Sayıştay 1. Dairesi 29003 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 1

• Dosya No: 29003

• Tutanak No: 29526

• Tutanak Tarihi: 25.09.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

209 sayılı ilamın 1. maddesiyle; döner sermaye katkı paylarının dağıtımında Döner Sermaye Saymanlığında görevli Maliye Bakanlığı personeline 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ek 13. maddesi uyarınca verilen ek ödemenin katkı payı hesabının üst sınırının tespitinde dikkate alınması ve geçmişte ödenmemiş katkı payları için faiz hesaplanması sonucu 30.848.950.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde; katkı payı matrahına ek ödemenin dahil edilmesi sebebinin söz konusu ödemenin 01.01.2002 tarihinden itibaren Bütçe kanunun R cetveli tazminatlar kaleminden verilmeye başlanması olduğunu, bu bakımdan 2547 sayılı yasanın 58. maddesinde geçen ‘her türlü tazminat’ kapsamı içine bu ödemenin de girdiğini, Bu kanun hükümlerini Maliye Bakanlığı’nın Genelge ile değiştirme yetkisinin olmadığını, nitekim Danıştay 11. Dairesinin 08.12.2003 tarih ve 2003/5380 sayılı kararı ile bahse konu Bakanlık genelgesinin iptal edildiğini belirterek tazmin kaldırılmasını talep etmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesinin dördüncü fıkrasında: “(Değişik: 27.06.1989 –KHK- 375/16 Md.) Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gelirlerinin en az yüzde otuzu o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır, kalan kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin araştırma fonu ile döner sermayenin bağlı bulunduğu birimde görevli öğretim elemanları ve aynı birimde görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel arasında paylaştırılır. Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası Kurulca önerilerek Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen teknik ve sanatla ilgili birimlerde görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden bir yılda ayrılacak payın toplamı bunların bir yılda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek ve (değişik ibare: 26.06.2001-4689/2.md.) her türlü tazminat (makam ve temsil tazminatı hariç) toplamının iki katını, diğer öğretim elemanları için bir katını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel için ise(değişik ibare: 26.06.2001-4689/2.Md.) % 80'sini geçemez . …”denilmiştir.

213 sayılı vergi Usul Kanununun Ek 13. maddesinin dördüncü bendinde: “Maliye Bakanı: a) (Mülga alt bent: 05/07/1991 - KHK - 433/16md.; Yeniden düzenlenen alt bent:19/08/1991 - KHK - 449/3 md. Değişik: 20/03/1997 - KHK - 570/15 md.) Maliye Bakanlığının yurt dışı kadrolarında bulunan personeli dışında kalan personeline (sözleşmeli personel ile bağlı kuruluşların personeli dahil, bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %200 'ünü geçmemek üzere ek ödeme yaptırmaya,

(Ek fıkra: 26/12/1993 - 3946/2 md.) Görev yapılan birim ve iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin sınıfı, kadro ünvanı, derecesi ve atanma biçimi gibi kriterlere göre yapılacak ek ödemelerin farklı miktarları ve ödemeye ilişkin usul ve esasları Maliye Bakanı tarafından tespit edilir.

(…)Yetkilidir.

Ek ödemelerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır. Bu ödemeler bütçeden karşılanır. Bağlı kuruluşlar personeline yapılacak ek ödemelerin belirlenmesinde, bunlara ödenmekte olan ikramiye, fazla mesai ücreti gibi farklı ödemeler ile diğer imkanlar dikkate alınır ve bağlı kuruluş bütçelerinden ödenir” hükmüne yer verilmiştir.

Maliye Bakanlığı yasanın verdiği yetkiyi kullanarak 01.01.2002 tarihinden geçerli olmak üzere 27.07.2002 tarihli ‘Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul Ve Esaslar’ın 4. maddesinin d bendinde: “Bu esaslar kapsamında bulunan personele ödenen ikramiye, fazla çalışma ücreti, döner sermaye katkı payı, teşvik primi ve gümrük kanunu uyarınca yapılan ödemelerin net tutarı ek ödemelerin net tutarından mahsup edilir…”

Aynı ‘Esaslar’ın 4. maddesinin f bendinde:“Ek ödemelerin hak edilmesinde ve ödenmesinde bu esaslarda belirtilen haller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun aylığa ilişkin hükümleri uygulanır. Ek ödeme döner sermaye katkı payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz” denilmiştir.

213 sayılı vergi Usul Kanununun 4684 sayılı yasa ile değişik Ek 13. maddesinde Maliye Bakanının Bakanlığın yurt dışı kadrolarında bulunan personeli hariç kalan personeline en yüksek devlet memuru aylığının %200 üne kadar ek ödeme yaptırmaya yetkili olduğu ek ödeme miktarını ile ödemeye ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Maliye Bakanı’na verildiği ve söz konusu ödemenin bütçeden karşılanacağı belirtilmiştir.

