Sayıştay 1. Dairesi 29296 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 1

• Dosya No: 29296

• Tutanak No: 30010

• Tutanak Tarihi: 18.03.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve duruşmada hazır bulunan murafacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

883 sayılı ilamın 4. maddesi ile; Sarıyahşi İlçe Özel İdare Müdürlüğünün Ziraat Bankası Sarıyahşi Şubesi hesabına ilişkin 2003 hesap ektrelerinin incelenmesi sonucunda; 2003 yılı boyunca (30.09.2003 tarihine kadar ) bankadan toplam 94.662.331.000 TL. çıktığı ödenen 94.662.331.000 TL. nin 48.036.105.000 TL.lik kısmının yasal ödemeler karşılığı yani belgeye dayalı olduğu ancak geriye kalan 46.626.226.000 TL.nin hiçbir belgeye dayanmadan kesilen çekler karşılığı bankadan ödenmesi nedeniyle 46.626.226.000 TL.na tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Tazmin hükmüne konu olan olayın Sarıyahşi İlçe Özel İdare Müdürü M. Emin BEYAZIT'ın dört yıl (2000-2003) boyunca Ziraat Bankasında bulunan resmi hesaptan sahte çek düzenleyerek para çekmesi, sahte banka ekstresi düzenleyerek zimmetine geçirdiği parayı bankada mevcutmuş gibi göstererek yıllarca farkedilmemesini sağlaması şeklinde cereyan ettiğini,

19.08.2003-27.02.2004 tarihleri arasında Aksaray İl Özel İdare Müdürlüğü görevini yürüttüğünü, göreve başladıktan sonra Valiliğe yazdığı 27.08.2003 tarih ve 1031 sayılı yazı ile, ilçe müdürlüklerinin aylık hesap ve işlemleri ile çek, banka dekontları ve teslimatlarının yasa ve yönetmeliklere uygun olarak tahakkuk ve tediye edilip edilmediği defterlere doğru işlenip işlenmediği, birbirine denk olup olmadığı, her hafta sonu itibariyle Ziraat Bankasından tasdikli banka dekontlarının gönderilip gönderilmediği konusunda ilçe hesaplarının incelenmesi ve gerektiğinde yerine gidilmesi ve her ayın 15'inde harcama belge ve cetvellerinin İl'e gönderilmesini sağlamak üzere Bütçe Müdürü Mehmet YEŞİLÖZ'ün görevlendirilmesini talep ettiğini,ayrıca aynı kişinin, inceleme sonuçlarının bir rapor halinde intikal ettirmek üzere görevlendirilmesi için Valiliğe 07.10.2003 tarih ve 1277 sayılı yazı yazıldığını, bu talep ve yazı üzerine 07.10.2003 tarih ve 1278 sayılı yazı ile ilgili kişinin görevlendirildiğini ,

