Sayıştay 1. Dairesi 39346 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 1

• Dosya No: 39346

• Tutanak No: 40725

• Tutanak Tarihi: 30.06.2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

1. 198 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle; İl Özel İdaresince İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü personeline mevzuata aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucu oluşan toplam ………. TL kamu zararına sebep olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde özetle:

20.02.2014 tarih ve 6525 sayılı Kanun ile gelen değişiklikten önce 5902 Sayılı Kanun ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının taşra teşkilatı bulunmadığını, il afet ve acil durum müdürlüklerinin il özel idaresi bünyesinde kurulmuş ve de il afet ve acil durum müdürlüklerinin il özel idare bünyesinde mahalli idare olduğu hususlarında ihtilaf bulunmadığını,

2. Yine bu doğrultuda 6525 Sayılı Kanun ile gelen değişiklikten önce 5902 sayılı Kanunun "Kadrolar" başlıklı 22 nci maddesinin 1 inci fıkrasında "Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir." 190 sayılı kadro cetvellerinin incelenmesinden de afet ve acil durum yönetimi başkanlığının taşra teşkilatı ve kadroları bulunmadığı görülmektedir. Kaldı ki il afet ve acil durum müdürlükleri afet ve acil durum yönetimi başkanlığının taşra teşkilatı olmuş olsaydı, 20.02.2014 tarih ve 6525 sayılı Kanunla değişiklik yapılmasına gerek kalmazdı. Bu tarihten sonra da müdürlük personeline sosyal denge tazminatı ödemesi yapılmasına son verildiğini,

3. Bu hususla alakalı olarak sorulan 5902 Sayılı Kanunun 18. Maddesindeki durumu da değerlendirmek gerektiğini, Sorguda cevaplandırılması istenen husus, sosyal denge tazminatının alınabileceği ancak bunun il özel idaresi bütçesinden değil afet ve acil durum yönetimi başkanlığından bu amaçla gönderilecek ödenekten karşılanmak suretiyle gerçekleştirilmesi olduğunu, Şunu çok açık söyleyelim ki sosyal denge tazminatının alınabileceği ancak ödeneğin afet ve acil durum yönetimi başkanlığınca gönderileceği itirazı, açıkça il afet ve acil durum müdürlüğü personelinin sosyal denge tazminatı alamayacağının bir başka şekilde ifade edilişi olduğunu, Çünkü birinci olarak Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı sosyal denge tazminatını ödemeyi kabul etmediğini, buna ilişkin yazının ekte olduğunu, (Ek. 1..) İkinci olarak ise 6525 sayılı Kanun değişikliğinden önce afet ve acil durum yönetimi başkanlığı her ne kadar il afet ve acil durum müdürlüğünün merkezi teşkilatı değilse de kendisi merkezi idare sınıfında yer aldığını, halbuki sosyal denge tazminatı mahalli idarelerce ödenebildiğini, 4688 sayılı Kanun gereği sadece mahalli idarelerin faydalanabileceği bir yardımı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı hangi ödenek kaleminden aktarmak suretiyle karşılayacağını,

4. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 01.06.2010 tarih ve 7886 sayılı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına hitaplı yazısında da açıkça 5902 sayılı Kanunun m. 18/3 hükmüyle kanun koyucunun ii müdürlüklerin harcamalarının asıl olarak il özel idareleri bütçelerinden karşılanmasını amaçladığı ifade edildiğini, anılan yazıda devamla m. 18/3 'de yer alan "personel ve personelle ilgili diğer harcamalar" hükmünün Plan ve Bütçe Komisyon çalışmaları sırasında kapsamının daraltılmış olması ve Komisyon raporunda ayrıntıya yer verilmemiş olması birlikte değerlendirilerek anılan hükümden Analitik Bütçe Sınıflandırmasına göre "01. Personel Giderleri" ve "02. Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri" altında yer alan harcama kodlarına ilişkin giderlerin anlaşılması gerektiği, bunun dışında yer alan giderlerin ise bünyesinde yer alınan il özel idaresi kaynakları kullanılmak suretiyle ödeme yapılması ifade edildiğini,(Ek. 2)

