Sayıştay 1. Dairesi 38693 Kararı - Özel İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2011

• Daire: 1

• Dosya No: 38693

• Tutanak No: 41802

• Tutanak Tarihi: 19.04.2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Birim Fiyat.

78 sayılı İlam’ın 11’inci maddesi ile, … İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. yüklenimindeki ...işine ait 34 nolu hakedişte, 2010 yılı ödenek diliminde yapılan imalatlara ait bedeller ödenirken, 15.KH/5* poz nolu “Kaba Tesviye Yapılması” imalatı 2010 yılı birim fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Listesindeki tutardan daha yüksek ödenmesi nedeniyle 2.364.001,00-TL’ye tazmin hükmü verilmiş olup; 14.04.2015 tarih ve 40259 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı’nın 1’inci maddesi ile tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmiştir.

İlam’da Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan … vekili Avukat ...karar düzeltme dilekçesinde özetle,

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tip olarak düzenlenip yayımlanan; “Yapım İşleri için Kapalı Teklif Usulü ile İhale Şartnamesinin 25. maddesinde ihale evrakının; “İhale Şartnamesi, Özel İdari Şartnameler, Fenni Şartnameler, birim fiyat tarifeleri ve eki ....yılı birim fiyat listeleri, Genel Teknik Şartname, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, Keşif Özeti Cetvelleri...” şeklinde sıralandığını ve yine bu maddede; “Keşif özeti cetvellerindeki fiyatlar ödemeye esas teşkil etmez, yapılan işlerin bedellerini ödemede birim fiyat tarifeleri ve eki birim fiyat listeleri esas alınır.” ifadesinin yer aldığını;

“Kamu Sektörüne Dâhil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esasların “Fiyat Farkında Özel Durumlar” başlıklı 5. maddesinin “Uygulamada Esas Alınacak Analizler ve Bulunmayan Rayiçler” başlıklı 5.4. bendinde; “4. maddede açıklanan usullere göre yapılacak fiyat farkı uygulamalarında; bir iş kaleminin ilk keşifteki birim fiyatının analizinde sonradan bir değişiklik olması halinde, sözleşmeye esas birim fiyatının tespitinde kullanılan analiz esas alınacaktır.” hükmünün yer aldığını;

2010 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılması nedeni ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca hazırlanan ve yayımlanan “Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” kitabının “Açıklamalar” bölümünün 7. maddesinde; “Değiştirilen analizlerle, bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından itibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat tarifleri ve analizleri uygulanacaktır.” denildiğini;

1998 yılında geçerli olan Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Etüd ve Proje Dairesi Başkanlığının yayımlamış olduğu “İnşaat İşleri Birim Fiyat Tarifleri” kitabının “Kaba Tesviye yapılması” başlıklı 15.KH/5 poz nolu imalatın birim fiyat tarifinde; “Dozer veya skreyper ile her nevi toprağın projede gösterilen derinlikte kazılması ve projede gösterilen dolgu yerine 15 cm. kalınlığı geçmeyecek şekilde muntazam tabakalar halinde serilmesi, iki kazık arasında tersine meyil olmayacak şekilde ve her kazıkta 4 cm ye kadar hata toleransı kabul edilmek şartıyla proje meylini meydana getirecek şekilde kaba tesviye yapılması, 100 metre dahilinde toprak taşınması, makinaların parseller arasındaki nakil, kazma ve serme sırasındaki gerekli itina ve ortalama dekara standart ebatlarda kazık kerestesi bedeli, bu işlerle ilgili bütün işçilikler her türlü makine, alet ve edevat giderleri ile müteahhit kan ve genel giderler karşılığı dahil kazı projesinde ölçülen beher metreküp makinalı toprak hafriyatı fiyatı” denildiğini; bu birim fiyat tarifi göz önüne alındığında, ortalama dekara standart ebatlarda kazık kerestesi bedelinin de birim fiyatın içerisinde olduğunun anlaşıldığını;

Bu açıdan bakıldığında Sözleşmenin eki; “Arazi Tesviyesi Teknik Şartnamesinin 4. maddesinde arazinin tesviye edilmesi işleminin unsurları olarak, arazinin temizlenmesi kazıkların çakılması, ölçüm işleminin yapılması, bu işlemlerin bilgisayara aktarılarak kazı dolgu yüksekliklerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak makinalarla belirtilen ve çakılan kazıklardaki kazı dolgu işinin gerçekleştirilmesinin belirtildiğini; bu madde hükmünden, kaba tesviye işinde, kazık çakılması ve ölçümlenmesinin, işin ana unsurları arasında yer aldığının anlaşıldığını; dolayısıyla, söz konusu İhale Şartnamesi ve Sözleşmesinde yer alan bir işin yapılmasından dolayı ödenen bedelin haksız olduğundan ve tazmini gerektiğinden bahsedilmesinin hukuken mümkün olmadığını;

Birim Fiyatları Listesinde yer alan tutarın (2,07-TL/m³) uygulanmasının, hukuki güvenlik ilkesi ile geriye yürümezlik ilkesine aykırı olduğunu ve özel hukuk hükümlerine tabi olan ihale sözleşmelerinin tek taraflı olarak değiştirilmesi anlamına geleceğini; 15.KH/5 poz nolu arazi tesviyesi yapılması imalatının birim fiyat analizinin yukarıda belirtildiği gibi olduğunu ve işin ihale tarihi olan 1998 yılından beri ihale tenzilatlarının da fiyat farklarının da bu analizler uyarınca ilgili Kurumca yayımlanan birim fiyat listelerinde yer alan fiyatlara göre hesaplandığını;

