Sayıştay 1. Dairesi 37796 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 1

• Dosya No: 37796

• Tutanak No: 38712

• Tutanak Tarihi: 01.04.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Kasım ATASOY ile Sayıştay Savcısını sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1091 sayılı ilamın 3. maddesiyle; İl Özel İdaresine ait araçların trafik cezası, trafik cezası faizi ile araç muayene bedeline ilişkin gecikme cezalarının, bütçeden ödendiği gerekçesi ile 3.178,58 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; aşağıda açıklayacağı nedenlerden dolayı konunun kamu zararlarından çıkartılarak temyiz edilmesi ve İdarelerinin ödemesi gereken giderler olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

Sayın Mahkeme Heyetinin yapmış olduğu değerlendirmeye göre 5025 Sayılı kanuna göre devredilen belediyelerin alacakları ve borçlarının İdarelerine devredildiğini, söz konusu belediyelerden de İdarelerinin makine parkına çeşitli cinste araç devredildiğini, bu araçlar devredilirken trafik ceza ve muayenelerinin olup olmadığına bakılmaksızın ve de bazı araçların trafik cezalarının olmasına rağmen zorunlu olarak İdarelerine borçları ile devredildiğini, dolayısı ile Destek Hizmetleri Müdürlüğünce yapılan ödemeler kişi borcu olarak ödenmemiş olup, kamu alacağı olarak ödendiğini, söz konusu yapılan ödemelerin kamu haricinde kişilere veya şirketlere yapılmış olan bir alacak olsaydı bu ödemleri gerçekleştirilmeyeceğini, görüleceği üzere yapılan ödemler trafik cezaları ve araç muayenelerinden doğan alacaklar olduğunu, bundan dolayıdır ki söz konusu ödemelerin kamu alacakları olduğu için söz konusu ödemelerinde İdarelerinin kamuya ait borcu olarak değerlendirilmesi gerektiğini, İdarelerine devredilen ve borçları olan araçların Sayın Mahkeme Heyetince yapılan değerlendirmede Destek Hizmetleri Müdürlüğünün yapmış olduğu ödemenin doğru olduğu hükmünün şu sözlerle ifade edildiğini, "Araçların işletilmesi adına bu borçların zaruri olarak bütçeden ödenmesi kabul edilebilir bir durum olsa bile yapılan ödemelerin, kamu gideri olmaması sebebiyle sorumlularına rücu edilmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile sair mevzuatın gereğidir" denildiğini, Sayın Mahkeme Heyetince varılan hükümden yapılan işlemin doğru olduğu görülmekte ancak sorumlularına rücu edilmesi gerektiğinin ifade edilmekte olduğunu, ayrıca bir üst paragrafta " bunların kamu borcu olup olmadığının ya da borcun doğumunda kişisel sorumlulukların bulunup bulunmadığının araştırılmasına engel teşkil etmemektedir." denildiğini, Müdürlüklerince trafik cezaları ve de araç muayenelerinin sorumluları araştırıldığını, söz konusu belediyeler İdarelerine devredilirken bazı araçların bırakın cezalarını, araçların ruhsatlarının bile olmadığının görüldüğünü, devredilen belediyenin sorumlusu olarak belediye başkanı, hesap işleri müdürü ile yazı işleri müdürlüğü söz konusu araçların kullananların veya zimmet defterlerinin olmadığını ifade ettikleri gibi araçların çoğununda hacizli olduğunun görüldüğünü, söz konusu araçların sorumlularının olmadığını dolayısı ile bu borçların kendilerini bağlamadığı araçları belediyede görevli tüm personelin kullandığını, trafik cezasını kimin yediği, araç muayenelerini kim tarafından geciktirildiğinin tespit edilemediğinin ifade edildiğini, bundan dolayı söz konusu trafik cezalarının ve araç muayenelerinin kendi borçları olmadığını ve kamu borcu olarak değerlendirilmesi gerektiğini, 5025 sayılı kanun gereğince devredilen İl Özel İdarelerince ödenmesi gerektiğini, Belediyelerin de tüzel kişiliği ortadan kalktığı için sorumlu kişi ve kurum bulunamadığını,

Tüm bu bilgilerin ışığında destek hizmetleri müdürlüğü olarak araçların beklemesinden ve de araç cezaları ile muayenelerinden doğabilecek faizin - faizini tekrar ödememek için ve de bu cezalardan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulacağı idarece değerlendirilerek bu cezaları kanun gereği ödemesini yaptıklarını, kanun gereği yapılan ödemede üstelik devleti zarardan kurtardıkları gibi, yeni araç alınmasının önüne geçildiğini ve tasarruf sağlandığını, kullanılabilir araçlardan binek ve otobüslerden taşıma hizmetlerinde, kamyonlardan ise sunulan hizmetlerle maksimum verim elde edilmeye çalışıldığını, yapılan tüm bu işlemlerden dolayı kamuya (emniyete-trafik tescile ve karayolları araç muayenelerine, nihayetinde devletimizin hazinesi-maliyeye) ödenmiş olan borçların kamu zararı olarak değerlendirilmesinden çıkartılarak İdarelerinin kanun gereği ödemesi gereken borç olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

İl Özel İdaresinde Destek Hizmetleri Müdür V. olarak görev yapmaya başladığı 2005 yılından itibaren kamu borcu olmayan hiçbir borcun tarafınca ve müdürlüklerince ödenmesi yapılmadığını, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında; ” 5025 sayılı Kanuna göre özel idarelerine devredilen belediyeye ait araçların Trafik cezası, faizi ve araç muayenesinin zamanında yapılmaması nedeniyle ödenmesi gereken gecikme cezasının 5018 sayılı Kanunun 3. maddesi gereği kamu giderleri mahiyetinde olmadığından il özel idare bütçesinden ödenmesi mümkün değildir. Bu durum karşısında tazmin kararının tasdikine 832 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.” Demiştir.