Bütçe Müdürü Mehmet YEŞİLÖZ'ün mahallinde yaptığı inceleme sonucu Ziraat Bankasından alınan ekstrelerde 2000 yılı Nisan ayından 30.09.2003 tarihine kadar bütün aylarda ilçe müdürü M. Emin BEYAZIT tarafından kendisi ve Cemil ATAK (Hizmetli) adına çek yazılarak ödeme evrakı olmadan bankadan para tahsil edildiğinin tespit edildiği şeklindeki raporunun geldiğini, bunun üzerine 13.10.2003 tarih ve 1309 sayılı yazı ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun gereğince İl Özel İdare Müdür Yrd. Hasan ALTIN ve Aksaray Def. Muh. Müd. Yrd. Adnan ÖZBEK’in görevlendirildiğini, görevliler tarafından yapılan ön inceleme ve soruşturma neticesinde hazırlanan raporda M. Emin BEYAZIT'ın toplam 109.033.016.000 TL. yi zimmetine geçirdiğinin tespit edildiğini, M. Emin BEYAZIT’ın da 08.10.2003 tarih ve 1281 sayılı onayla 657 sayılı Kanun uyarınca görevden uzaklaştırıldığını, ancak kendisine tebliğ edilmediğini, bu tarihten itibaren bu kişinin firari durumda olduğunu, Diğer taraftan Sarıyahşi C.Savcılığınca, Aksaray C.Başsavcılığına Ağır Ceza Mahkemesince ilgili hakkında dava açılmak üzere 11.11.2003 tarih ve (2003/5) sayılı fezleke gönderildiğini, açılan davanın Ağır Ceza Mahkemesinde ilgilinin gıyabında sürmekte olduğunu, Konunun İçişleri Bakanlığına intikal ettirilerek müfettiş talep edildiğini, Mülkiye müfettişlerinin düzenlediği inceleme ve soruşturma dosyası İl İdare Kuruluna intikal ettikten sonra, Valilikçe bu süre zarfında görevli bulunan özel idare müdürleri A. Haydar ÖZMAKAS, Yılmaz AKTAŞ'ın denetim görevlerini yapmamaları nedeniyle 4483 sayılı kanunun 6'ncı maddesi gereğince soruşturma izni verildiğini, denetim görevini yerine getirmiş olması nedeniyle kendi hakkında soruşturma izni verilmediğini, Bu kararın Konya Bölge İdare Mahkemesinin 03.06.2004 tarih ve E.No:2004/149 K.No:2004/162 sayılı kararı ile onaylandığını, İlde göreve başlar başlamaz ilçe hesaplarının incelenmesi için Valilik oluruyla memur görevlendirdiğini bu inceleme henüz sonuçlanmadan gelen ihbar üzerine derhal gerekli mercilere Valilik, Sarıyahşi Kaymakamlığı, Sarıyahşi C.Savcılığına, Sarıyahşi Ziraat Bankası Müdürlüğüne telefon ve yazı ile bildirdiğini, İnceleme yapmak üzere görevlendirme yapılıp yasaların gerektirdiği bütün işlemlerin yerine getirildiğini, Sonuç olarak sayman sıfatı ile 1050 sayılı kanun ve Özel İdare Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği gereğince sayman mutemedi durumundaki görevlilerin beratını saymandan almaları nedeniyle sorumluluk atfedilse de bu olayda üzerine düşen görevi yerine getirdiğini, diğer taraftan göreve 19.08.2003 tarihinde başlamış olmasından dolayı 2000 yılında başlamış ve devam eden bir eylemden sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

01.10.1995 tarih ve 22421 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "İl Özel İdaresi Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği"nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde;

“Sayman; İl özel idaresi bütçesi ve mallarından sorumlu İl Özel İdare Müdürünü,

Sayman Mutemedi: İlçe Özel İdare müdürü, veznedar, tahsil memuru, tahsildar, ambar memuru ve tevzi memuru gibi unvanlarla sayman adına ve hesabına geçici olarak değerleri almaya ve sarf etmeye mezun olan memurlarını,” ifade ettiği belirtilmiştir.

1050 Sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu'nun "Saymanın Tanımı" başlıklı 9'uncu maddesinde; "Gelirleri toplama, nakit ve malları saklama, giderleri hak sahiplerine ödeme ve teslim ve bu işlerle ilgili her türlü göndermeler ile bunlara bağlı bütün nakit ve mal işlemlerini yapan ve Sayıştay’a yönetim dönemi hesabı verenlere sayman denileceği,

Aynı Kanununun 13. maddesinde, varidat ve masraf tahakkuk memurları ile muhasipler tanzim ettikleri evrakın sıhhatinden ve kavanine mutabakatından mesuldürler. Memurların, kanuna muhalefetten bahs ile ifasından imtina ettikleri tediyatın icrası amiri italar tarafından tahriren tebliğ olunur ve mesuliyet, emri veren amiri italara raci olacağı,

Sayman ve Sayman Mutemetliklerinin Sorumluluğu başlıklı 14'üncü maddesinde de; "Saymanlar, aldıkları ve elden çıkardıkları nakit ve mallardan ve görevlerine ilişkin her türlü işlemlerden sorumlu olup, hesaplarını bu kanunda yazılı esaslar içinde Sayıştay’a vermekle yükümlüdürler.” Ve 12. maddede de sözü edilen sayman mutemetlerinin hesaplarını bağlı oldukları saymana vererek beraatlarını ondan alacakları, düzenlemeleri bulunmaktadır.

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu ve İl Özel İdare Bütçesi ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğinin yukarıdaki hükümlerine göre, Sayman tanımına giren ve Sayıştay’a hesap vermek durumunda olan İl Özel İdare Müdürüdür. Bu itibarla, İlçe Özel İdare Müdürü ve Özel İdare Müdür Yardımcısı ve Bütçe Müdürü ise saymana karşı sorumlu olan sayman mutemedi memurlardır.

