Sayıştay 1. Dairesi 37850 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 1

• Dosya No: 37850

• Tutanak No: 39792

• Tutanak Tarihi: 16.12.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 1140 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle; Soğuk ve sıcak içecek alımı bedelinin belediye bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde:

Mevcut fiziki yapılanma tüm hizmet birimlerinin aynı çatı altında toplanmasına uygun olmadığından, özellikle tahakkuk tahsilat, Fen İşleri (yol, kaldırım, diğer bakım ve onarımlar), Su ve Kanalizasyon İşleri (içme suyu, yağmur suyu, pis su), Park ve Bahçe İşleri (yeşil alan bakımları) gibi asli görevlerin yerine getirilmesinde üretilen hizmetlere vatandaşın erişimini kolaylaştırmak amacıyla ikinci bir hizmet binası oluşturulmuş olup, her ne kadar Belediye yerleşim planında ve Belediye Örgüt Şemasında Belediye Başkan Yardımcısı Handan Serap ÖZYAYLA'ya ait makam odası görülse de, mevcut makam odası Belediye Başkanı Sayın Ülgür GÖKHAN tarafından kullanılmakta olup, bizzat Belediye Başkanı ve misafirleri için sorguya esas sıcak ve soğuk içecek alımı gerçekleştirildiğini, Ayrıca Belediye Başkanı tarafından hizmet birimlerinin yer aldığı Balıkhane binasında belirli günlerde şehir hemşehrileri, daire müdürleri ve çalışanlarla mutat toplantı ve görüşmeler yapıldığını, Bu sebeple ilgili sıcak soğuk içecek bedelleri Belediye Başkanının takdirine uygun olarak temsil ve tanıtma giderlerinden ödendiğini,

Bu anlamda sorgu konusu olan soğuk ve sıcak içecek alımı bedelinin bütçemizden ödenmesi konusunda...

Sayıştay Genel Kurulunun 10.12.1973 Tarih ve 3702 Sayılı kararında yer verilen; "Maliye Bakanlığınca gönderilen 9.10.1973 tarih ve 122512-542/50886 sayılı yazı Dairemize havale buyurulmuş olmakla okundu: Maliye Bakanlığı yazısında;

"Bilindiği üzere, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 95/B maddesinde, "Masrafın ziyafete taalluk etmesi halinde lüzum müzekkeresi; (Bu müzekkere metninde ziyafetin mahalli ile davetli adedinin tasrihi... lazımdır.) " hükmü yer almaktadır. (*) Ancak, gider belgelerinin denetimi sırasında, söz konusu giderlerde, aynı zamanda davetli isim listesinin de Denetçilerinizce aranması ve bulunmaması halinde istizaha alınmakta olması nedeniyle Saymanlıklarca teamülen bu listelerin istenilmekte olduğu, bu durumun ise saymanlıklarımızla giderci kuruluşlar arasında görüş ayrılıklarına yol açtığı Bakanlığımıza intikal eden olaylardan anlaşılmaktadır.

Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde gösterilen belgelere ilave olarak böyle bir belgenin aranılması uygun görüldüğü takdirde, yönetmelikte bu konuda gerekli değişikliğin yapılması yoluna gidilmek üzere Başkanlıkları düşüncelerinin bildirilmesi arz olunur." Denildiğini,

Gereği görüşüldü: Maliye Bakanlığı yazısına nazaran, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 95/B maddesinde "Masrafın ziyafete taalluk etmesi halinde lüzum müzekkeresi: (Bu müzekkere metninde ziyafetin mahalli ile davetli adedinin tasrihi, önceden onay istihsaline imkan olmayan hallerde bu hususların ve onayın geç alınması sebebinin sonradan alınacak onayda belirtilmesi lazımdır." hükmünün yer aldığı ve bu hükmün uygulanmasında; Sayıştay Denetçilerince gider belgelerinin denetimi sırasında ziyafetin mahalli ve davetli adedinden başka davetli isim listelerinin de istenildiği ve bulunmaması halinde istizan konusu yapıldığı; bu durumun ise saymanlıklarla tahakkuk daireleri arasında görüş ayrılıklarına yol açtığı belirtilerek, böyle bir belgenin aranılması Sayıştay'ca uygun görüldüğü takdirde bu husustaki düşüncelerin bildirilmesi istenilmektedir.

Bütçe Kanunlarına ekli (R) cetvelinin temsil giderlerine ilişkin açıklamalarında "Makam sahibinin takdiri esas olmak üzere temsilin gerektirdiği her türlü giderler..." denilmek suretiyle temsil giderlerim; kanunun yazımın bir kayıt ve tahdide tabi tutmadan amiri itanın tensip ve takdirine bırakmış olduğu cihetle; masrafın ziyafete taalluk etmesi halinde verile emrine, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 95inci maddesinin (B) fıkrasında belirtilen lüzum müzekkeresi ve bu müzekkerede de, ziyafetin mahalli ve davetli adedinin tasrihinin kafi olacağının, ayrıca davete iştirak edenlerin isimlerinin bir liste halinde gösterilmesine lüzum ve mahal bulunmadığının, Başkanlık Makamına arzına 22 Kasım 1973 tarihinde karar verildi.... " Hükmü gereği yemek verilecek kişilerin takdir yetkisi Belediye Başkanımızın uhdesindedir.

Ayrıca; 15/08/2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan "Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği" nin" Temsil ve Tanıtma Giderleri" başlıklı beşinci bölümü 37 inci maddesi;

"(1) Temsil, ağırlama, tören, fuar, tanıtma ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin giderlerin ödenmesinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.

(2) Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması amacıyla görevlendirilecek personel ve ilgili yönetmeliklere göre görevlendirilecek mihmandarlar tarafından yapılan temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde;

a) Harcama talimatı,

b) Fatura, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişi ve adisyon,

c) Mihmandar Hesap Cetveli (Örnek: 26)

ödeme belgesine eklenir.

(3) Ziyafete ilişkin temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde alınacak harcama talimatında, davetli ve misafirlerin sayısı ile mihmandarın yapacağı harcamaların neleri kapsayacağı belirtilir." Hükmü gereği ödeme belgesine eklenecekler arasında yemek verilecek kişilerin niteliğine yer verilmemiştir.

Kaldı ki; Sayıştay Temyiz Kurulunun;

01.02.1994 Tarih ve 1988/1204-7498 Tutanak Sayılı; "....Görüldüğü üzere, amiri ita onayında (veya encümen kararında) misafirlerin kimler olduğunun belirtilmesine gerek bulunmamaktadır. Belgede başarılı çalışmaları görülenleri çeşitli şekillerde ödüllendirmek veya beldenin kalkınmasına katkısı olanları ağırlamak temsilin bir gereğidir. Ödüllendirilen veya ağırlanan kişilerin kim olduğu, görevi gibi bilgiler ve durumlar önemli değildir. Bu durum amiri itaya verilen takdir hakkının doğal bir sonucudur. Ancak, verile emri eki belgelerde misafir sayısı hakkında bilgi verilmediği görülmüştür. Bu eksikliğin takdir hakkının yanlış kullanılması veya usulsüz harcama olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Bu eksiklik, yapılmış bir hizmetin yok sayılmasını gerektirecek bir eksiklik de değildir. " ve 02.04.1996 Tarih ve 23826 Tutanak Sayılı;

"İlamın tazmin gerekçesine; temsil ve ağırlama giderlerinin, hangi amaçla kimlere yapıldığının belli edilmediği hususu esas alınmıştır. Gerek Bütçe Kanunlarında, gerekse yönergelerde belirtildiği üzere, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirinde bulunduğu, Ağırlama ve toplantılara katılan davetlilere ait listenin sarf evrakına bağlanmasının zorunlu olmadığı,

Yapılan temsil ve ağırlama giderinin, "beldenin kalkınmasında etken olan kişilere" verilen yemek bedelini kapsadığı, hususları dikkate alındığında; Makam sahibinin takdirine uygun olarak yapılan söz konusu harcamanın takdir hakkının yanlış kullanılması şeklinde yorumlanmasına ve usulsüz harcama olarak kabulüne imkan görülemediğinden " Kararları gereği Makam sahibi olan Belediye Başkanımızın takdirine uygun olarak yapılan söz konusu harcamanın takdir hakkının yanlış kullanılması şeklinde yorumlanmasına ve usulsüz harcama olarak kabulü mümkün görülemediğini,

Ayrıca; Sayıştay, Meclis ve Kamuoyu denetimine tabi Başkanlığın bu takdir yetkisini belediye yararına kullandığını zira sorguda takdir yetkisinin aykırı kullanıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge de sunulmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay savcılığı tazmin hükmünün kaldırılması yönünde görüş bildirmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye Giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“Belediye giderleri şunlardır:

a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.

b) Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.

c) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.

d) Vergi, resim, harç, katılım payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.

e) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler.

f) Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri.

g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.

h) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri.

i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmetler ve yardımlar.

j) Dava takip ve icra giderleri.

k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.

l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.

m) Yurt içi yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.

o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.

r) Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar

s) İmar düzenleme giderleri

t)Her türlü proje giderleri” denilmektedir.

Ayrıca Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin

4 üncü maddesinde;

“Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla;

a) Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek,

b) Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak,

c) Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek,

d) Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar düzenlemek ve hediye vermek için yapılır.

Yine aynı yönergenin 5 inci maddesinde;

“Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;

a) Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu Üyeleri,

b) Hükümet merkezi veya diğer illerin protokole dahil kişiler,

c) Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,

d) Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

e) Basın mensupları,

f) Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,

ile bunların eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”denilmiştir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin Genel Kural Başlıklı 3. maddesinde, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiştir.

Dolayısıyla belediye başkanının çay ocağından doğrudan temin yoluyla alınarak ödenen sıcak ve soğuk içecek giderlerinin temsil ağırlama kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabul edilerek 1.Daire tarafından 1140 sayılı ilamın 3.maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. 1140 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle; Hakbal İnşaat yüklenimindeki 683.664,45 TL sözleşme bedelli, 03.09.2009 tarihinde teklif birim fiyat ve açık ihale usulü ile ihalesi yapılan Kordon Boyu Dolgu Yapımı İşinde; İşinde;

-İhale dokümanını oluşturan belgeler içerisinde yer alan birim fiyat tariflerinde DA009 poz numaralı (0-0,250) ton taşlarla rıhtım altı anroşmanı ile DA010 poz numaralı (50-200) ton taşlarla önlük anroşmanın denizden yapılması öngörüldüğü ve yaklaşık maliyetin bu şekilde hesaplandığı, fakat sözü edilen imalatların karadan yapıldığı halde denizden yapılmasına ilişkin birim fiyatlarla ödeme yapıldığı,

-İhale dokümanını oluşturan belgeler içerisinde yer alan birim fiyat tariflerinde deniz dibi taramasının DA011 poz numaralı dubaya bindirilmiş kremşelle yapılması öngörüldüğü ve yaklaşık maliyetin bu şekilde hesaplandığı, fakat sözü edilen imalatın karadan kavrar kepçeli ekskavatör ile yapıldığı halde dubaya bindirilmiş kremşel pozundan ödeme yapıldığı,

-Su içi betonunun genişliği 2,2 m. olduğu halde, su içi betonunun içerisinde %50 si kalan 13 adet büzün boşlukları minha edilirken büz uzunluğunun 2 m. olarak alındığı, gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Sorguda da yer verildiği üzere işe ait yaklaşık maliyette kullanılan Sözleşmenin eki "Birim Fiyat Tarifleri" nin yararlanıldığı ve aynı zamanda sözleşmenin tabii eki olan DLH nın Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifelerinin 5. sayfasındaki Genel Şartlar madde D- de aynen;