5. İllerdeki afet ve acil durum müdürlüğü personelinin sosyal denge tazminatı alabilmesi ve buraya kadar anlattıklarımızın adeta özeti mahiyetinde olarak İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 02.10.2012 tarih ve 25201 sayılı yazı ekinde yer alan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/09/2012 tarihli ve 10028 sayılı yazısından özetle, sosyal denge tazminatının kamu görevlilerinin maaşını oluşturan, genel, temel ve sürekli maaş unsurlarından biri olmadığı, bütçe disiplinini sağlayabilen ilgili mahalli idarelerce ödenebileceği ve buna bağlı olarak yıllar itibarıyla ödenip ödenmeme durumunun değişebileceği, ilgili mahalli idarelerin bütçe gelir ve gider dengesinin elverdiği nispette ilgili personelin mali haklarında artışlar yapabilme amacı taşıdığı, ilgili mahalli idarelerde görev yapan personele ait ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması halinde ödenemeyeceği, dolayısıyla öncelikle temel maaş unsurlarının ödenmesi şartına bağlandığı, yapılacak sözleşme süreleri mahalli idareler genel seçim tarihini geçemeyeceğinden bir sonraki belediye yönetimi tarafından ödenmeyebileceği, sadece söz konusu şartları taşıyan mahalli idareler tarafından ödenebilecek, diğerleri tarafından ödenemeyecek bir ödeme unsuru olması sebebiyle merkezi yönetim bütçesinden, kaynak aktarımı suretiyle karşılanmasının makul, mantıklı ve hakkaniyete uygun olmadığı gerekçeleriyle, il afet ve acil durum müdürlükleri personelinin, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca yapılacak sosyal, denge sözleşmelerinden kaynaklanacak sosyal denge tazminatı ödemelerinin ilgili il özel idarelerinin bütçelerinden karşılanması gerektiğini (Ek. 3),

6. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının bir soru önergesine verdiği yazılı cevap da 22.01.2013 tarihinde Artvin Milletvekili Sayın Uğur Bayraktutan tarafından cevaplanması istemiyle Başbakan Yardımcısı Sayın Beşir Atalay'a sormuş olduğu sorulara Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının verdiği cevapta ...."// Afet ve Acil Durum Müdürlüğü personelinin sosyal denge tazminatından yararlandırılması gerektiği ve buna ilişkin ödemelerin de İl Özel İdareleri bütçesinden karşılanması gerektiği İçişleri Bakanlığı' na bildirilmiştir." görüşüne yer verildiğini, (Ek. 4)

7. Konu hakkında; Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin, Mersin 1. İdare Mahkemesinin, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin, İstanbul Bölge İdare Mahkemesinin, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin, Erzurum 1. İdare Mahkemesinin ve Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinin "il afet ve acil durum müdürlüklerinde görev yapan personelin il özel idaresi kadrolarında görev yapan personel olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, kamu görevlilerini kapsayan sosyal denge sözleşmesi hükümlerinden il afet ve acil durum müdürlüğü personelinin de yararlandırılması gerektiği ve bu yönde bir değerlendirilmenin, aynı kurum bünyesinde görev yapan personelin aynı haklara sahip olmasını sağlayacağı ve adalet, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun olacağı sonucuna varılmıştır. " diye karar verildiğini,(Ek. 5 )

8. İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri (Antalya, Bursa, Niğde, Diyarbakır, Rize, Erzurum, İstanbul, Kocaeli, İzmir, Muğla, Çorum, Kırşehir, Kırıkkale, Mersin...) idare mahkemeleri nezdinde il özel idarelerine karşı sosyal denge tazminatından yararlanmak için idare mahkemelerine dava açıp kazanmışlarken, üstelik Danıştay tarafından da bu kararlar onanmışken (Örneğin Ek. 6) Sayıştay hala niçin il müdürlüğünün sosyal denge tazminatı alamayacağı görüşündedir? Söz konusu bu iller mahkeme kararı sonrasında sosyal denge tazminatı almışlardır. Bu ödemeler Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından değil, ilgili İl Özel İdareleri tarafından yapıldığını,

9. Devlet Personel Başkanlığının 08.08.2012 tarih ve 14000 sayılı sosyal denge sözleşmesi konulu yazısında; 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında "İl afet ve acil durum müdürlükleri ile birlik müdürlüklerinin norm kadro ilke ve standartları, Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Başkanlıkça belirlenir. Başkanlıkça belirlenecek norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak bu müdürlüklerin kadrolarının ihdası, iptali ve değişikliği ile geçici iş pozisyonu vizesine ilişkin işlemler, il özel idarelerinin tabi olduğu hükümler çerçevesinde yürütülür. Ancak, il özel idarelerinde kadrolarının ihdası, iptali ve değişikliği ile geçici iş pozisyonu vizesine ilişkin olarak İl Genel Meclisine verilmiş olan yetkiler, bu müdürlükler açısından valiler tarafından kullanılır ve bu müdürlüklerin kadroları, il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde gösterilir." hükmüne yer verildiğini,

