Sayıştay 1. Dairesi 38979 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2011

• Daire: 1

• Dosya No: 38979

• Tutanak No: 40261

• Tutanak Tarihi: 14.04.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Mustafa GÜNAYDIN ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

101 sayılı İlam’ın 7’nci maddesi ile, İl Özel İdare bütçesinden Giresun İl Özel İdaresi Spor Kulübü’ne nakdi yardım yapılması nedeniyle 20.000,00-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Derneğin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde yer alan “belediyenin görev, yetki ve sorumlulukları arasında olan gençlik ve spor, sosyal hizmet ve yardım, nikah, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar” gibi, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesinde yer alan görev ve sorumlulukları kapsamında yer alan “İl özel idaresi mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a-) Gençlik ve spor sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde yapmakla görevli ve yetkilidir” hükmü doğrultusunda, amatör sporun kalkınmasında teşvik yaygınlaştırma ve ülke gençliğinin sağlıklı, bilgili ve kabiliyetli bir nesil yetişmesi için sporu ve sporcuyu teşvik etmek amacıyla Giresun Valiliğinin talimatı ile İl Özel İdaresinin bünyesinde bulunan İl Özel İdare Spor Kulübünün İl’de spor yapma imkanı olmayan kulüp ve sporcuları bünyesinde toplayarak 10 branşta (futbol, voleybol, hentbol, basketbol, boks, judo, masa tenisi, kano ve yüzme Branşlarında 500 lisanslı sporcusu ile İl ve Türk sporunun kalkınmasına katkı sağladığını;

Ekonomik bakımdan zorluk çeken kulübün Valiliğe müracaat ederek maddi yardım talebinde bulunduğunu; Giresun İl Genel Meclisinin 10/02/2011 tarih ve 38 nolu kararı ile, 20.000,00 TL’lik ödenek tahsis edildiğini; Kulüp Derneği ile Valilik (İl Özel İdaresi) arasında, yardımın alınması ile ilgili ödenek aktarım oluru ve protokol düzenlenmek suretiyle 20.000,00 TL’lik maddi yardımın 09/2/2011 tarih ve 461 Sayılı Ödeme Emri ile spor kulübü derneğinin hesabına ödendiğini;

5302 Sayılı Yasanın “İl Özel İdaresinin giderleri” başlıklı 43’üncü maddesinin (m) fıkrasında, Sosyal-Kültürel Çalışmaları ile yapılan giderler karşılanır denildiğini;

10/12/2003 tarih ve 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesi ve İl Özel İdaresi Kanunu’nun 10. maddesinin (k) bendine dayanılarak hazırlanan, illerde faaliyet gösteren Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere İl Özel İdare Bütçesinden Yardım Yapılması Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8’inci maddesi gereğince, Giresun İl Özel İdare Gençlik Amatör Spor Kulübü’ne, sportif faaliyetlerini daha iyi yürütmesi için 20.000,00-TL’lik nakit yardımın tamamen kanunlar çerçevesinde yapıldığını; Kulüp bünyesindeki sporcu ve teknik heyetin antrenman ve resmi müsabakalarında yiyecek, beslenme, barınma, konaklama ve sporcu malzemesi temini için İl Özel İdaresinden alınan 20.000,00-TL’lik nakdi yardımın kulübün amaçları doğrultusunda kullanıldığını;

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinin ilk fıkrasının “Ancak“ ile başlayan ikinci cümlesinin, kanuni dayanak olmasa da yardım yapılmasına izin verdiğini, 2006/10656 karar sayılı Dernek Vakıf Birlik Kurum Kuruluş sandık ve benzeri teşekküllere genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin c bendinde “Yardım, İdare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdi yardımı ifade eder” denildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında, tazmin hükmünün tasdiki yönünde görüş bildirmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde; “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmekte olup, bu hüküm uyarınca çıkarılan ve 2006/10656 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin “Yardım yapılabilme şartları” başlıklı 5’inci maddesinde;

“İdarelerce teşekküllere yardım yapılabilmesi için;

a) İdare bütçesinde bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması,

b) Yardımlarda kamu yararı gözetilmesi, yardımların öncelikle toplumun ihtiyaç ve sorunlarına çözüm sağlaması ile toplumsal gelişmeye katkıda bulunulmasına yönelik olması,

c) Teşekkülün, yardımı yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi,

ç) Teşekkül ile yardım yapacak idare arasında protokol yapılması,

d) Teşekkülün, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflardan olmaması,

e) Teşekkülün, Anayasa ve kanunlarla yasaklanmış faaliyetlerde bulunmamış olması,

f) Teşekkülün, üyelerine veya ortaklarına kazanç paylaşımı veya kâr dağıtımı amacının bulunmaması, gerekir.” denilmektedir.