"D-İnşaatın bazı kısımları için müteahhit, projesinde ve teknik evrakında gösterilen boyut ve dış görünüşünü korumak ve bünyesi içindeki malzeme ve kaliteyi azaltıcı hiçbir değişiklik yapmamak şartıyla bir kısım inşaatın meydana getirilmesinde veya inşaatın bünyesi dışında kalan yardımcı malzemede alışılmış veya teknik evrakında belirtilmiş olandan başka usul veya yardımcı malzeme kullanılmasını teklif eder ve bu durum Bakanlıkça kabul edilirse bu kısım inşaatın bedeli sözleşmesine bağlı evrakta gösterilen ölçü şekli ve birim fiyatları üzerinden bu usullerle meydana getirilmişçesine ödenir. Bu usul ve yardımcı malzeme farkı olarak bir şey kesilmez ve ödenmez." Denildiğini,

Sorguda işin teknik evrakında belirtilen boyut ve görünüşüne aykırı bir imalattan bahsedilmediği gibi, yapılan işin projesinde belirtilenden aykırı bir imalat olduğuna da yer verilmemiş, yalnızca üç kalem imalata ait kullanılan usullerin farklı olması noktasından sorgu yazıldığını,

Yukarıda yer verilen hükme göre yüklenici projesinde ve teknik evrakında gösterilen boyut ve dış görünüşünü korumak şartıyla ihaleyi yapan kurumun izniyle bir kısım inşaatın meydana getirilmesinde teknik evrakında belirtilmiş olandan başka usul kullanabileceğini,

Belediyece yüklenici tarafından işin yapımına ait özgün ve avantajlı çözüm kabul edilmiş ve yukarıda yer verilen hüküm muvacehesinde bu kısım inşaatın bedeli sözleşmesine bağlı evrakta gösterilen ölçü şekli ve birim fiyatları üzerinden bu usullerle meydana getirilmişçesine ödenmiştir. Belediye anılan hüküm gereğince yerine getirilen imalatlar kapsamında uygulanan özgün ve avantajlı usul ve yardımcı malzemeler için bir fark ödemediği gibi kesinti de yapmadığını,

Ayrıca sorgunun ikinci paragrafında da yer verildiği üzere sözleşmeye esas projede yer verilen imalatların karadan yada denizden yapılacağına ilişkin bir bilgi sözleşme ve eklerinde bulunmadığını,

Kaldı ki; yüklenici firma aşırı düşük teklif kapsamında işi almış olup; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38. Maddesi;

"…… İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü," hükmü gereği uhdesinde ihale kalan yüklenici avantajlı koşullan kullanmış ve işi şartnamesi gereği projesine göre özgün çözümlerle bitirmiştir.

Yüklenici tarafından da bilinen ve yukarıda yer verilen Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifelerinin "Genel Şartlar " başlıklı D bendi hükmü gereği yüklenici işin yapımına ait kendine özgü avantajlı koşullan kullanarak proje ve şartnamelerine uygun sözleşmesinde belirtilen işi bitirmiş olup tarafımızca da anılan hüküm gereği kullanılan yüklenici avantajlı çözümleri için birim fiyatlar nezdinde herhangi bir kesintiye gidilmemiş, ek bir ödemede yapılmadığını,

Aşağıda detaylı açıklandığı üzere üç kalem imalatın karadan yapılması da mümkün olmadığını, DLH İnşaatı Genel Müdürlüğünce onaylanmış olan sözleşme eki söz konusu proje dikkatle incelendiğinde iskandil eğrilerinin (derinlik tesviye eğrilerinin) büyük liman imalatlarında çalıştırıldığı düşünülen duba, romorkör, dubaya bindirilmiş klemşel gibi deniz vasıtalarının açık denizden inşaat alanına gelebilmesine imkan vermediği görülecektir. Projede görülen derinlikler 0.50-1.50 metre ortalamasındadır. Dolu bir taş veya tarama nakli dubası ve römorkörün rahat çalışabileceği derinlik en az -3,50 metredir. Deniz vasıtalarının inşaat alanına gelebilmesini yani bu derinliğin temini için ;

a) Açık denizden taranacak bir koridor ile çok kaba bir hesapla en az 35000 m3 malzemenin taranmasına,

b) Taranan malzemenin Çanakkale Boğazının dışında Marmara veya Ege denizi içinde uygun bir döküm alanına götürülmesi için oldukça uzun 20 veya 25 mil ek nakliye bedeli ödenmesine,

c) Dökümalanın ÇED RAPORUNUN alınmış olmasına ihtiyaç olduğunu, Karadan temin edilecek anroşmanın dubaya yüklenmesi için ihtiyaç duyulacak taş yükleme rampasının bedeli de maliyeti arttırıcı bir husus olduğunu, Bu maliyetler düşünüldüğünde DLH tarafından hazırlanan projenin "Büyük Liman İnşaatı" düşüncesiyle hazırlanmadığı ve söz konusu imalatların denizden yapılmasının öngörülmediği açıkça anlaşılacağını, Aksi düşünce ile yukarıda açıklanan bedellerin işin yaklaşık maliyetine deniz vasıtalarının çalışmasına imkan verebilecek saha taraması, tarama malzemesi nakli ek bedeli ve döküm yeri ÇED RAPORU bedeli olarak eklenmesi gerekeceğini, DLH onaylı projede saha taraması yapılması konusunda herhangi bir notada yer verilmediğini, Projesi DLH Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Kordon Boyu Dolgu Yapılması" işi kapsamında idarece yaptırılacak imalatların "Büyük Liman İnşaatı" imalatları olmaması, sahanın deniz vasıtalarının çalışmasına imkan vermemesi, işin küçük boyutlu olması, döküm yeri ÇED raporunun alınmaması nedenleriyle yaklaşık maliyete esas sözleşme eki birim fiyatlar DLH birim fiyat poz nosu olarak aynen alınmamış; yüklenicilere özgün ve avantajlı çözümler sunma imkanının sağlanması için farklı adla düzenlendiğini,

Ayrıca İşe ait Sözleşmenin 23.8. maddesi gereğince yükleniciden bu iş kapsamında özel herhangi bir makine ve teçhizat talebinde bulunulmamış bu kısım boş bırakıldığını,

Kaldı ki; 5018 sayılı Kanunun "Kamu Zararı" başlıklı 71 inci maddesi hükmü gereği tarafınca yapılan işlemin kamu zararı olarak da değerlendirilemeyeceğini, Zira yapılan uygulama yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar gereği yapılmış olup bu uygulamalar sonucu;

a-) Mevzuatında öngörülmeyen ödeme yapılmamış,

b-) Belirlenen tutardan fazla ödeme yapılmamış,

c-) Mal alınmadan ödeme yapılmamış,

d-)Mal rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınmamış,

Olduğundan herhangi bir kamu zararından da bahsedilemeyeceğini,

Söz konusu imalatlar yüklenici tarafından eksiksiz yapılmış ve geçici kabul düzenlenmiştir. Sorguda imalat eksikliği veya işin kabule engel olacak şekilde olduğundan bahsedilmediğini,

1. DA 009 poz nolu (0. 0,250) ton taşlarla Rıhtım Altı Anroşmanı Yapılması imalatı; DA009 poz no tarifi Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (DLH.) 34.015/1 poz no birim fiyat tarifi esas alınarak düzenlendiğini,

Sözleşmenin tabii eki olan DLH birim fiyat tarifleri Genel Şartlar başlıklı kısmı (D) bendi gereği yüklenici tarafından Rıhtım Altı Anroşmanı Yapılması imalatı özgün ve avantajlı çözümler kullanılarak tamamlandığını,

DLH birim fiyatlarına esas analizlerde kullanılan makine ve teçhizat hali hazırda DLH makine parkında da yer verilmeyen ve kullanılması rantabl olmayan makine teçhizat olduğundan yüklenici tarafından tarafımızca da izin verilerek yeni makine ve ekipman kullanılarak Rıhtım Altı Anroşman imalatı gerçekleştirildiğini,

Sorguda; yapılan Rıhtım Altı Anroşman imalatı normal bir anroşmanmış gibi kabul edilerek kıyaslama yapılmış hataya düşülmüştür. DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifleri kitabının "Anroşman İşleri" başlıklı 11. Kısmı genel açıklamaları incelendiğinde karadan anroşman işleri (A) maddesinde, denizden anroşman işleri (B) maddesinde ve karışık anroşman işleri de (C) maddesinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla sorguda yer verilen 34.004 poz nolu "(0-0,250) ton taşlarla karadan anroşman yapılması" imalatının anılan kitaba göre denizden anroşman yapılması karşılığı poz 34.104 poz nolu "(0-0,250) ton taşlarla senizdenanroşman yapılması" birim fiyatı olduğunu,

Sorgu mantığı ile hareket edildiğinde; aynı birim fiyat tarifleri kitabının incelenmesi sonucunda; 34.015/1 poz nolu Rıhtım Altı Anroşmanı Yapılması birim fiyatı için denizden veya karadan yapımına dair muadil başka bir birim fiyat olmadığı görülecektir. Kaldı ki sorguda yer verilen kıyaslama imalatların niteliği bakımından da mümkün görülememektedir. Zira 34.015/1 poz nolu Rıhtım Altı Anroşmanı Yapılması imalatı olduğu halde 34.004 poz nolu imalat(0-0,250) ton taşlarla karadan anroşman yapılması imalatıdır. Her iki imalata ait tariflerde birebir uyuşmadığına ve benzer olmadığına göre birbirinin muadili olarak kabulü mümkün olmadığını, 34.015/1 poz no tarifinde "....projesine göre temel anroşmanının teşkil ve tesviyesi..." hükmüne yer verildiği halde 34.004 poz no tarifinde "... .proje ve şartnamelerine uygun anroşman yapılması..." hükmü yer aldığını,

Oysa idarece verilen ve DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifleri kitabında ki birim fiyatlar esas alınarak düzenlenen birim fiyat ve tarifleri kapsamında yüklenicilere herhangi bir analiz verilmemiş olup, ilgililerin bu tarif kapsamında yer verilen imalat için teklif fiyat oluşturmaları istenildiğini,

Yüklenici karadan da olsa bomu uzatılmış, güçlü kepçesi suya giren ekskavatör ile dalgıç ve ölçüm ekibi ve teknik eleman desteği ile bu imalatı yaptığını, Bu imalat kısmen deniz içinde yapılan bir imalat olduğundan dolayı su zammı verilmesi de yüklenici tarafından önerilmiş ancak yukarıda yer verilen birim fiyat tarifleri kitabı (D) bendi açıklaması gereği kendisine ayrıca bir ödemede bulunulmadığını,

Kaldı ki; söz konusu fiyat listesinde Rıhtım Altı anroşmanı yapılması ile ilgili imalat için uygulanabilecek başka bir fiyat da bulunmadığını, Bugüne kadar DLH tarafından yapılan tüm uygulamalarda da bu poz nolu birim fiyat kullanıldığını, Ayrıca; idarece hazırlanan birim fiyat tariflerine esas yüklenicilere herhangi bir birim fiyat analizi verilmediği ve sözleşmesi kapsamında istenilen iş yüklenici tarafından boyut ve malzemesi değiştirilmeden birim fiyat tarifi esas alınarak gerçekleştirildiğine göre sorguya esas imalat kapsamında herhangi bir kamu zararından da bahsedilmesi mümkün görülmediğini,

