Sayıştay 1. Dairesi 32233 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 1

• Dosya No: 32233

• Tutanak No: 34357

• Tutanak Tarihi: 07.02.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

851 sayılı ilamın 5. maddesinde; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 63. maddesi gereğince kaymakamlara ilçe özel idaresinin işlerini yapma görevi karşılığında ödenen ek ödeneklerden Aralık 2006 ayına ilişkin gelir vergisi kesilmemesi nedeniyle 610.00 YTL.nin tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına yazmış olduğu 12.10.2006 tarih ve 22714 yazıda, 5540 sayılı Kanunun Ek-5'in uygulanması çerçevesinde Bakanlığımız ve Maliye Bakanlığı tarafından mutabık kalınarak hazırlanan "Mülki İdare Amirliği Sınıfında Bulunan İçişleri Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemelere İlişkin Usul ve Esaslar" ile merkez ve taşra teşkilatında eş değer görevleri yapan aynı memuriyet kıdemindeki Mülki İdare Amirlerinin aylıklarının eşitlenmesinin amaçlandığı, bu çerçevede 5302 sayılı Kanunun 28 ve 63. maddeleri kapsamında yapılan ödemelerin, ek ödeme oranlarının belirlenmesinde dikkate alındığı, taşrada görev yapan Vali, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlar için bu oranların eksiltilerek belirlendiğinin belirtildiğini,

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının da 18.10.2006 tarih ve 081184 sayılı yazıları ile bu görüşe katıldığını, Danıştay 4.Dairesi:2007/5848, K: 2006/5019 kararı ile İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında eş değer görevleri yapan aynı memuriyet kıdemindeki mülki idare amirlerinin aylıklarının eşitlenmesi amaçlandığından mülki idare amiri sıfatında bulunanlara yapılan ek ödemelere de vergi istisnası uygulanması gerektiği gerekçesi ile Kırıkkale Vergi Mahkemesinin 03.07.2007 günlü ve E:2007/303, K:2007/455 sayılı kararının bozulmasına 22.12.2008 tarihinde karar verdiğini, bu gerekçeler doğrultusunda savunmasının kabulünü ve tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık mütalaasında ise; “Ortaya konulanlar Dairece verilen hükmün bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden, verilen tazmin kararı hakkında adı geçenin temyiz talebinin reddi ile daire kararının onaylanmasının uygun olacağı yönünde”, görüş bildirilmiştir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun; Görev ve Ek Ödenek başlıklı 63. maddesinde;

Vali Yardımcıları ve Kaymakamların, valinin verdiği il özel idaresinin görevlerini yapmakla yükümlü ve bu görevlerin yapılmasından valiye karşı sorumlu oldukları, Vali Yardımcılarına ve Kaymakamlara yaptıkları görevler karşılığında 12000 gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ödenek verileceği, düzenlenmiş bulunmaktadır.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61. maddesinde; “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”denilmektedir.

"Vergi Tevkifatı" başlıklı 94.maddesinde; (3946 sayılı Kanunun 22'nci Maddesiyle değişen madde. Yürürlük;1.1.1994) Kamu idare ve müesseselerinin, aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları,Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104. maddelere göre vergilendirileceği, hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki hükümden anlaşılacağı üzere, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 63. maddesine göre, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödemenin, Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olduğu tartışmasızdır. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61. maddesinde, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler ücret olarak tanımlanmış ve bu şekilde bir iş ilişkisi bulunan personele işveren tarafından yapılan ödemenin adının (ödenek, tazminat, kasa tazminatı tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması) o ödemenin ücret olma mahiyetini değiştirmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 5302 sayılı Kanun kapsamında vali yardımcıları ve kaymakamlara yapılan ödenek, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu anlamında bir ücret ödemesi olduğundan, ayrıca 5302 sayılı İl özel İdaresi Kanunu'nun yapılan bu ödemeden vergi kesintisi yapılmayacağına dair bir düzenleme bulunmadığından, yukarıda sayılan personele 5302 sayılı Kanunun 63. maddesine göre yapılan ödemelerden gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.

Her ne kadar dilekçi, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 63. maddelerine göre yapılan ödemelerin, 5540 sayılı Kanunun Ek 5. maddesi kapsamında bir ek ödeme olduğunu ve damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerektiğini iddia etmişse de,

5540 sayılı Kanunun 1.maddesi ile 9.6.1930 tarihli ve 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanununa eklenen Ek Ödeme başlıklı Ek 5.maddesinde;

İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtında Mülkî İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında bulunan personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Ek ödemenin oranı ile esas ve usulleri; personelin görev mahalli, çalışma şartları, unvanı, görevi, aylık derecesi gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanı tarafından belirlenir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre ödeme yapılanlar ile diğer mevzuata göre ilave ödemeden yararlananlara emsali unvanlara göre belirlenen oranların altında ek ödeme oranları tespit edilebilir veya hiç belirleme yapılmayabilir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmayacağı, hükme bağlanmıştır.

Söz konusu bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, encümen başkanı (Vali), encümen üyeleri, vali yardımcıları ve kaymakamlara, iki ayrı yasaya dayanılarak ek ödemede bulunulmaktadır. Bu ödemelerden biri, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ek ödeme, diğeri ise 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ek ödemedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemeler özel idare bütçesinden karşılanırken, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ödemeler genel bütçeden karşılanmaktadır. Buna göre, yapılan ödemelerin dayanakları farklı olduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmü, (hukukun genel prensiplerine göre istisnai hükümlerin dar yorumlanması gerektiğinden) sadece bu madde kapsamında verilen ek ödemeleri kapsamaktadır. Ayrıca, vergi hukukunda kanunilik ilkesi geçerli olduğundan ve kıyas yasağı bulunduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmünün, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre ödenmekte olan ödeneklere de teşmili yasal olarak mümkün değildir.

Ayrıca dilekçi bu ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılmayacağına ilişkin Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 18.10.2006 tarih 081184 sayılı yazıları, Danıştay 4.Dairesinin 2007/5848 Esas No; 2008/5019 Karar No'lu Kararı bulunduğunu, bu görüşler ve Danıştay 4. Dairesi Kararının göz önünde bulundurularak tazmin hükmünün kaldırılmasının gerektiğini iddia etmişse de, yukarıda açıkladığımız üzere, mülki idare amirlerine yapılan ödemenin, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olması ve bu ödemelerden vergi kesintisi yapılmayacağına dair bir yasal hükmün bulunmaması karşısında bu savunmanın kabulü mümkün değildir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle 851 sayılı ilamın 5. maddesiyle 610,00 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 07.02.2012 tarih ve 34357 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.