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun “Yardım ve İşbirliği” başlıklı 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasında;

“5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında ayni veya nakdi katkı sağlayabilirler.”

Dernekler Yönetmeliğinin “Kamu Kurum ve Kuruluşları İle Yürütülen Ortak Projeler” başlıklı 91’inci maddesinde;

“Derneklerin, görev alanlarına ilişkin konularda kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği yapabilmesi, ortak bir projenin yürütülmesi şeklinde olur. Ancak, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklıdır. Projelerin, toplumun ihtiyaç ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak nitelikte olması şarttır. Yapılacak protokol çerçevesinde, projenin yürütülmesinden sorumlu olan, kamu kurum ve kuruluşu ile derneğin eşit sayıda temsilcilerinden oluşan ve tercihen koordinatörlüğünü dernek temsilcilerinden birinin yaptığı bir proje yönetim grubu oluşturulur. Protokolde, proje yönetim grubunda proje saymanı olarak dernek saymanının yer alması zorunludur. Proje yönetim grubu, yapılan protokol ve projenin örneğini EK- 23’de gösterilen Proje Bildirimine ekleyerek, protokol tarihini izleyen bir ay içinde projenin tarafı olan dernek merkezinin bulunduğu yerin valiliğine vermekle yükümlüdür.

Kamu kurum ve kuruluşları ile dernekler yürütecekleri ortak projelerde kendi kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı hallerde, ortaklık anlaşması çerçevesinde, proje maliyetine sağlayacakları nakdi katkıları ortak bir hesapta bloke ederler. Kamu kurum ve kuruluşları projelere en fazla ayni veya nakdi yüzde elli katkıda bulunabilirler. Kamu kurum ve kuruluşları proje süresini geçmemek şartıyla, ortak projeye arsa tahsisinde bulunabilir. Proje çerçevesinde yapılacak harcamaların bir bankada açılacak ortak bir hesaptan yapılması, harcamaların belgelendirilmesi ve bu belgelerin asıl suretlerinin dernekler ile ilgili kamu kurum ve kuruluşunda saklanması zorunludur.” denilmektedir.

Buna göre, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda amatör spor kulübüne nakdi yardım yapılabileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte; Giresun İl Özel İdaresi Spor kulübü dernek kapsamında değerlendirilirse, yukarıda sayılan mevzuat hükümleri uyarınca derneklere nakdi yardım yapılabilmesi için derneğin kamu kurumunun görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi, kamu kurumunun görev alanına giren konularda maliyetinin yüzde ellisini karşılayabileceği ortak bir proje yürütülmesi ve dernek ile idare arasında bir protokol yapılması gerekmektedir.

İlam konusu edilen nakdi yardımın ise, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun şartlarda yapılmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 101 sayılı İlam’ın 7’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (2. Daire Başkanı A.ÖZDEMİR ile Üyeler M.BAĞCAZ, M.A.ÖZYER, A.ŞİMŞEK, A.KARAKAYA, R.DOĞAN, M.ORHAN, A.OKUR’un, “5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun, il özel idaresinin görev ve sorumluluklarının düzenlendiği 6. maddesinin 1. fıkrası (a) bendinde, il özel idareleri, gençlik ve spor faaliyetlerini il sınırları içinde yapmakla görevli ve yetkili kılınmıştır.

Aynı Kanun’un, il özel idaresinin giderlerini düzenleyen 43. maddesi 1. fıkrasının (p) bendinde de, “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler” özel idare giderlerinden sayılmıştır. Dolayısıyla özel idare bütçesinden spor faaliyetleri ile ilgili harcama yapılmasında, 5302 sayılı Kanun açısından bir engel bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29. maddesinde, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceği, bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usullerin Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, hükme bağlanmıştır.