2. DA 010 poznolu (50. 200) Kg taşlarla Önlük Anroşmanı Yapılması imalatı; D AO 10 poz no tarifi Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (D.L.H.) 34.016/1 poz no birim fiyat tarifi esas alınarak düzenlendiğini,

Sözleşmenin tabii eki olan DLH birim fiyat tarifleri Genel Şartlar başlıklı kısmı (D) bendi gereği yüklenici tarafından Önlük Anroşmanı Yapılması imalatı özgün ve avantajlı çözümler kullanılarak tamamlandığını,

DLH birim fiyatlarına esas analizlerde kullanılan makine ve teçhizat hali hazırda DLH makine parkında da yer verilmeyen ve kullanılması rantabl olmayan makine teçhizat olduğundan yüklenici tarafından tarafımızca da izin verilerek yeni makine ve ekipman kullanılarak Önlük Anroşman imalatı gerçekleştirildiğini,

Sorgu mantığı ile hareket edildiğinde; aynı birim fiyat tarifleri kitabının incelenmesi sonucunda; 34.016/1 poz nolu Önlük Anroşmanı Yapılması birim fiyatı için denizden veya karadan yapımına dair muadil başka bir birim fiyat olmadığı görülecektir. Kaldı ki sorguda yer verilen kıyaslama imalatların niteliği bakımından da mümkün görülememektedir. 34.016/1 poz no birim fiyat tarifinde 34.104/1 poz nolu birim fiyat tarifinde yer verilen imalat safhalarına atıf yapılmamış olup, yalnızca ödemeye esas analizde yeniden hesaplama yerine ödemeye esas birim fiyatın tespitine esas bir karşılık olarak 34.104/1 poz nolu birim fiyatın 1.1 katı bedel olarak alındığını,

Oysa idarece verilen ve DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifleri kitabında ki birim fiyatlar esas alınarak düzenlenen birim fiyat ve tarifleri kapsamında yüklenicilere herhangi bir analiz verilmemiş olup, ilgililerin bu tarif kapsamında yer verilen imalat için teklif fiyat oluşturmaları istenildiğini,

Dolayısıyla yüklenici özgün ve avantaj sağlayıcı bir çözümle kısmen karadan da olsa bomu uzatılmış, güçlü kepçesi suya giren ekskavatör ile dalgıç ve ölçüm ekibi ve teknik eleman desteği ile bu imalatı yapmıştır. Bu imalat kısmen deniz içinde yapılan bir imalat olduğundan dolayı su zammı verilmesi de yüklenici tarafından önerilmiş ancak yukarıda yer verilen birim fiyat tarifleri kitabı (D) bendi açıklaması gereği kendisine ayrıca bir ödemede bulunulmadığını,

Kaldı ki; söz konusu fiyat listesinde Önlük anroşmanı yapılması ile ilgili imalat için uygulanabilecek başka bir fiyat da bulunmamaktadır. Bugüne kadar DLH tarafından yapılan tüm uygulamalarda da bu poz nolu birim fiyat kullanıldığını,

Ayrıca; idarece hazırlanan birim fiyat tariflerine esas yüklenicilere herhangi bir birim fiyat analizi verilmediği ve sözleşmesi kapsamında istenilen iş yüklenici tarafından boyut ve malzemesi değiştirilmeden birim fiyat tarifi esas alınarak gerçekleştirildiğine göre sorguya esas imalat kapsamında herhangi bir kamu zararından da bahsedilmesi mümkün görülmediğini,

3. DA 011 poz nolu Dubaya Bindirilmiş Klemşelle Tarama Yapılması imalatı; Yukarıda genel açıklamalar kısmında da bahsedildiği üzere idarece işin özgün. karmaşık olması ve kesin projesi DLH genel Müdürlüğü tarafından yapılması dolayısıyla işe ait imalatlar için yeni birim fiyat tarifi hazırlamak yerine benzer olması noktasından "Kordon Boyu Dolgu Yapılması" işi kapsamında yapılacak imalatlar için DLH birim fiyat tarifleri esas alınarak yeni poz no ile birim fiyat tarifleri hazırlandığını, Dolayısıyla D AO 11 poz no tarifide bu kapsamda Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (D.L.H.) 34.413/1 poz no birim fiyat tarifi esas alınarak düzenlendiğini,

Ancak yapılacak işin DLH Genel Müdürlüğü tarafından yapılan işlerden küçük kapsamlı olması dolayısıyla ihale kapsamında birim fiyat tariflerine esas herhangi bir analiz düzenlenmemiş DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifeleri Genel Şartlar madde D bendi gereği ihaleye katılımcı yüklenicilere imalatların gerçekleştirilmesine yönelik özgün ve avantajlı çözüm sunma imkanı tanınmaya çalışıldığını,

Dolayısıyla işe ait sözleşmede yalnızca birim fiyat tarifleri ve teknik şartnameler noktasından yararlanılan DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyatlarının sözleşme eki olmayan analizleri esas alınarak sorgu düzenlenmesi ve kamu zararından bahsedilmesi mümkün görülmediğini,

Sonuçta sözleşmenin tabii eki olan çözümler kullanılarak tamamlanmıştır. DLH birim fiyatlarına esas analizlerde kullanılan makine ve teçhizat hali hazırda DLH makine parkında da yer verilmeyen ve kullanılması rantabl olmayan makine teçhizat olduğundan; DLH birim fiyat tarifleri Genel Şartlar başlıklı kısmı (D) bendi gereği tarafımızca da izin verilerek yüklenici tarafından Tarama Yapılması imalatı özgün ve avantajlı yeni makine ve ekipman kullanılarak gerçekleştirildiğini,

Yüklenici özgün ve avantaj sağlayıcı bir çözümle kısmen karadan da olsa bomu uzatılmış, güçlü kepçesi suya giren ekskavatör ile dalgıç ve ölçüm ekibi ve teknik eleman desteği ile bu imalatı yapmış ancak yukarıda yer verilen birim fiyat tarifleri kitabı (D) bendi açıklaması gereğince de kendisine ayrıca herhangi bir ödemede bulunulmadığını,

Ayrıca; idarece hazırlanan birim fiyat tariflerine esas yüklenicilere herhangi bir birim fiyat analizi verilmediği ve sözleşmesi kapsamında istenilen iş yüklenici tarafından boyut ve malzemesi değiştirilmeden birim fiyat tarifi esas alınarak gerçekleştirildiğine göre sorguya esas imalat kapsamında herhangi bir kamu zararından da bahsedilmesi mümkün görülmediğini,

4. Sorgu kapsamında (G) sınıfı su içi betonunun genişliği 2.20 mt. Olmasına rağmen büz boşlukları düşünülürken hangi nedenle 2.00 mt olarak hesaplandığı sorulmuştur. 1.40 mt. Çapında 13 adet beton büz döşenmesinden önce su içi betonun üst kısmına yarım silindir şeklinde saçtan eğri kalıplar hazırlanarak monte edilmiştir. Deniz suyunun ve dökülen betonun kaldırma yükü sebebiyle bu eğri kalıpların sabitlendirilmesi son derece zor olmuştur. Bütün bu güçlüklere rağmen yüklenici firma yeni fiyat karmaşası yaratılmaması bakımından eğri kalıp ile ilgili yeni fiyat tanzimine gidilmemesini istemiştir. Bu yola gidilmesi halinde DLH nın 2009 yılı birim fiyat listesinde 21.021 poz nosunda yer alan eğri yüzeyli Beton veya B.A. kalıbı bedeli olan 27.91 TL 'nin ödenmesi gerekecekti.

Büz Çapı = 140 cm

Büz Çevresi = 2IIr = 23,140.7 = 4,40

Su İçi Betonuna Giren Yarım Silindir = 4,4012 = 2,20

Su İçi Betonuna Yapılan Eğri Yüzeyli Sac Kalıp = 2,202,2013 = 62,92 m2

21.021 Poz nolu Eğri Yüzeyli Sac Kalıbı Ödenmesi Gereken Tutar = 27,91*62,92= 1.756,10

Yaklaşık maliyet/Teklif Fiyat = 1.756,10*0,5914 = 1.038,56- TL

Yükleniciye Ödenmesi Gereken Tutar = 1.038,56- TL

Sorgu sonucu Fazla Ödeme = 200,60 –TL

Yüklenici 1.038,56- TL alacağından ödemesi yapılmadığı için feragat ettiğinden fazla ödemede bulunulması söz konusu olmadığını,

SONUÇ Sonuç olarak; konunun daha iyi anlaşılabilmesi için yapılan imalatların aşağıda yer verildiği üzere detaylı olarak açıklanması gerektiğini,

DLH tarafından projesi hazırlanan fotokopisi ekli kesitte görülebileceği üzere yapılacak rıhtımın mevcut rıhtıma uzaklığı en az 10.00 metredir. Tarama, Rıhtım altı dolgusu ve önlük anroşman imalatlarının yapımı için çalıştırılacak ekskavatörün çalışmasının verimli olabilmesinin temini ve tarama kotunun -3,50 mt.derinliğe indirilebilmesi için bom uzunluğunun 15.00mt veya daha uzun olması gerektiğini,

Liman ve Deniz inşaatları G III. sınıfı gibi özel bir başlık altında açıklanarak ihale edilen ve iş güvenliği açısından tehlike katsayısı en yüksek inşaatlar olduğunu,

İnşaat sahası olan Çanakkale Kordon Boyu çok uzun yıllar kanalizasyonların denize aktığı bir güzergahtır. Kanalizasyon toplama ve artıma üniteleri oldukça yakın bir tarihte işletmeye açılmış olduğu için inşaatımızın yapıldığı zemin batak-balçık karakterde, taşıma gücü zayıf özelliklere sahip bir zemin idi. Tarama ve dolgu işlemleri sırasında çalışan ekskavatör ve kamyonların birkaç kez batmış ve devrilmiş olmaları bu durumun göstergesidir. Çok şükür ki maddi hasar dışında kayıplar ile karşılaşılmadığını,

Onaylı proje en kesitinin teşkili için öncelikle kıyının 4-5 metre kadar kategorilerine ayrılmamış taşlarla (KAT) dolgu ile doldurulması; bilahare kötü zeminin taranarak uzaklaştırılması gerekmekteydi. Bu nedenle uzun bomlu ve güçlü bir ekskavatör şantiyeye getirilmiş, taranan balçık kamyonlara doldurularak şantiye sahası içinde teşkil edilen istif sahasına nakledilmiş, damp edildikten sonra bu sahada zemin suyunun süzülmesi beklenilmiş, suyunu kaybetmesi üzerine tekrar kamyonlara yüklenerek 5.500 mt uzaklıktaki taş ocağı sahasına nakledildiğini,

Açıklanan bu ilave işlemler ve 2 milden fazla nakliye 1852 x 2 = 3704 metreden daha fazla uzaklık olan 5500-3704= 1796 mt. için ek nakliye bedeli ödenmemiştir. Bu ek fiyatın teklif edilen bedele dahil olduğu kabul edildiğini,

Tarama işi tamamlandıktan sonra etüt ekibi (bu ekip 1 sandalcı, 1 iskandilci, 1 yazıcı, karada bir mesafe kablosu ve istikamet elemanı olmak üzere 3-4 kişiden oluşur.) tarama derinliklerini kontrol eder. Uygun olmayan derinlikler için ekskavatör operatörüne talimat verir.

