Sayıştay 1. Dairesi 36537 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 1

• Dosya No: 36537

• Tutanak No: 39290

• Tutanak Tarihi: 24.06.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

424 sayılı ilamın 7 inci maddesiyle; Avukat Özcan ÖZTÜRK'e verilen avansın süresi içinde mahsup edilmediği ve mahsup edilirken gecikme zammı uygulanmadığı gerekçesiyle 45.762,50 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde:

Birlik 2004 yılında filen tek çatı altında çalışmaya başlamış Birlik Tüzüğüne göre üretilen mal ve hizmet bedelleri de yine birlik tarafından tahakkuku ve tahsili yapılmasına karar verildiğini, Birliğe üye belediyelerin sınırlarınızda bulunduğu alanlarda ihale sözleşmesi gereğince müteaahhit Vinsan A.Ş. tarafından yapılan tüm imalat ve işlerle ilgili İkraz Sözleşmesi gereğince kaynağında kesilen ve Vinsan A.Ş. tarafından ödenmesi gereken ancak ödenmemesi nedeniyle birken SSK prim ve stopajları ile Vergi dairesine yatırılması gereken stopajlarla ilgili Ankara 20 Asliye Hukuk Mahkemesince alınan karar sonrasında ve SSK hükümlerine göre ödenmeyen primlerden dolaysıyla Birliğimizin sorumlu olmasına bağlı gelen hacizler nedeniyle Birliğin faaliyetinde hayati önem taşıyan ödemelerin yapılmasının engellenmesi ihtimali doğmuş, yarım kalan ve devam eden eksik işlerle ilgili ihalelere bağlı ödemelerin yapılamaması ve işlerin yarım kalması tehdidi ile karşı karşıya kalınmıştır. Birliğimizin kullandığı dış kaynaklı kredi, kredilerin ödenmemesinden kaynaklı talep ve hacizler ile mevcut sorunlardan kaynaklı konularla ilgili değişik dönemlerde birçok kez dava açılması için avanslar birlik avukatına verilmiş ve süresinde tüm bu davalar açılmıştır. Yine Birliğin faaliyetinde çok büyük önem arz eden ve birlik bütçesi kadar olan tüm gecikmiş alacaklarla ilgili dava ve takipler açılmış yaklaşık 15.000.000 TL yi bulan tüm bu davalar ve icra takipleri için birçok kez avanslar hazırlanmış ve yapılan gerekli araştırma ve incelemeler neticesinde bu dava ve takipler açılmış birçoğu halen derdesttir. Ancak faaliyet dönemi içinde çok büyük önem arz eden ve Birliğin borçları ve mevcut ihtilaflarla ilgili bir kısım davalar açılmış gerekli yazışmaların uzaması nedeniyle bir kısım davalar gelen yazılardan sonra açılmıştır. Birliğin en önemli problemleri olan Vinsan A.Ş. den kaynaklı dava ve taleplerle ilgili tüm davaların açılması için karar alınması gerekmiştir. Birliğin almış olduğu 16.03.2007 tarih ve 01 nolu Meclis kararıyla (Ek-1) Vinsan Veziroğlu İnş. San. Tic.A. Ş'den kaynaklı SSK ve Vergi dairesine olan borçları nedeniyle Birlik İşveren sıfatıyla sorumlu tutulduğundan içine düştüğü zor durumlar neticesinde (Banka hesaplarına haciz ve mal varlıklarına tedbir koyulması) karşı davaların açılması gerektiğini, Bunun için Kurumun sözleşmeli avukatına davaların açılması için bu karar alınmıştır. Birliğimiz bünyesinde devam eden ve açılacak dava ve takiplerle ilgili olarak da birçok avans avukata teslim edilmiş, dosyaları hazırlanmış bu dava ve takipler ile işlemler gecikmeksizin günlük olarak yapıldığını, Müteahhit firma Vinsan A.Ş. ile ilgili iflas talepli davaların açıldığı sırada ve her ay onlarca Vinsan A.Ş. alacaklısının, Müteahhit firmanın Birliğimizdeki olası alacaklarıyla ilgili taleplerinin yoğunlaştığı sırada, Birliğimiz için önem arz eden kesin hesap işlemlerinin uzamasına bağlı olarak açılacak davanın kapsam ve niteliğindeki değişmelere bağlı olarak davanın açılma süreci mecburen uzamıştır. İflas aşamasında olan müteeahhit firmanın kesin hesaplarının netleşmesine bağlı ve müteahhit firmanın Birliğimize olan itilafının miktar bazından netleşmesi gecikmiş ve Birliğimiz avukatından muhtemel dava masraflarının hesaplanması istenilmiştir. Bu tip davaların hazırlanması için birlik avukatımızın hesapladığı yaklaşık miktar olan 02.01.2008 'de 130.500,00.-TL SSK'dan gelecek haciz tehdidinden kurtulmak için ayrılmış ve Birlik avukatımıza verilmiştir. Bu davaların açılması için avukatımız bu borçların asıl kaynağının ne zamandan başladığını, Müteahhit firma ile SSK ve Vergi dairesi arasındaki yazışmaları, Birliğimiz ile yapılan yazışmalar, Müteahhit Firma ile yapılan sözleşme ve eklerinin ayrıntılı incelemesi gibi konuların çok kısa bir sürede neticelendirilmesi pek mümkün görülmemektedir. Avukatın aldığı avans sadece bir dava ya tekabül etmiyor, Müteahhit firmanın sorumlu olduğu Vergi dairesi, SGK, ihale eksikleri, ihale kapsamı dışına çıkartılan tüm işlerden kaynaklı olası davaların bedelini kapsamaktadır. Bu dava konularının araştırılması ve sözleşme hukukuna göre uygun olanı bittiğinde sırayla davalar açılmıştır. Bunun için Vinsan A.Ş'nin sözleşme maddelerine göre yerine getiremediği yükümlülükleri nedeniyle Birliğin uğrayacağı muhtemel zararlar içinde davalar açılacaktı. Bunlar içinde Vinsan A.Ş'nin Birliğimize bu iş için vermiş olduğu Kesin teminat mektuplarının da nakde çevrilmesi için açılacak muhtemel davalarda düşünülmüştür. Mahalli İdare Birliklerine yazılan yazı ve gelen cevaplar, karadan sonra Vinsan A.Ş. hakkında Ankara İflas masasınca alınan iflas kararı, iflas kararına ilişkin devam eden süreç isteyen yazı ve müracaatlarda geçen süre ve beklenen yazıların gecikmesi, SSK nın ayrı bir taleple yeni bir dava ikame etmesi, çok hızlı yaşanan hukuki süreçlerde eklenen yeni gelişmeler nedeniyle açılamamış davaların avansları Birliğe iade edildiğini,