Bu hükme dayanılarak çıkarılan, Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin, “Yardım yapılabilme şartları” başlıklı 5. maddesi 1. fıkrası (d) bendinde de, “Teşekkülün, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflardan olmaması” gerektiği düzenlenmiştir.

5072 sayılı Dernek ve Vakıfları Kamu Kurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesi 1. fıkrasında ise,

“Bu Kanunun; kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununa göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenler ve kapsar.” denilmektedir.

Söz konusu, Giresun İl Özel İdaresi Gençlik ve Spor Kulübü Derneği’nin, İl’de spor yapma imkanı olmayan kulüp ve sporcuları bünyesinde toplayarak 10 branşta (futbol, voleybol, hentbol, basketbol, boks, judo, masa tenisi, kano ve yüzme branşlarında) 500 lisanslı sporcusu ile İl ve Türk sporunun kalkınmasına katkı sağladığı, her ne kadar bu Derneğin Başkanı İl Özel İdaresi personeli olsa da, Derneğin 5072 sayılı Kanun kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini ve personelini yani Giresun İl Özel İdaresi veya personelini desteklemek üzere kurulan derneklerden olmadığı, anlaşılmıştır.

5302 sayılı Kanun’a göre, il sınırları içerisinde gençlik ve spor faaliyetleri yapmakla görevlendirilmiş Giresun İl Özel İdaresinin, bu amaçla harcama yapmasında ve bütçesinde spor faaliyetleri için tefrik edilmiş ödeneğin, 5072 sayılı Kanun kapsamındaki derneklerden olmayan, “İl Özel İdaresi Gençlik ve Spor Kulübü Derneği’ne yardım olarak aktarılmasında, mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”;

Üye F.ÇÖKER’in, “5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun ‘İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları’ başlıklı 6. maddesinde; “İl özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) Gençlik ve spor Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde,

İl özel idaresi hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.” denilmek suretiyle gençlik ve spor faaliyetlerini öncelikli göreve olarak belirtilmiştir.

Savunmada yazılı; “Ekonomik bakımdan zorluk çeken kulübün Valiliğe müracaat ederek maddi yardım talebinde bulunduğunu; Giresun İl Genel Meclisinin 10/02/2011 tarih ve 38 nolu kararı ile, 20.000,00 TL’lik ödenek tahsis edildiğini; Kulüp Derneği ile Valilik (İl Özel İdaresi) arasında, yardımın alınması ile ilgili ödenek aktarım oluru ve protokol düzenlenmek suretiyle 20.000,00 TL’lik maddi yardımın 09/2/2011 tarih ve 461 Sayılı Ödeme Emri ile spor kulübü derneğinin hesabına ödendiğini;

5302 sayılı Kanun’un 10. maddesinin (k) bendine dayanılarak hazırlanan, illerde faaliyet gösteren Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere İl Özel İdare Bütçesinden Yardım Yapılması Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8’inci maddesi gereğince, Giresun İl Özel İdare Gençlik Amatör Spor Kulübü’ne, sportif faaliyetlerini daha iyi yürütmesi için 20.000,00-TL’lik nakit yardımın tamamen kanunlar çerçevesinde yapıldığını; Kulüp bünyesindeki sporcu ve teknik heyetin antrenman ve resmi müsabakalarında yiyecek, beslenme, barınma, konaklama ve sporcu malzemesi temini için İl Özel İdaresinden alınan 20.000,00-TL’lik nakdi yardımın kulübün amaçları doğrultusunda kullanıldığını;” ifadelerinden bağışın bir protokolle hangi amaç ve yerlere harcandığının belirlendiği, istenildiği an ve yerde denetimin gerçekleşebileceği, gençleri kötü alışkanlıklardan koruyarak topluma yararlı fertler olacak şekilde yetiştirme görevlerinin kanunlarla özellikle mahalli idarelere verildiği göz önünde bulundurulduğunda yapılan ödemenin kanuna uygun olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle daire kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) 6085 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle,

Karar verildiği 14.04.2015 tarih ve 40261 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.