Sayıştay 1. Dairesi 29599 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 1

• Dosya No: 29599

• Tutanak No: 30119

• Tutanak Tarihi: 29.04.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

62 sayılı ilamın 1. maddesi ile teknik hizmetler sınıfında tekniker ve istatistikçi olarak atanan memurların alanlarıyla ilgili üst öğrenimini bitirmeden atamaları yapılıp maaşlarının hesaplanarak ödendiği, araştırmacı kadrosuna atanan memurların atanma şartları yerine getirilmeden atamaları yapıldığı için mevzuata aykırı olarak yapılan bu atama ve intibak işlemleri nedeniyle 55.353,81 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, söz konusu atamaların üzerinden yılların geçtiğini ve idarece bu kişilere müteakip terfiler uygulandığını, hatalı terfi üzerine idarece ikinci bir terfi uygulandığı zaman daha önceki hatalı işlemin geri alınamayacağına ilişkin Danıştay kararlarının mevcut olduğunu, yapılmış olan hatalı atamalar yeni bir atama işlemi olmadan ortadan kaldırılamayacağı ya da yok sayılamayacağı için bu atamalara dayanılarak maaş tahakkuk ettirilmesinde hukuka aykırılığın olmadığını, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 26.09.1952 tarih ve 1952/244 sayılı kararıyla "kanunsuz bir yükselme işleminden sonra, aynı memur hakkında kanuna uygun çeşitli yükselmeler yapıldığı takdirde, idare tarafından kanunsuz yükselmenin artık geri alınmasının uygun görülemeyeceği" ve 22.12.1973 tarih ve 1973/14 sayılı kararıyla "idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde, süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, ancak belirtilen istisnalar dışında kalan hatalı ödemelerin istirdadının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde kabil olduğu ve dava açma süresi geçtikten sonra istirdat edilemeyeceğine karar verilerek sakat işlemin, bundan yararlanan lehine kazanılmış bir hak doğurmasa da, bunun kişiler için doğurduğu sübjektif etki ve sonuçlarının korunması gerektiği sonucuna varıldığını, yine aynı konunun, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu tarafından incelendiğini, kurul kararında; yanlış bir şart tasarrufun idare tarafından geri alınmasından dolayı ödenmiş fazla paraların geri istenmesi davalarında, kamu yararı İle kişisel yararı uzlaştıracak, kamu ve hukuk düzenini sarsmayacak, aksine, bunlara güven ve devamlılık sağlayacak nitelikte en adil ve hukuki bir norm olarak iptal davası süresini, genel olarak yanlış şart tasarrufu, geriye yürür şekilde geri almak için bir sınır olarak kabul etmek, bu süre geçtikten sonra tasarrufun ancak ilerisi için hüküm ifade edecek şekilde geri alınabileceği, daha doğrusu ilerisi için değiştirilebileceği, tarzında bir sonuca varmak gerektir. Belirtilen süreler geçtikten sonra idare yanlış tasarrufunu geri alsa bile, geçmişteki durumlar artık kazanılmış durum niteliğinde olacağından, yanlış işleme dayanılarak yapılmış ödemelerin sebepsiz olduğunun İleri sürülemeyeceği ve geri istenmesinin mümkün olmayacağına karar verildiğini, Sayıştay Genel Kurulunun 03.05.1979 tarih ve 3991/1 sayılı vekalet onayına ilişkin kararında da özetle " Her ne kadar 99 seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde vekil olarak atanacaklarda aranacak şartlar açıklanmış ise de bu şartların atama işlemi sırasında yetkili makam tarafından aranması gerekir. Yoksa, vekalet aylığının ödenmesi sırasında vekilin asilin şartlarına haiz olmadığı ileri sürülerek ödeme yapmaktan kaçınılamaz." denildiğini, tahakkuk memuru ve saymanlar ile bordroyu düzenleyen memurların idarenin yerine geçerek işlem tesis etmesi mümkün olmadığından, atama onaylarına dayanılarak ödeme yapıldığını bu nedenle bu kişilerin tazmin sorumluluğunun olmaması gerektiğini, hatalı atama yeni bir atama işlemi ile geri alındığı durumda bile yapılmış olan fazla ödemelerin kazanılmış haklara dokunulamayacağına ilişkin yerleşik yargı içtihatları karşısında kişilerden rücu yoluyla tahsil edilmesi imkanının da olmayacağını, sorumluluğun bahsedilen Sayıştay Genel Kurul Kararında da belirtildiği gibi atama onayını düzenleyen kişilere ait olması gerektiğini,