Bu durumda, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Listesindeki tutarın kullanılmasında, ne hukuki güvenlik ilkesine ne de geriye yürümezlik ilkesine uyarlık bulunmadığı gibi, sözleşmenin tek taraflı değiştirilmesi niteliğinde olduğunu;

Bu nedenle, 1998 yılında ihale edilmiş, sözleşmeye bağlanmış ve devam etmekte olan bir işin 2010 yılına ait hakediş bedelinin ödenmesinde, 2010 yılında yapılan analizlere göre belirlenen birim fiyatlar yerine ihalenin yapıldığı yıldaki analizler kullanılarak belirlenen birim fiyatların uygulanması gerektiğini;

Yapılan işin niteliği analiz edilmeden birim fiyatın belirlenmesi mümkün olmadığı gibi, analizde yer alan 2x70 rakamlarının kazık bedeli birim fiyatının tespitinde kullanılan miktara ilişkin rakamlar olmadığını, imalatta kullanılan kazığın boyutunu ifade ettiğini; yani 2x2 ebadında 70 cm boyunda bir kazığı ifade ettiğini;

04.152 nolu alt poza ilişkin tutar belirlenirken 0,001 miktarının altında bulunan ve imalatta kullanılan kazığın boyutunu belirleyen 2x70 rakamının yanlış yorumlanarak 0,001 miktarının paydası olarak alınmasının hayatın olağan akışına ve ticaret kurallarına aykırı olduğunu; zira, analizde kazık bedelinin 0,001:2x70x550,00(birim fiyat)=0,0039 TL olarak hesaplandığını, diğer bir ifade ile kazık bedelinin yarım kuruşun bile altında bir değer olarak gösterilmesinin ve bu durumun birim fiyata müteahhit karı olarak dahi 1 kuruş olarak yansımamasının hukuk, mantık ve ticaret hayatının olağan akışına açıkça aykırı olduğunu;

1998 yılında yapılan ihalede 15.KH/5 poz nolu imalat için verilen tekliflerin kazık bedelini de içerdiğini; ihaleyi yapan İdarenin de keşif bedelini bu şekilde hazırladığını ve ihale sonrası ilgili İdare ile müteahhit arasında yapılan sözleşmenin de bu çerçevede imzalanmış olduğunu;

İlamın “denetçi görüşü” bölümünde yer alan 15.KH/5 nolu “Kaba Tesviye Yapılması” pozunun alt pozlarıyla açılımını ve 2010 yılı rayiçleriyle bedellerini gösteren cetvelde yanlışlıklar bulunduğunu ve 2010 yılında yayımlanan “2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları”nın 9. maddesinde yer alan; “yıldız (*)” işareti bulunan pozlar için 1/1/2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan yapılan veya davet mektubu gönderilen işlere de uygulanmasını öngören hükmün, sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil edeceğinden uygulanmaması gerektiğini belirterek, 14.04.2015 tarih ve 40259 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının düzeltilmek suretiyle 78 sayılı İlam’ın 11’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında;

“2010 yılı ile ilgili yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının 9. maddesinde: “yer alan yıldız * işareti bulunan pozlar için 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan yapılan veya davet mektubu gönderilen işlerde; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca Yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının uygulanacaktır.” demektedir.

Bu durumda ihalesi 08.12.1998 tarihinde yapılan ...işinde ait hak edişe ait fiyat analizlerinin yukarda belirtilen fiyat listesine göre yapılması gerektiği halde 15.KH/5 nolu poz esas alınarak ödeme yapılmasının yasal olmadığından,

Ayrıca Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen hususlar hem Dairesi, hem de Temyiz Kurulunca değerlendirilip karara bağlandığından,

Düzeltme talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan …, … ve … vekili Avukat … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

13.01.2005 tarih ve 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü kaldırılmış ve köye yönelik hizmetler için gerekli olan birim fiyat ve birim fiyat analizleri hazırlama görevi Bayındırlık ve İskan Bakanlığına (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 29/6/2011 tarih ve 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname) devredilmiştir. Bu yetki uyarınca, 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları da Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca hazırlanmıştır. Söz konusu birim fiyatlara ait genel hükümler ve açıklamaların yer aldığı bölümün 1’inci maddesinde;

“Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce oluşturulmuş Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları üzerinden ihale edilen işlerde kullanılmak üzere yayımlanmıştır.”

3’üncü maddesinde;

“Birim fiyatlarda baskı ve maddi hataların olması halinde, bunlar için Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca düzeltilmiş olan en son değerler esas alınacak ve buna ilişkin değişiklik ve düzeltmeler www.bayindirlik.gov.tr web sitesinin Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı bölümünde yayınlanacaktır.”

9’uncu maddesinde ise;

“Yıldız(*) işaretli poz nolu birim fiyatlar; 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan edilen veya davet mektubu gönderilen işlerde uygulanacaktır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

78 sayılı İlam’ın 11’inci maddesinin gerekçesi de, ...İşinin ihale tarihinin 08.12.1998 olması nedeniyle, bu işe ait imalat kalemleri içerisinde yer alan ve yıldız() işareti bulunan 15.KH/5 poz nolu “Arazi Tesviyesi Yapılması” imalatı için, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının uygulanması gerektiği, yönündedir.

