Sayıştay 1. Dairesi 39352 Kararı - Özel İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 1

• Dosya No: 39352

• Tutanak No: 41222

• Tutanak Tarihi: 22.12.2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakedişte mükerrer ödeme.

1. 137 sayılı ilamın 3’üncü maddesi ile; … yüklenimindeki … yapım işine ait idari şartnamenin 58’inci maddesinde, inşaatın ikmali için gerekli olan elektrik, su vb. sistemlere ait teknik alt yapıların şehir şebekelerine bağlantılarının yapılması ile ilgili tüm imalatların yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen söz konusu imalatlar için yükleniciye ödeme yapılması nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; … işine ait sözleşmenin 19.08.2011 tarihinde yüklenici … ile … TL. bedel ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olarak imzalandığını,

İdari şartnamenin 58’inci maddesinde yer alan, "inşaatın ikmali için gerekli olan elektrik, su vb. sistemlere ait teknik altyapıların şehir şebekelerine bağlantılarının yapılması ile ilgili tüm imalatların yükleniciye ait olduğu" ifadesinin kamu zararına esas alındığını,

Sözleşmesinde; ihale dokümanları arasında birinci sırada belirtilen Yapım işleri Genel Şartnamesi 27/e maddesinde;

"Şantiye Hizmetleri için gerekli enerji ve suyun (yapının bünyesine giren su ve enerji bunun dışındadır) sağlanması, taşınması ve dağıtılması için gerekli tesislerin yapılması ve bunlarla ilgili işletme giderleri"nin yükleniciye ait giderler olarak belirlendiğini,

İşe ait İdari Şartnamenin 58’inci maddesinde belirtilen inşaatın ikmali için gerekli olan elektrik, su vb. sistemlerine ait bağlantıların binaya değil şantiye sahasındaki inşaat için gerekli olan altyapı ihtiyaçları olduğunu, 3194 sayılı İmar Kanununa göre Binanın; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine yarayan yapılar, inşaatın ise; belli bir bölgedeki bina, altyapı, havaalanı, baraj gibi geniş anlamda yapı veya yapı çevresinin oluşturulma aşaması olarak tanımlandığını,

İnşaatla ilgili imalatların gerek Yapım İşleri Genel Şartnamesi 27/e maddesi gerekse İdari Şartname 58’inci maddesi gereğince yükleniciye ait olduğunu, yapım sürecinde; bu altyapı hatlarının ilgili kurumlara ait (Belediye, OEDAŞ vb.) ana şebekelerine bağlantıları ile ilgili herhangi bir sorun yaşanması halinde yüklenicinin idareden hak talebinde bulunmasının önüne geçilmesi düşüncesiyle; bu imalatların yükleniciye ait olduğu hususunun idari şartnamede tekrar belirtildiğini,

Yapım İşine ait ihaleye esas yaklaşık maliyetin, Yapım işleri Genel Şartnamesi 8. ve 9. maddeleri gereğince proje ve eklerine göre hesaplandığını, Kamu zararı tespitinde belirtilen imalatların; inşaat ihtiyaçlarından farklı projede belirtilen teknik detaylara uygun olarak yapılması gereken yapıya ait kalıcı imalatlar olduğunu,

Bu imalatların olmaması halinde yapının kullanılması yani yapı hükmü almasının mümkün olmayacağını,

Anahtar teslim Götürü bedel üzerinden ihale edilecek olan yapım işinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesi 4. maddede belirtildiği üzere anahtar teslim götürü bedelin; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade ettiğinden; yaklaşık maliyet hesabında binaya ait alt yapı bağlantıları ile ilgili (uygulama projesinde belirtilen) kısımların hesaba katıldığını, yaklaşık maliyet hesabına katılan bu imalatların; ihale dosyasında bulunan ve imalatlara ait tariflerini de içeren pursantaj cetvellerinde verildiğini,

Söz konusu yapım işinde yüklenicinin teklif fiyatını, ihale dokümanlarını inceleyerek oluşturduğunu,

Nitekim Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Başvuru ve Teklif Mektuplarının Şekli konulu 54.2. maddesinde

"Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur: denilerek;

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi…………."

gerektiği hükmü ile yüklenicinin ihale dokümanı olan idari şartnameyi de okuduğu, bu ifadeyi gördüğü, bu bağlantıları kendisinin yapacağını bildiği ve teklif fiyatını bu duruma göre oluşturduğunun kabul edildiğini,

Teklif mektubu yüklenici tarafından bu hususlar dikkate alınarak 1.998.000 TL. bedel belirtilerek imza altına alındığını; idarece de bu tutar üzerinden sözleşme imzalandığını,

