Sayıştay 1. Dairesi 39357 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 1

• Dosya No: 39357

• Tutanak No: 40873

• Tutanak Tarihi: 13.10.2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

121 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile Mali Hizmetler Müdürlüğüne vekaleten atanan ………… ile Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğüne vekaleten atanan …………'a, söz konusu kadroya asaleten atanma şartını taşımadığı halde, bulunduğu kadro ile vekaleten atandığı kadro arasındaki özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ödenmesi nedeniyle ………… TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde özetle; kararın usul ve esas yönüyle yasaya aykırı olduğunu, Şöyle ki;

Vekalet görevini ifa eden ………… ve …………’ın yeterli tecrübe ve bilgiye sahip olduklarını ve bu görevi görev sorumluluğu ve bilinci ile fiilen yürüttüklerini, birimlerinde meydana gelen bir aksaklıktan dolayı birim müdürü olarak hesap verdiklerini,

31 Ağustos 2013 tarihli 287851 sayılı resmi gazetede yayımlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik" ile görevde yükselme sınavında müdürlüğe atanmak için gerekli unvanlarda çalışılması gerekli olan 3 yıllık sürenin kaldırıldığını,

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından 07.05.2014 tarihinde yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'te yapılan değişiklikle alt unvanlarda çalışma süresi 2 yılla sınırlandırıldığını,

Anılan hükümler gereği İlam’a konu vekalet ücreti ödemelerinin mevzuata uygun olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Dilekçesinde: "657 Sayılı Kanun’un 86. maddesi gereği vekaleten yapılan atamanın 31 Ağustos 2013 tarih ve 287851 sayılı resmi gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yayımlanan 3. yıllık sürenin kaldırıldığını, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle alt unvanlarda çalışma suresinin 2 yıl olarak belirlendiğini bu nedenle vekaleten atamanın yasal olduğunu ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını" istemektedir.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi gereği müdürlük kadrosuna atanmak için en az 3 yıllık şef olarak görev yapma şartı getirmiş olmasına rağmen vekaleten atanan kişinin 2012 yılı itibari ile bu şartı taşımadığı anlaşıldığından 2006/10344 sayılı BKK. 9. maddesi gereği asil kadro ve görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminat farklarını almaları mümkün değildir.

Bu durum karşısında tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı görüşündeyim.” şeklinde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Yasanın değişik 86. maddesinin ikinci fıkrasında, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu belirtilmek suretiyle, bir göreve vekalet ettirilmeleri halinde memurlara vekalet aylığı ödenmemesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Aynı maddenin altıncı fıkrasında, boş kadrolara ilişkin görevlerin gerek görüldüğünde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği belirtilmek suretiyle de, yukarıda belirtilen ilke, bu kez boş kadrolar için yinelenmiştir. Bu kuralın istisnalarına anılan maddenin beşinci ve yedinci fıkralarında yer verilmiştir. Aynı Kanunun değişik 175. maddesinin 04.07.2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. maddesiyle eklenen 2. fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun mülga 213’üncü maddesinden sonra gelen ek maddesi, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 152’nci madde olarak “zam ve tazminatlar” başlığıyla Kanuna eklenmiş olup, anılan kanun maddesine istinaden hazırlanan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanunun ek geçici 9’uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam Ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı”nın 9’uncu maddesinin a/1/c alt bendinde;

"Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir." denilmektedir.

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”in 6 ve 7’nci maddesinde;

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar

MADDE 6 – (1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) Son yılın sicil notu olumlu olmak ve son üç yıllık sicil notu ortalaması 76 puandan aşağı olmamak.

b) Görevde yükselme eğitimini tamamlayarak, sınavında başarılı olmak.

c) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı mahalli idarede çalışmış olmak. Ancak, yeni kurulan mahalli idarelerde görevde yükselme ile ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde atamanın yapılacağı mahalli idarede bu süre şartı aranmaz.

Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,

(…)” hükümleri yer almaktadır.

Anılan hükümlere göre; kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet ettikleri kadrolara ilişkin zam ve tazminat farklarının ödenebilmesi için, vekillerin, genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları gerekmektedir. Bu çerçevede, teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak şartı aranmaktadır. 31.08.2013 tarihinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’te, 07.05.2014 tarihinde ise Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te yapılan değişiklikle bu süre iki yıla indirilmiş olmakla birlikte (2012 yılına ilişkin) İlam’a konu ödeme için önceki hükümler geçerlidir.

Mali Hizmetler Müdür V. ………… 19.10.2010 tarihinde, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdür V. ………… ise 08.03.2010 tarihinde şef kadrolarına atanmışlardır. Müdür kadrosuna asaleten atanabilmeleri için, hizmetlerinin en az 3 yılının şef (ya da uzman, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci) kadrosunda geçmesi gerekmektedir. Dolayısıyla adı geçen kişiler 2012 yılı itibariyle müdür kadrosuna asaleten atanabilmek için gerekli hizmet şartını taşımamaktadırlar.

Anayasa Mahkemesi’nin 14.01.2014 tarih ve 2013/5062 sayılı kararında; vekaleten yerine getirilen görevin vekile mesleki anlamda katkı ve deneyim sağlayacağının kuşkusuz olduğu belirtilerek vekaleten çalışmaya makul olmayan orantısız bir külfetin yüklendiğinin söylenemeyeceğine, daha fazla yetki sorumluluğu bulunan yeni görevin yürütülmesi nedeniyle ayrıca ücret ödenmemesinin Anayasa bağlamında zorla çalıştırma ve dolayısıyla angarya olarak nitelendirilemeyeceğine karar verilmiştir.

Bu itibarla, sorumlu talebinin reddedilerek 121 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile ………… TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üyeler …………, …………ve …………’ün; “Bir göreve usulüne uygun olarak vekil olarak atananların, asilin tüm yetkilerini haiz olacağı gibi vekaleten atama halinde görevin gerekleri ve nitelikleri de değişmemekte; vekil olarak atananlar asil memurun tüm yetki ve sorumluluğunu taşıması gerekmektedir. Bu nedenle asilin mali haklarından da yararlanması gerekmektedir. Zorunlu hallerde fiilen çalışma karşılığı yürütülen görevler nedeni ile oluşan maddi hak kayıplarının önlenmesine ilişkin olarak benzer konumlarda vekil olarak görevlendirilen personelin, görevini vekaleten yürütmek zorunda olduğu kadronun sorumluluklarını da üstlenerek fiilen ifa etmesi halinde vekalet aylıklarına eş değer bir tazminat hakkının doğduğuna karar verilen emsal yargı (Danıştay) kararlarının da bulunduğu görülmektedir. Vekaleten yürütülen görevler fiilen yerine getirildiğinden yapılan ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğuyla,

13.10.2015 tarihinde karar verildi.