Sayıştay 1. Dairesi 33721 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 1

• Dosya No: 33721

• Tutanak No: 36835

• Tutanak Tarihi: 26.03.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 210 sayılı ilamın 1.maddesi ile; Belediyenin ortağı olduğu belirtilen, Gazi İmar İnşaat Özel Eğitim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şirketi’ne yasal dayanağı bulunmadan ve hiçbir gerekçe gösterilmeden “Para Aktarımı” adı altında kaynak aktarılması nedeniyle 2.248.019,21 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; Kapanan Gazi Belediyesince Gazi imar İnş. Şirketine 2007 yılında verilen 1.714.348,71 TL ve 2008 yılında verilen 2.248.019,21 TL olmak üzere toplam 3.962.367,92 TL borcun, sermaye artırımına karşılık 16.07.2010 tarihinde 3.802.003,35 TL ve 21.07.2010 tarihinde 160.364,57 TL olarak mahsup edildiğini bildirmiştir.Dairece verilen tazmin kararının hüküm tarihi 16.02.2010 olup, hüküm tarihinden sonraki mahsuben tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz olmadığından Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

2. 210 sayılı ilamın 2.maddesi ile; Belediye Encümen kararı ile memur, işçi ve sözleşmeli personelden başarılı bulunanlara yemek, hediye, altın ve çekilişte dağıtılacak hediyeler adı altında toplam 18.100,00 YTL. harcamada bulunulması nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 23.07.2010 tarih ve 6009 numaralı, "Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Dair Kanunun" geçici 8.maddesinde; "Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, Büyükşehir Belediyesi ve İl Özel İdaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevleri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.” denildiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; “Dilekçede 2. maddeye ilişkin olarak; sorgulanan Gazi Belediyesinin tüzel kişiliğinin sona erdirilerek İlkadım Belediyesi bünyesine alındığı, bu belediyede görevli personelle kaynaşma, moral motivasyonunun sağlanması amacıyla 5393 sayılı Kanunun hemşeri hukuku başlıklı 13.maddesi çerçevesine bahse konu ödemelerin yapıldığını belirterek, verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.Dilekçede ileri sürülenler Dairece verilen kararın gerekçelerini karşılamaktan uzaktır. Bu itibarla, verilen hükmün tasdikinin uygun olacağı,” şeklinde görüş bildirmiştir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin Genel Kural Başlıklı 3. maddesinde, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiştir. Temsil giderlerinde görevle ilgili olmak, ağırlama giderlerinde de beldenin misafiri olmak şartı dışında her hangi bir kısıtlama getirilmemiştir.

Ayrıca, aynı yönetmeliğin 10. maddesinde, yukarıdaki maddelerde belirtilenler dışında kalan ve yapılması belde için gerekli olan veya mahalli örf adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlikler ve törenler için de harcama yapılabileceği, düzenlenmiştir.

İlama konu harcamalar, Temsilen yapılan, geleneklere ve sosyal yaşantıya uygun ve amirin takdir yetkisi içinde mütalaa edilebilecek türden harcamalar olduğundan belediye bütçesinden karşılanması mümkün bulunmaktadır.

Bu nedenle 210 sayılı ilamın 2.maddesi ile 18.100,00 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 210 sayılı ilamın 3. maddesi ile verilen 36.168,96 YTL.nin tazminine dair hükmün, yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 22.02.2011 tarih ve 9900 tutanak sayılı Daire ilamıyla kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla; bu hususta Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,

4. 210 sayılı ilamın 6.maddesi ile; Belediye Başkanının görüntü ve konuşmalarının da bulunduğu program, tanıtım, propaganda ve reklamları yapan televizyonlara ve internet sitesine, belediye hizmet tanıtımı veya ilan gideri denilerek belediye bütçesinden ödeme yapılması nedeniyle 59.329,92 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 22.03.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren norm kadro yönetmeliğinde kapanan Gazi Belediyesinin beldenin turizm özelliği sebebi ile bir kademe üst norm kadrodan sınıfının belirlendiğini,

5393 sayılı Belediye Kanunun 14. maddesine göre belediyelerin turizm ve tanıtma konularında görev ve sorumluluğu bulunduğunu, Belediyenin ödemesini yaptığı ilan ve tanıtımların tamamında belediyenin çalışma ve projeleri ile beldenin tanıtımına yönelik haberler olduğunu, bu faaliyetlerde Belediye Başkanının ön plana çıkmasının olağan olduğunu, yapılan harcamalarda 5018 sayılı kanunun 71. maddesi anlamında herhangi bir kasıt, kusur veya ihmalin söz konusu olmadığını,

