Sayıştay 1. Dairesi 37758 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 1

• Dosya No: 37758

• Tutanak No: 38385

• Tutanak Tarihi: 11.02.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 1141 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle; İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından kiraya verilen. Özel İdare mülkiyetindeki taşınmazlara ilişkin, tahsil edilmeyen kira gelirlerinin bulunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 1 inci maddesi ile verilen 600.069,36 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

2. 1141 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle; daha önceki yıllardan devreden ve 2009 yılı içinde kesilen "Kaçak Yapılara İlişkin İdari Para Cezalarının takip ve tahsilinin yapılmaması nedeniyle gelir kaybına/kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 2 nci maddesi ile verilen 10.803.905,67 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 2 nci maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

3. 1141 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle; daha önceki yıllardan devreden ve 2009 yılı içinde kesilen "İşyeri İdari Para Cezaları"nın takip ve tahsilinin yapılmaması nedeniyle toplam; 363.403,34. TL tutarında gelir kaybına/kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 3 üncü maddesi ile verilen 363.403,34 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 3 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

4. 1141 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle; İl Özel İdaresi tasarrufunda bulunan kum ocaklarından ruhsat ve izin olmadan üretim yapanlar ile ruhsat sahibi tarafından sevk fişi olmaksızın maden sevk edenlere kesilen para cezaların tahsil edilmemesi nedeni ile kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 4 üncü maddesi ile verilen 3.536,18 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 4 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

5. 1141 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; İl Özel İdaresi tarafından ticari kullanım amacı ile ve ihale usulüyle kiraya verilen "Deniz Yüzeyleri" sahalarına ilişkin ihale kararları üzerinden gerekli damga vergilerinin alınmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 10 uncu maddesi ile verilen 18.488,03 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 10 uncu maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

6. 1141 sayılı ilamın 11 inci maddesiyle; İl Özel İdaresi tarafından ticari kullanım amacı ile ve ihale usulüyle kiraya verilen "Göl. Gölet. Dalyan. Avlak" sahalarına ilişkin ihale kararları üzerinden gerekli damga vergilerinin alınmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 11 inci maddesi ile verilen 22,50 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 11 inci maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

7. 1141 sayılı ilamın 12 inci maddesiyle; İl Özel İdaresi tarafından ticari kullanım amacı ile ve ihale ile kiraya verilen "Su Kaynağı' sahalarına ilişkin ihale kararları üzerinden gerekli damga vergilerinin alınmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Maddeye konu olan Su Kaynağı kiralama dosyalarından Damga Vergisi kesilmemesinden dolayı şahsıma tazmin kararı verilmiştir. Valilik Makamının 18.10.2007 tarih ve 13092-15952 sayılı olurları ile Birim Müdürlüklerinin görev tanımı yapılmıştır.Görev tanımlar incelendiğinde ; maddeye konu olan Su Kkaynağı Kiralamaları Sağlık İşleri Müdürlüğü Ruhsat ve Denetleme Servisince yürütüldüğü açıkça görülmektedir.Sağlık İşleri Müdürlüğü Ruhsat ve Denetleme Servisinin görevleri

1. 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 7 nci maddesi gereğince; İl Belediye sınırlan dışındaki İlçe ve Kasaba Belediyelerinde 1 nci Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler ile Belediye sınırları dışında 1 nci, 2 nci ve 3 ncü sınıf Gayri Sıhhi Müesseselere ruhsat vermek ve denetlemek.

2. 5179 Sayılı Kanun uyarınca gıdaların üretimi, tüketimi ve gıda sicili ile denetimi ile ilgili iş ve işlemlerin yapılmasını sağlamak.

3. 5177 Sayılı Kanunla değişik 3213 Sayılı Maden Kanunun ilgili maddelerine göre (a) grubu madenleri ruhsat vermek ve denetlemek.

4. 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu gereğince Su Ürünlerinin Kiraya verilme işlemlerinin yapılması.

5. 4916 Sayılı Kanun 167 Sayılı Yer altı Suları Hakkındaki, 927 sayılı sıcak ve soğuk maden sularının istismarı ile tesisatı hakkındaki kanunla Yeraltı ve Kaynak Sularının kiraya verilmesi.

6. İmar kanunu kapsamında kaçak inşaatlardan dolayı tahakkuk etmiş imar para cezalarının tahsiline ait iş ve işlemler.

7. Görevleriyle ilgili olarak amiri tarafından verilen diğer görevleri yapmak. Diye sayılmıştır.

Maddeye konu olan Su Kaynağı Damga Vergisi karar pulu bedeli, mükellef ile kira sözleşmesi imzalanmazdan önce tahsil edilip, veya ilgili Vergi Dairesine mükellef tarafından yatırıldıktan sonra sözleşmenin imzalanması gerekir. İlgili birim (Sağlık İşleri Müdürlüğü Ruhsat Denetim Servisi) nin ne zaman kiminle sözleşme imzalayacağını Mali Hizmetler Müdürü Muhasebe Yetkilisi olarak bilmem mümkün değildir. Maddeye konu olan deniz yüzeyi kira sözleşmeleri dosyaları Sağlık İşleri Müdürlüğü tarafından tanzim edilerek, düzenlenmiştir. Mali Hizmetler Muhasebe Yetkilisi olarak hiçbir bilgim yoktur, yapılmış olan sözleşmelerden Mali Hizmetler Müdürlüğüne Muhasebe Yetkilisine gönderilmemiştir.

