Sayıştay 1. Dairesi 33054 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 1

• Dosya No: 33054

• Tutanak No: 33576

• Tutanak Tarihi: 19.07.2011

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

952 sayılı ilamın 1. maddesi ile; Özel İdare Genel Sekreteri Raif KELEP’e yersiz olarak, Maliye Bakanlığı teşkilatı kadrolarında görev yapan personele verilmesi öngörülen ek ödemenin verilmesi sebebiyle 19.154,88 TL için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Genel sekreterlerin özlük haklarıyla ilgili düzenlemenin Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer aldığı,

Yasa'nın 36'ncı maddesinin, genel sekreterlerin mali ve sosyal haklarını, tek tek saymak yerine "genel sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan ilerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" diyerek başka bir kurum personelinin mali ve sosyal haklarına atıfta bulunmak suretiyle düzenlediğini,

Yasa'nın 36'ncı madde hükmüne bakıldığında;

• Genel idare hizmetleri sınıfından olma;

• Bakanlık genel müdürü veya müstakil daire başkanı olma,

• İlgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanma,

Emsal almada Yasa'nın aradığı temel şartlar olduğu, burada sayılan şartların hepsinin aynı oranda anlaşılır olmadığı,

Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, "bakanlık genel müdürü ve müstakil daire başkanı" ifade edilmesine rağmen hangi bakanlığın emsal alınacağının belirtilmediği,

5302 sayılı Yasa'nın "Tanımlar" başlığında da "bakanlık" tanımının yer almadığı,

Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan düzenlemede açıklanması gereken ikinci konunun ise; "ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar." hükmünde "ilgili mevzuatın" kapsamının ne olduğu ile "tüm haklardan aynen yararlanma" kavramı içinde ne tür hakların yer aldığı olduğu,

İşte bütün bu sorunların yanıtlarının açık olmadığı, farklı bakanlıklarda aynı unvanı taşıyan memurlar arasında bir mali hak eşitliği mevcut olmadığı, var olan bu mali hak eşitsizliği içinde, "genel müdür" ve "müstakil daire başkanları" kadrolarının da yer aldığı

Bakanlık genel müdürleri ve müstakil daire başkanlarına, 657 sayılı Yasa'dan kaynaklanan mali haklarının şu şekilde olduğu;

Genel Müdür Müstakil Daire Başkanı

1. Ek Gösterge Aylığı: 6.400 3.600

2. Taban Aylığı; 1.000 1.000

3. Yan Ödeme Aylığı: 1.950 1.700

4. Özel Hizmet Tazminatı: % 330 %210

5. Makam Tazminatı: 7.000 3.000

6. Temsil veya Görev Tazminatı: 17.000 9.000

7. Diğer; Gösterge ve Kıdem Aylığı

Ancak, bazı bakanlıklarda görev yapan genel müdür ve müstakil daire başkanlarına, 657 sayılı Yasa ile sağlanan mali ve sosyal haklar dışında başka yasalarla da ek mali haklar sağlandığı,

Genel sekreterlerin mali ve sosyal haklarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 31.08,2007 gün ve 16890 sayılı görüşüne konu olduğu ve Görüşte;

5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasındaki "genel sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdür, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" hükmü dayanak gösterilerek, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü ile aynı sınıfa dahil müstakil daire başkanının mali ve sosyal haklarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 27.01.2000 tarih ve 4505 sayılı Kanunun 5'inci maddesi ve bunlara istinaden yürürlüğe konulan diğer ilgili mevzuatta düzenlenmiş bulunduğunu belirterek, bu mevzuattaki mali ve sosyal haklar listelendiği,

Maliye Bakanlığı’nın bu görüşünde, bakanlık genel müdürü ve müstakil daire başkanının 657 sayılı Yasa'da yazılı haklarını sıralayıp, 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesi hükmü kapsamında, "ilgili mevzuat", "tüm haklardan yararlanma" ve "aynen yararlanma" nedir, “bakanlıktan hangi bakanlık kastedilmektedir” gibi hususlardan hiçbirinin açıklamadığını, ayrıca bakanlıkların çıkardığı genelge ve görüş niteliğindeki işlemlerin yerel yönetimleri bağlayıcı hukuk normları olmadığı, Maliye Bakanlığı’nın görüşü doğru kabul edilecek olursa, farklı yasalarda düzenlenen "konut", "taşıt" ve "silah taşıma" gibi haklardan da genel sekreterlerin yararlanamayacağı,

Yerel yönetimler üzerinde ağırlıklı olarak idari vesayet yetkisinin İçişleri Bakanlığı’nca kullanılması ve il özel idaresinin başında vali olması nedenleriyle, "bakanlık" ifadesinden İçişleri Bakanlığı’nın anlaşılarak emsal alınması gerektiğini ifade edenler olsa da, İçişleri Bakanlığında genel idare hizmetleri sınıfından genel müdür ve müstakil daire başkanı bulunmadığı,

Diğer taraftan il özel idarelerinin İçişleri Bakanlığı dahil hiçbir bakanlığın taşra teşkilatı olmadığı gibi, kamu tüzel kişiliğine sahip merkezi yönetimden ayrı bir yerel yönetim birimi olduğu,

5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinde yer alan "ilgili mevzuat" kavramı içinde sadece 657 sayılı Yasa ile sağlanan mali ve sosyal haklar değil memurlara mali ve sosyal hak ile diğer haklan sağlayan bütün yasa ve düzenlemelerin yer aldığı,

