini,

Sonuçta giderin yasal gider olmasının mahkeme tarafından da belirtildiğini, aynı giderin özel idarede harcansa yasal gider, birlik eliyle harcandığında kamu zararı olarak zikredilmesi gerekeceğini, burada idare açısından belki ihaleden kaçınmak adına bir usul hatası yapıldığı iddia edilebileceğini, sonuç olarak sosyal fayda ve gazilerin ve şehit yakınlarının moral ve motivasyonu için düzenlenmiş olan Çanakkale Gezisinin geriye dönük ikamesinin olmadığını, karar verenlere, ödeyenlere, kişi ya da herhangi bir kuruma menfaat sağlanmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun Köylere Hizmet Götürme Birlikleri başlıklı 18. maddesinde Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin görev ve yetkileri açık bir şekilde belirtilmiş olup Şehit ve Gazi yakınlarının için Çanakkale Gezisi düzenlenmesi bu maddede belirtilmemiştir. Ayrıca İl Encümeni bu işler için Özel İdare bütçesinden ödenek aktarılmaya 5302 sayılı Kanun'un 26. maddesi gereği yetkili değildir.

Bu durum karşısında yapılan ödeme yukarda belirtilen madde hükümlerine uygun olmadığından tazmin hükmünün onanmasına karar verilmesinin uygun olacağı görüşündeyim.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18. maddesinde;

“…

Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. … Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.

…

İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.

…” denilmektedir.

Bu hükümlere göre; il özel idareleri, köylere hizmet götürme birliklerine, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarının gerçekleşmesi için ödenek aktarımında bulunulabilmektedir. İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağının ise, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılması ve kararlaştırılan ödeneğin aktarma işleminin, Vali onayı ile yapılması gerekmektedir.

İl Encümeni, 20.09.2012 tarih ve 389 sayılı kararıyla, sosyal fayda ve gazilerin ve şehit yakınlarının moral ve motivasyonu için düzenlenecek olan Çanakkale Gezisi için …. Köylere Hizmet Götürme Birliğine ödenek aktarılmasına karar vermiş ve aktarma yapılacak hizmetler arasında olmayan bu faaliyet için İdare, ödenek aktarımı yapmıştır.

Bununla birlikte ödenek aktarımı sırasında, aktarımın İl Genel Meclisi kararı kapsamında olup olmadığı araştırılmamış ve Vali onayı da alınmamıştır.

Diğer taraftan, 5302 sayılı Kanunun 64. maddesi uyarınca ortak projeyle hizmet sunumu, il genel meclisi kararı üzerine yapılacak anlaşma ile mümkün iken; bu prosedür izlenmemiştir. Kaldı ki bu prosedür izlense dahi yapılan işlem, ortak bir proje olmayıp, kaynak aktarılarak il özel idaresi uhdesindeki bir hizmetin, başka bir kuruma gördürülmesi niteliğindedir.

Bu itibarla temyiz talebinin reddi ile 167 sayılı ilamın 5. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üyeler …’in; “Tazmin hükmüne konu olan hizmet, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6/a maddesindeki “a) .., kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, … Yapmakla görevli ve yetkilidir” hükmü uyarınca İl Özel İdaresinin görev ve yetki alanında olan bir hizmettir. Nitekim ilamda da bu husus belirtilmiştir. Dolayısıyla usul hatası yapılmış olsa da, Özel İdare bütçesinden bu iş için aktarılan ödeneği kamu zararı olarak değerlendirmek mümkün değildir.

Bu itibarla tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 26.01.2016 tarih ve 41385 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.