Diğer taraftan, 4688 sayılı Kanunun "üye sayılarının tespiti" başlıklı 30 uncu maddesi gereğince yapılan yetki tespiti sonucunda il afet ve acil durum müdürlüklerinde sendika üyesi kamu görevlisi sayısı tutanak altına alınmakla ve bu tutanak, sendika üyesi il özel idaresi personelinin yer aldığı tutanak ile birleştirilerek tek tutanak halinde il özel idaresince valiliklere gönderildiğini, halen, il afet ve acil durum müdürlüklerinde sendikalara üye kamu görevlileri üye tespiti konusunda il özel idarelerinin kendi çalışanlarıyla birlikte değerlendirildiğini,

Bu çerçevede, 4688 sayılı Kanunun 42 inci maddesinin (h) bendi uyarınca; Devlet Personel Başkanlığı, Maliye Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcilerinin katılımıyla söz konusu konu görüşülmek üzere toplantı yapılmış, 5902 sayılı Kanun ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının taşra teşkilatı bulunmaması, il afet ve acil durum müdürlüklerinin il özel idaresi bünyesinde kurulmuş olması, bu müdürlüklerin kadrolarının il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde değerlendirilmesi neticesinde, 4688 sayılı Kanun hükümleri uyarınca il afet ve acil durum müdürlüğü personelinin de il özel idaresi ile yapılan sosyal denge sözleşmesinden yararlanması gerektiği ortak görüşe varıldığını, (Ek-7)

10-Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 08.08.2012 tarih ve 8673 sayılı sosyal denge tazminatı konulu yazısında; (1) sıralı yazısında "5902 sayılı Kanun ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının taşra teşkilatı bulunmaması, il afet ve acil durum müdürlüklerinin il özel idaresi bünyesinde kurulmuş olması, bu müdürlüklerin kadroları il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde gösterilmesi, valiye bağlı olarak faaliyet sürdürmesi ve il afet ve acil durum müdürü de dahil olmak üzere bütün personelinin vali tarafından atanması hususlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, 4688 sayılı Kanun hükümleri uyarınca il afet ve acil durum müdürlüsü personelin yapılan sosyal dense sözleşmesinden yararlandırılması gerektiği," bildirildiğini, (2) sıralı yazısında "İl Afat ve acil durum müdürlüklerinde çalışan personelin il özel idare personeli olması ve söz konusu personele ilişkin personel giderlerinin il özel idare personel giderlerine ilişkin tertiplerde tahakkuk ettirilerek yapılması gerekçeleriyle bu personele yönelik Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına göre "01-Personel Giderleri" ve "02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Pirimi Giderleri" kodları altında yapılan harcamaların il özel idarelerinin toplam personel giderleri kapsamında olduğu, "değerlendirildiğini, (Ek-8)

11- Sonuç olarak; Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının yazıları ile ekli Mahkeme Kararları ve Danıştay Kararına göre müdürlük personeli de haklarını mahkemelerde aramaması, mahkeme masrafı ve avukatlık ücreti ödeyip de kamu zararına sebebiyet verilmemesi için, işveren temsilcisi ile yetkili sendika arasında sosyal denge sözleşmesi imzalanmış ve il valisi tarafından onaylanmıştır. (Ek-9) Yapılan sözleşme şartlarını verine getirmek için personele sosyal denge tazminatı ödemesi yapıldığını,

12- Kurulunuzdan, müdürlük aleyhine bir karar çıkarsa bu takdirde yukarıda isimlerini saydığımız illerdeki müdürlük personeli arasında Anayasa m.1O'da açık ifadesi bulan eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşacaktır. Sosyal denge tazminatını, bünyesinde yer aldıkları kurumu dava etmek suretiyle elde edenlere karşı, kurumlarını dava etmeyip de hukukun gereği olarak bu hakkı alan müdürlük personeli adeta cezalandırılmış olacağını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında:

“Dilekçesinde: "Özel İdareleri bünyesinde çalışan İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü personeline özel İdare Bütçesinden sosyal denge tazminatı ödenmesinin 5902 sayılı Kanunun 22/1. maddesi, 190 sayılı KHK. eki 1. cetveli Maliye Bakanlığı Bütçe ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 01.06.2010 tarih ve 7886 sayılı, 08,08.2012 tarih ve 8673 sayılı yazıları ile İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Müdürlüğünün 02.10.2012 tarih ve 25201 sayılı yazı ekinde yer alan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 19.09.2012 tarih ve 10028 sayılı yazısı, Devlet Personel Başkanlığının 08.08.2012 tarih ve 14000 sayılı yazı, dilekçede bahsedilen İdare Mahkemesi ve Danıştay Başkanlığına ait örnek kararlarına uygun olduğunu ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını" istemektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

5902 sayılı Kanunun "Kadrolar" başlıklı 22 nci maddesinin 1 inci fıkrasında "Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir. (6525 Sayılı Kanun ile gelen değişiklikten önce…)

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 02.10.2012 tarih ve 25201 sayılı yazı ekinde yer alan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/09/2012 tarihli ve 10028 sayılı yazısından özetle, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca yapılacak sosyal, denge sözleşmelerinden kaynaklanacak sosyal denge tazminatı ödemelerinin ilgili il özel idarelerinin bütçelerinden karşılanması gerektiği ifade edilmiştir.