Ayrıca benzer mahiyette TC. Sayıştay 8. Dairesince verilen 17.06.2004 tarih ve 5510 numaralı kararda, Tekirdağ Belediyesini ilgilendiren soruşturmayla ilgili olarak; "Çeşitli gazete, radyo ve televizyonlarda bayram ve özel günler için kutlama mesajları verilmesi Temsil Ağırlama Yönergesinin 9.maddesine göre belediye bütçesinden yapılabilecek Temsil Ağırlama ve Tören giderleri kapsamında değerlendirildiğinden bu konuda mevzuata aykırılık bulunmadığına" hükmedildiğini,

Yine ayrıca ödeme evraklarının hepsinde harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları bulunduğunu,

Yalnız ilgili birimlerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre çalışan devlet memurunun olmayışından dolayı; yetkili personelin hem harcama yetkilisinin hemde gerçekleştirme görevlisinin yerine imza attığını, Bu imzalarının ikisininde olmasından dolayı muhasebe yetkilisinin ödemeyi yapmasından sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; “sorgulanan Gazi Belediyesinin tüzel kişiliğinin sona erdirilerek İlkadım Belediyesi bünyesine alındığı, bu belediyenin görev alanının turizm potansiyeli bulunduğu bu bakımdan da tanıtım faaliyetlerinin öne çıktığı ifade edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.Dilekçede ileri sürülenler Dairece verilen kararın gerekçelerini karşılamaktan uzaktır. Bu itibarla, verilen hükmün tasdikinin uygun olacağı” şeklinde görüş bildirmiştir.

Sorumluluğa ilişkin itiraz değerlendirildiğinde;

Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanunun 61.maddesinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda 5189/1 sayılı 5018 sayılı Kanun çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın Muhasebe Yetkilisinin Görev ve Sorumlulukları bölümünde;

“Muhasebe yetkilisinin harcama sürecindeki rolü belge kontrolü ve ödeme olarak görülmekte ise de, kuruluş muhasebesinin genel düzenlemesi ve yönetim dönemi hesabının verilmesi bakımından bu görevlinin özel bir yeri ve işlevi vardır. Bu itibarla Sayıştaya karşı sorumluluk noktasında muhasebe yetkilisinin sorumluluğunun ayrıntılı olarak ele alınması gerekmektedir.

a) Muhasebe Yetkilisinin İmza Kontrol Görev ve Sorumluluğu:

5018 sayılı Kanunun 61. maddesi uyarınca muhasebe yetkilisinin, ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde yetkililerin imzasını arama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu nedenle;

• Ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları olmakla birlikte, ödeme emri belgesi eki belgeler üzerinde herhangi bir imza eksiği varsa muhasebe yetkilisinin, ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisiyle birlikte sorumlu tutulması gerektiğine,

• Ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisi veya gerçekleştirme görevlisinden sadece birinin imzası varsa, muhasebe yetkilisinin, imzası bulunan görevliyle birlikte sorumlu tutulması gerektiğine,” denilerek muhasebe yetkilisinin imza eksikliğindeki sorumluluğuna yer verilmiştir.

Belirtilen hükümler çerçevesinde muhasebe yetkilisi olarak sorumlu tutulan dilekçinin sorumluluğa ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.

Konunun esasına ilişkin itiraz değerlendirildiğinde;

Belediyelerin "Görev, Yetki ve Sorumlulukları" 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 ve 15. maddelerinde düzenlenmiştir.

Anılan madde hükümlerinde, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla belediyelerce yerine getirilmesi öngörülen görevler ve sorumluluklar ile belediyelerin yetkileri sayılmıştır. 14.maddenin birinci fıkrasında, "mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla" ibaresi bu husustaki sınırı da belirlemiştir.

Anılan kanunun 60. maddesinde ise, belediye giderlerinin neler olabileceği yine tek tek sayılmak suretiyle hüküm altına alınmıştır. Bu maddede zikredilen belediye giderleri 14 ve 15. maddelerde sayılan görevlerin yerine getirilmesi ve yetkilerin kullanılması ile ilgili giderlerdir.

Belediye başkanı ile ilgili reklâm ve/veya hususi mahiyetteki haberler, programlar, kişisel tanıtım nitelikli mal ve hizmet alımı olarak, belediyenin görev ve sorumlulukları kapsamına girmemektedir.

