Sayıştay 1. Dairesi 27894 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 1

• Dosya No: 27894

• Tutanak No: 28906

• Tutanak Tarihi: 21.11.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

715 nolu ilamın 21. maddesinde, Yıldırım Hafriyat Süleyman Arpancıl’ın taahhüdündeki 7.000.000.000.- lira keşif bedelli Kolektör Bacalarının Temizliği İşinde;

A- Özel analiz yapılırken erbap işçi ücretinin hatalı alınması nedeniyle 874.748.160.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, mevzuat gereği bir işçiyi 4 ile 8 metre derinlikte olan kolektör bacası içinde sürekli olarak 8 saat çalıştırmak mümkün olmayıp dönüşümlü çalıştırdıklarını, İş Kanununa göre kenarda istirahat halindeki işçiyi yok sayamadıkları için analizin 8 saat üzerinden yapıldığını, lağımcı kelimesinin manasının Türk Dil Kurumu sözlüklerinde açık olduğunu, dolayısıyla burada yapmış oldukları analizin doğru olduğunu bildirerek tazmin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Lağımcı ifadesi sözlükte, pissu lağımlarını açıp temizleyen işçi olarak tanımlanmıştır. Analize esas alınan 2001 Yılı Yapı İşleri Birim Fiyat Tarifleri Eki Fiyat Listesinin İşçilikler bölümündeki 01.011 poz numaralı lağımcı ise, ateşleme ustası anlamındadır. Dolayısıyla burada lağımcı ifadesiyle yapılan işte kullanılan lağımcı aynı değildir.

Hakediş belgeleri ve eklerinin incelenmesinde, işe ait birim fiyatın ihaleden önce 1 (bir) adet bacanın temizliği karşılığının KDV hariç 28.830.000.- lira olarak tespit edildiği, bu bedel üzerinden %13 tenzilat yapan müteahhide işin pazarlık suretiyle ihale edildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar, analize esas alınan 2001 Yılı Yapı İşleri Birim Fiyat Tarifleri Eki Fiyat Listesinin İşçilikler bölümündeki 01.011 poz numaralı lağımcı (ateşleme ustası) yapılan işte kullanılan lağımcıdan farklıysa da, ihaleden önce tespit edilip keşfe konan ve bu fiyatlar üzerinden ihalesi yapılan söz konusu işte, ödemelerin de ihaleden önce tespit edilen fiyatlarla yapılmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi iddialarının kabul edilerek 715 nolu ilamın 21 (A) maddesinde, tazminine karar verilen 874.748.160.- liraya ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

B- Kanalizasyon ana kolektör bacalarının temizliği işine ait bedel ödemelerinde encümen kararı olmadığı halde, SSK ve vergilerinin de belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 4.195.270.220.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, bahse konu tarihte 2886 sayılı D.İ.K.nun geçerli olduğunu, bu işi yaparken işin hizmet işi mi yoksa başka bir iş mi olduğuna net karar verilemediğini, şimdi anlaşıldığı üzere yanlış karar verildiğini, art niyetleri olmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunun tanımlar başlıklı 4. maddesinde hizmet; kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre çalıştırılan aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve sözleşmeli personel istihdamı hariç olmak üzere gerçek veya tüzel kişilere ücret karşılığı yaptırılan araştırma, sondaj, imalat, prototip imalat, istikşaf, etüt, harita plan, proje, kontrollük, müşavirlik ve benzeri her türlü hizmet olarak tanımlanmıştır. Bu ifadeye göre söz konusu iş, hizmet tanımına girmemektedir.

Hakediş belgeleri ve eklerinin incelenmesinde, işe ait birim fiyatın ihaleden önce 1 (bir) adet bacanın temizliği karşılığının KDV hariç 28.830.000.- lira olarak tespit edildiği, bu bedel üzerinden %13 tenzilat yapan müteahhide işin pazarlık suretiyle ihale edildiği, bunun dışında müteahhide başka bir ödemenin yapılacağına dair Belediye Encümeninin İhaleye ilişkin kararında her hangi bir ifadenin olmadığı görülmüştür.

506 sayılı SSK kanununun sigortalı sayılanlar başlıklı 2. maddesinde, bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların, bu kanuna göre sigortalı sayılacağı, 4. maddesinde de, bu kanunun uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerin işveren oldukları, 73. maddesinde ise, prim oranları tespit edilirken işçi hissesi ve işveren hissesi şeklinde oranlama yapılmıştır. Söz konusu hükümlere göre, SSK primine katkı için öncelikle hizmet akdine dayalı bir işçi ve işveren ilişkisinin bulunması şarttır.

Belediye tarafından müteahhide ihale edilen işte çalıştırılan işçiler ile anılan Belediye arasında her hangi bir hizmet akdine dayalı çalışma, yani işveren işçi ilişkisi söz konusu olmadığından, işçilere ait SSK kesintisi işveren payının Belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir. Dolayısıyla bu çeşit ödemelerin İhaleyi alan müteahhit tarafından ödenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, İşçilere ait SSK ve Vergiler, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun verginin konusunu teşkil eden işlemler başlıklı birinci maddesi kapsamın da bulunmadığından, bu tutarların faturadaki KDV matrahına ilave edilerek katma değer vergisi ödenmesi mümkün değildir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi iddialarının reddedilerek 715 nolu ilamın 21 (B) maddesinde tazminine karar verilen 4.195.270.220.-liraya dair hükmün TASDİKİNE,

Sonuç olarak; toplam 5.070.018.380.- lira olan tazmin hükmünden ilamın (A) bendindeki 874.748.160.- liranın düşülerek bakiye 4.195.270.220.- liranın ilamda gösterilen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTEREK TASDİKİNE,

Karar verildiği 21.11.2006 tarih ve 28906 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.