2010 yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Listesine dayanak teşkil eden Tarım ve Orman Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genel Fiyat Analizi kitabına göre, 15.KH/5 poz nolu Arazi Tesviyesi Yapılması imalatının birim fiyat analizi aşağıdaki gibidir:

Poz No:

15-KH/5 Analizin Adı:

Kaba tesviye yapılması Ölçü

m³

No CİNSİ Ölçü Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Bölüm Toplamı

03.509/KH

Traktör Skreyper Sa. 0.025

07.004/1 100mt. Mesafeye taşınması F=0.00014.K.V100.1.6

m³ 0.00224

04.152 Kazık bedeli

İşçilik Tutarı

%25 müt.karı ve genel gid. Yerinde ölçülen 1 m³ fiyatı

K Bayın. İs. Bk.rayiç cetv. 02.017 poz no karşılığıdır m³ 0.001

2x70

Yukarıdaki birim fiyat analizine 2010 yılı rayiçleri uygulandığında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Listesinde de belirtildiği gibi 15.KH/5* poz nolu Arazi Tesviyesi Yapılması imalatının 2010 yılı birim fiyatı 2,07-TL/m³ olarak hesaplanmakta olup, 15.KH/5* pozunun alt pozlarıyla açılımı ve 2010 rayiçlerine göre bedelleri de aşağıda belirtildiği gibidir:

Poz No:

15-KH/5* Analizin Adı:

Kaba tesviye yapılması Ölçü

m³

No CİNSİ Ölçü

Birimi Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Bölüm Toplamı

03.509/KH

Traktör Skreyper Sa. 0.025 52,82 1,32

07.004/1 100mt. Mesafeye taşınması F=0.00014.K.V100.1.6

m³ 0.00224 150,00 0,336

04.152 Kazık bedeli

İşçilik Tutarı

%25 müt.karı ve genel gid. Yerinde ölçülen 1 m³ fiyatı

K Bayın. İs. Bk.rayiç cetv. 02.017 poz no karşılığıdır. m³ 0.001

2x70

550,00 0,0039

TOPLAM 1,6599

%25 Müteahhit Karı ve Genel Giderler 0,4149

TOPLAM 2,07

14.04.2015 tarihi Temyiz Kurulu İlamında da belirtildiği üzere; 31.12.2010 tarihli 34 nolu hakediş raporunda 15.KH/5* nolu Arazi Tesviyesi Yapılması pozundan 2010 yılı ödenek diliminde yapılan iş miktarının bedeli ödenirken, adı geçen imalatın birim fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Listesinde belirtilmiş olan 2,07-TL/m³ yerine; 2,76-TL/m³ olarak uygulandığı tespit edilmiştir.

Birim fiyattaki bu farklılığın ise, 15-KH/5 pozlu işin analizinde yer alan 04.152 poz nolu Kazık bedeli imalatına ait birim fiyatın hesaplanmasında, analizde belirtildiği üzere kazık bedeli miktarının “[0,001/(2x70)]” olarak hesaba katılması gerekirken, sadece 0,001 olarak hesaba katılmasından; yani 04.152 pozlu Kazık bedeli imalatı birim fiyatının;

550,00-TL x 0,001/(2x70) = 0,0039-TL yerine 550,00-TL x 0,001 = 0,55-TL şeklinde hesaplanmasından kaynaklandığı,

04.152 pozlu Kazık Bedeli birim fiyatının 0,0039 yerine 0,55 olarak alınması nedeniyle de 15.KH/5* pozlu imalat için uygulanacak birim fiyatın, 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Listesinde belirtilen 2,07-TL/m³ yerine, 2,76-TL/m³ olarak belirlenerek bu fiyat üzerinden ödenmiş olduğu görülmüştür.

Karar düzeltme dilekçesinde, Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Listesinde yer alan tutarın (2,07-TL/m³) uygulanmasının, hukuki güvenlik ilkesi ile geriye yürümezlik ilkesine aykırı olacağı ve özel hukuk hükümlerine tabi olan ihale sözleşmelerinin tek taraflı olarak değiştirilemeyeceği iddia edilmiş olmakla birlikte, 15-KH/5 poz nolu Arazi Tesviyesi Yapılması imalatının birim fiyat analizi yukarıda belirtildiği gibi olup, işin ihale tarihi olan 1998 yılından beri, ihale tenzilatları da fiyat farkları da zaten bu analizler uyarınca ilgili Kurumca yayımlanan birim fiyat listelerinde yer alan fiyatlara göre hesaplanmaktadır.

Bu durumda, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Listesindeki tutarın, 2010 yılı ödenek diliminde yapılan iş miktarının bedeli ödenirken kullanılmasında, ne hukuki güvenlik ilkesine, ne de geriye yürümezlik ilkesine aykırılık bulunmadığı gibi, sözleşmenin tek taraflı değiştirilmesi gibi bir durum da oluşmamıştır. Kaldı ki, söz konusu Fiyat Listesinde 15-KH/5 pozlu imalat için 1,51-TL/m³ ve 2,07-TL/m³ olmak üzere iki fiyat belirlenmiş olup, 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan edilen işler için yüksek olan birim fiyatın uygulanacağı da hükme bağlanmıştır. Keza, 76 sayılı İlam’da da söz konusu imalat için birim fiyatın 1,51TL/m³ değil, yüksek tutar olan 2,07-TL/m³ olarak uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Listesine ait genel hükümler ve açıklamaların yer aldığı Bölümün 3’üncü maddesinde; “Birim Fiyatlarda baskı ve maddi hataların olması halinde, bunlar için Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca düzeltilmiş olan en son değerler esas alınacak ve buna ilişkin değişiklik ve düzeltmeler www.bayindirlik.gov.tr web sitesinin Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı bölümünde yayınlanacaktır.” hükmü bulunmakta olup, karar düzeltme dilekçesinde iddia edildiği üzere ilgili birim fiyat analizindeki 04.152 alt pozunun miktarının belirlenmesi veya 15-KH/5 pozlu imalat ile ilgili yayımlanmış bir düzeltme veya değişiklik de bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, 15-KH/5 pozlu imalatın yayımlanmış 1998 yılı birim fiyatı 0,11-TL/m³ olup, söz konusu iş kaleminin alt pozlarıyla açılımı ve 1998 rayiçlerine göre bedelleri dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda, analizinde yer alan 04.152 poz nolu Kazık bedeli imalatına ait birim fiyatın hesabına ilişkin miktar formülünün, 1998 yılında da 2010 yılında olduğu gibi ve analizde belirtildiği üzere “[0,001/(2x70)]” olarak hesaba katıldığı görülmektedir.