Kamu gideri ile bağdaşmayan, mahallî müşterek nitelikte olmayan ve belediyeye ait bir vazifenin ifası maksadıyla olmadığı görülen bu giderin belediye bütçesinden ödenmesini 5393 sayılı Belediye Kanununun 60. maddesine göre belediye gideri olarak değerlendirmek mümkün değildir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 2. maddesinde; “Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan Belediye Başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil-ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.” denilmiştir. Anılan hüküm, belediye başkanının, temsil ağırlama ve tören giderlerinin yapılması hususunda, sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığını belirtmektedir ve bu giderlerin neler olduğuna değinilmiştir. Temsil ağırlama ve tanıtım giderleri” arasında belediye faaliyetlerinin tanıtılması hususu yer almamaktadır ve Belediye Başkanının takdir yetkisi sınırsız olmadığından sadece mevzuatta yer verilen ödemeler yapılabilecektir.

Bu nedenle 210 sayılı ilamın 6.maddesi ile 59.329,92 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

5. 210 sayılı ilamın 7.maddesi ile; Belediye tarafından gazete ve dergilere verilen ilanların resmi ilan fiyat tarifesine uyulmadan fiyatlandırılan bedellerinin ödenmesi nedeniyle 11.275,60 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun hükümlerinde Basın İlan Kurumunun kuruluş, iş ve işleyişleri belirtildiğini, ilama göre resmi ilanlar için Bakanlar Kurulunun belirlemiş olduğu fiyat tarifeleri üzerinden ödeme yapılması gerektiği ancak bayram, yılbaşı gibi adet ve gelenek olduğu üzere verilen kutlama ilanlarında resmi ilan fiyatlarının uygulanmasının mümkün olmadığını, bunların resmi ilan mahiyeti taşımadığını,

Bu İlanlar için Basın Kuruluşlarının kendi belirledikleri tarife üzerinden ödeme yapıldığını, yapılan harcamalarda 5018 sayılı Kanunun 71. maddesi anlamında herhangi bir kasıt, kusur veya ihmalin bulunmadığını,

Yine TC. Sayıştay 5. Dairesinin 09.03.2000 tarih ve 9783 numaralı kararında, Marmaris Belediyesini ilgilendiren soruşturma ile ilgili olarak; "195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunun 29, 72 ve 43. maddeleri gereğince Kamu Kurum ve Kuruluşlarının hususi ilan yayınlatmaları mümkün olduğundan, gayrimenkul satışlarına ilişkin gazete ilan bedellerinin hususi ilan tarifesi üzerinden ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığına" hükmedildiğini,

195 sayılı Kanun hükümlerinin, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının hususi ilan yayınlatmalarını engellemediğini,

Ayrıca ödeme evraklarının hepsinde harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları bulunduğunu,

Yalnız ilgili birimlerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre çalışan devlet memurunun olmayışından dolayı; yetkili personelin hem harcama yetkilisinin hemde gerçekleştirme görevlisinin yerine imza attığını, Bu imzalarının ikisininde olmasından dolayı muhasebe yetkilisinin ödemeyi yapmasından sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

Sorumluluğa ilişkin itiraz bir önceki maddede değerlendirilmiş olup sorumluluk itirazı yerinde görülmemiştir.

Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair 195 sayılı Kanunun 29. Maddesinde;

“a) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya, b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri, Reklam mahiyeti taşımayan ilanlar, resmi ilan sayılır" denilerek resmi ilanın tanımı yapılmış,

40. maddesinde;

"Resmi ilan sayılmayan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmayan ilanlar, hususi ilan sayılır.

Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır" denilerek hususi ilanlar tanımlanmış,

43. maddesinde ise;

"Hususi ilan ve reklamlar, bunları veren gerçek veya tüzel kişilerin isteklerine uygun olarak gazete ve dergilerde yayınlanır”, denilmiştir.

195 sayılı Kanunun 43.maddesi hükmüne göre Kamu kurumlarının Basın İlan Kurumu aracılığı ile özel ilan yayınlatmaları mümkün olmaktadır.

İlama konu olayda kutlama amacı ile verilen ilanların, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunun yukarıda bahsedilen 29, 40 ve 43. maddeleri dikkate alındığında, resmi ilan niteliği taşımadıkları anlaşıldığından özel ilan tarifesi uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle 210 sayılı ilamın 7.maddesi ile 11.275,60 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 26.03.2013 tarih ve 36835 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.