Gönderilmeyen dosyalardan sorumlu olmam mümkün değildir. İlk savunmamda belirttiğin üzere Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in 23 ncü maddesi nde ; "Gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek Hükmüne yer verilmek suretiyle gelir ve alacakların tahsil görevi Muhasebe Yetkilisine verilmiştir. Ancak ; Tahakkuk ve takip görevi verilmemiştir.

Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinde de; "idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsil edilmesinden sorumludurlar .... " Hükmü açıkça ifade etmektedir ki ; İdarece tahakkuk ettirilerek, tahsil edilebilir hale gelmiş gelir ve alacakların tahsilinden, Muhasebe Yetkilisi sorumlu, tahakkuka bağlanmamış gelir ve alacakların tahsilinden sorumlu olmadığı görüş ve kanaatindeyim.

Oysa ki buradaki durum yapılmış olan sözleşmeden Muhasebe Yetkilisine tahakkuku bildirilmediği gibi herhangi bir bilgi verilmemiştir. Bilgi verilmeyen bir konuda başka bir birimin yapmış olduğu sözleşme anında hatta sözleşme imzalanmazdan önce mükellefçe Vergi Dairesine yatırılması gereken Damga Vergisinden sorumlu olunmayacağı açıktır. Bu nedenlerden dolayı şahsıma Muhasebe Yetkilisi olarak verilen tazmin kararının kaldırılmasına, ve ayrıca maddeye konu olan Damga Vergisinin tamamı ilgili mükelleflerce, ilgili Vergi Dairelere yatırılarak tamamı tahsil edilmiştir. Bilgilerinize arz ederim. EK-17

Sayıştay Savcılığının karşılamasında:

“Deniz, göl, gölet, dalyan yüzeyleri ve su kaynağının kiralanması işlemleri ile ilgili olarak ihale kararlarından alınması gereken damga vergisinin takip ve tahsilinden Valilik oluru gereği görevlendirilen Sağlık İşleri Müdürlüğünün Ruhsat ve Denetim Servisinin sorumlu olduğunu, ayrıca Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 23, 32. maddeleri ile 5018 sayılı Kanunun 61. maddesi gereği damga vergisinin tahsilinden muhasebe yetkilisi olarak kendisinin sorumlu tutulmaması gerektiğini ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını” istemektedir.

İl Özel İdareleri tarafından ticari kullanım amacı ile ve ihale usulü ile kiraya verilen sahaların ihale kararından alınması gereken damga vergisi tahsilatı işlemlerinden Sağlık İşleri Müdürlüğünün Ruhsat ve Denetim Servisinin Muhasebesinin görevlendirildiğine ilişkin belgenin dilekçe ekinde bulunmadığı ayrıca 5016 sayılı Kanunun 61. maddesi ile Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 23. maddesinde gelir ve alacakların tahsili işleminde tahakkuk ve tahsilat ayrımı yapılmadığından söz konusu alacağın takip ve tahsilinden muhasebe yetkilisi sorumludur. Bu nedenle sorumluluk yönündeki iddiaların reddine,832 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.”denilmiştir.

Dilekçi sorumluluk itirazında bulunmuştur. Mali Hizmetler Müdürü Ali AKSOY dilekçesinde, Muhasebe yetkilisi olarak görev yapmakta olduğunu, Muhasebe Yetkilisinin tarh ve tahakkuk yapılmış gelirlerin tahsil görevi olup, tarh ve tahakkuku yapılmamış gelirlerin takip görevi olmadığını bu nedenle de söz konusu vergilerin tahsilinden sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kanun'un 61 'inci maddesinin birinci fıkrasında,

"Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. "

Aynı Kanununun 62 inci maddesine dayanılarak hazırlanan Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Alacakların Tahsil Sorumluluğu” başlıklı 32 nci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca muhasebe yetkililerinin idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsil edilmesinden sorumlu oldukları anlaşıldığından muhasebe yetkilisinin tarh ve tahakkuka bağlanmamış gelir konusunda sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla; 1141 sayılı ilamın 12 inci maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak Daireye Gönderilmesine,

8. 1141 sayılı ilamın 13 üncü maddesiyle; İl Özel İdaresi tarafından ticari kullanım amacı ile ve ihale usulüyle kiraya verilen "Yüzeysel Su Kaynaklan" sahalarına ilişkin ihale kararları üzerinden gerekli damga vergilerinin alınmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 13 üncü maddesi ile verilen 15.850,35 TL. tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 13 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

9. 1141 sayılı ilamın 14 üncü maddesiyle; İl Özel İdaresi tarafından ticari kullanım amacı ile ve ihale usulüyle kiraya verilen "Toprak Havuz'" sahalarına ilişkin ihale kararları üzerinden gerekli damga vergilerinin alınmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1141 sayılı İlam’ın 14 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 14 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 17.09.2013 karar tarihli 1458 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Karar verildiği 11.02.2014 tarih ve 38385 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.