5. KH/5 pozunun alt pozlarıyla açılımı ve 1998 rayiçlerine göre bedelleri de aşağıda belirtildiği gibidir:

Poz No:

15-KH/5 Analizin Adı:

Kaba tesviye yapılması Ölçü

m³

No CİNSİ Ölçü

Birimi Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Bölüm Toplamı

03.509/KH

Traktör Skreyper Sa. 0.025 2,36 0,059

07.004/1 100mt. Mesafeye taşınması F=0.00023xKx√100

m³ 1 0,0253 0,0253

04.152 Kazık bedeli

İşçilik Tutarı

%25 müt.karı ve genel gid. Yerinde ölçülen 1 m³ fiyatı

K Bayın. İs. Bk.rayiç cetv. 02.017 poz no karşılığıdır. m³ 0.001

2x70

58,00 0,000414

TOPLAM 0,0847

%25 Müteahhit Karı ve Genel Giderler 0,0212

TOPLAM 0,11

Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca bahsi geçen imalatın 2010 yılı birim fiyatı 2,07 TL/m³ olarak tespit edildiğinden, bu fiyata ilgili kişi ve kurumların uyma zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, karar düzeltme dilekçesindeki iddiaların reddedilerek 78 sayılı İlam’ın 11’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün Tasdikine ilişkin 14.04.2015 tarih ve 40259 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı’nın 1’inci maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, Oyçokluğu ile,

(Üye …; ”Kurulun ‘karar düzeltilmesine mahal olmadığı’ yönündeki Kararına katılmakla beraber, ilave olarak;

Söz konusu yapım işi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilmiş, ihale sonucunda Yüklenici ile sözleşme akdedilmiş ve uygulanmıştır.

2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale edilen yapım işleri, birim fiyat esasına göre yaptırılmaktadır. Kamu İdarelerine ait yapım işlerinde uygulanmak üzere “rayiç, fiyat analizleri ve birim fiyatları” hazırlamak ve yayınlamak görevi, 180 sayılı “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesiyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığına verilmiştir. Söz konusu KHK’nin 32. maddesinde ise; 2. maddede istisna edilen işler hariç olmak üzere, “Kamu Kurum ve Kuruluşları, katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyelere” söz konusu rayiç, fiyat analizleri ve birim fiyatları uygulama yükümlülüğü getirilmiştir. Diğer taraftan; 180 sayılı KHK’nın 2. maddesi ile, TCK, DSİ, İller Bankası ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne de özel kanun hükümleri ile, ihtisas işlerinde kendi birim fiyatlarını yapma ve uygulama yetkisi verilmiştir.

2886 sayılı Kanun kapsamında yürütülen yapım işlerinde, ihaleden önce işin tahmini bedelinin (keşif bedeli) belirlenmesi ve söz konusu bedelin şartnamede gösterilmesi zorunludur.(md.7,9) İhaleden sonra yapılacak sözleşmede ise, üzerinde anlaşılan bedelin(ihale bedelinin) sözleşmenin ücret unsuru olarak belirtilmesi gerekmektedir.

2886 sayılı Kanun işin ihale sürecine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler getirmiş iken, sözleşmenin uygulanması ve sonuçlandırılması aşamalarını büyük ölçüde şartnamelere ve burada düzenlenmeyen ve hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanununda düzenlenen genel hükümlere bırakılmıştır.

Bu meyanda; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tip olarak düzenlenip yayımlanan “Yapım İşleri İçin Kapalı Teklif Usulü ile İhale Şartnamesi”nin 25.maddesinde, ihale evrakı; "İhale Şartnamesi, Özel İdari şartnameler, Fenni şartnameler, birim fiyat tarifleri ve eki …..yılı birim fiyat listeleri, Genel Teknik Şartname, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, Keşif Özeti Cetvelleri..” şeklinde sıralanmıştır. Yine, bu maddede; “Keşif özeti cetvellerindeki fiyatlar ödemeye esas teşkil etmez, yapılan işlerin bedellerini ödemede birim fiyat tarifleri ve eki birim fiyat listeleri esas alınır.” ifadesi yer almıştır. Aynı ifade, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tip olarak düzenlenip yayımlanan “Sözleşme Tasarısı”nın 2.maddesinde de aynen yer almıştır.

20 Ağustos 1988 tarihli ve 19905 sayılı R.G.’de yayımlanan 28.7.1988 tarihli ve 88/13181 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslar”ın;

“Birim fiyat esasına göre ve eksiltme ile yapılan ihalelerde uygulama” başlıklı 4.1.maddesinde;

“4.1.-Her iş kalemi için fiyat farkı ayrı ayrı hesaplanacaktır. Sözleşmesindeki ihale indirimi, sözleşme birim fiyatlarına ve fiyat farklarına da aynen uygulanacaktır.