Yapılan duruşmada, duruşmaya katılan Destek Hizmetleri Müd. V. Kasım ATASOY, İmar ve Kentsel İyileştirme Müd. V. Mehmet CEBECİ, Makine Teknikeri Muhsin AYTEKİN ve makine Teknisyeni Ferit ÖCAL yaptıkları sözlü savunmada; özetle;

5025 Sayılı Kanun ile illerinde iki Belediye Ahılı ve Ceritmüminli Belediyeleri kapandığını ve bu belediyelerden idarelerine ilama konu olan bir binek otomobil, 1 Traktör, 1 İtfaiye aracı, 1 Küçük Kamyon, 2 Adet 27+1 kişilik otobüs, 1 Adet Tır ile 1 adet greyder, 1 adet kepçe toplamda faal olarak 18 araç ve iş makinesi teslim edildiğini, söz konusu kanun gereği kapanan belediyelerin borçları ve alacakları ile birlikte İl Özel İdarelerine devredildiğini, bu kapanan belediyelerden devredilen araçların hacizleri, trafik cezaları, araç muayeneleri ile ilgili borçlarını kanun gereği müdürlüklerince ödenerek 2009 yılı haziran ayından sonra idareleri hizmetlerinde kullanılmaya başlandığını,

Söz konusu araçlarla ilgili borçlardan geriye dönük trafik cezaları İl Defterdarlığına (Maliye ye), araçlarla ilgili geriye dönük muayene giderleri ise karayolları araç muayene istasyonlarına cezaları ödenerek hizmete sunulduğunu, bu araçların Belediye Başkanlıkları dönemlerinde toplam 3.178,58 TL devlet dairelerine borcunun idarelerince ödendiğini, bu araçların devrinde komisyon olarak kapatılan belediye başkanı ve yazı işlerinin sorumlusu olduğunun görülmekte olduğunu, lakin belediye başkanı ve yazı işlerinden sorumlu kişilerin bu cezaları araçların kimin üzerinde zimmetli olduğunun, cezaya kimin sebebiyet verdiğinin hiçbir kaydı bulunmadığını, rücu işleminin kime yapılacağının tespit edilemediğini,

Söz konusu ceza ödemelerini belediye başkanına rücu etmeleri durumunda bile iki Belediye Başkanlarının şu an itibarıyla 30-40 adet davalarının halen devam ettiğini, dolayısıyla araçlardan sorumlu müdür olarak, araçlardan servis, nakliye, taşıma ve diğer hizmetlerden yararlanamayacakları gibi, devletin araçlarını makine parkında çürümeye, hurdaya terk etmiş olacaklarının, bunun da devleti çok daha büyük zarara sokmak demek olacağını, oysaki şahsının ve ödemeleri gerçekleştiren arkadaşlarının devleti zarara değil milyonlarca lira kara geçirdiklerini, serbest piyasadan bu araçların bir aylık kiraları ile ilgili bir örnek vermek gerekirse,

1 Adet Binek Otomobil 700 TL

2 Adet Otobüs 3000 TL

1 Adet Kamyon 1500 TL

1 Adet Traktör 1250 TL

1 Adet Treyler 2000 TL

Toplam = 8450 TL

Görüleceği üzere yalnızca bu altı aracın aylık kira bedelinin bile ödenen 3.178.58 TL ceza bedelinin yaklaşık üç katı olduğunun görülmekte olduğunu, Devletin karının 4 yıl, yani 48 Ay da 48 Ay x 8450 = 405.600 TL olduğunu, söz konusu borçların ödenmesi konusunda yasada belirtildiği üzere ''Devir olunan belediyelerin tüm borçları İl Özel İdarelerince ödenir" kapsamına alınması ve kamu zararından çıkartılarak, haklarındaki tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık makamı ise, sözlü savunmada önceki yazılı mütalaalarında belirtikleri şekilde görüş ifade etmiştir.

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3’üncü maddesiyle Kamu Gideri, Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının ıskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, mali ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderler şeklinde tanımlanmıştır.

5302 Sayılı Kanunun İl özel İdaresi Giderleri Başlıklı 43. Maddesinde;

“a) İl özel idaresi binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.

………..

g) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderleri.

……….

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”

İl Özel İdare gideri olarak sayılmıştır.

5025 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin 2 ve 3’üncü fıkrasının "tüm alacakları ve borçları İl Özel İdarelerine devredilir" hükmü gereğince devredilen araçlara ait muayenelerden ve trafik cezalarından doğan geriye dönük borçların, sorumlu mercii bulunamaması nedeniyle idare tarafından ödenmesinde 5302 sayılı Kanunun a,g, ve p bendi hükümleri uyarınca mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi talebinin kabulü ile 1091 sayılı ilamın 3. maddesiyle 3.178,58 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 01.04.2014 tarih ve 38712 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.