Sayıştay 1. Dairesi 33044 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 1

• Dosya No: 33044

• Tutanak No: 37526

• Tutanak Tarihi: 09.07.2013

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 1107 sayılı ilamın 1’inci maddesinde, Eyüp Belediye Başkanlığı’nda görevli memur personele yapılan yemek yardımının tamamının belediye bütçesinden ödendiği gerekçesiyle toplam 193.305,12 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, Yiyecek yardımı direkt olarak belediye tesislerinde ve belediye tarafından yemek sunularak yapılmadığından belediyenin memurdan parasal anlamda bir kesinti yapmasının gerekmediğini, Çünkü yemek yardımının sunucusunun firma olduğunu, memurdan yemek yardımı için kesinti yapılmamış olmasının tüm maliyetin kurum üzerinde kaldığı anlamına gelmediğini, çünkü personelin yemeğini dışarıda yediğini ve kendisinden kesilmesi gereken maliyet payını bizzat kendisinin üstlendiğini, Yemek için memurdan katkı kesilmesini düzenleyen yasanın, yemeğin bizzat kurum tarafından harcama yapılarak yemek yapılıp personele sunulması hali için öngörüldüğünü, oysa Sayıştay tarafından da kabul gören kart sisteminde ise kurumun sadece kendi payını ödediğini ve personeli kendi payına düşen maliyete katlanma konusunda serbest bıraktığını, Yemek maliyetinin 1/3 nin memurdan kesilip belediye kasasına alınması usulünün, yemek yardımının bizzat kurum tarafından yine bizzat yemek verilmesi şeklinde yapılması halinde gerekli olduğunu, yemek yardımının temini için yapılan ihaleye ilişkin doküman incelendiğinde ortalama gıda ihtiyacı için gerekli olan maliyetin 2/3 sinin belediye tarafından karşılandığının görüleceğini, Belediye personelinin yıllık yemek maliyeti 900.803,86 YTL +KDV olup, Belediyenin karşılaması gereken tutarın bu miktarın 2/3 si olduğu, nitekim yapılan ihalenin yaklaşık maliyetinin de bu kurala göre belirlendiğini ve bu hususun ihale şartnamesine işlendiğini, bu miktarın da 600.535,90 YTL+KDV olduğunu, Firmanın verdiği teklifin de da yemek maliyetinin üçte ikisini oluşturduğunu, Bu miktar üzerinden yapılan ihalede firmanın kar elde etmesinin,yemek maliyetinin üçte ikisinin temin edildiği gerçeğini değiştirmeyeceğini, İhaleyi alan firmaya ödenen paranın yemek bedelinin tamamı değil 2/3 si olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlamın 1’inci maddesine ilişkin olarak özetle, yemek yardımının temini için yapılan ihale dokümanlarına göre yemek maliyetinin 2/3 ünün belediyece karşılandığı, bunun dışında kalan kısmın ise memurlar tarafından yemek yenilen yere ödendiği ifade edilmekte ise de bu durumu tevsik edici herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Diğer taraftan tazmin hükmü Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesindeki hükme dayanmakta olup, yönetmeliğin 5, 6 ve 7’nci maddelerinden yemek yardımının kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. Anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde de ‘‘Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez’’ hükmü yer almaktadır. Belediyece ihale yoluyla temin edilen yemek yardımı alımında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabı mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle yemek maliyetinin büyük bir kısmını oluşturan unsurlara tekabül eden tutardan sonra kalan kısmın, yarısına tekabül edeceği düşünülen Bütçe Uygulama Talimatındaki asgari yemek bedellerinin memurlardan alınmasının yeterli olacağı değerlendirildiğinden, kamu zararının yeniden hesabının yapılabilmesi için dosyanın Dairesine gönderilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4. maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

2009 yılı Bütçe Kanununa eklenen “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar” başlıklı “E-Cetveli"nin 33. maddesinde;

“657 sayılı Kanunun 212 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 11.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesi uyarınca, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere Kurum bütçelerinden yapılan yemek yardımı Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde görev yapan personel için yemek maliyetlerinin azami üçte ikisi olarak uygulanabilir.” denilmektedir.