Liman ve Deniz İnşaatları çok özel inşaatlar oldukları için özel yetiştirilmiş, konularında uzman teknik eleman ve operatörlerin çalıştırılması gereklidir. Yapılacak imalatların karada kuru ortamda gözle görülerek yapılan çalışmalarla aynı olamayacağını,

Taramanın istenilen kota geldiği tespit edilince ekskavatör operatörü kamyonlarla getirilerek karada istiflenen (0-0,250) ton kategorideki rıhtım altı anroşmanım denize sermeye başlar, bu işlemde aynı tarama işlemi gibi "el yordamı ile gözle direkt olarak görmeden, hissetmek suretiyle bom ile kepçe hareketi sağlayarak, varsayımlara dayalı"bir işlemdir. Etüt ekibi ve dalgıç ekibi zaman zaman yapılan tesviyeyi kontrol eder eksiklikler tamamlanır, fazlalıklar alınır, varsa fazlalıklar daha ilerideki imalat mahalline taşınır. (Bu durumda ek boşaltma, ek yükleme ve ek taşıma bedeli ortaya çıkar) Birim fiyat tarifinde belirtildiği üzere Rıhtım altı anroşmanın teşkil ve tesviyesinden sonra dalgıç ekibi tarafından tıkama tabakası yapılır ve zemin su içi kalıbı konulmaya ,hazır hale getirilir. Su içi betonun dökülmesinden sonra su içi kalıbı sökülür. (50-200)kg seçme taşlarla önlük anroşman yapımı aynı yöntemlerle tamamlanır ve proje en kesiti teşkil edilmiş olacağını,

Sonuç olarak ; yukarıda tarif edilen imalatların direkt karadan yapılan imalatlarla benzerlik taşımadığı açıktır. Sorgu kağıdında açıklandığı gibi DLH birim fiyat analizinde yer alan deniz ile ilgili olan makinelerin çıkarılması sonucu bulunan fiyatlarla açıklanan işlerin yapılması da mümkün olmadığını, "Kordon Boyu Dolgu Yapılması" işi kapsamında idaremizce yaptırılan Tarama, Rıhtım Altı Dolgusu Ve Önlük Anroşman İmalatları ayrıntılı imalat safhaları yukarıda belirtilen şekilde yüklenici tarafından yapılmış ve bedelleri DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifelerinin Genel Şartlar madde Dhükmü gereğince sözleşmesine bağlı evrakta gösterilen ölçü şekli ve birim fiyatları üzerinden bu usullerle meydana getirilmişçesine ödendiğini,

Taraflarınca kuruma ait ilam hükmü üzerinde yapılan incelemede görülmektedir ki, yapmış olan savunmanın ana temasını oluşturan (idaremizce yüklenici tarafından yapılan imalatlar aşağıdaki hükme göre değerlendirildiği halde);

DLH nın Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifelerinin 5. sayfasındaki Genel Şartlar madde D- de aynen;

"D-înşaatın bazı kısımları için müteahhit, projesinde ve teknik evrakında gösterilen boyut ve dış görünüşünü korumak ve bünyesi içindeki malzeme ve kaliteyi azaltıcı hiçbir değişiklik yapmamak şartıyla bir kısım inşaatın meydana getirilmesinde veya inşaatın bünyesi dışında kalan yardımcı malzemede alışılmış veya teknik evrakında belirtilmiş olandan başka usul veya yardımcı malzeme kullanılmasını teklif eder ve bu durum Bakanlıkça kabul edilirse bu kısım inşaatın bedeli sözleşmesine bağlı evrakta gösterilen ölçü şekli ve birim fiyatları üzerinden bu usullerle meydana getirilmişçesine ödenir. Bu usul ve yardımcı malzeme farkı olarak bir şey kesilmez ve ödenmez."

Kısmı rapor aşamasında bir bütün olarak değerlendirilmemiş, savunmanın bu kısmı yok sayılarak ilama hükmedildiği kanaati hasıl olmuştur. Yüce heyetinizce ilama esas değerlendirmesi eksik yapılan savunmaların yukarıda yer verilen açıklamalar muvacehesinde (kaldı ki yapılan iş yaklaşık maliyetin % 40,86 sından az teklifle yaptırılmış ve işin geçici kabulüde yapılmıştır) bir bütün olarak değerlendirilerek sorgunun uhdemizden kaldırılmasını talep etmektedirler.

Savcılığın karşılamasında:

“Belediyelerine ait Kordon Boyu Dolgu Yapım İşinin özgün karışık olması ve kesin projesi DLH Genel Müdürlüğü tarafından yapılması, iş kapsamında yaptırılacak imalatların (Büyük liman inşaatı)imalatları olmaması, sahanın deniz vasıtalarının çalışmasına imkan vermemesi, işin küçük boyutlu olması döküm yeri ÇED raporunun alınmaması nedeniyle yaklaşık maliyete esas sözleşme eki birim fiyatlar DLH birim fiyat poz nosu olarak aynen alınmamış yüklenicilere özgün ve avantajlı çözümler sunma imkanının sağlanması için farklı adla fiyat analizi düzenlendiğini, ayrıca idarelerince hazırlanan birim fiyat tarifelerine esas yüklenicilere bir birim fiyat analizi verilmediğini sözleşmeye imalatın karadan veya denizden yapılacağına ilişkin herhangi bir hüküm konmadığını, işlerin zamanında usulüne uygun tamamlanıp teslim edildiğini ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını” istemektedir.

Kordon Boyu Dolgu Yapım işi ile ilgili DA009, DA010 ve DA011 poz numaralı imalatların denizden yapılması öngörüldüğü halde karadan yapılması ödemelerin ise denizden yapılmış gibi değerlendirilerek fiyatlandırılarak ödenmesi yasal olmadığından tazmin karının tasdikine,” denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda:

DLH nın Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifelerinin 5. sayfasındaki Genel Şartlar madde D- de aynen;

"D-İnşaatın bazı kısımları için müteahhit, projesinde ve teknik evrakında gösterilen boyut ve dış görünüşünü korumak ve bünyesi içindeki malzeme ve kaliteyi azaltıcı hiçbir değişiklik yapmamak şartıyla bir kısım inşaatın meydana getirilmesinde veya inşaatın bünyesi dışında kalan yardımcı malzemede alışılmış veya teknik evrakında belirtilmiş olandan başka usul veya yardımcı malzeme kullanılmasını teklif eder ve bu durum Bakanlıkça kabul edilirse bu kısım inşaatın bedeli sözleşmesine bağlı evrakta gösterilen ölçü şekli ve birim fiyatları üzerinden bu usullerle meydana getirilmişçesine ödenir. Bu usul ve yardımcı malzeme farkı olarak bir şey kesilmez ve ödenmez." Denilmiştir.

DLH birim fiyat tarifleri Genel Şartlar başlıklı kısmı (D) bendi gereği tarafımızca da izin verilerek yüklenici tarafından Tarama Yapılması imalatı özgün ve avantajlı yeni makine ve ekipman kullanılarak gerçekleştirildiğini,

Yüklenici özgün ve avantaj sağlayıcı bir çözümle kısmen karadan da olsa bomu uzatılmış, güçlü kepçesi suya giren ekskavatör ile dalgıç ve ölçüm ekibi ve teknik eleman desteği ile bu imalatı yapmış ancak yukarıda yer verilen birim fiyat tarifleri kitabı (D) bendi açıklaması gereğince de yükleniciye ayrıca herhangi bir ödemede bulunulmadığını,

Ayrıca; idarece hazırlanan birim fiyat tariflerine esas yüklenicilere herhangi bir birim fiyat analizi verilmediği ve sözleşmesi kapsamında istenilen iş yüklenici tarafından boyut ve malzemesi değiştirilmeden birim fiyat tarifi esas alınarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak imalatların direkt karadan yapılan imalatlarla benzerlik taşımadığı, "Kordon Boyu Dolgu Yapılması" işi kapsamında idarece yaptırılan Tarama, Rıhtım Altı Dolgusu Ve Önlük Anroşman İmalatları ayrıntılı imalat safhaları yüklenici tarafından yapıldığı ve bedellerinin DLH Liman ve Deniz İnşaatı işlerine ait Birim Fiyat Tarifelerinin Genel Şartlar madde D hükmü gereğince sözleşmesine bağlı evrakta gösterilen ölçü şekli ve birim fiyatları üzerinden bu usullerle meydana getirilmişçesine ödendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; dilekçi iddialarının kabul edilerek 1.Daire tarafından 1140 sayılı ilamın 8.maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 1140 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle; Gürbüzler İnşaat yüklenimindeki 5.762.000 TL sözleşme bedelli, 25.05.2005 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel ve açık ihale usulü ile ihalesi yapılan Esenler III. Kısım Toplu Konut İnşaatı İle Ada İçi Alt Yapı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşinde, mimari tatbikat projeleri ile özel ve genel teknik şartnamelerde bulunmasına rağmen; yangın merdiveni, asansör makine dairesi, çatı olukları, pencere söveleri, pencere kör kasaları ve baca şapkalarının “ilave iş” kapsamında değerlendirilerek, adı geçen imalatlar için mükerrer olarak ayrıca ödeme yapıldığı gerekçesiyle 14.722,38 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde :

Yüksek Fen Kurulunun 22.06.2005 tarih ve 2005/066 nolu kararında; "…… Anahtar Teslim Götürü Bedeli olarak sözleşmeye bağlanan bir iş kapsamında yapılması öngörülen bir imalatın; ihale dokümanlarından olan, uygulama projesinde, mahal listesinde veya varsa teknik şartnamesinde, ayrı ayrı, birbirleriyle çelişmeden, detayları ve yapım şartlarıyla birlikte açık olarak yer alması, öncelikle istenilen bir husustur. Ancak, bir imalata, özellikle uygulama projesinde detaylarıyla yer verilmiş olması, o imalatın sözleşme kapsamı dahilinde olduğunun kabulünü gerektirir.

Ayrıca, işe ait Sözleşmenin 6,1 madde bendinde; "Bu sözleşme, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak toplam bedel üzerinden akdedilmiştir." Hükmü mevcut bulunmaktadır. Buradan anlaşılması gereken husus; uygulama projelerindeki imalat detaylarından hareketle yapım şartlarının belirlenmesi, metrajların tespit edilmesi ve bu tespitlerin mahal listelerine aktarılması gerektiği hususudur. Mahal listesinin dayanağı uygulama projesi olmakta, yüklenicilerin tekliflerini de buna dayalı olarak verdikleri kabul edilmektedir ……" Denildiğini,

Yukarıda yer verilen karar gereği bir imalatın yüklenici teklifi kapsamında olması için uygulama projelerindeki imalat detaylarından hareketle yapım şartlarının belirlenmesi, metrajların tespit edilmesi ve bu tespitlerin mahal listelerine aktarılması gerekmektedir. Yüklenici teklifleri de bu uygulama projelerindeki imalat detaylarına dayalı olarak verildiğini,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre; Anahtar teslimi götürü bedel işlerde yüklenicinin teklif bedelini hazırlarken, ilgili işe ait uygulama projeleri, bu uygulama projelerine dayanarak hazırlanan mahal listeleri ve o işe özel hazırlanmış teknik şartnameleri esas alarak, gerekli piyasa fiyat araştırmalarını yapması ve günün şartlarına uygun teklif bedelini belirlemesi istendiğini,