4. 1. 1 - Birim fiyat listelerinde bulunan iş kalemlerinde Uygulama yılında her iş kalemi için sözleşmesindeki birim fiyata ek olarak ödenecek veya kesilecek fiyat farkı, uygulama yılı birim fiyatı ile sözleşme birim fiyatı arasındaki farktır.
5. 1. 2 - Birim fiyat listelerinde bulunmadığı için sözleşmesinde bir kısmı veya birkaçı özel rayiç ve analizlerle hesaplanmış özel birim fiyatı olan iş kalemlerinde; Uygulama yılı birim fiyatlarının hesabı, sözleşme birim fiyatlarının hesabına esas olan analizler kutlanılarak uygulama yılı rayiçleri ile yapılacaktır. Her uygulama yılında sözleşme birim fiyatına ek olarak ödenecek veya kesilecek fiyat farkı, uygulama yılı birim fiyatı ile sözleşme birim fiyatı arasındaki farktır. ”

“Yeni birim fiyat yapılacak işlerde uygulama” başlıklı 5.2.maddesinde,

“5.2.-Sözleşmesinde birim fiyatı bulunmayan bir iş kalemi için, sözleşmeye esas olan analiz ve rayiçler kullanılarak yeni birim fiyat yapılacak ve hakedişlerde bu yeni iş kalemine de fiyat farkı uygulanacaktır. Ancak yeni birim fiyatın sözleşmeye esas analiz ve rayiçler ile yapılamadığı hallerde, yeni birim fiyatın yapıldığı uygulama yılına ait rayiçler esas alınarak bir fiyat tespit edilecek ve sonraki yıllarda bu yeni iş kalemine fiyat farkı, yeni birim fiyatın tespit edilmiş olduğu yıla göre uygulanacaktır. Bu durumda keşif artışı hesaplarında esas alınacak itibari sözleşme birim fiyatı, benzer iş kalemlerinin yeni birim fiyatın yapıldığı uygulama yılındaki birim fiyatları ile aynı kalemlerin sözleşme birim fiyattan arasındaki oran göz önünde tutularak idarelerince tespit edilecektir.”

“Uygulamada esas alınacak analizler ve bulunmayan rayiçler” başlıklı 5.4.maddesinde;

“5.4.-4 üncü maddede açıklanan usullere göre yapılacak fiyat farkı uygulamalarında; bir iş kaleminin ilk keşifteki birim fiyatının analizinde sonradan bir değişiklik olması halinde sözleşmeye esas birim fiyatın tespitinde kullanılan analiz esas alınacaktır…”Gerek sözleşme birim fiyatlarına ve gerekse uygulama yılı birim fiyatlarına esas herhangi bir rayiç bulunmadığı takdirde, idarenin yetkili saydığı makam ve kuruluşların onaylayacağı fiyat, rayice esas alınacaktır.”

hükümleri yer almaktadır.

Yine, 2010 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün kapatılması nedeni ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca hazırlanan ve yayınlanan “Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” Kitabı’nın “Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarına Ait Genel Hükümler ve Açıklamalar” bölümünün 7’inci maddesinde; “Değiştirilen analizlerle bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından ibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat tarifleri ve analizleri uygulanacaktır.” Denilmiştir.

Bu açıklamalardan sonra, konunun esasına ilişkin olarak değerlendirme yapıldığında;

Söz konusu imalat kalemine ait sözleşmenin yapıldığı 1998 yılında geçerli olan Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Etüd ve Proje Dairesi Başkanlığının yayımlamış olduğu “İnşaat İşleri Birim Fiyat Tarifleri” kitabında, söz konusu 15-KH/5 poz no.lu “Kaba Tesviye yapılması” imalat kalemine ait birim fiyat tarifinde;

“Dozer veya skreyper ile her nevi toprağın projede gösterilen derinlikte kazılması ve projede gösterilen dolgu yerine 15 cm kalınlığı geçmeyecek şekilde muntazam tabakalar halinde serilmesi, iki kazık arasında tersine meyil olmayacak şekilde ve her kazıkta 4 cm.’ye kadar hata toleransı kabul edilmek şartıyla proje meylini meydana getirecek şekilde kaba tesviye yapılması,100 metre dahilinde toprak taşınması, makinaların parseller arasındaki nakil, kazma ve serme sırasındaki gerekli itina ve ortalama dekara standart ebatlarda kazık kerestesi bedeli, bu işlerle ilgili bütün işçilikler, her türlü makine, alet ve edevat giderleri ile müteahhit karı ve genel giderler karşılığı dahil kazı projesinde ölçülen beher metreküp makinalı toprak hafriyatı fiyatı,” denilmektedir.

Bu birim fiyat tarifi göz önüne alındığında, ”ortalama dekara standart ebatlarda kazık kerestesi bedeli”nin de birim fiyatın içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yine, 15-KH/5 pozlu imalatın Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış 1998 yılı birim fiyatı 0,11-TL/m³ olup, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan “Genel Fiyat Analizi” Kitabının söz konusu imalat kalemine ait analiz kısımı incelendiğinde;

Analizde yer alan “kazık bedeli”ne ilişkin 04.152 poz nolu yardımcı analizde, kazık yapımında kullanılan çam kerestesi miktarına ilişkin formülün, 1998 yılında da 2010 yılında olduğu gibi ve analizde belirtildiği üzere “[0,001/(2x70)]” olarak hesaba katıldığı; yani, her iki yardımcı analizin de aynı miktarda (0.000007 m³) kazık için kereste miktarı içerdiği görülmektedir.