2009 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esasları düzenleyen (E) Cetveli’nin 33 üncü maddesine göre, 657 sayılı Kanunun 212 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 11.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesi uyarınca, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere Kurum bütçelerinden yapılan yemek yardımı Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde görev yapan personel için yemek maliyetlerinin azami üçte ikisi olarak uygulanabilecektir.

Kurum bütçesine kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle konulan yiyecek yardımı ödeneğinden, yemek maliyetinin üçte ikisini aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan üçte birlik kısmının da yemek yiyenlerce karşılanması gerekmektedir. Yemek yiyenlerden alınacak günlük yemek ücreti, her yıl Bütçe Uygulama Tebliği ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup; kurumlar, yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Dilekçiler tarafından, Belediye personelinin yıllık yemek maliyeti 900.803,86 YTL +KDV olup, Belediyenin karşılaması gereken tutarın bu miktarın 2/3 si olduğu, Nitekim yapılan ihalenin yaklaşık maliyetinin de bu kurala göre belirlendiği, Bu miktarın da 600.535,90 YTL+KDV olduğu, Firmanın verdiği teklifin de da yemek maliyetinin üçte ikisini oluşturduğu belirtilmekte ise de; yemeğin 2/3 si ihale edilmiş olmakla, teklif yemek bedelinin 2/3 sinin bütçeden karşılanması, 1/3 inin karşılanmasının memurun iradesine bırakılması gibi bir durum ortaya çıkmaktadır. Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki hükmün, sözleşme bedelinin tespitinden ziyade ilgili firmaya yemek bedelinin ödenmesi aşamasında dikkate alınması gerekmektedir.

Bu nedenle, Eyüp Belediye Başkanlığı’nda görevli memur personele yapılan yemek yardımının maliyetlerinin azami üçte ikisi Belediye bütçesinden, kalan üçte birlik kısmın da yemek yardımından yararlanan memurlar tarafından karşılanması gerekirken yemek maliyetinin tamamının Belediye bütçesinden karşılanması mevzuata uygun değildir.

Bu nedenle 1107 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle toplam 193.305,12 TL.’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1107 sayılı ilamın 2’nci maddesinde, Eyüp Belediyesinde görevli bazı personele yönelik olarak İstanbul ili dışında mevzuata aykırı bir biçimde eğitim programı düzenlenerek bedelinin belediye bütçesinden ödendiği gerekçesiyle toplam 24.780,00 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, daha önceki savunmalarında, söz konusu faaliyetin belediyenin kendi öz faaliyeti olduğu, herhangi bir firmaya veya kuruluşa eğitim yaptırılmadığı, adı geçen firmanın sadece ulaşım ve konaklamayı sağladığı, bunun dışında toplantı ve eğitim konusuna müdahil olmadığı ifade edildiği ve olaya ilişkin belgeler sunulmuş olduğu halde konunun İçişleri Bakanlığı Mali İdareler Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 21/02/2007 tarih ve 2007/26 no lu genelge kapsamında değerlendirildiğini, Bu genelgede kurum veya kuruluşlarca organize edilen eğitim hizmetlerinden bahsedildiğini, Jetkar Turizm Nak. Taşımacılık Oto San.Ve Tic. Ltd.Şti tarafından organize edilmiş bir eğitim faaliyeti olmadığından İçişleri Bakanlığından izin alınmadığını, İlamda " ...ödemenin gerçekleştirildiği tertip ve yüklenici firmaya yapılan ödeme ve söz konusu toplantının belediye binası ve belediye sınırları dışında gerçekleştirilmiş olması yapılan faaliyetin genelge kapsamında bir eğitim faaliyeti olduğunu göstermektedir" denildiğini, bu faaliyetin gezi değil belediye çalışması olduğunu, Firmanın verdiği ve belediyece de kabul edilen fiyat teklifinde sadece ulaşım ve konaklama gideri bulunduğunu, Faaliyetin belediye sınırları dışında yapılmış olmasının eleştiri konusu yapılabileceğini, Yapılacak faaliyetin verimliliği açısından toplantının belediye sınırları dışında yapılmasının Belediye Başkanı tarafından uygun bulunduğunu, Bir çalışmanın belediye sınırları dışında yapılmasını açıkça engelleyen, men eden, yasaklayan açık bir mevzuat hükmü bulunmadığı için yapılan harcamanın mevzuata uygun olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “Yapılan savunmanın yeterli görülerek, tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, Belediye Başkanı tarafından; Belediye yönetici personelin katılımıyla 2008 yılı performans programlarının değerlendirilmesi, 2009 yılı performans programları ile ilgili hazırlık ve istişarelerin yanısıra, 2009 genel seçimleri sonrası belediyeye mahalle olarak katılacak olan Göktürk ilk kademe Belediyesinin devir tesliminde yapılacak çalışmaların gözden geçirilmesi amacıyla İstanbul dışında bir mekanda 30 Ocak- 1 Şubat tarihlerini arasını kapsayacak brifing-istişare toplantısı organizasyonunun tertip edilmesinin istenildiği, bunun üzerine 4734 sayılı kanunun 22 (d) bendine göre Bolu Abant Palace otelde yapılacak takım çalışmasının ulaşım, konaklama ve yemek hizmetinin satın alındığı, ödemenin ise “kurslara katılma ve eğitim” tertibinden ödendiği anlaşılmaktadır.

