Sayıştay 1. Dairesi 10930 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 19.03.2024

• Karar No: 10930

• İlam No: 74

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Derneklere ayni yardım yapılması

… Belediyesi tarafından herhangi bir ortak hizmet projesi yürütülmeyen … Derneği, … Derneği ile … Derneğine ayni yardım yapılması sonucunda kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden Yardım Yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin birinci fıkrasında;

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.” hükmü,

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun “Yardım ve İşbirliği” başlıklı 10’uncu maddesinde;

(….)

“5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler. (…) hükmü,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

(….)

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.” hükmü ve

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında;

“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü

yer almaktadır.

5018 sayılı Kanunun 29’uncu maddesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceği ifade edilmiştir. 5393 sayılı Kanunun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesinin belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda anılan yardım hükmünün belediyeler için uygulanma olanağı kalmamıştır.

Bu durumun istisnası 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ortak hizmet projeleri olup; bu hükme göre belediyeler mevzuatta gösterilen şartları sağlamak koşuluyla derneklerle ortak hizmet projesi gerçekleştirebileceklerdir.

Yapılan incelemelerde, … Belediyesi ile … Derneği, … Derneği ile … Derneği arasında herhangi bir ortak hizmet projesi bulunmadığı ve söz konusu derneklerden … Derneği ile … Derneğinin kamu yararına çalışan dernek statüsünde olmadığı halde söz konusu derneklere spor malzemesi alımı ve çeşitli illere gerçekleştirilen dernek gezilerinin araç kiralaması işleri için ayni yardım yapıldığı görülmüştür.

Bu nedenle, … Belediyesi tarafından anılan derneklere mevzuata aykırı olarak ayni yardım yapılması sonucunda kamu zararı oluşmuştur. Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, … TL kamu zararının,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Bilgisayar İşletmeni) …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Sosyal Destek Hizmetleri Md. V.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Büro Personeli) …’a

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı oy gerekçesi:

Üye …’ün Karşı Oy Gerekçesi:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde yer alan; “Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.” hükmü ve “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin b fıkrasında yer alan, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; … gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmü gereğince söz konusu derneklere yapılan yardımlar hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve sporu teşvik amaçlıdır. Bu nedenle belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olan söz konusu yardımlara ilişkin olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.