Maliye Bakanlığı Bütçe ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 01.06.2010 tarih ve 7886 sayılı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına hitaplı yazısında da açıkça 5902 sayılı Kanunun m. 18/3 hükmüyle kanun koyucunun il müdürlüklerin harcamalarının asıl olarak il özel idareleri bütçelerinden karşılanmasını amaçladığı ifade edildiğini, anılan yazıda devamla m. 18/3 'de yer alan "personel ve personelle ilgili diğer harcamalar" hükmünün Plan ve Bütçe Komisyon çalışmaları sırasında kapsamının daraltılmış olması ve Komisyon raporunda ayrıntıya yer verilmemiş olması birlikte değerlendirilerek anılan hükümden Analitik Bütçe Sınıflandırmasına göre "01-Personel Giderleri" ve "02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri" altında yer alan harcama kodlarına ilişkin giderlerin anlaşılması gerektiği, bunun dışında yer alan giderlerin ise bünyesinde yer alınan il özel idaresi kaynakları kullanılmak suretiyle ödeme yapılması gerektiğini belirtmiştir.

Yine Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 08.08.2012 tarih ve 8673 sayılı sosyal denge tazminatı konulu yazısında; (1) sıralı yazısında "5902 sayılı Kanun ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının taşra teşkilatı bulunmaması, il afet ve acil durum müdürlüklerinin il özel idaresi bünyesinde kurulmuş olması, bu müdürlüklerin kadroları il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde gösterilmesi, valiye bağlı olarak faaliyet sürdürmesi ve il afet ve acil durum müdürü de dahil olmak üzere bütün personelinin vali tarafından atanması hususlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, 4688 sayılı Kanun hükümleri uyarınca il afet ve acil durum müdürlüsü personelin yapılan sosyal dense sözleşmesinden yararlandırılması gerektiği," bildirildiğini, (2) sıralı yazısında "İl Afat ve acil durum müdürlüklerinde çalışan personelin il özel idare personeli olması ve söz konusu personele ilişkin personel giderlerinin il özel idare personel giderlerine ilişkin tertiplerde tahakkuk ettirilerek yapılması gerekçeleriyle bu personele yönelik Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına göre "01-Personel Giderleri" ve "02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Pirimi Giderleri" kodları altında yapılan harcamaların il özel idarelerinin toplam personel giderleri kapsamında olduğu, "değerlendirilmiştir.

4688 sayılı Kanunun 42 inci maddesinin (h) bendi uyarınca; Devlet Personel Başkanlığı, Maliye Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcilerinin katılımıyla söz konusu konu görüşülmek üzere toplantı yapılmış, 5902 sayılı Kanun ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının taşra teşkilatı bulunmaması, il afet ve acil durum müdürlüklerinin il özel idaresi bünyesinde kurulmuş olması, bu müdürlüklerin kadrolarının il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde değerlendirilmesi neticesinde, 4688 sayılı Kanun hükümleri uyarınca il afet ve acil durum müdürlüğü personelinin de il özel idaresi ile yapılan sosyal denge sözleşmesinden yararlanması gerekir.

Sonuç olarak bütün yukarıda belirtilen kamu kurumlarının görüş yazıları doğrultusunda işveren temsilcisi ile yetkili sendika arasında sosyal denge sözleşmesi imzalanmış ve il valisi tarafından onaylanmış, sözleşme şartlarını verine getirmek için personele sosyal denge tazminatı ödemesi yapılmıştır. Dolayısıyla İl Özel İdare bütçesinden İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü personeline sosyal denge tazminatı ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 198 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, (Üyeler ………. ve ……….’ün 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 32 inci maddesinde;“27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.” denilmiştir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 04.04.2012 tarih ve 6289 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen 15 inci maddesinde; “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “İllerde, il özel idaresi bünyesinde, valiye bağlı il afet ve acil durum müdürlükleri kurulur. Müdürlüğün sevk ve idaresinden vali sorumludur.” denildikten sonra,

Üçüncü fıkrasında; “Müdürlüklerin harcamaları, il özel idarelerinin bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten yapılır. Harcamalarda, İl Özel İdaresi Kanununda il genel meclisi ve il encümenine verilen yetkiler vali tarafından kullanılır. Müdürlüklerin personel harcamaları ve personel ile ilgili diğer harcamaları Başkanlık bütçesinden karşılanır.”

