Sayıştay 1. Dairesi 35904 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 1

• Dosya No: 35904

• Tutanak No: 39109

• Tutanak Tarihi: 03.06.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

423 sayılı ilamın 1. maddesi ile Accor Servisleri International Anonim Şirketine ihale edilen 219.414 Öğün Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı işinde; yemek maliyetinin yarısının memurlar tarafından karşılanmaması nedeniyle 299.981,63 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Belediyede çalışan memurlara yemek verilmesi için, 4734 sayılı yasanın 19. maddesine uygun olarak, açık ihale usulü ile "Yemek Hizmet alımı" ihalesi yapıldığını,

2. 5393 Sayılı yasanın 67. maddesine göre yemek hizmetinin ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülmesi mümkün olduğundan bu işin ihale edilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığını,

3. Belediyenin hizmet birimlerinin oldukça dağınık olduğundan tek bir merkezde açılan yemekhane ile memurun yemek ihtiyacını gidermelerinin mümkün olmadığını, bu nedenle bu hizmetin ihale edildiğini, yüzlerce belediyenin bu hizmeti ihale yoluyla temin ettiğinin Kamu İhale Kurumu bülteninde yayımlanan ilamlardan görülebileceğini,

Söz konusu yemek bedeli için 2009 yılı bütçesine yeterli ödenek konulduğunu, yemek bedellerinin ise Bütçe Uygulama Tebliğinde belirtilen ek göstergelere göre memurların maaşından kesildiğini, firmaya ödenen rakam bütçe ödeneğini aşmadığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesine göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabileceğini,

Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacağını, yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebileceğini,

Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade ettiğini, dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulduğunu,

Sayıştay temyiz Kurulunun; Yalova Belediyesi 2004 yılına ilişkin 11.12.2007 tarih ve 29765 tutanak sayılı kararında; bütçeye konulan ödenek aşılmadığı ve Merkezi Yönetim Bütçe uygulama Tebliğinde ek göstergelere göre belirlenen tutarlar tahsil edildiği gerekçesiyle tazmin hükümlerinin kaldırılmasına hükmedildiğini, bunun dışında da Kurulun aynı konuda verdiği birçok kaldırılma kararı bulunduğunu (Balıkesir Bandırma Belediyesi 2004 - 25.03.2008 tarih ve 30039 tutanak sayılı, Bursa Osmangazi Belediyesi 2003 - 11.03.2008 tarih 30001 tutanak sayılı, Yalova Belediyesi 2002 - 20.03.2007 tarih ve 29215 tutanak sayılı, Elazığ Belediyesi 2005 - 18.11.2008 tarih ve 30434 tutanak sayılı, 2004 yılına ilişkin 05.02.2008 tarih ve 29903 tutanak sayılı, Elazığ Belediyesi O. Su İşletme Müdürlüğü 2004 - 30.03.2010 tarih ve 31288 tutanak sayılı …),

Memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payının Bütçe uygulama Tebliğinde belirtilen ek göstergelere göre değişen, en az yemek bedelleri üzerinden düzenli olarak kesildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Dilekçesinde özetle: “Belediyelerinde çalışan mamurların yemek ihtiyacı için ihaleyi alan firmaya yapılan ödemenin Mamurlara Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesine uygun olduğunu, yemek yiyen memurlardan katılım bedeli alındığını, ayrıca benzer olaylarla ilgili tazmin kararını kaldıran Temyiz Kurulunun Kararlarının bulunduğunu ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını,” istemektedir.

657 sayılı Kanun’un 212. maddesine dayanarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesinde: “Yiyecek Yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına memur kadrosu adedine göre kurum bütçesine konacak ödenekle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayin Bedeli Verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayin bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalışanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedellerinin tamamı kendilerinden alınır.” demektedir.

Bu hükme göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği varsayılarak konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.

Yemek maliyetinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretinin tarifesi her yılbaşında Bütçe Uygulaması Talimatı ile belirlenmektedir.

Dosyanın incelenmesinde adı geçen belediye memurların öğle yemeği ihtiyacını 4734 sayılı kanuna göre Yemek İhalesi sonucunda ihaleyi kazanan Accor Servisleri İnternational A.Ş. isimli yemek firmasından karşılanmıştır. Düzenlenen sözleşmeye istinaden her ay düzenlenen hakedişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak adı geçen firmaya ödeme yapılmış olup ayrıca yemek yiyen memurlardan 2009 yılı 3 Nolu Bütçe Uygulama Talimatına uygun katkı payı tahsil edildiği anlaşıldığından ileri sürülen iddialar yasaya uygundur. Ayrıca benzeri olaylarla ilgili verilen tazmin kararını kaldıran birden fazla Temyiz Kurulu Kararı bulunmaktadır.

Bu durum karşısında 832 sayılı kanunun 73 maddesi gereği tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı görüşündeyim.” şeklinde görüş bildirmiştir.

İlamda tazmin gerekçesi Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesinde yer alan;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır (…)” hükmüne dayandırılmaktadır.

Söz konusu Yönetmeliğin, memurlara yemeğin kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığı ile verilmesine göre düzenlendiği, Yönetmeliğin 5, 6 ve 7. maddelerinden anlaşılmakta; servisler aracılığı ile verilen ve yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklanmaktadır.

Yönetmeliğin 9. maddesinde; “Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4. maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9. maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın düşülerek, memurlarca karşılanması gereken payın tam olarak hesabı mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenle, Yönetmeliğin 9. maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin yayımlanan tutarların, Yönetmeliğe göre alınması gereken tutarlar olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Bursa İnegöl Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, ihale yoluyla yüklenici Accor Servisleri International A.Ş isimli yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hakedişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, kesintilerin ise 14.01.2009 tarih ve 27110 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 sıra nolu Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür.

Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir. Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.

Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. maddesine istinaden açık ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmamış ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edilmiştir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin kabulü ile 423 sayılı ilamın 1. maddesiyle 299.981,63 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 03.06.2014 tarih ve 39109 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.