1998 yılına ilişkin bu analizin yardımcı analizlerine (alt pozlarına),yine bu yıla ilişkin rayiçler uygulandığında bulunan birim fiyat, 15-KH/5 pozlu imalatın Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış 1998 yılı birim fiyatı olup (0,11-TL/m³), söz konusu yapım işine ilişkin keşifte ve sözleşme eki birim fiyat tarifleri eki birim fiyat listesinde yer alan birim fiyattır.

Bu durumda, sorumlu tarafından ileri sürülen; ” sözleşmenin eki konumunda olan söz konusu işin tanımının ve analizinin değiştirilmesinin sözleşme hükümlerine aykırı olduğu, bu iş kaleminin ilk keşifteki birim fiyatına ait analizinin uygulama yılı(2010) için de uygulanmış ve 2010 yılı fiyatının bulunmuş olduğu; İlamda uygulanması öngörülen ve kamu zararı hesabına esas alınan analizin yanlış olduğu” şeklindeki iddialarının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır.

1998 yılında yapılan ihalede 15-KH/5 poz no.lu imalat için keşifte ve yüklenici teklifinde yer alan ve sözleşme yılında (1998) uygulanmış olan birim fiyat,1998 yılı için tespit edilmiş olan “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Fiyatları” içerisinde yer alan birim fiyat (0.11 TL/m³) olup, çok cüz’i de olsa kazık kerestesi miktarını (1 m³ imalatta 0.000007 m³) ve bedelini (0.000414 TL/m³) içermektedir.

Söz konusu işte 15.KH/5 pozundan toplam imalat 11.088.276,256 m³ olup, bu imalatta kullanılan (çam kerestesinden mamül) kazık miktarı (11.088.276,256 x0,000007=)77,617 m³’dür.Yukarıda belirtilen durum karşısında, bu miktarın söz konusu imalat işi için yeterli olup olmadığı hususu, değerlendirmemiz dışında olan bir konudur.

Diğer taraftan; gerçekleştirilen imalatta fiilen kullanılan kazık kerestesi miktarı ve tutarının analizde öngörülenden çok daha fazla olduğu iddia edilmekle birlikte, bunu kanıtlayıcı bilgi ve belge ibraz edilmediği gibi;

Başlangıçta tahmini bedel ve keşif düzenlenmesi sırasında, Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 15.KH/5 poz no.lu birim fiyatın, yapımı öngörülen “Kaba Tesviye Yapılması” işini-bu işte kullanılacak kazık kerestesi miktarının ve fiyatının olması gerekenden çok düşük hesaplanması sebebiyle- tam karşılamadığı düşünülmüş ise, İdarenin “özel birim fiyat” yapma yetkisi var iken bu yetkisini kullanmadığı; Yüklenicinin ise, keşifte yer alan Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatını kabul edip, uygulanmasına rıza gösterdiği ve artık bu fiyatın sözleşmenin eki haline gelmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu gerekçelere istinaden de, tazmin hükmünün tasdikine ilişkin Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine mahal bulunmamaktadır.” şeklindeki ilave görüşü ile birlikte)

(Temyiz Kurulu ve 2. Daire Başkanı … ile Üyeler … “13.01.2005 tarih ve 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü kaldırılmış ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilen ve köye yönelik hizmetler için gerekli olan birim fiyat ve birim fiyat analizleri hazırlama görevi Bayındırlık ve İskan Bakanlığına devredilmiştir. Bu yetki uyarınca, “2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Kitabı” da Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca hazırlanmış ve yayınlanmıştır. Söz konusu “Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” Kitabı’nın Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarına Ait Genel Hükümler ve Açıklamalar” bölümünün;

1’inci maddesinde;

“Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce oluşturulmuş Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları üzerinden ihale edilen işlerde kullanılmak üzere yayımlanmıştır.”

9’uncu maddesinde ise;

“Yıldız(*) işaretli poz nolu birim fiyatlar; 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan edilen veya davet mektubu gönderilen işlerde uygulanacaktır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

78 sayılı İlam’ın 11’inci maddesinin gerekçesi de, ...İşinin ihale tarihinin 08.12.1998 olması nedeniyle, bu işe ait imalat kalemleri içerisinde yer alan ve yıldız() işareti bulunan 15.KH/5 poz nolu “Arazi Tesviyesi Yapılması” imalatı için, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan 2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının uygulanması gerektiği, yönündedir.

Sorumlu vekili dilekçesinde özetle; işin ihale tarihinin 08.12.1998 olduğunu ve sözleşmenin yapıldığı 1998 yılında geçerli olan Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Etüd ve Proje Dairesi Başkanlığının yayınlamış olduğu “İnşaat İşleri Birim Fiyat Tarifleri” kitabının “Kaba Tesviye yapılması” başlıklı 15-KH/5 poz nolu imalatın birim fiyat tarifi göz önüne alındığında, ”ortalama dekara standart edatlarda kazık kerestesi bedeli ve bu işlerle ilgili işçiliklerin” de birim fiyatın içerisinde olduğunun anlaşıldığını,

Bu meyanda, sözleşmenin eki “Arazi Tesviyesi Teknik Şartnamesi”nin 4.maddesinde, arazinin tesviye edilmesi işleminin unsurları olarak; “arazinin temizlenmesi, kazıkların çakılması, ölçüm işleminin yapılması, bu işlemlerin bilgisayara aktarılarak kazı-dolgu yüksekliklerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak makinalarla belirtilen ve çakılan kazıklardaki kazı dolgu işinin gerçekleştirilmesi”nin belirtildiğini; bu madde hükmünden anlaşılacağı üzere, kaba tesviye işinde “kazık çakılması ve ölçülmesi”nin işin ana unsuru olarak görüldüğünü;