Uygulama projeleri yapılacak imalatı belirtir ve esastır. Mahal listeleri ve özel teknik şartnameler bu uygulama projelerine göre düzenlenir. Mahal listeleri uygulama projesinde belirtilen mahallerdeki imalatın hangi iş kalemlerini içerdiğini gösterir. Özel teknik şartnameler ise bu iş kalemlerinin teknik özelliklerini belirtir. Buradan anlaşılacağı üzere, mahal listeleri ve özel teknik şartnameler, uygulama projelerine dayalı ve birbirini tamamlayan nitelikte olmalıdır. Bu da gösteriyor ki, temel baz alınması gereken uygulama projeleridir. Uygulama projesinde bulunmayan bir imalatın, mahal listeleri ve özel teknik şartnamelerde de bulunmayacağı açıktır. Ayrıca bina işlerinde uygulama projesinin yapılması zorunludur. Ancak 2985 Sayılı Toplu Konut Kanunu kapsamındaki toplu konut projeleri için, bina işlerinde uygulama projesi yapılması zorunluluğuna istisna getirildiğini,

Genel Teknik Şartnameler ise, uygulama projelerinde yer alan imalat kalemlerinin teknik tarifini yapmaktadır. Uygulama projesinde bulunmayan bir imalatın Genel Teknik Şartnamede geçiyor olması gibi bir iddia ile yapılması gerekliliği öne sürülemez. Çünkü; Genel Teknik Şartname, o işe ait hazırlanmış bir şartname olmadığı gibi ülke çapında yapılan, her türlü ihalelerde kullanılan iş kalemlerinin teknik tarifine yönelik hazırlandığını, Genel Teknik Şartname'de bulunuyor iddiasıyla o işe ait uygulama projelerinde bulunmayan işler, yükleniciye yaptırılamayacağını, Böyle bir anlayış Genel Teknik Şartname'de yer alan bütün imalat kalemlerinin yükleniciye yaptırılabileceği anlamına gelir ki; böyle akla aykırı bir uygulama düşünülemeyeceğini,

Yangın Merdiveni; 7 blok kapsamında ilave iş olarak yaptırılan yangın merdivenlerinin metraj cetvelleri incelendiğinde taşıyıcı kısmı yani merdiven basamakları betonarme olup, kapılar ve korkulukları 23.152 poz no kapsamında kare-dikdörtgen kutu profiller ile yapıldığını, Uygulama projesi eklerinden olan Betonarme-Statik Proje (Kalıp Planı+Kirişler) (Ek;l) incelendiğinde yangın merdiveni benzeri olan kat merdiveninin detayı bu proje kapsamında gösterilmiş ancak yangın merdiveni detayına yer verilmemiş, yalnızca yangın merdiven boşluğuna yer verildiğini, Dolayısıyla işe ait uygulama projesi yalnızca mimari proje olmayıp, betonarme-statik projeyi de kapsadığına ve uygulama projesi kapsamında ki tüm projeler birbirini tamamlayıcı olduğuna göre; nasıl ki bir binanın kolon kiriş taşıyıcı sistem detaylan(demir, beton) betonarme projesinde bulunmadan binanın yapılması ve buna ait teklif fiyat çıkarılması mümkün değil ise, betonarme imalat olan ve betonarme projesinde bulunmayan yangın merdivenlerinin yapılamayacağı ve buna ait bir fiyatın ihale öncesi yaklaşık maliyette ve anahtar teslim götürü bedel de öngörülemeyeceği açıktır. Betonarme yapılan bir imalatın betonarme projesinde yer almaması idaremizin anılan imalatı sonradan yaptırma niyetini gösterdiğini, Kaldı ki yangın merdiveni bina imalatlarının olmazsa olmaz mütemmim cüzü olmayıp, tamamlayıcı cüzü mahiyetinde olduğunu, Yangın merdivenleri olmadan da binanın yapılması mümkün olduğu halde binanın mütemmim cüzü olan kolon-kiriş olmadan binanın tamamlanmasının mümkün olmadığını, Yangın merdiveni betonarme olması yanında metal aksam üzerine de inşa edilebilen seçime tabi bina tamamlayıcı imalatlarından olduğunu, Dolayısıyla idarece işin ilk projesi kapsamında daha sonra tercih değişebilir diye betonarme yangın merdivenine yer verilmemiş, akabinde ihale sonrasında yapılan araştırmalar sonrasında metal yangın merdiveni yerine betonarme yapılmasının daha uygun olacağı düşünülerek anılan imalat ilave iş olarak % 10 kapsamında aynı yükleniciye yaptırıldığını,

Mimari tatbikat projeleri işe ait teknik çizim ve ölçülendirmeyi belirtir. Uygulama projeleri betonarme(statik), mimari, elektrik ve makine uygulama projeleridir. Nasıl ki; elektrikle ilgili bir imalatın yapılmasında, makine projesi baz alınamazsa; betonarme imalat olan yangın merdivenlerinin yapılmasında mimari projeler de baz alınamaz. Betonarme uygulama projesinin (Ek:l) baz alınması gerekliliği açıktır. Betonarme uygulama projesinde yer almayan bir imalatın yükleniciye bedelsiz yaptırılamayacağı; ancak zorunluluk arz etmesi sebebiyle %10 iş artışı dahilinde yaptırılması gerekliliği ortada olduğunu,

Ayrıca işe ait sözleşme eki mahal listesi ve pursantajlar incelendiğinde ilave iş kapsamında yaptırılan yangın merdiveni metal aksamının yapıldığı 23.152 poz nolu imalat birim fiyat pozuna yer verilmediği, 23.152 poz nolu imalata mahal listesi ve pursantaj cetvelleri kapsamında yer verilmemesi göstermektedir ki; idarece yangın merdiveni ihaleye esas ilk sözleşme ve özel teknik şartname kapsamında düşünülmemiş, akabinde encümen kararıyla yangın merdiveninin betonarme olması kabul edilerek ilave iş kapsamına dahil edildiğini,

Sözleşme ekleri incelendiğinde; yangın merdiveni yalnızca mimari planda görülmekte diğer uygulama projeleri (betonarme-statik proje), mahal listesi, özel teknik şartname, pursantajlar kapsamında yer almadığını,

Sorguda ayrıca; sözleşmenin 9.4. maddesi kapsamında yüklenicinin işin yapımı sırasında yürürlükte ki mevzuat hükümlerine uymakla yükümlü olduğu belirtilerek yangın merdiveninin "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" hükümleri kapsamında yapılmasının zorunlu olduğu belirtildiğini, Elbette ki binalarda yangın merdiveni olması zorunluluktur. Ancak bu zorunluluk Yönetmeliğin 5.Maddesi gereği binanın yapı kullanma izin belgesi ve/veya çalışma ruhsatı alacak bina sahibi açısından bir zorunluluktur. Yoksa bina sahibi adına binayı yapan yüklenicinin yapım zorunluluğu ancak bedelinin ödenmesi şartıyla Yönetmelikte öngörülen esaslar muvacehesinde yapma zorunluluğu olduğunu,

Sözleşmenin 9.4. maddesinin yükleniciye bakan yönü yapmış olduğu imalatlar, çevre şartları, iş güvenliği, işçi sağlığı, sosyal güvenlik ve vergi vb. mevzuatı noktalarında olduğunu,

Yangın merdiveninin diğer unsurları olan sıva, boya tuğla duvar imalatları da ilave iş kapsamında yapıldığını,

Ayrıca sorguda yer verilen Özel Teknik Şartnamenin 12. Maddesi uygulama projesi kapsamında betonarme-statik projede yer alamayan yangın merdiveni yerine uygulama projeleri ve mahal listeleri kapsamında ki imalatlar için uygulanacaktır. Zira madde hükmünde açıkça "proje ve mahal listeleri" denilerek iki şartın birlikte gerçekleşmesine yer verilmiş, proje veya mahal listeleri denilmemiştir. Dolayısıyla proje ve mahal listesinde aynı anda yer verilen imalat kalemlerine ilişkin detaylar yüklenici tarafından hazırlanıp uygulanacaktır. Örnek vermek gerekir ise; proje, mahal listesi ve pursantaj kapsamında yer alan 23.24l/A poz no kapsamında yapılacak pencerelerin şekline ait detay, 23.176,23.101 poz no kapsamında metal imalatların yapım detayları (kaçlık demir-lama kullanılacağı, şekli vs.) olduğunu,

İnşaat Özel Teknik Şartnamesi'nin 12.maddesinde belirtilen husus; proje ve mahal listelerinde bulunan imalatlara ait detaylar için geçerli olduğunu, Örneğin, projesinde bulunan demir kapıların sürgülü mü, kilitli mi, yoksa asma kilitli mi yapılacağı detaylarda öngörülmemiş ise yüklenici tarafından detaylandırılıp, kontrolün onayından sonra yapılacağı kastedilmiştir. Bu ve benzeri imalat detaylarının gözden kaçabileceği düşünülerek bu maddeye yer verildiğini,

Asansör Makine Dairesi; Sorgu da yer verilen asansör makine dairesi; kat mimarisini gösterir kat planları kapsamında yer almamakta ancak görünüşler kısmı çatı kısmı görünüşünde adı belirtilmeksizin bir yükselti olarak görüldüğünden; (Bu yükselti asansör kuyusu üzerinde olduğu için) tarafınızca asansör makine dairesi olarak addedilmiştir. Yani mimari kat planı içerisinde asansör makine dairesi planı yer almadığı gibi, mimari projenin çatı katı planı üzerine de işlenmemiş, ayrıca betonarme aksamı var olduğu halde betonarme-statik projede de yer almadığını,

İşe ait Sözleşme eki Elektrik Tesisatı Genel Şartnamesinin "Asansör Tesisatı" başlıklı 4. Bölümü "Makine dairesi ve makine" başlıklı 6.1 maddesinde; "….. Makine dairesine çıkmak için çatıya çıkmak icap ettiği takdirde böyle yerlerde sağlam, kolaylıkla çıkılabilen sabit merdivenler bulunmalıdır." Denildiğini,

Anılan şartname hükmü de göstermektedir ki; asansör makine dairesinin çatıda olması özel durum olup, bu durumun gerekmesi halinde sağlam ve kolay çıkılabilen merdiven yapılması gerektiğini,

Şartnamenin 17.7 maddesi "Asansör tahrik makinesinin bulunduğu zeminin statik mukavemet hesapları (bilhassa makine dairesi üstte olduğu zaman) hususuna hassasiyetle dikkat edilmelidir." Hükmü gereği makine dairesinin üstte ve çatıda olması özel durumu nedeniyle bu kapsamda ki yapılan işler standart dışı olması hasebiyle ilave iş kapsamında yaptırıldığını,

Özel Teknik Şartnamenin 12. Maddesi gereği proje ve mahal listesinde aynı anda yer verilen imalatların detayları yüklenici tarafından hazırlanıp bedelsiz uygulanacaktır. Oysa sorguda ve yukarıda yer verildiği üzere yapılan imalatın çatıda olması dolayısıyla özel durum olması ve çatıda yer verilen makine dairesine ulaşmak için son kattan koridor açılması, 23.152 poz no kapsamında ana kapı ve çatıya geçiş için kapı, asansör önü parmaklık ve havalandırma panjuru yapılması imalatlarının ilave iş olmasını gerektirdiğini,

Elektrik özel teknik şartnamesinin 15. maddesinde makine dairesinin asansör kuyusu üzerinde olacağına değinilmiş olması, betonarme imalat olan ve betonarme uygulama projesinde yer almayan asansör makine dairesinin bedelsiz yaptırılabileceği anlamına gelmediğini,

Betonarme imalat olan asansör makine dairesinin de yapılmasında betonarme uygulama projesinin (Ek: 1) baz alınması gerekliliğini,