Yapım işinin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yüklenici tarafından tamamlanmış ve bu durumun yapım işinin yapı denetim görevlileri tarafından kontrol edilerek yapım işleri geçici kabul teklif belgesi düzenlenmek suretiyle idareye bildirilmiş olduğunu,

Aynı iş için, idare tarafından oluşturulan geçici kabul komisyonu tarafından da inceleme yapılarak, düzenlenen geçici kabul tutanağı ile sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığının idareye bildirildiğini,

Sözleşme ve eklerinde belirtilen tüm imalatların tamamlandığının idarece görülmesi üzerine bu imalatların bedeli olarak yüklenicinin teklif ettiği ve idarece de kabul edilen anahtar teslim götürü bedel olan … TL. bedelin yükleniciye ödendiğini,

Bu bedele ilave olarak, kamu zararına konu olan bu imalatlarla ilgili ayrı bir bedel ödenmediğini

Kaldı ki; yüklenicinin teklif mektubunda ihale dokümanının tamamını okuyarak ve kabul ederek belirlemiş olduğu sözleşme bedelinden; imalatların yerinde yapılmış olduğu halde bedellerinin kesilmesinin işe ait sözleşmenin 6.1 ve 6.2. maddelerine aykırılık teşkil edeceğini,

Sonuç olarak; anahtar teslim götürü bedel sözleşmeye bağlanan Dumlupınar İlçesi Hükümet Konağı Yapım işi sözleşmesine ve sözleşme eki Yapım işleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, Proje, Mahal listesi vb. eklerine uygun olarak tamamlandığını,

Sözleşme eki İdari Şartnamede belirtilen "İnşaatın ikmali için gerekli olan elektrik.su vb. sistemlere ait teknik altyapıların şehir şebekelerine bağlantılarının yapılması ile ilgili tüm imalatlar"ın da yüklenici tarafından yapıldığını,

Yapılan işin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi İşlerin denetimi konulu 14. ve Yapı Denetim Görevlisinin yetkileri konulu 15.1. madde hükmü gereğince yapı denetim görevlisi tarafından denetlenerek gerçekleştirilmiş ve düzenlenen geçici kabul teklif belgesi ile de sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığının idareye bildirildiğini,

Daha sonra oluşturulan kabul komisyonu tarafından yapılan işlerin sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığının yine düzenlenen kabul belgesi ile beyan edildiğini,

İşin gerçekleştirme görevlisi olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 33’üncü maddesinde "bütçelerden bir giderin yapılması için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirilme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir” denildiğini,

Açıklanan nedenlerle, gerçekleştirme görevlisi olduğu Dumlupınar hükümet konağı yapım işinde işe ait harcama sürecinin kanunlara uygun olarak başladığını ve sonuçlandırıldığını,

Kamu zararına konu imalatlar ile ilgili idarece onaylı herhangi bir iş artışı yapılmadığını, yapılan imalatların ise sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığının idarece görevlendirilen yapı denetim görevlileri ve kabul komisyonları tarafından onaylandığını,

İşin birim fiyatlı olmayıp, anahtar teslim götürü bedel sözleşme ile yapıldığı dikkate alınarak; bahse konu altyapı bağlantılarının da işin sözleşme bedeli içerisinde olduğu ve bu imalatlar için herhangi bir iş artışı yapılmadığı yani sözleşme bedelinin ödendiği dikkate alınarak savunmasının kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık;

“… işine Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 28/f. maddesi, İdari Şartnamenin 58. maddesi ve Sözleşmenin 34. maddesi gereği inşaatın ikmali için gerekli olan su, elektrik vs, sistemlerin teknik alt yapılarının, şehir şebekelerine bağlantılarının yapılması ile ilgili tüm imalatlar ve kurumların istediği projelerin tanzim edilerek onaylarının alınması, inşaat adına abonelik işlemlerinin yapılarak inşaat ruhsatının alınması, yapı kullanma ruhsatının alınabilmesi için ise gerekli tüm işlemlerin tamamlanması yükleniciye ait olduğundan bu kapsamda bulunan imalatlar için yükleniciye ödeme yapılması mümkün değildir.Bu durum karşısında tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş bildirmiştir.

Duruşma talep eden sorumluya duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği,

Duruşmada hazır bulunan murafaacılar … (Yapı denetim görevlisi) ile harcama yetkilisi … ve Sayıştay Savcısı dinlendikten, dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

… İşine ait 19.08.2011 tarihinde yüklenici … Şti. ile … TL. bedel ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olarak imzalanan sözleşmenin 6.1’inci maddesinde;

“(...) bu sözleşme, anahtar teslim götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listesine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … TL. toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.”