Bu tarife dayanılarak yapılan söz konusu işe ait analiz kalemlerinin yine sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan “Genel Fiyat Analizi” kitabında belirtildiğini, bu tarif ve analizlerin sözleşmenin ekinde yer aldığını,

Sözü edilen işe ait analizin aşağıdaki gibi olduğunu;

Poz No:

15-KH/5 Analizin Adı:

Kaba tesviye yapılması Ölçü

m³

No CİNSİ Ölçü Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Bölüm Toplamı

03.509/KH

Traktör Skreyper Sa. 0.025

07.004/1 100mt. Mesafeye taşınması F=0.00014.K.V100.1.6

m³ 0.00224

04.152 Kazık bedeli

İşçilik Tutarı

%25 müt.karı ve genel gid. Yerinde ölçülen 1 m³ fiyatı

K Bayın. İs. Bk.rayiç cetv. 02.017 poz no karşılığıdır m³ 0.001 2X70

Analizde yer alan 2x70 rakamlarının kazık bedeli birim fiyatının tespitinde kullanılan miktara ilişkin rakamlar olmadığını, imalatta kullanılan kazığın boyutunu ifade ettiğini, yani 2x2 ebadında 70 cm boyunda bir kazığı ifade ettiğini;

1998 yılında yapılan ihalede 15-KH/5 poz nolu imalat için verilen tekliflerin kazık bedelini de içerdiğini ve ihaleyi yapan İdarenin de keşif bedelini bu şekilde hazırladığını; ihale sonrası ilgili İdare ile müteahhit arasında yapılan sözleşmenin de bu çerçevede imzalandığını; dolayısıyla sözleşmenin eki konumunda olan söz konusu işin tanımının ve analizinin değiştirilmesinin sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu;

Bu itibarla 2010 yılında yayımlanan “2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları”nın 9 uncu maddesinde yer alan “yıldız (*)” işareti bulunan pozlar için 1/1/2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan yapılan veya davet mektubu gönderilen işlere de uygulanmasını öngören hükmün, sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil edeceğinden uygulanamayacağını;

İlamın “denetçi görüşü” bölümünde yer alan 15.KH/5* nolu “kaba tesviye yapılması” pozunun alt pozlarıyla açılımını ve 2010 yılı rayiçleriyle bedellerini gösteren cetvelde yanlışlıklar bulunduğunu;

04.152 no.lu alt poza ilişkin tutar belirlenirken 0,001 miktarının altında bulunan ve imalatta kullanılan kazığın boyutunu belirleyen 2x70 rakamının yanlış yorumlanarak 0.001 miktarının paydası olarak kullanıldığını ve analizde kazık bedelinin 0,001:2x70x550,00(birim fiyat)=0,0039 TL olarak hesaplandığını, diğer bir ifade ile kazık bedelinin yarım kuruşun bile altında bir değer olarak gösterildiğini; bu durumun birim fiyata müteahhit karlı olarak dahi 1 kuruş olarak yansımadığını ve dolayısıyla kazık ve bu kazık ile ilgili yapılan bütün işlemlerin birim fiyata yansıtılmadığını;

Ayrıca, 1998 yılında ihale edilmiş, sözleşmeye bağlanmış ve devam etmekte olan bir işin 2010 yılına ait hakediş bedelinin ödenmesinde 2010 yılında yapılan analizlere göre belirlenen birim fiyatlar yerine ihalenin yapıldığı yıldaki analizler kullanılarak belirlenen birim fiyatların uygulanması gerektiğini;

Belirterek, tazmin hükmünün bozulmasını talep etmiştir.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tip olarak düzenlenip yayımlanan “Yapım İşleri İçin Kapalı Teklif Usulü ile İhale Şartnamesi”nin 25.maddesinde ihale evrakı; "İhale Şartnamesi, Özel İdari şartnameler, Fenni şartnameler, birim fiyat tarifleri ve eki …..yılı birim fiyat listeleri, Genel Teknik Şartname, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, Keşif Özeti Cetvelleri..” şeklinde sıralanmıştır. Yine,bu maddede; “Keşif özeti cetvellerindeki fiyatlar ödemeye esas teşkil etmez, yapılan işlerin bedellerini ödemede birim fiyat tarifleri ve eki birim fiyat listeleri esas alınır.” ifadesi yer almıştır. Aynı ifade, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tip olarak düzenlenip yayımlanan “Sözleşme Tasarısı”nın 2.maddesinde de aynen yer almıştır.

28.7.1988 tarihli ve 88/13181 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslar”ın “Fiyat farkında özel durumlar” başlıklı 5.maddesinin “Uygulamada esas alınacak analizler ve bulunmayan rayiçler” başlıklı 5.4.bendinde;

”4üncü maddede açıklanan usullere göre yapılacak fiyat farkı uygulamalarında;

Bir iş kaleminin ilk keşifteki birim fiyatının analizinde sonradan bir değişiklik olması halinde, sözleşmeye esas birim fiyatın tespitinde kullanılan analiz esas alınacaktır.” hükmü yer almaktadır.

Yine, 2010 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün kapatılması nedeni ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca hazırlanan ve yayınlanan “Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” Kitabı’nın “Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarına Ait Genel Hükümler ve Açıklamalar” bölümünün 7’inci maddesinde; “Değiştirilen analizlerle bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından ibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat tarifleri ve analizleri uygulanacaktır.” Denilmiştir.

