Sayıştay 1. Dairesi 36079 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 1

• Dosya No: 36079

• Tutanak No: 37731

• Tutanak Tarihi: 08.10.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, gereği görüşüldü:

491 sayılı ilamın 1. maddesi ile Ahenk Yapı yüklenimindeki Belediye Hizmet Binası Yapım işinde sözleşme bedelinin artırılması sonucu doğan sözleşme damga vergisinin tahsil edilmediği gerekçesi ile 3.674,00 TL’ ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi birinci temyiz dilekçesinde özetle; Belediyelerince Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12 maddesinin 4 no'lu bendine göre "İdare sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır." maddesine istinaden 31.07.2008, 08.01.2009 ve 20.02.2009 tarihlerinde iş artış kararı gibi görünse de imalat değişiklikleri için karar alındığını, proje kapsamında olan ancak yapılmayan imalatlar için ise iş eksilişi söz konusu olduğunu, İdarelerince imalat değişikliği sonucu; 31.07.2008, 08.01.2009 ve 20.02.2009 tarihli kararlar gereği yaptırılan ilave işlerin toplam miktarı ve tutarı olan 19/06/2009 tarih ve 2879 yevmiye nolu ödemede bulunan ekte (EK-2, EK-3) gönderilen belgelere göre 71.316,45-TL olduğunu, bu artışa göre damga vergisi olan 534,88-TL. nin 491753 nolu tahsilat makbuzu (EK-1) ile ek damga vergisi olarak yükleniciden tahsil edildiğini, ekte (EK-2, EK-3) sunulan belgelere göre ilave işler tutarı 71.316,45-TL' nin sözleşme bedeli 4.899.623-TL' ye göre artış yüzdesinin 1,4555 olduğunu, anahtar teslimi götürü bedel işler için sözleşme bedelinin %10 oranına kadar iş artışı yaptırılabileceğinden buna atıfta bulunularak söz konusu kararlar alındığını, ancak %1,4555 oranında iş artışı oluştuğunu. bu itibarla Belediye Hizmet Binası Yapım işinde artışa neden olan kararlar 489.962,30-TL iş artışını ifade etmediğinden bu artışın damga vergisi (Binde 7,5) kesilmemesi sonucunda 3.674,00-TL kamu zararı oluşmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

Sayıştay Başsavcılığı; “Ahenk Yapı LTD.ŞTİ. yükleniminde bulunan Belediye Hizmet Binası Yapım İşinde %10 oranında iş artışı olması nedeniyle sözleşme bedelinde meydana gelen artış üzerinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 14. maddesi uyarınca damga vergisinin alınması gerekmektedir. Ayrıca ilam tarihinden sonra kısmen yapılan damga vergisi tahsilatı ilamın infazı mahiyetindedir. Bu durum karşısında tazmin kararının 832 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dilekçi ikinci temyiz dilekçesinde özetle; birinci temyiz dilekçesinde belirttiği hususlara ilaveten tarafına 22.05.2012 tarihinde tebliğ edilen savcılık mütalaasında İdarelerince imalat değişikliği sonucu; 31.07.2008,08.01.2009 ve 20.02.2009 tarihli kararlar gereği yaptırılan işler % 1.455' lik kışıma tekabül etmekte olan toplam 71.316,45-TL tutarındaki giderlerinin damga vergisi olan 534,88-TL.nin, 491753 nolu tahsilat makbuzu ile tahsil tahsil edildiği belirtilmişse de ilam tarihi olan 23.06.2011 tarihinden önce yani 23.06.2009 tarihinde yükleniciden tahsil edildiğini, bu hususların incelenerek tarafına verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

Sayıştay Başsavcılığı ikinci mütalaasında; “adı geçen tarafından damga vergisinin ilam tarihinden önce tahsil edildiğine ilişkin iddia incelenmiş olup 534,88.TL. nın ilam tarihinden önce tahsil edildiği dosyanın tetkikinden anlaşıldığından 16 Nisan 2012 tarih ve 10947-17534 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşümün tahsilat miktarına isabet eden kısmın kaldırılmasıyla bakiye kalan miktarın onanması karar bağlanması yönünde ” görüş belirtmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinde; “Bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır.

1. maddede vurgulanan kağıtlar sözcüğü, imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir konuyu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade eder.

Aynı Kanunun 2. maddesine göre ise; vergiye tabi kağıt niteliğini taşıyan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin belirlenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Sözleşmelerde yazılı bulunan tutarların herhangi bir nedenle artırılması durumunda, artan miktarlardan aynı nispette damga vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. Çünkü; 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 14. maddesinde “Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır. Mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınır.” hükmü yer almaktadır.

Damga vergisi, kâğıtlar üzerine tesis edilmiş bir mükellefiyettir. Bu bağlamda damga vergisinde vergiyi doğuran olay, 488 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde de belirtildiği üzere kâğıdın düzenlendiği an meydana gelmektedir. Genel ilke, damga vergisinin alınabilmesi için muhakkak surette bir kâğıdın düzenlenmesi gereğidir. Dolayısıyla iş artışı ödemelerinden dolayı damga vergisinin alınıp alınamayacağını da bu çerçevede değerlendirmek gerekmektedir.

Yapılan incelemede; 31.07.2008, 08.01.2009 ve 20.02.2009 tarihlerinde iş artışı kararları alındığı, bu kararlarla sözleşme bedelinde %10 oranında bir artış öngörüldüğü tespit edilmiştir. Kesin hakedişin ortaya konularak, yükleniciye iş artışları dahil ihale bedelinin üzerinde ödeme yapılmadığı yönündeki değerlendirme hatalar ihtiva etmektedir. Şöyle ki, ilave damga vergisi, iş artışına ait belgelerin düzenlenmesiyle ortaya çıkmaktadır. Yapılan imalatla ya da yükleniciye yapılan ödeme ile ilgisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 491 sayılı ilamın 1. maddesi ile 3.674,00 TL’ ye ilişkin olarak ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, ancak hüküm tarihinden önce 23.06.2009 tarihinde yükleniciden tahsil edildiği bildirilen 534,88-TL. lik tahsilat temyiz konusu olmayıp, yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan, bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın 36078 numaralı dosya ile birleştirilerek tazmin hükmünü veren Daireye GÖNDERİLMESİNE,

Karar verildiği 08.10.2013 tarihli ve 37731 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.