Her ne kadar sözleşme de her ay mahsuplaşma yapılır maddesine rağmen fiilen bu maddenin uygulanması mümkün olamadığını, Birlik Encümeninin toplantı tarihleri, Birlik Meclisinin toplanma süreleri dikkate alınarak icra takiplerine bağlı mahsuplaşma işlemi devam eden işgünü yapılmış derdest dosyalarda ertesi günkü işgünü yapılmış, açılmamış davalarla ilgili tüm mahsuplaşma faaliyetin devam ettiği yılsonunda yapıldığını, Her ay yapılması planlanan mahsuplaşma işleminin asıl gerekçesi ise, sözleşme gereğince avukatın yapmış olduğu iş ve işlemlerden kaynaklı olarak Avukatlık yasası gereğince avukat hesabına ödenen vekalet ücretlerinin Birliğe yatması, Birlik avukatının Birlik adına kendi adına yaptığı ödemelerin iadesini kapsayan bir mahsuplaşma olup, fiilen bu maddenin uygulanması 1,000 derdest icra dosyası, yaklaşık 500 hukuk davası olması nedeniyle ancak yıl sonunda yapılabildiğini,

Açılmış davalarla ve icra takipleri ile ilgili Kurum çok büyük kazanımlar elde etmiş, mevcut bütçesi 4-5 kat büyümüş, ancak Kurumun dışında yürüyen ve sonuçları beklenmesi gereken hukuki ihtilaf ve olaylarla ilgili bir kısım açılacak davalar devam eden dava sonuçlarını beklemiş olup, Kurumun verilen avanslarla ilgili herhangi bir zararı olmadığını, Bu avans 04.02.2009 'da 55.000,00TL nakit olarak, 30.03.2009 'da 56.000,00TL nakit olarak, 30.06.2009 'da 19.500,00TL nakit olarak, Birliğe iade edilmiş ve Muhasebe kayıtlarındaki 130.500,00 TL'lik avans kapatıldığını, (Ek-2) Açılacak davalar için ayrılan avans miktarı net olması nedeniyle mahsuplaşmayı gerektiren bir durum olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“Dilekçesinde özetle: “Birliğin çok fazla davalarının olduğunu ve davalarda miktarların büyük olduğunu dava uzun sürtüğünü bu nedenle sözleşme hükümlüne uygun avansın zamanında mahsup edilmediğini ancak daha sonra alınan avansın mahsup edildiğini olayda kamu zararı olmadığını ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını, ” istemektedir. Adı geçen birlik ile Av. Özcan Öztürk arasında düzenlenen sözleşmenin 4. maddesinin son fıkrası gereği dava masrafları olarak alınan avansların ayda bir ibralaşacağı belirtilmesine rağmen dava açmak için avukat tarafından alınan avansın belirtilen surede iade edilmemesi nedeniyle 6183 sayılı kanununa göre gecikme zammı alınmaması sonucu kamu zararına neden olunmuştur. Bu durum karşısında tazmin kararının 832 sayılı Kanunun 73. maddesi gereği tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.” Denilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 165- Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına ilişkin 124 üncü maddesinde;

"Mahsup dönemine aktarılan avans ve krediler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.