Yukarıya alınan mevzuat hükümleri çerçevesinde sayman mutemedi olan ilçe özel idare müdürünün gerçekleştirdiği eylem ve işlemlerden sayman durumunda olan il özel idare müdürü, 1050 ve 832 sayılı kanunlar açısından sorumlu olmakla birlikte Dosyaya ekli belgelerin incelenmesinden; 19.08.2003 tarihinde Aksaray İl Özel İdare Müdürü olarak göreve gelen M.Dursun GÖRÜR’ün; 13.10.2003 tarih ve 1309 sayılı Aksaray Valiliğine yazılmış,

“… Sarıyahşi Özel İdare Müdür Vekili Emin BAYEZIT hakkında ilimiz özel idare müdürlüğüne yapılan bir telefon ihbarı ile adı geçenin Sarıyahşi T.C. Ziraat Bankasından tahmini 109.470.969.000 TL.parayı çekerek düzenlemiş olduğu sahte banka ektresini aylık evraklar içerisinde ilimiz özel idare müdürlüğüne gönderdiği iddia edilmektedir.

Bu nedenle; ilimiz Sarıyahşi ilçesi müdür vekili Emin BAYEZIT’ın 2000-2001-2002 yıllarını tamamı ile 01.01.2003 tarihinden 15.09.2003 tarihine kadar çek, teslimat, banka dekontu, mühür, harcama belgelerinin birbirine denk olup olmadığı konusunda, aylık cetvellerinde herhangi bir suistimal, mevzuata uygun olmayan bir harcamanın bulunup bulunmadığı hakkında 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun gereğince araştırma yapmak, araştırma sonucuna göre gerekiyorsa ön inceleme, inceleme sonucunda gerekiyorsa soruşturma yapmak üzere ilimiz Defterdar Yardımcısı Adnan ÖZBEK, Özel İdare Müdür Yardımcısı Hasan ALTIN’ın görevlendirilmesini Olur’larınıza arz ederim.” şeklindeki yazısına istinaden İl Valisi Kadir ÇALIŞICI tarafından verilen Olur üzerine yazıda belirtilen kişilerin görevlendirildiği, ilgili kişiler tarafından hazırlanan 23.10.2003 tarihli Soruşturma Raporunun Valilik Makamına sunulduğu, aynı zamanda Aksaray Valiliği tarafından olayın incelenmesi için İç İşleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünden Müfettiş talebinde bulunması üzerine Bakanlıkça Kontrolör görevlendirildiği ve Kontrolör tarafından Öninceleme Raporu hazırlandığı, durumun Cumhuriyet Başsavcılığı, Sarıyahşi Ziraat Bankası Müdürlüğüne bildirilerek hazırlanan dosyaların İç İşleri Bakanlığı ile beraber Sayıştay Başkanlığına da gönderildiği dolayısıyla sürecin, İl Özel İdare Müdürü M.Dursun GÖRÜR’ün olayın açığa çıkarılması hususunda Valilik Makamına 13.10.2003 tarih ve 1309 sayılı yazı ile durumu bildirmesi ve inceleme yapılması için talepte bulunması ile ortaya çıktığı dolayısıyla usulsüz işlemin herhangi bir denetim sonucu değil saymanlık tarafından tespit edilmesi sonucu gerekli girişimlerin ilgili mercilere yapıldığı, olay ortaya çıktığında da saymanın devletin zarara uğratılması karşısında görevinin gereği olarak yapması gereken işlemleri yapmış olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, göreve gelir gelmez gereken tedbirleri almış olması, olayın ortaya çıkarılarak adli ve idari makamlar nezdinde tesbitini ve sonuçlandırılmasını sağlayan dilekçinin sorumlu tutulması mümkün olmadığından adına tazmin hükmolunan 8.892.845.000 TL.nin uhdesinden kaldırılmasına, 46.626.226.000 TL.ye ilişkin tazmin hükmünün diğer sorumlular Yılmaz AKTAŞ ile M.Emin BEYAZIT’ın uhdesinde bırakılmasına 883 sayılı ilamın 4. maddesi ile verilen tazmin hükmünün bu şekilde DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 18.03.2008 tarih ve 30010 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.