İlama konu İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 21/02/2007 tarih ve 2007/26 nolu genelgesi, il özel idaresi, belediye ve mahalli idare birlikleri ile bunlara bağlı kurum ve kuruluşların seçilmiş ve atanmış personeline yönelik olarak uygulanan eğitim, kurs, konferans, seminer ve benzeri adlar altındaki faaliyetlerin düzenlenmesine ilişkin olup, Belediyece alınan hizmetin eğitim hizmeti olmadığı, yöneticiler arasında takım çalışmasına katılanların ulaşım ve konaklama ve yemek giderleri için hizmet alımı yapıldığı anlaşılmaktadır. Sözkonusu toplantıya katılan personele ayrıca harcırah ödendiğine dair bir tespit bulunmadığından, dilekçi iddialarının kabulü ile 1107 sayılı ilamın 2’nci maddesiyle toplam 24.780,00 TL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 1107 sayılı ilamın 3’üncü maddesinde, Eyüp Belediyesi’ne temizlik hizmeti veren şirket tarafından kullanılan ve mülkiyeti Avrupa Yakası Milli Emlak Daire Başkanlığı’na ait olan taşınmaz için belediye bütçesinden ecrimisil ödendiği gerekçesiyle 34.545,00 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi ilk dilekçesinde, bu maddeye ilişkin itirazda bulunmamış, Başsavcılık da bu madde için görüş belirtmemiştir. Dilekçi ikinci dilekçesinde, savcı görüşünde 3. Madde için mütalaa yapılmadığı belirtilerek bu madde için de temyiz talebinde bulunmuştur. Başsavcılık ikinci karşılama yazısında ileri sürülen hususların ilk yazıda belirttikleri görüşlerinin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığını, yargılamanın söz konusu mütalaaya göre karara bağlanmasının uygun olacağını belirtmiştir.

Dilekçi, 13.11.2012 tarihli ikinci dilekçesiyle, ilk dilekçesinde itirazda bulunmadığı 1107 sayılı ilamın 3’üncü maddesine itiraz etmekte ise de; 1107 sayılı ilam dilekçiye 07.06.2012 tarihinde tebliğ edilmiş olup, 832 sayılı Sayıştay Kanununda belirtilen 90 günlük temyiz süresi, bu tarihe nazaran 05.09.2012 tarihlerinde sona erdiği halde, bu tarihten sonra 13.11.2012 tarihinde Sayıştay kayıtlarına intikal eden talebinin süre aşımı yönünden REDDİNE,