a) Mahsup dönemine aktarılan iş avans ve kredileri

Mali yıl içerisinde iş avans ve kredileri hesabına borç kaydedilerek verilen avans veya açılan Kredilerden harcandığı halde belgeleri muhasebe birimine verilemeyenlerin dairesinin bildirmesi üzerine veya belgeleri verildiği halde mali yıl sonuna kadar incelenememesi nedeniyle mahsubu yapılamayan avans ve kredi tutarları saklı tutulan aynı miktardaki ödenekleri ile birlikte mahsup dönemine aktarılır. Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilere ilişkin harcama belgeleri, mahsup dönemi içinde verildiğinde geçen yıl bütçe mahsupları hesabına borç kaydı yapılarak mahsup işlemi yapılır ve saklı tutulan ödenekler kapatılır. Mahsuba ilişkin harcama belgelerinin, avans veya kredinin verildiği veya açıldığı tarih ile en geç ait olduğu bütçe yılının son günü arasındaki bir tarihi taşıması gerekir. Mahsup dönemi sonuna kadar nakden veya mahsuben kapatılmayan avans tutarları ilgili mutemet adına kişilerden alacaklar hesabına alınarak avans hesabı kapatılır ve buna ait ödenek tenkis edilir.

b) Mahsup dönemine aktarılan personel avansları

Personel avansları hesabına borç kaydedilerek ödenen tutarlar; mahsup belgeleri mali yıl sonuna kadar muhasebe birimine verilemediği veya belgeleri verildiği halde mali yıl sonuna kadar incelenemediği takdirde, saklı tutulan aynı miktardaki ödenekleri ile birlikte ertesi yıl içerisinde kapatılmak üzere mahsup dönemine aktarılır. Devredilen tutarlara ait mahsup belgeleri, mahsup dönemi içerisinde muhasebe birimine verildiğinde geçen yıl bütçe mahsupları hesabına kaydedilerek mahsup işlemi yapılır ve saklı tutulan ödenekler kapatılır. Mahsup dönemi sonuna kadar nakden veya mahsuben kapatılmayan avans tutarları ilgilileri adına kişilerden alacaklar hesabına alınarak avans hesabı kapatılır ve buna ait ödenek tenkis edilir." Hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliğin 165- Mahsup Dönemine Aktarılan ve Kredi Hesabımn işleyişine ilişkin 125 inci maddesinde; "Mahsup dönemine aktarılan avans ve krediler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtlan aşağıda gösterilmiştir.

a) Borç

Yılı bütçesinden karşılanmak üzere verilen iş ve avans kredileri ile personel avanslarından, mahsup dönemine aktarılanlar bu hesaba borç, ilgisine göre 160- İş Avans ve Kredileri Hesabı veya 161-Personel Avansları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1. Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerle ilgili harcama belgeleri muhasebe birimine geldiğinde, tutan bir taraftan bu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabına ya da varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 834- Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2. Bu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden yapılan tahsilat bu hesaba alacak, 100- Kasa Hesabı veya 102- Banka Hesabına borç kaydedilir.

3. Bu hesapta kayıtlı tutarlardan süresi içerisinde kapatılmayanlar bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar. Hesabına borç kaydedilir." Denilmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin "Dönem Sonu İşlemleri" başlıklı 412 nci maddesinin (3) numaralı fıkrasında, "Her faaliyet döneminin sonunda, muhasebe yetkilileri dönem sonu işlemlerini yaparak yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas alınacak kesin mizanı çıkarırlar. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil eder." Hükmü bulunmaktadır.

Mahsup dönemine 160- İş Avans ve Kredileri Hesabında kayıtlı tutarın aktarılabilmesi için 165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabının kullanılması ve mahsup döneminde kapatılamayanların ise 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.

Ayrıca 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun uyarınca süresi içinde mahsup edilmeyen avanslarla ilgili gecikme zammı uygulanması yasal bir zorunluluktur.

Avukat Özcan ÖZTÜRK ile İdare arasında yapılan sözleşmenin 4. maddesi son fıkrasında "Masraf avans olarak alınacak olup ayda bir defa cari hesap bakımından ibralaşacaktır." İfadesine rağmen Avukat Özcan ÖZTURK'e 02.01.2008 tarih ve 6 no'lu muhasebe işlem fişi ve 3110167 no'lu çekle yapılan dava açma avans ücreti olarak yapılan 130.500,00 TL avans ödemesi ilgilinin herhangi bir dava açmamasına karşın süresi içinde iade edilmemiştir.

Kamu alacağını avukat yasal olarak 1 ay avans olarak elinde tutması gerekirken 02.01.2008 tarihinde alınan avanslar 04.02.2009, 30.03.2009 ve 30.06.2009 tarihlerinde kapatılmasına rağmen bu geçen sürelere ilişkin her hangi bir gecikme zammı uygulanmamıştır.

Bu itibarla; 1.Daire tarafından 424 sayılı ilamın 7 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 24.06.2014 tarih ve 39290 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.