Söz konusu imalat kalemine ait sözleşmenin yapıldığı 1998 yılında geçerli olan Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Etüd ve Proje Dairesi Başkanlığının yayımlamış olduğu “İnşaat İşleri Birim Fiyat Tarifleri” kitabında, söz konusu imalat kalemine ait “Kaba Tesviye yapılması” başlıklı 15-KH/5 poz nolu birim fiyat tarifinde;

“Dozer veya skreyper ile her nevi toprağın projede gösterilen derinlikte kazılması ve projede gösterilen dolgu yerine 15 cm kalınlığı geçmeyecek şekilde muntazam tabakalar halinde serilmesi, iki kazık arasında tersine meyil olmayacak şekilde ve her kazıkta 4 cm ye kadar hata toleransı kabul edilmek şartıyla proje meylini meydana getirecek şekilde kaba tesviye yapılması,100 metre dahilinde toprak taşınması, makinaların parseller arasındaki nakil, kazma ve serme sırasındaki gerekli itina ve ortalama dekara standart ebatlarda kazık kerestesi bedeli, bu işlerle ilgili bütün işçilikler, her türlü makine, alet ve edevat giderleri ile müteahhit karı ve genel giderler karşılığı dahil kazı projesinde ölçülen beher metreküp makinalı toprak hafriyatı fiyatı,” denilmektedir.

Bu birim fiyat tarifi göz önüne alındığında, ”ortalama dekara standart ebatlarda kazık kerestesi bedeli”nin de birim fiyatın içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yine, Sorumlu vekili tarafından ibraz edilen ve sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan “Genel Fiyat Analizi” Kitabının söz konusu imalat kalemine ait analiz kısmı incelendiğinde;

“Kazık bedeli” başlıklı 04.152 alt pozunun açılımında “miktar” bölümünde yer alan;

0. 001ibaresinin neyi ifade ettiği hususunda belirsizlik olduğu anlaşılmaktadır.

2X70

Sorumlu vekili, Analizde yer alan 2x70 rakamlarının kazık bedeli birim fiyatının tespitinde kullanılan miktara ilişkin rakamlar olmadığını, imalatta kullanılan kazığın boyutunu ifade ettiğini;

1998 yılında yapılan ihalede 15-KH/5 poz nolu imalat için verilen tekliflerin kazık bedelini de içerdiğini ve ihaleyi yapan İdarenin de keşif bedelini bu şekilde hazırladığını ve ihale sonrası ilgili İdare ile müteahhit arasında yapılan sözleşmenin de bu çerçevede imzalandığını; dolayısıyla sözleşmenin eki konumunda olan söz konusu işin tanımının ve analizinin değiştirilmesinin sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, ileri sürmüştür.

Gerçekten, İlamda gösterildiği üzere, ibarenin kesirli bir sayı olarak bir bütün halinde değerlendirilmesi durumunda ortaya çıkan sayının (0,0000071)çok küçük ve anlamsız bir miktarı ifade edeceği; söz konusu imalatın tarifi ve teknik şartnamedeki hükümler göz önüne alındığında, bu miktarın gerçekleştirilen imalattaki kazık miktarını karşılamasının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda,04.152 no.lu alt poza ilişkin tutarı belirlerken 0,001 sayısının altında bulunan ve imalatta kullanılan kazığın boyutunu belirlediği ifade edilen (2x70) ibaresinin yanlış yorumlanarak, ( 0.001) miktarının paydası olarak kullanılmış olması ihtimal dahilindedir.

İlam dosyasında yer alan bahsi geçen yapım işine ait belgeler içerisinde söz konusu 15.KH/5 poz nolu “Kaba Tesviye Yapılması” imalatına ait olarak sadece keşif özeti (burada yer alan 1998 yılı birim fiyatı) bulunmaktadır; bu birim fiyatın, imalatı oluşturan alt pozlara yılı rayiçleri uygulanmak suretiyle hesaplanmış ve düzenlenmiş analizi bulunmamaktadır.

Bu itibarla; sorumlu vekili tarafından ileri sürülen; bu iş kaleminin ilk keşifteki birim fiyatına ait analizinin uygulama yılı(2010) için de uygulanmış ve 2010 yılı fiyatının bulunmuş olduğu; İlamda uygulanması öngörülen ve kamu zararı hesabına esas alınan analizin yanlış olduğu iddiası karşısında;

Yukarıda bahsedilen ilgili mevzuat hükümleri gereğince, sözleşme ekinde yer alan söz konusu imalat kalemine ilişkin birim fiyat tarifi ve birim fiyat göz önüne alınarak, sözleşmeye esas bu birim fiyatın tespitinde kullanılan analiz esas alınmak ve incelenmek suretiyle, ihtilaf konusu “kazık bedeli” nin nasıl ve ne şekilde tespit edilmiş olduğunun ortaya konulması ve buna göre uygulama yılı birim fiyatının doğru oluşturulup oluşturulmadığı ve birim fiyat farkının doğru verilip verilmediği hakkında bir değerlendirme yapılması ve sorumluların da bu konudaki savunmalarının alınmış olması gerekmektedir.

Oysa, gerek yargılama öncesinde Denetçi tarafından; gerekse Daire yargılaması sonrasında ilamda bu konuda bir değerlendirme yapılmamış; 15.KH/5 poz nolu “Kaba Tesviye Yapılması” imalatının 2010 yılı birim fiyatının, Bayındırlık Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca yayımlanan “2010 Yılı Köye Yönelik Hizmetler İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Listesi”ndeki tutardan daha yüksek tespit edilip ödendiği gerekçesi ile tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

Bu itibarla; bahsi geçen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden değerlendirme yapılması ve neticesinde yapılacak yargılama ile hüküm tesisi için tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

Karar verildiği 19.04.2016 tarih ve 41802 sayılı tutanakla yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.