4. 1107 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, Eyüp Belediyesi tarafından semt pazarı olarak kullanılmak üzere Surp Astvazazin Ermeni Kilisesi Vakfı’ndan kiralanan İslambey Caddesi 31 pafta, 191 ada, 54-55-56-57-58-59-60-61-62 parseller üzerindeki taşınmazın kira ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı ve sözleşme damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle toplam 21.299,95 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, kiranın brüt tutar olarak değerlendirildiğini, Oysa kira sözleşmesinde yazılı olan kira bedelinin brüt ya da net olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, ödenen kira bedelinin brüt olduğunun belirtilmemiş olması karşısında söz konusu bedelin net kira parası olarak kabul edilmesi gerekeceğini, Bu konudaki genel teamülün de bu yönde olduğunu, kiralayan Surp Astvazazin Ermeni Kilisesi Vakfı'na ödenen 54.000 TL. net kira bedeli olup işbu bedelin % 20 sine tekabül eden oranda gelir vergisi tevkifinin yapılarak belediye tarafından vergi dairesine ödendiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlamın 4, 5 ve 6’ncı maddelerine ilişkin olarak, Belediyece yapılan taşınmaz mal kiralamalarına ait ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması nedeniyle tazmin hükmolunduğu, oysa kira bedelinin brüt olarak belirtilmemiş olması karşısında söz konusu bedelin net olarak kabul edilmesi gerekeceği düşüncesiyle işlem yapıldığı ve gelir vergisinin de kesilmiş olduğu belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

Sözleşmeye, kira bedelinin net olarak ödeneceğine dair hüküm konulmamıştır. Dolayısıyla sözleşmede yer alan kira bedeli üzerinden tevkifat yapıldıktan sonra kalan tutarın ödenmesi gerekirdi. Ayrıca, kiralamalarla ilgili olarak düzenlenen sözleşmelerden damga vergisi de tahsil edilmemiştir. Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasına karar verilmesinin, Uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, kira sözleşmesinde kira bedelinin net olarak ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığı, kira bedeli ödenirken Belediye tarafından; kira bedeline gelir vergisi ve damga vergisi tutarları ilavesiyle bulunan tutarın Belediye bütçesinden ödendiği(gelir vergisi ve damga vergisinin Belediye tarafından üstlenildiği) anlaşılmaktadır. Sözleşmede kira bedelinin net olarak ödeneceğine dair hüküm konulmadığı için sözleşmede yer alan kira bedeli üzerinden tevkifat yapıldıktan sonra kalan tutarın ödenmesi gerekirdi.

Bu nedenle, dilekçi iddialarının reddi ile 1107 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile toplam 21.299,95 TL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE,

5)1107 sayılı ilamın 5’inci maddesinde, Eyüp Belediyesi tarafından çeşitli amaçlarla kiralanan muhtelif gayrimenkullerin kira ödemelerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılmadığı gerekçesiyle toplam 20.139,00 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçilerin iddiaları, Başsavcılık görüşü ilamın 4’üncü maddesi için yapılan açıklamalardaki gibidir. İşbu ilamın 4’üncü maddesinde belirtilen gerekçelerle, 1107 sayılı ilamın 5’inci maddesiyle toplam 20.139,00 TL.’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

6. 1107 sayılı ilamın 6’ncı maddesinde, Eyüp Belediyesi tarafından kiralanan Eyüp İslambey Mahallesi 32 pafta 187 ada, 6 parsel üzerindeki Sultan Center 1. Kat 43-44 ve 45 numaralarda yer alan iki adet dükkanın kira ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı ve sözleşme damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle toplam 8.570,10 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçilerin iddiaları, Başsavcılık görüşü ilamın 4’üncü maddesi için yapılan açıklamalardaki gibidir. İşbu ilamın 4’üncü maddesinde belirtilen gerekçelerle, 1107 sayılı ilamın 6’ncı maddesiyle toplam 8.570,10 TL.’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 17.02.2015 tarih ve 40032 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.