Asansör makine dairesi ilave işi kapsamında yapılan son kattan koridor açılması ve makine dairesi betonarme, duvar, sıva işleri pozları mahal listesi ve pursantajda yer almasına karşın iş artışı olmasından dolayı bedeli yükleniciye ödenecek imalatlar olduğunu,

Ayrıca özel teknik şartname, pursantaj ve mahal listesinde yer almayan 23.152 poz no kapsamında ana kapı ve çatıya geçiş için kapı, asansör önü parmaklık ve havalandırma panjuru yapılması imalatlarının bedellerinin ise yeni imalat kalemi olması noktasından ödeneceğini,

Çatı Olukları; Sorgu da yer verilen çatı oluklarının mimari projede yer alması; kat mimarisini gösterir kat planları kapsamında yer almamakta ancak görünüşler kısmı çatı kısmı görünüşünde adı belirtilmeksizin görüldüğünden; tarafınızca ihale kapsamında yapılacak imalat olarak addedildiğini,

Çatı olukları ilave iş kapsamında ödemesi yapılan imalat kalemleri incelendiğinde betonarme, duvar ve sıva imalatı kalemlerinin yer alamadığı görüleceğini, Yani yükleniciye görünüşler kapsamında görünen çatı parapetleri (çatı kenar yükseltileri) imalatı bedelleri ayrıca ödenmemiş sözleşmesi kapsamında addedildiğini,

Çatı arasına suya hassas izocam yayıldığından, ilgili imalatımızda suyun sızdırmazlığını sağlamamız çok önemli olduğundan, proje kapsamı dışında olukların altına özel bir yalıtım daha yapılarak ileride deformasyonla sızdırma yapabilecek olukların sızdırmazlığının sağlanması düşünüldüğünü,

Ancak yukarıda yer verilen YFK kararı ve özel teknik şartnamenin 12. Maddesi beraber değerlendirildiğinde; uygulama projesinde detayı belirtilmeyen ve mahal listesi, özel teknik şartname, pursantaj da yer verilmeyen 27.581 poz no tesviye tabakası, 27.586 poz no şap ve 19.045/2 poz nolu izolasyon imalat kalemlerinin ihale öncesi teklif bedelde öngörülemeyeceği sebebi ile ilave iş kapsamında değerlendirilmesinin zorunlu olduğunu,

Elbette ki uygulama detayı olan imalatların genel teknik şartname ve fen-sanat kuralları muvacehesinde yapılması zorunludur. Ancak bu durum uygulama projesi ve mahal listesinde belirtilen imalatlar için geçerli olup, uygulama projesi, mahal listesi, özel teknik şartname ve pursantaj da yer verilmeyen imalatların sadece genel teknik şartname ve fen-sanat kuralları gerekçe gösterilerek yaptırılması sözleşme hükümlerinin dışında iş yaptırmak olarak addedileceği için tarafımızca ilave iş kapsamında değerlendirilmiştir. Sözleşme eklerinde yer verilmeyen hiçbir imalatın bedeli ödenmeden yükleniciye yaptırılmayacağı açıktır. Fen-sanat kuralları ve genel teknik şartnamede tanımı yapılan ama sözleşme kapsamında olmayan her imalatın bu iş kapsamında yükleniciye ücretsiz yaptırılması gibi gerçeklerden yoksun butlan bir hükme ulaşılmasına neden olacağını,

Pencere Söveleri; Sorgu da yer verilen pencere söveleri; kat mimarisini gösterir kat planlan kapsamında yer almamakta ancak görünüşler kısmında adı ve detayı belirtilmeksizin çizgi olarak görüldüğünden; tarafınızca ihale kapsamında yapılacak imalat olarak addedildiğini,

Yukarıda ki maddelerde de açıklandığı üzere YFK kararı ve özel teknik şartnamenin 12. Maddesi beraber değerlendirildiğinde; uygulama projesinde detayı belirtilmeyen ve mahal listesi, özel teknik şartname, pursantaj da yer verilmeyen, yeni bir iş olan ve 19.053/1 poz no kapsamında yükleniciye yaptırılan pencere sövesi imalatının ilave iş kapsamında değerlendirilmesinin zorunlu olduğu görüleceğini,

Yapılan pencere sövesi imalatlarına ait ataşman yapılmamış olması hata olsa da imalatın yerinde yapılmış olması gerçeğini ortadan kaldırmadığını, Bu imalat ve detayları işin bitiminde idareye teslim edilen as-built projeler kapsamında gösterileceğini,

Pencere Kör Kasaları; Genel Teknik Şartnameler sözleşmesi kapsamında yapımına yer verilen imalatların yapım şartlarının düzenleyen hükümler olup, bir imalatın noksansız yapılmasına esas tüm yardımcı imalatlara da bu şartnamelerde yer verilir. Ancak şartname bir ödeme belgesi değildir. Ödeme ile ilgisi sözleşmesi kapsamında yapılması istenilen imalatın bedelinin yapım şartları esas alınarak belirlenmesidir. Ancak bu yapım şartları bedeli ayrı her bir imalat için ayrı olduğundan bir imalat için gerekli başka bir imalat bedelinin de önceki imalat kapsamında olduğunu ileri sürmek imkansız olacağını,

23.241/1A pozunun yapım şartlarının kör kasa imalatını kapsamadığı görüldüğünü, Bahsedilen ayrı bir pozla ödenen önceden imal edilmiş pencere kör kasalarına, PVC doğramanın montaj edileceğini, Yapım İşleri Genel Teknik Şartnamesi ülke çapında yapılacak PVC doğramaların teknik açıdan tarifini yapmaktadır. İşe ait 23.24l/A pozunu kapsamadığı uygulama projeleri, mahal listeleri ve özel teknik şartnamelerde bulunmayan, teknik olarak yapılma zorunluluğu arz eden ayrı bir poz numarası ile ödenen pencere kör kasalarının bedelsiz yaptırılamayacağını,

Şöyle ki; 25.048 poz nolu imalat duvara yapılıyor diye 27.531 poz nolu duvar imalat bedelinin 25.048 poz no kapsamında olduğu ileri sürülemediğine göre; 23.241/A poz no imalatın yerleştirildiği 23.152 poz nolu kör kasa imalat bedellerinin de 23.24l/A poz no bedeli içerisinde olduğu ileri sürülemeyeceğini,

Uygulama projesinde detayı belirtilmeyen ve mahal listesi, özel teknik şartname, pursantaj da yer verilmeyen, yeni bir imalat olan ve 23.152 poz no kapsamında yükleniciye yaptırılan kör kasa imalatlarının ilave iş kapsamında değerlendirilmesinin zorunlu olduğu görüleceğini,

Baca Şapkaları; Sorguda da yer verildiği üzere mimari projenin çatı planı kısmı ve görünüşler kısmında bacalar görülmekte ancak baca üzeri şapkalar görülmediğini, Elbette ki baca üzeri şapka olması fen-sanat kuralı gereğidir. Ancak idarece yüklenici tarafından yapılacağı uygulama detay projesinde, mahal listesi, özel teknik şartname, pursantaj da belirtilmeyen bir imalatın bedelsiz olarak yükleniciye yaptırılmayacağını,

Baca şapkaları proje, mahal listeleri ve özel teknik şartnamelerde yer almamaktadır. Baca şapkası ayrı bir imalat olarak değerlendirilmelidir. Birçok yapım şekli vardır. (Taş, tuğla, beton, saç ….. gibi) Projesinde bulunmayan ve çeşitli malzemelerden yapılabilen baca şapkalarının ihale öncesi bedelinin öngörülemeyeceğini, Uygulama projesi ve detayı olmayan idarece sac olarak yapılması öngörülen bu imalatların bedelsiz yaptırılmasının mümkün olmadığı %10 kapsamındaki iş artışı dahilinde yaptırılması gerekliliğini,

Yukarıda ki maddelerde de açıklandığı üzere YFK kararı ve özel teknik şartnamenin 12. Maddesi beraber değerlendirildiğinde; Uygulama projesinde detayı belirtilmeyen ve mahal listesi, özel teknik şartname, pursantaj da yer verilmeyen ve poz nosu belirtilmeyen mozaik harpuşta üzerine sac olarak yaptırılan baca şapkaları imalatının yeni bir imalat olarak ilave iş kapsamında değerlendirilmesinin zorunlu olduğunu,

Sonuç; Elbette ki; uygulama projesi ve mahal listesinde detayı belirtilmiş bir imalatın pursantajda olmadığı iddiasıyla ödenmemesi mümkün olmadığı gibi, uygulama projesi ve mahal listesinde detayı verilmemiş bir imalatında ilave iş kapsamında yükleniciye ödeneceğini, İmalata ait detay sözleşme eklerinden hiç birinde yer almamış ise bu durumda sözleşme eki ise (pursantajlar noter onaylı sözleşme ekidir.) değil pursantaja yaklaşık maliyet hesap cetvellerine dahi müracaat edileceği Yüksek Fen Kurulunun 10/01/2007 tarih ve 2007/002 nolu kararında;

"…… Yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanan Uygulama Projesinde; binanın ön ve arka cephesinde 6.75 kotuna kadar görülen taş kaplamanın cins, tip ve ebadı ile yapım şartlarına ait herhangi bir ayrıntının olmadığı, ancak, bu imalatın projede görüldüğü sebebiyle, bina ön ve arka cephenin 6.75 koduna kadar asgari şartları taşıyan standartlara uygun taş kaplama, diğer yüzeylerin ise projede belirtildiği şekilde silikon ve texture boya olarak yaptırılması gerektiği düşünülmekle beraber, ihale öncesinde yaklaşık maliyetin tespiti çalışmalarında, bina dış cephesi için nasıl bir imalat düşünüldüğünün idaresince değerlendirilmesi gerektiği sebebiyle, bu konuya ilişkin kararın idaresince verilmesinin daha doğru olacağı görüşüne varılmıştır." açıkça belirtildiğini,

Yukarıda yer verilen açıklamalar göstermektedir ki; ilave işlerin %10 kapsamında yaptırılması mevzuata uygun olup, kamu zararı kapsamında değerlendirilemeyeceğini,

İlam hükmü üzerinde yapılan incelemede görülmektedir ki, savunmanın ana temasını oluşturan (idaremizce yüklenici tarafından yapılan imalatlar aşağıdaki hükme göre değerlendirildiği halde); Yüksek Fen Kurulunun 22.06.2005 tarih ve 2005/066 nolu kararında;

"…… Anahtar Teslim Götürü Bedeli olarak sözleşmeye bağlanan bir iş kapsamında yapılması öngörülen bir imalatın; ihale dokümanlarından olan, uygulama projesinde, mahal listesinde veya varsa teknik şartnamesinde, ayrı ayrı, birbirleriyle çelişmeden, detayları ve yapım şartlarıyla birlikte açık olarak yer alması, öncelikle istenilen bir husustur. Ancak, bir imalata, özellikle uygulama projesinde detaylarıyla yer verilmiş olması, o imalatın sözleşme kapsamı dahilinde olduğunun kabulünü gerektirdiğini,

Ayrıca, işe ait Sözleşmenin 6,1 madde bendinde; "Bu sözleşme, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak toplam bedel üzerinden akdedilmiştir." Hükmü mevcut bulunmaktadır. Buradan anlaşılması gereken husus; uygulama projelerindeki imalat detaylarından hareketle yapım şartlarının belirlenmesi, metrajların tespit edilmesi ve bu tespitlerin mahal listelerine aktarılması gerektiği hususudur. Mahal listesinin dayanağı uygulama projesi olmakta, yüklenicilerin tekliflerini de buna dayalı olarak verdikleri kabul edilmektedir ……." Denildiğini,

Yukarıda yer verilen karar gereği bir imalatın yüklenici teklifi kapsamında olması için uygulama projelerindeki imalat detaylarından hareketle yapım şartlarının belirlenmesi, metrajların tespit edilmesi ve bu tespitlerin mahal listelerine aktarılması gerektiğini,

Yüklenici teklifleri de bu uygulama projelerindeki imalat detaylarına dayalı olarak verilmektedir. Kısmı rapor aşamasında bir bütün olarak değerlendirilmemiş, savunma bu kısmı yok sayılarak ilama hükmedildiği kanaati hasıl olmuştur. Yüce heyetinizce ilama esas değerlendirmesi eksik yapılan savunmaların yukarıda yer verilen açıklamalar muvacehesinde bir bütün olarak değerlendirilerek sorgunun kaldırılmasını talep etmektedirler.