Sayıştay ilamına istinaden usulsüz atamaların düzeltilmesi amacıyla, bu görevlerde bulunan kişilerin eski kadrolarına veya durumuna uygun başka bir kadroya atamaları yapılarak daha önce yasaya aykırı olarak yapılan atama işlemlerinin geri alındığını ancak kazanılmış haklara ilişkin emsal yargı içtihatları doğrultusunda intibak işlemleri sonucunda yapılmış olan ödemelerin kişilerden tahsili yoluna gidilemeyeceği de göz önünde bulundurularak idarece düzeltilmiş bulunan hatalı intibak işlemleri nedeniyle sorumlu tutularak kişilere çalışmaları karşılığı yapılmış olan ödemelerden dolayı sorumlu tutulmasının hakkaniyete uygun olmayacağını belirterek ilamdaki tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun sınıfları düzenleyen 36. maddesinde,

ll - Teknik Hizmetler Sınıfının;

Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, Öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil edeceği"

3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un Amaç başlıklı 1. maddesinde: "Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemek olduğu belirtildikten sonra,

Aynı Kanunun Unvanlar başlıklı 3. maddesinde; "Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre;

a) Endüstri meslek lisesi, kız meslek lisesi, teknik lise ve kız teknik lisesi mezunlarına, “teknisyen”,

b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "tekniker",

c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "yüksek tekniker",

d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen olculu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara "teknik öğretmen",

e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için ilgili teknik eğitim fakültelerince düzenlenecek en fazla iki yan yıl süreli tamamlama programlarını başarıyla bitirenlere dallarında "mühendis", unvanının verileceği hükme bağlanmıştır.

657 sayılı Kanunun üst öğrenimini bitirenlerin intibakları ile ilgili 36. maddesinin 12. fıkrasının d bendinde;

d) (Değişik: 9/4/1990- KHK-418/1 md.; Ana. Mah.nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22; K.1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK -527/1 md.) Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.

(Son paragraf, İptal : Ana.Mah.'nin 6.9.1995 tarih ve E. 1995/47. K. 1995/40 sayılı karan ile.)

Ancak bitirilen üst öğrenimin ilgililerin bulundukları görevle ilgili bir üst öğrenim olmaması halinde son öğrenim durumuna uygun bir hizmet sınıfına ait bir kadroda görev almadıkça bunların intibakı yapılmaz ve bu bent uygulamasında ön lisans üzerine lisans öğrenimi yapmak üst öğrenim sayılmaz." Hükmü yer almaktadır.

08.03.2000 tarih ve 23987 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliğinin Kapsam başlıklı 2. maddesinde,

Bu yönetmelik Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ve yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselmeleri ile hizmet grupları arasındaki geçişlerine ilişkin kuralları kapsayacağı,

Aynı yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinde de,

h) Görevde yükselme: Bu yönetmelikte belirtilen aynı veya başka bir hizmet sınıflarındaki alt görevlerden üst görevlere yapılacak atamaları,

k) Görevde yükselme eğitimi: Bu yönetmelik kapsamında bulunan personelin; 5. maddenin (A) bendinin (a), (b), (c), (d), (f), (g), (h), (i) ve (j) alt bentlerinde sayılan unvanlar hariç olmak üzere görevde yükselme mahiyetindeki atamalarının yapılabilmesi için, atanacakları görevin özelliğine göre iki haftadan az, sekiz haftadan çok olmamak üzere verilecek hizmet içi eğitimi,

l) Görevde yükselme sınavı: Yönetmeliğin 5. maddesinde belirtilen kadro unvanlarına yükseltileceklerin bilgi ve becerilerinin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınavı ifade eder, hükümleri bulunmaktadır.

Her ne kadar ilamda, alanlarıyla ilgili üst öğrenimi bitirmeden ve kurs ve sınav şartına uyulmadan yapılan atamalarla ilgili ödemelere tazmin kararı verilmişse de, yasaya aykırı olarak yapılan atama işlemlerinin geri alındığı bildirildiğinden ve atamaları yapılan personelin görevlerini fiilen yapmaları ve yapılan bu atamalarda söz konusu personelin kusurunun bulunmaması, idarenin kusurlu olması ve dava açma süresinin de geçmiş olması nedeniyle tazmin hükmünün KALDIRILMASINA

Karar verildiği 29.04.2008 tarih ve 30119 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.