Sayıştay 1. Dairesi 31427 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 1

• Dosya No: 31427

• Tutanak No: 31590

• Tutanak Tarihi: 21.09.2010

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. ) 723 sayılı İlam’ın 3. maddesi ile 1’inci derecede yönetici kadrolarında bulunan personele fazla mesai ücreti ödenmesi nedeniyle 1.960,00.. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, belediye hizmetlerinin etkin, verimli ve uyum içinde yürütülebilmesi ve Belediyenin beş yıllık stratejik planının hazırlanması için müdürlere ve birim amirlerine fazla mesai yaptırıldığını ve karşılığında ücret ödendiğini belirtmiştir.

Savcılık, Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 178. maddesinde;

“A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında;

a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince),

b) Fabrika, atölye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması, hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.

Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir

B) Kurumlar gerektiği taktirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.

Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir….” Denilmektedir.

Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 8. maddesinde;

“ Devlet Memurları Kanununun 99. ve 100. maddeleri hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında ve aşağıdaki şartların gerçekleşmesi hallerinde fazla çalışma ücretle karşılanır:

a) Görevin kanun ile belirli bir süre içinde bitirilmesinin zorunlu bulunması,

b) İnsan, hayvan ve bitkilerle ilgili hastalıklar, arızalar ile tabii afetler gibi olağanüstü hallerin oluşu (Bu hallerin devam süresince)

c) İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,

d) Görevin gereği olarak çalışma saatlerini aşması zorunlu işlerde çalışılması.

Ancak, 1, 2 ve 3. derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.” Denilmektedir.

2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli K Cetveli’nin “Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı III. Bölümü’nün A/2-j bendinde;

“Nüfusu en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde (Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil) Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olup; vergi, harç, katılma payları ile ilgili tarh, tahakkuk, tahsilat, tebliğ, takip, yoklama ve benzeri gelir işlerinde fiilen çalışan 657 sayılı Kanuna tabi personele (bu konulara ilişkin olarak bilgi işlem merkezlerinde çalışan memurlar ve sözleşmeli personel dahil, işçiler hariç); bu görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında her bir saat için 1,95 Yeni Türk Lirasını geçmemek üzere belediye başkanlıklarınca belirlenecek esas, usul ve miktarlarda fazla mesai ücreti ödenebilir. Ancak, her bir personel için bu bende göre bir yılda ödenecek fazla mesai saat sayısı 300 saati geçemez.” Denilmektedir.

Buna göre, fazla mesai ücreti nüfusu 250.000 ve daha fazla olan belediyelerin hesap işleri müdürlüğü kadrolarında görevli ve gelir işlerinde fiilen çalışan ve 1, 2 ve 3. dereceli yönetici kadrolarında bulunmayan 657 sayılı Kanun’a tabi personele ödenebilecektir.

Bununla birlikte, Karadeniz Ereğli Belediyesi nüfusu 250.000 den fazla olmayıp fazla mesai ücreti ödemesi yapılan kişiler de Hesap İşleri Müdürlüğü kadrolarında görevli olmayan; gelir işlerinde fiilen çalışmayan ve 1. dereceden yönetici kadrolarında bulunan kişilerdir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının reddedilerek, 723 sayılı ilamın 3. maddesi ile 1.960,00.-TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE ,

2. ) 723 sayılı İlam’ın 4. maddesi ile belediyeye ait hizmet aracı ve iş makinelerinin kasko sigorta bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 37.242,80.. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Karadeniz Ereğli Belediyesi Meclisi’nin 02.02.2005 tarih ve 2005-9/61 nolu kararı ile Belediye’ye alınacak araç ve ekipmanlar için İller Bankası’ndan 1.500.000.00.-TL tutarında kredi alınmasının uygun görüldüğünü; İller Bankası Yönetim Kurulu’nun 10.11.2005 tarih ve 45/608 sayılı kararı ile de 1.500.000,00.-TL tutarındaki kredinin onaylandığını; Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere çoğunluğu İller Bankası kredisi ile alınan iş makineleri ve hizmet araçlarının borçlarının olduğu ve borçlu araçların kasko yapılma zorunluluğunun bulunduğunu; Belediyeye ait binek araçlarının sürekli şehir dışı görevlere gitmesi, şehir dışında konaklama yapmaları sebebiyle ve iş makinelerinin değerinin pahalı olması, ilçenin coğrafi konumu nedeniyle engebeli arazide çalışmaları ve dolgu yapmaları sebebiyle kasko sigortası yaptırıldığını; ayrıca, konu ile ilgili Belediye Meclis Kararı bulunduğunu ve bu karar gereğince sigorta yaptırıldığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık, Daire kararının kaldırılması yönünde görüş bildirmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun Belediye Giderler, başlıklı 60-h maddesinde “Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilmek suretiyle belediye mallarının sigorta giderlerinin ödenmesine imkan verilmiştir. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri ifadesi genel anlamda mevzuatın imkan verdiği veya zorunlu kıldığı sigorta giderlerini kapsamaktadır.

Yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesinde “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” denilmek suretiyle belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.

Karadeniz Ereğli Belediyesinin 2006 yılı Bütçesi eki olan “Harcamalara İlişkin Formül” başlıklı R- Cetveli’nin “340 Tarifeye Bağlı Ödemeler” Ayrıntı Kodu’nun (b) bendinde aynen;

“Sigorta giderleri: Diğer harcama kalemlerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında belediye mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

ba) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

bb) Evrakı müsbitelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri” denilmek suretiyle istisna olarak sayılan giderler dışında belediye mallarının sigorta edilmemesinin esas olduğu ilkesi kabul edilmiştir.

Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde aynen;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”;

Aynı Kanun’un “Harcama Yetkisi Ve Yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesi’nin 3’üncü fıkrasında ise aynen;

“Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denilmekte olup, bu hükümler karşısında söz konusu iş makineleri ve hizmet araçlarının kasko yaptırılmasına ilişkin meclis kararlarında imzası bulunan Belediye Meclisi üyelerinin de sorumluluğa iştirak ettirilmeleri gerekmektedir.

Diğer yandan Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere alınan iş makineleri ve hizmet araçları için İller Bankası’ndan nakdi kredi alınmasına dair düzenlenmiş olan Kredi Sözleşmesi’nde adı geçen araçların kasko sigortası yapılması zorunluluğunun bulunup bulunmadığının; böyle bir zorunluluk bulunuyor ise tazmin hükmüne konu olan araçların hangilerinin bu kredi kapsamından alındığının tespiti ve bu kredi kapsamında alınmayan araçların kasko bedellerinin araştırılması ve buna göre hüküm tesis edilmesi gerekmektedir.

Bu gerekliliklere uyulmadan verilmiş olan tazmin hükmünün BOZULARAK yeniden hüküm tesisini teminen dosyanın kararı veren Daireye gönderilmesine

Karar verildiği 21.09.2010 tarih ve 31590 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.