Sayıştay Savcılığının karşılamasında:

“Yüksek Fen Kurulunun 22.06.2005 tarih ve 2005/066 no lu kararı ile Özel Teknik Şartnamenin 12. maddesi gereği, projede ve mahal listesinde aynı anda yer alan imalatların Anahtar Teslimi Götürü Bedeli olarak sözleşmeye bağlanan iş kapsamında yapılma mecburiyeti olduğu halde mahal listesinde yer almayan imalatların aynı kapsamda yapılma mecburiyetinin bulunmadığını, bu durum karşısında proje ve mahal listesinde yer almayan imalatların %10 keşif artışı kapsamında yapılmasının yasal olduğunu,

Ayrıca Binaların Yangından Korunması Hakkındaki yönetmeliğin 9.4. maddesi gereği binalarda yangın merdiveninin yer alması mecburi olmakla birlikte bu mecburiyet aynı yönetmeliğin 5. maddesi gereği binanın yapı kullanma ve yapı izin belgesi alacak bina sahipleri için geçerli olup bedelinin ödenmesi halinde ancak yüklenici firmaya yaptırılabileceğini,

İleri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını” istemektedir. Yüksek Fen Kurulunun 22.06.2005 tarih ve 2005/066 no lu kararı ile Özel Teknik Şartnamenin 12. maddesine göre Anahtar teslimi götürü bedelle ve açık ihale usulü ile yapılan işlerde mimari uygulama projesinde yer alan işlerin aynı zamanda uygulama projelerinde ve mahal listelerinde yer alması esastır. Bu durum karşısında sadece Mimari tatbikat projesinde görünen yangın merdiveni, asansör makine dairesi, çatı olukları, pencere söveleri ve Baca şapkaları imalatlarının uygulama projesi ve mahal listesinde bulunmaması halinde 4734 sayılı Kanunun 24. maddesi gereği ihale bedelinin %10 kadar oran dahilinde keşif artışına gidilmesi ile keşif artışı kapsamında yapılan imalatlar ilgili ödemeler yasal olduğundan tazmin kararının kaldırılmasına,

Diğer taraftan pencereler PVC sert plastik doğramadan yapılması ile ilgili fiyat analizi içinde Pencere kör kasalarının ait imalat kalemi bulunduğundan anılan işin %10. ilave iş kapsamına sokulması yasal olmadığından söz konusu kısma isabet eden tazmin kararının tasdikine,”denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde;

Dilekçi dilekçesinde; Yüksek Fen Kurulunun 22.06.2005 tarih ve 2005/066 sayılı kararından bahsetmişlerdir. Yüksek Fen Kurulunun “uygulama projelerindeki imalat detaylarından hareketle yapım şartlarının belirlenmesi, metrajların tespit edilmesi ve bu tespitlerin mahal listelerine aktarılması gerektiği hususudur. Mahal listesinin dayanağı uygulama projesi olmakta, yüklenicilerin tekliflerini de buna dayalı olarak verdikleri kabul edilmektedir” şeklindeki görüşü, ilamda ileri sürülen hususları desteklemektedir. Ayrıca işe ait İnşaat Özel Teknik Şartnamesinin 12 nci maddesinde ise, proje ve mahal listelerinde belirtilen ancak detay verilmeyen imalat kalemlerine ilişkin imalat detayları yüklenici tarafından hazırlanıp kontrollüğün onayından sonra uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Sorumlular uygulama projesinde detayı belirtilmeyen ve mahal listesi, özel teknik şartname, pursantaj da yer verilmeyen imalatların ilave iş kapsamında yaptırılabileceğini iddia etmektedir. Pursantaj listeleri, yaklaşık maliyette yer alan imalatlar ve imalat yüzdeleri üzerinden ödeme yapmak amacıyla kullanılmaktadır. Pursantaj listelerinin ihale dokümanları ile her hangi bir ilişkisi bulunmamaktadır. İnşaat Özel Teknik Şartnamesinin 12. Maddesindeki “proje ve mahal listelerinde belirtilen ancak detay verilmeyen imalat kalemlerine ilişkin imalat detayları yüklenici tarafından hazırlanıp kontrollüğün onayından sonra uygulanacaktır.” şeklindeki hüküm gereği, imalat kalemlerine ilişkin detayların ihaleden önce de idareden yazılı açıklama istenerek öğrenilmesi mümkün olabilirdi. Neticede, ilave iş kapsamında yapılıp da ilama alınan bütün imalat kalemleri uygulama projesinde mevcuttur ve bu durum sorumlular tarafından da inkar edilmemektedir. Zaten ilave iş kapsamında yaptırılan ve uygulama projelerinde yer verilmeyen imalatlar ilama alınmamıştır. Eğer yapılacak olan imalat; 1. Proje veya detay proje veya kesitlerin, 2. Mahal listelerinin, 3. Özel ve Genel teknik şartnamelerin, herhangi birinde öngörülmüş ise anahtar teslim götürü bedel işlerde “ilave iş” kapsamına sokulamaz ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca bir ödeme yapılamaz.

Yangın merdiveni, asansör makine dairesi, çatı olukları ve pencere söveleri uygulama projesinde yer almaktadır. Pencere kör kasaları ise Sert Plastik (PVC) Profilleri ve Bu Profillerle Yapılan Doğrama İmalatı Genel Teknik Şartnamesinde kör kasa ve profillerin, doğru kapı ve pencere yapımı için gerekli malzemeler olduğu belirtilmiştir. Genel teknik şartnameler sözleşme eki olduğuna göre, pencere kör kasalarının ilave iş olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Baca şapkalarının ise, fen ve sanat kuralları gereği yapılması zorunludur.

Esenler III. Kısım Toplu Konut İnşaatı İle Ada İçi Alt Yapı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşine ait idari şartnamenin 6 ncı maddesinde, ihale dokümanının kapsamı belirlenmiştir. Bu maddeye göre ihale dokümanı; idari şartname, işin uygulama projeleri ve hesapları, sözleşme tasarısı, yapım işleri genel şartnamesi, mahal listesi, özel ve genel teknik şartnameler, zemin etüt raporu, pursantaj cetveli ve standart formlardan oluşmaktadır. Sözleşmenin 6 ncı maddesinde ise; bu sözleşmenin anahtar teslim götürü bedel sözleşme olduğu, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve buna ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için teklif edilen bedel üzerinden akdedildiği, yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde yüklenicinin teklif ettiği toplam bedelin esas alınacağı belirtilmiştir. İşe ait İnşaat Özel Teknik Şartnamesinin 12 nci maddesinde ise, proje ve mahal listelerinde belirtilen ancak detay verilmeyen imalat kalemlerine ilişkin imalat detayları yüklenici tarafından hazırlanıp kontrollüğün onayından sonra uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Yangın merdiveni, asansör makine dairesi, çatı olukları, pencere söveleri, pencere kör kasaları ve baca şapkaları anahtar teslim götürü bedel içinde yer almasına rağmen, “ilave iş” kapsamında değerlendirilip adı geçen imalatlar için mükerrer olarak ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir. Şöyle ki, Yangın merdiveni, mimari tatbikat projesinin dış cephe görünüşlerinde basamakları betonarme olarak görülmekte, mimari planda da yer almaktadır. Sözleşmenin 9.4 üncü maddesinde ise; “Yüklenici ayrıca, işin yapımı sırasında yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik ve benzeri diğer mevzuat hükümlerine de uymakla yükümlüdür.” Denilmiştir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik; yürürlük tarihinden sonra yapılacak yeni yapılar ile kullanım amacı değişen veya ruhsat alma zorunluluğunu gerektiren esaslı onarım ve tadilat yapılacak mevcut yapılarda ve bu Yönetmelikte belirtilen diğer yapı, bina, tesis ve işletmelerde uygulanır.” 5 inci maddesinde; “Yeni yapı üretiminde veya mevcut binalardan proje değişikliği gerektiren esaslı onarım ve tadilat projelerinde, binanın özelliklerine göre Yönetmelikte öngörülen hususlara ait şartlar göz önüne alınır.” 38 inci maddesinde; Yangın durumunda, bir binadaki insanların sürat ve emniyetle tahliyesinde kullanılmak üzere bu göreve özel olarak tasarlanan korunumlu merdivenlerdir. Yapının olağan merdivenlerinden yangında kullanılabilecek özellikte olanları da yangın merdiveni olarak kabul edilir.” Denilmektedir. İşin yapımı sırasında, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda zaten yangın merdiveninin yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Mimari tatbikat projesinin dış cephe görünüşlerinde basamakları betonarme olarak görülen ve mimari planda da yer alan yangın merdiveninin, ilave iş olarak değerlendirilip anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir.

Asansör makine dairesi, mimari tatbikat projesinde yer almaktadır. İşe ait elektrik tesisatı özel teknik şartnamesinin 15 inci maddesinde, makine dairesinin asansör kuyusu üzerinde olacağı belirtilmiştir. Gerek makine dairesi gerekse buraya ulaşmak için son kattan bir koridor açılmasının, projede olmadığı gerekçesi ile ilave iş kapsamına sokulması ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir. Asansörü ve elektrik tesisat projesi bulunan konutlar için, asansör makine dairesinin projelerde bulunmadığını iddia etmek yersizdir.

Çatı olukları, mimari tatbikat projesinin çatı imalatlarının gösterildiği bölümde yer almaktadır. Yapılan konutların çatı uçları çatı parapetlerinin içinde kalmakta, çatıdan inen yağmur suları ise parapetlerin dibindeki betonarme üzerindeki oluklardan plastik borulara verilmektedir. “çatı olukları” adı altında, betonarme üzerindeki olukların altına tesviye tabakası, şap ve su izolasyonu bedeli ödenmiştir. Yüklenici sözleşme eki olan Yapım İşleri genel Teknik Şartnamesine göre, fen ve sanat kurallarına uygun olarak imalat yapmak zorundadır. Betonarme üzerinde yer alan olukların altından yağmur sularının sızma yapması aşikardır. Bu sızmayı önlemek için elbette ki olukların altına su yalıtımı yapılacaktır. Götürü bedel teklif verilirken bu hususun düşünülmemesi imkansızdır. Projede çatı oluğu bulunduğuna göre, adı geçen imalatın fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılması gerekir. Ayrıca, projede olmadığı iddia edilen hususların ataşmanlar düzenlenerek yapılması gerekir. Yapıldığı iddia edilen imalatların ataşmanları da bulunmamaktadır. Projesinde “çatı oluğu” olarak görülen, fen ve sanat kuralları gereği yapılması gereken imalatların ilave iş kapsamına sokulması ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir.