19.07.2002 tarihli Bakanlık onayı ile yürürlüğe konulan ‘Ek Ödemeye ilişkin Usul Ve Esaslar’ın 4/f maddesinde bu esaslar kapsamında bulunan personele ödenen ek ödemenin döner sermaye katkı payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmayacağı ifade edilmiştir.

Görüldüğü üzere, Esasların 4/d maddesiyle Bakanlığın bütün personeline farklı isimlerle yapılan ödemelerin ek ödeme tutarından mahsubu yoluna gidileceği 4/f maddesiyle de söz konusu döner sermaye katkı payı ikramiye gibi ödemelerin hesabında Maliye Bakanlığı personeline ödenen bu ek ödemenin dikkate alınmayacağı belirtilmek suretiyle yasada olmayan bir düzenlemenin yasaya dayalı olarak çıkarılan esaslarla yürürlüğe konulmaktadır. Maliye Bakanlığının Yürürlüğe koyduğu ‘Ek Ödemeye ilişkin Usul Ve Esaslar’ın 4/d ve 4/f maddeleri, bu açıdan, Danıştay 11. Dairesinin 2003/5380 esas sayılı kararı ile 08.12.2003 tarihinde iptal edilmiştir.

2547 sayılı yasanın 58. maddesinin dördüncü bendinde, öğretim elemanlarının katkılarıyla toplanan döner sermaye gelirlerinden belli bir kısmının üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde döner sermayenin bağlı bulunduğu birimde görevli öğretim elamanları ile 657 sayılı kanuna tabi personel arasında paylaştırılacağı döner sermayeden ayrılacak bu payın bir yıllık toplamının, personele maaş olarak ödenen bir yılda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek ve her türlü tazminat toplamının %80 nini geçemeyeceği hükme bağlanmış ve 4689 sayılı yasa ile de ‘her türlü tazminat toplamının’ ibaresi ‘her türlü tazminat (makam ve temsil tazminatı hariç) toplamının’ şeklinde değiştirilmiştir. Böylece döner sermaye katkı payının hesaplanmasında dikkate alınacak ödeme unsurları ile dikkate alınmayacak tazminatlar yasayla düzenlenmiştir. Katkı payı üst sınır hesabında her türlü tazminatlardan sadece makam ve temsil tazminatları dikkate alınmayacağı yasa hükmü gereğidir. Bunun dışında kalan tazminat adı altında yapılan ödeme unsurlarının döner sermaye katkı payı matrahı hesabında dikkate alınmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

20.06.2001 tarih ve 4684 sayılı ‘Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 15. maddesinin D fıkrasında; bu ödemelerin genel bütçeden karşılanacağı belirtilmiş olup söz konusu ek ödemelerin bütçenin R cetvelinde tazminat kaleminden ödemesi yapıldığından Maliye Bakanlığına 213 sayılı kanun uyarınca bütçeden yapılan ek ödentinin ‘her türlü tazminat’ kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Döner sermaye katkı payının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda düzenlenmiş olması ve bu ödemenin kimlere hangi oranda ödeneceğinin Üniversite Yönetim Kuruluna verilmiş bir yetki olduğu da ayrıca dikkate alınması gerekmektedir.

Üniversite Yönetim Kurulu Kararına istinaden Döner Sermaye Saymanlığında görevli Maliye Bakanlığı personeline ödenen katkı payı hesabı matrahına söz konusu personele bütçeden verilen ek ödemelerin dahil edilmesinde yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Katkı payı ödemelerinden kesilen gelir ve damga vergilerinin vergi dairesine yatırıldığını belirterek tazmin tutarında net tutarın esas alınmasını savunmakta ise de, 12.02.1981 tarih ve 4107/1 sayılı Sayıştay Genel Kararında genel bütçe dışında kalan dairelerin mevzuata aykırı ödemelerin hesabında bütçeye gider olarak yazılan kesintisiz tutarlar üzerinden hesaplanması gerektiği belirtilmiş olduğundan tazmin tutarına ilişkin dilekçi itirazının kabul edilmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, Döner Sermaye Saymanlığında görevli Maliye Bakanlığı personeline katkı payı ödenmesinde mevzuata aykırı bir uygulama olmamakla birlikte katkı payı tutarlarının geç ödenmesi gerekçesiyle söz konusu katkı payı tutarları için herhangi bir yasal hüküm olmadan veya yargı kararına dayanmadan idarenin kendiliğinden geçmişe yönelik olarak faiz hesaplanması ve bu faiz tutarlarının ilgililere ödenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kısmen kabulü ile 209 sayılı ilamın 1. maddesiyle 30.848.950.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünden ilgililere ödenen katkı payı tutarı olan 21.656.250.000-liranın düşülerek, faiz tutarı olarak ödenen kalan 9.192.700.000-liranın, ilamda adı geçen sorumluların uhdesinde kalmak üzere, DÜZELTİLEREK TASDİKİNE;

Karar verildiği 25.09.2007 tarih ve 29526 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.