Dördüncü fıkrasında; “İl afet ve acil durum müdürlükleri ile birlik müdürlüklerinin norm kadro ilke ve standartları, Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Başkanlıkça belirlenir. Başkanlıkça belirlenecek norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak bu müdürlüklerin kadrolarının ihdası, iptali ve değişikliği ile geçici iş pozisyonu vizesine ilişkin işlemler, il özel idarelerinin tabi olduğu hükümler çerçevesinde yürütülür. Ancak, il özel idarelerinde kadrolarının ihdası, iptali ve değişikliği ile geçici iş pozisyonu vizesine ilişkin olarak İl Genel Meclisine verilmiş olan yetkiler, bu müdürlükler açısından valiler tarafından kullanılır ve bu müdürlüklerin kadroları, il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde gösterilir.” denilmiştir.

Madde metninden anlaşılacağı üzere İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinin personel harcamaları ve personel ile ilgili diğer harcamaları Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca İl Özel İdare Müdürlüklerine gönderilen ödeneklerden karşılanacaktır.

5902 sayılı Kanunda, “İl Genel Meclisine ait yetkiler vali tarafından yerine getirilir.” denilmek suretiyle İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri bir yerel yönetim türü olan özel idare tüzel kişiliğinin karar organı olan İl Genel Meclisinin görev ve yetkisi alanının dışında tutulmuştur. Oysaki yukarıda değinildiği üzere, özel idare personeline sosyal denge tazminatı ödenebilmesi için valinin teklifi üzerine İl Genel Meclisi kararı gerekmektedir ki; İl Genel Meclisinin İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri ile ilgili bir yetkisi bulunmamaktadır.

Yukarıda anılan kanun hükmü uyarınca İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri merkezi idarenin taşra kuruluşları konumundadır. Hâlbuki 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 04.04.2012 tarih ve 6289 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen 15 inci maddesine göre sosyal denge tazminatının ödenebilmesi için personelin İl Özel İdarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilmesi şartı vardır.

Bununla birlikte, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne ilişkin giderler İl Özel İdare bütçesinde yer almayıp merkezi yönetimce gönderilen ödeneklerle 8 finans kodundan karşılanmaktadır. İl Özel İdare yönetimiyle İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri arasında hiyerarşik bir ilişki yoktur. İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne ait birimler özel idare yönetimi içerisinde yer almayıp farklı bir insan kaynakları birimince yönetilmektedir. Bu durum İl Özel İdare teşkilatını İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinin bir nevi saymanlığı konumuna getirmektedir. Nitekim 22.10.2009 tarih ve B.02.1.AAD.0.15.00.00/060 sayılı Başbakanlık yazında aynen “(…) İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri bulundukları il valisine bağlı olup, sevk ve acil durum müdürlüğü il özel idaresi genel sekreterliğinin bir alt birimi olarak düzenlenmemiştir.” denilmiştir. Mahalli idarenin karar organı İl Genel Meclisine ve yürütme organı encümenine bağlı olmayan bir kurumun mahalli idare birimi olarak değerlendirilmesine imkân bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kanunun (I) sayılı cetvel de genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri sayılmıştır. 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle bu cetvele “38 – Türkiye İstatistik Kurumu” ibaresinden sonra gelmek üzere “39 – Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı” ibaresi eklenmiş ve sıra numaraları yeniden teselsül ettirilmiştir.

Açıkça bu başkanlığın mahalli idare olmadığı açıkça belirtilmiştir. Maaşlarını özel idareye aktarılan ödenekten karşılaması o kurum personeli ile aynı haklara sahip olacağı anlamı taşımamaktadır.

Sonuç olarak İl Genel Meclisinin görev ve yetki kapsamında bulunmayan ve personel giderleri 5902 sayılı Kanun uyarınca merkezi yönetimce karşılanması gereken İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne sosyal denge tazminatı ödenmesine karar vermesi ve bu amaçla İl Özel İdare bütçesine ödenek tahsis etmesi mümkün değildir.

Ayrıca kapanan büyükşehir il özel idarelerinde afet ve acil durum personelinin belediye bünyesine aktarılmaması da mahalli idare olarak kabul edilmediğinin ayrıca bir göstergesidir. 1.Daire tarafından 198 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir yönündeki ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla

30.06.2015 tarihinde karar verildi.