Pencere söveleri, işe ait mimari tatbikat projelerinde görülmektedir. Pencere sövelerinden kasıt, pencerelerin dışa doğru çıkıntılı olmasıdır. Bu da tatbikat projelerinde ve bu projelerdeki dış görünüşlerde net bir biçimde görülebilmektedir. Pencere söveleri betonarme olmadığı için statik projelerde yer alması da gerekmemektedir. Zaten adı geçen imalat, 19.053/1 poz nolu ekstrüde polistren köpük ile ısı yalıtımı yapılması imalatının birim fiyatı ile ödenmiştir. Yani pencere söveleri, ekstrüde polistren köpük ile yapılmıştır. Bu imalata ait ataşmanlar da bulunmamaktadır. Çünkü pencere söveleri mimari tatbikat projesinde vardır. Projede olmayan imalatların ataşmanlarının hazırlanması gerekir. Mimari tatbikat projesinde yer alan pencere sövelerinin ilave iş kapsamına sokulması ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir.

Pencere kör kasaları ilave iş kapsamına sokulmuş ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılmıştır. Pencereler, PVC sert plastik doğramadan yapılmıştır. Genel teknik şartnameler ise ihale dökümanları arasında yer almakta ve sözleşme ekleri arasında bulunmaktadır. İşe ait İnşaat Özel Teknik Şartnamesinin 13 üncü maddesinde ise, birim fiyat tariflerinin sözleşmenin doğal eki olduğu belirtilmiştir. Sert Plastik (PVC) Profilleri ve Bu Profillerle Yapılan Doğrama İmalatı Genel Teknik Şartnamesi (1995)’nin “Kapsam” bölümü de; “Bu Şartname PVC sert plastik kapı ve pencere doğramalarla ilgili tüm teknik standart (TS) ve şartları içerir.” Denilmekte, “Malzemeler” bölümünde ise; “1. Sert PVC kapı ve pencere doğramaları ve bu doğramalarla birlikte kullanılan yardımcı profiller, 2. Destek sacları, metal profiller ve kör kasa profil ve saclar. 3. Bağlantı ve doğrama takımları, 4. İzolasyon contaları (EPDM lastik) ve dolgular (Poliüretan, silikon macun v.b.)” yer almaktadır. Ayrıca adı geçen şartnamede, 4 (dört) ana grupta toplanmış olan malzemelerin ayrı ayrı teknik özellikleri belirtilmiş olup doğru kapı ve pencere yapımı için gerekli malzemeler olduğu belirtilmiştir. 23.241/1 poz nolu plastik doğramanın poz tanımında da, plastik doğramanın gerektiğinde paslanmaz vida kullanılarak kör kasalara kaynatılmak suretiyle tespitinin yapılacağından bahsetmektedir. Özel teknik şartnamede plastik doğrama imalatlarının pvc doğrama olacağı belirtilmiştir. Sert Plastik (PVC) Profilleri ve Bu Profillerle Yapılan Doğrama İmalatı Genel Teknik Şartnamesinde ise kör kasa ve profillerin, doğru kapı ve pencere yapımı için gerekli malzemeler olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, pencere kör kasalarının ilave iş kapsamına sokulması ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir.

Baca şapkaları ilave iş kapsamına sokulmuş ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılmıştır. Mimari tatbikat projelerinin çatılar ile ilgili bölümünde bacalar görünmektedir. Fen ve sanat kuralları gereği bacaların şapkasız olacağı düşünülemez. Götürü bedel teklif verilirken bu hususun düşünülmemesi imkansızdır. Projede baca bulunduğuna göre, adı geçen imalatın fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılması gerekir. Projesinde baca bulunan, fen ve sanat kuralları gereği yapılması gereken baca şapkalarının ilave iş kapsamına sokulması ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca ödeme yapılması mümkün değildir. (Mozaik harpuşta yapılması bedeli, hesaplanan kamu zararı içerisinde bulunmamaktadır.)

Pursantaj oranlarının karşılığı olan ve yaklaşık maliyette yer alan imalat kalemlerinin haricinde yapılan her imalatın bedeli “ilave iş” kapsamında alınmıştır. Hâlbuki yaklaşık maliyette yer alan imalat kalemleri ile pursantaj oranları, yapılacak olan ödemenin miktarının tespiti dışında başka bir işe yaramamaktadır. Yüklenici, kendisine verilen projeler doğrultusunda iş yapmakla yükümlüdür. Eğer yapılacak olan imalat; 1. Proje veya detay proje veya kesitlerin, 2. Mahal listelerinin, 3. Özel ve Genel teknik şartnamelerin, herhangi birinde öngörülmüş ise anahtar teslim götürü bedel işlerde “ilave iş” kapsamına sokulamaz ve anahtar teslim götürü bedel haricinde ayrıca bir ödeme yapılamaz. Bunun aksine bir davranış şekli, edimin ifasına hile karıştırmak anlamına gelmektedir.

Bununla birlikte anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde uygulama projeleri öncelik sıralamasında mahal listesinden önceliklidir. Uygulama projesinde bulunan fakat mahal listesinde yer almayan bir imalatın yapılması zorunluluktur. Ayrıca yukarıda da bahsedildiği üzere özel teknik şartnamede de ihale dokümanının nelerden oluştuğu ve fen ve sanat noktasında imalatın tamam olması gerektiği yapım işleri genel şartnamesinde açıkça belirtilmiştir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1140 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle 1.Daire tarafından verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. 1140 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; Altaş Yapı San. Ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki 3.235.093,00 TL sözleşme bedelli, 24.12.2008 tarihinde teklif birim fiyat ve açık ihale usulü ile ihalesi yapılan Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma Hizmet Alımı İşinde; Yüklenici malı çift kabinli denetim aracı için teknik şartnamede herhangi bir ücret öngörülmediği halde, yapılan işler listesine bu araca ilişkin çalışma saati ve şoför ücretinin de dahil edildiği gerekçesiyle 85.901,40 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde:

a) Denetim Aracı Çalıştırılması Teknik Şartnamenin "Denetim Aracı Çalıştırılması" başlıklı 16.maddesinde; "Yüklenici iş süresince işin başında denetleme faaliyetlerini yürütmek üzere ve pazar yerlerinin temizlik ekibini sevk ve idaresi için, 1 adet çift kabinli denetim aracı (ort.90 HP gücünde ) bulundurmak zorundadır. Bu araç denetim faaliyetlerini yürütmek üzere kullanılacaktır. Günde ortalama 250 km. mesafe kat ederek denetleyebildiği bölgeleri idareye bildirecektir. Denetim aracının akaryakıt, tamir bakım, şoför dahil tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır." Denildiğini,

Görüldüğü üzere, denetim faaliyetlerini yürütmek ve pazar yerlerinin temizlik ekibini sevk ve idare için araç istendiğini,

b) Denetim Aracının Ücreti Yukarıda görüleceği üzere aracın yapacağı işler, aracın nitelikleri, her gün için kaç kilometre kat edeceği tanımlanmıştır. Tanımlanan bu işler ihalenin bir parçasıdır. Bu işlerin ihaleden bağımsız olduğu düşünülemeyeceğini, İhale kapsamında yapılacak her iş için bir bedel bulunması zorunlu olduğunu, Söz konusu bu iş de ihale kapsamında yapılması gereken iş kalemlerinden bir tanesidir. İşin yaklaşık maliyeti de bu esastan hareket edilerek hazırlandığını,( Ek-1)

c) Teklif Mektupları İhale için verilen teklif mektuplarında yapılacak işler fiyatlandırılmak suretiyle verilmiştir. Teknik şartnamede tanımlanan denetim aracı hem denetim ve hem de çöp toplama ve taşıma işi yapmıştır. Tanımlanan bu işin bedeli teklif mektuplarında yer almış, İhale komisyonunca gerekli incelemeler yapılmak suretiyle ihale sonuçlandırıldığını,

d) Konunun Değerlendirilmesi Yukarıda geniş bir şekilde açıklandığı üzere Teknik Şartnamede aracın nitelikleri, yapacağı işler ve günlük kat edeceği kilometre tanımlanmıştır. Şartnamede şoför dahil tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır ibaresi yer almakta ise de; bu işin ihalenin bir parçası olduğu anlamında kullanılmıştır. Yüklenici işle ilgili tüm harcamaları yapmakta ve yaptığı işleri de sözleşme kapsamında hakedişe yansıtmaktadır. Yapılan bu hizmetin bedeli de bu nedenle hakedişe yansıtıldığını,

e) İhale Aşaması İhale, Kamu İhale Mevzuatına uygun bir şekilde yapılmış ve sözleşmeye bağlanmıştır. Söz konusu denetim aracı için fiyatlandırma yapılmamış olsaydı, bedelsiz iş yaptırılamayacağı gerçeğinden hareketle, Kamu İhale Kurumunun bu ihaleyi iptal edeceğini, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“İlamın 10 ve 11. Maddeleri ile ilgili olarak: “Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma Hizmet alımı işinde kullanılan çift kabinli denetim aracının yapacağı işler, aracın niteliği günlük kaç kilometre kat edeceği teknik şartnamede belirtilmiştir. İhale edilen iş kapsamında çalıştırılan bu aracın giderleri yüklenici tarafından karşılandıktan sonra hak edişe yansıtılıp belediye bütçesinden ödenmesinin yasal olduğunu ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını” istemektedir.

Belediyenin Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma Hizmet Alımı işi ile ilgili düzenlenen Teknik Şartnamenin 16. maddesinde: “Denetim arcının akaryakıt tamir bakım, şoför dahil tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” demektedir. Açık olan bu hüküm karşısında denetim aracının saatlik çalışma ücretleri, diğer giderleri ile bu araca ait şoför ücretinin yüklenici tarafından karşılanması gerektiğinden tazmin kararının tasdikine,

832 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir. ”denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgeleri incelenmesi sonucunda:

İhale için verilen teklif mektuplarında yapılacak işler fiyatlandırılmak suretiyle verilmiştir. Teknik şartnamede tanımlanan denetim aracı hem denetim ve hem de çöp toplama ve taşıma işi yapmıştır. Tanımlanan bu işin bedeli teklif mektuplarında yer almıştır.

Yaklaşık maliyet hesap edilirken denetim aracının maliyetleri de dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Ayrıca şartnamede şoför dahil tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır ibaresi yer almakta ise de; bu işin ihalenin bir parçası olduğu anlamında kullanılmıştır. Yüklenici işle ilgili tüm harcamaları yapmakta ve yaptığı işleri de sözleşme kapsamında hakedişe yansıtmaktadır. Yüklenici yaptığı hizmetin karşılığını idareden almaktadır.

Bu itibarla; dilekçi iddialarının kabul edilerek 1140 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle 1.Daire tarafından verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

5. 1140 sayılı ilamın 11nci maddesiyle; Altaş Yapı San. Ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki 267.981,00 TL sözleşme bedelli, 30.12.2008 tarihinde teklif birim fiyat ve pazarlık usulü ile ihalesi yapılan “Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma Hizmet Alımı İşi” ile yine aynı şirket yüklenimindeki 1.835.371,50 TL sözleşme bedelli, 11.04.2008 tarihinde teklif birim fiyat ve açık ihale usulü ile ihalesi yapılan Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma Hizmet Alımı İşinde; Yüklenici malı çift kabinli denetim aracı için teknik şartnamede herhangi bir ücret öngörülmediği halde, yapılan işler listesine bu araca ilişkin çalışma saati ve şoför ücretinin de dahil edildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 4. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının kabul edilerek 1.Daire tarafından 1140 sayılı ilamın 11 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 16.12.2014 tarih ve 39792 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.