Kocaeli İdare Mahkemesi’nin, 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinde yer alan "genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü için ilgili mevzuatta öngörülen tüm haklardan aynen yararlandırılır" hükmünü dayanak göstererek, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna dayanılarak çıkarılan “Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik” hükmüne göre, bakanlık genel müdürleri gibi büyükşehirlerde bulunan genel sekreterlere silah taşıma ruhsatı verilmesi gerektiğine karar verdiği,

Yukarıdaki açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı madde hükmünde geçen; "ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanır" ifadesi karşısında, genel sekreterlerin mali ve sosyal hakları hesaplanırken, genel idare hizmetleri sınıfından genel müdür ve müstakil daire başkanı istihdam eden bakanlıklardaki en yüksek mali ve sosyal hakların esas alınması gerektiğinin düşünülmesi, çünkü personel hukukunun temel ilkelerinden birisinin de "lehte olanın uygulanması" kuralı olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca; 657 sayılı Yasa'da düzenlenen mali ve sosyal haklara ilaveten, diğer yasalarla mali ve sosyal hak alan bakanlıklar ile bu bakanlıkların genel müdürü ve müstakil daire başkanı "ek ödeme" oranları şu şekilde belirtilmiştir.

Bakanlık Genel Müdür Daire Başkanı Oran YTL Oran YTL

Maliye Bakanlığı (213 sayılı Yasanın Ek-13.Md.) 185% 869,7 180% 869,7

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (4077 sayılı Yasanın 29.Md.) 185% 869,7 180% 869,7

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (3146 sayılı Yasanın 39.Md.) 150% 869,7 145% 869,7

En yüksek "ek ödeme" oranının Maliye Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığında olduğu, Açıklanan gerekçeler nedeniyle, il özel idaresi genel sekreterlerinin mali ve sosyal hakları düzenlenirken bu bakanlıkların genel müdürü ve müstakil daire başkanının her türlü yasadan kaynaklanan mali ve sosyal hakları esas alınarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.

Sayıştay Savcılığı Karşılamasında;

“Kırklareli İl Özel İdaresi 2007 yılı İdare Hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 03.5.2010 tarihli ve 952 sayılı ilamın 1’inci maddesinde Harcama Yetkilisi sıfatıyla Raif KELEP’in kendisine yöneltilen tazmin kararının kaldırılmasına yönelik dilekçesi ve ekleri incelendi.

Adı geçen dilekçesinde özetle; 5302 Sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile Özel İdare Genel Sekreterlerine yapılan ödemelerin genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdür ve müstakil daire başkanına sağlanan mali haklarla aynı düzeyde olmasının hükme bağlandığını bu itibarla, yapılan ödemelerin mevzuatına uygun olduğunu, fazla ödemede bulunulmadığını belirterek, kendisine yüklenen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Savunmalar, 5302 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi ile özel idarelerin bağlı İçişleri Bakanlığı ile ilgisi dikkate alınarak temyiz talebinin kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasının uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Temyiz Kurulu Kararı;

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 36. maddesinde;

“ Madde 36: Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile atanır.” Denilmektedir.

Dilekçi dilekçesinde; 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı madde hükmünde geçen; "ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanır" ifadesi karşısında, genel sekreterlerin mali ve sosyal hakları hesaplanırken, genel idare hizmetleri sınıfında genel müdür ve müstakil daire başkanı istihdam eden bakanlıklardaki en yüksek mali ve sosyal hakların esas alınması gerektiğinin düşünülmesi, çünkü personel hukukunun temel ilkelerinden birisinin de "lehte olanın uygulanması" kuralı olduğu belirtilmiştir.

Ancak söz konusu mevzuatta mali ve sosyal hakların en yükseğinin verileceğine ilişkin bir ifade bulunmadığı gibi, yoruma açık olmayan mevzuat hükümlerinde, hiçbir şekilde lehte ya da aleyhte yorum yapılamayacaktır.

Buradan hareketle özel idare genel sekreterine verilen ek özel hizmet tazminatı yasal dayanaktan yoksundur.

Ayrıca aşağıda yer verilen; Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü yazısından da; Kanun’un 36. maddesinde yer alan “ilgili mevzuat” ve “haklar” ibarelerinden; üstlenilen görevin özelliği ve hizmet gereği gibi farklı nedenlerle ödemeler öngören mevzuat hükümleri değil, görev yaptığı kurum ne olursa olsun, “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık genel müdürleri” ve “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık müstakil daire başkanları” için istisnasız aynı miktar ve orandaki mali hakların (aylık, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, iş güçlüğü zammı, temininde güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, görev tazminatı, denge tazminatı) ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin anlaşılması gerekmektedir.

Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 07.05.2009 tarihli yazısı;

“5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen ilgili mevzuat ve haklardan görev yaptığı kurum ne olursa olsun “genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri,”ve “genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık müstakil daire başkanları” için istisnasız aynı miktar ve oranda mali hakların ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı KHK olarak anlaşılması gerekmektedir.” Demektedir.

Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 2. maddesinde; “bu esasların, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında fiilen çalışan memurlar ile sözleşmeli personeli kapsayacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla, Maliye Bakanlığı personeli için öngörülen ek ödemeden, sadece fiilen görev yapan Bakanlık personeli faydalanabilecektir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; 952 sayılı ilamın 1 maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 19.07.2011 tarih ve 33576 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.