6. 2’nci maddesinde ise yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır, denilmiştir.

Sözleşmenin 8’inci maddesinde de ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında öncelik sıralaması belirtilmiş olup, bu öncelik sıralaması Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Uygulama Projesi, Mahal Listesi, Özel Teknik Şartname, Genel Teknik Şartname, Açıklamalar ve Diğer Ekler şeklinde sayılmıştır.

İlam hükmü, idari şartnamenin 58’inci maddesinde yer alan;

“İnşaatın ikmali için gerekli olan elektrik, su vb. sistemlerine ait teknik altyapılarının şehir şebekelerine bağlantılarının yapılması ile ilgili tüm imalatlar ve Kurumların istediği projelerin tanzim edilerek onaylarının alınması, inşaatın adına abonelik işlemlerinin yapılarak inşaat ruhsatının alınması, yapı kullanma izin belgesinin alınabilmesi için ise gerekli tüm işlemlerin tamamlanması yükleniciye aittir.” hükmünden hareketle idari şartname hükmünün, proje ve mahal listesi karşısında uygulama önceliği bulunduğu, belirtilen hüküm uyarınca inşaatın ikmali için gerekli olan elektrik, su vb. sistemlerine ait teknik altyapıların şehir şebekelerine bağlantılarının yapılması ile ilgili tüm imalatların yüklenici tarafından yapılması gerektiği ve bu imalatlar için yükleniciye ödeme yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile verilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi 27/e maddesinde;

"Şantiye Hizmetleri için gerekli enerji ve suyun (yapının bünyesine giren su ve enerji bunun dışındadır) sağlanması, taşınması ve dağıtılması için gerekli tesislerin yapılması ve bunlarla ilgili işletme giderleri" yükleniciye ait giderler olarak belirlenmiştir. İşe ait İdari Şartnamenin 58’inci maddesinde belirtilen inşaatın ikmali için gerekli olan elektrik, su vb. sistemlerine ait bağlantılar binaya değil şantiye sahasındaki inşaat için gerekli olan altyapı ihtiyaçlarıdır. Bu imalatlar gerek Yapım İşleri Genel Şartnamesi 27/e maddesi gerekse İdari Şartname 58’inci maddesi gereğince yükleniciye aittir. Yapım sürecinde; bu altyapı hatlarının ilgili kurumlara ait ana şebekelerine bağlantıları ile ilgili herhangi bir sorun yaşanması halinde yüklenicinin idareden hak talebinde bulunmasının önüne geçilmesi düşüncesiyle; bu imalatların yükleniciye ait olduğu hususu idari şartnamede belirtilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel üzerinden ihale edilen bir yapım işinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4’üncü maddesinde belirtildiği üzere anahtar teslim götürü bedel; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade etmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Projelerin Uygulanması konulu 12’nci maddesinde; “Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.” hükmü bulunmaktadır. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde uygulama projeleri ile mahal listeleri yüklenicinin teklifine temel teşkil eden ve onun yükümlülük alanını belirleyen belgelerdir. Uygulama projesi, hem sözleşme ekleri arasında teknik içerikli öncelikli belge olması, hem de diğer teknik içerikli belgelere kaynak teşkil etmesi bakımından önemli olup, proje üzerinde gösterilen bağlantı güzergahının teklif sahipleri için bu imalatlara ait maliyetlerini hesap edecekleri tek dokümandır.

Anahtar teslimi götürü bedel işte sözleşmenin, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listesine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen toplam bedel üzerinden akdedildiği, dolayısıyla, yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde de yüklenicinin teklif ettiği toplam bedelin esas alınmasının icap ettiği, İdari şartnamedeki “inşaatın ikmali için gerekli şebeke bağlantılarının yapımının yükleniciye ait olduğu” şeklindeki düzenlemeden, bu imalatların projede yer alan imalat kalemleri bünyesinde bedelinin ödenmiş olacağı, dolayısıyla bu imalat kalemlerine ilaveten ayrıca şebekeye bağlantı bedeli ödenmeyeceği anlaşılmalıdır.

Söz konusu işte de sadece teklif fiyata dahil imalat kalemlerinin bedeli yani sözleşme bedeli ödenmiş, buna ilave olarak ayrıca bir şebekeye bağlantı bedeli ödenmemiştir.

Bu nedenle 137 sayılı ilamın 3’üncü maddesi ile … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, oy birliği ile,