Sayıştay 1. Dairesi 10929 Kararı - Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 07.03.2024

• Karar No: 10929

• İlam No: 63

• Madde No: 11

• Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Koruyucu Giyim Malzemesi

Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında imzalanan 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme hükümleri uyarınca şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında görevli personele verilmesi gereken koruyucu giyim malzemelerinin, bu ayrım gözetilmeksizin … Bakanlığı merkez teşkilatındaki tüm personele verildiği görülmüştür.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin 7’nci bölümünde yer alan Bayındırlık, İnşaat ve Köy Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’nin 6’ncı maddesinde;

“Bu hizmet kolu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında görev yapan personeline hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi gereken koruyucu giyim malzemesi ayni olarak verilir. Giyim malzemelerinin standartları ile hangi personele ne kadar süreyle verileceği ve nasıl muhafaza edileceği hususları ile bu malzemelerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum ve kuruluşlar ile bu hizmet kolunda yetkili sendika tarafından birlikte belirlenir.” denilmektedir.

Bu hüküm doğrultusunda Bakanlık ve yetkili sendika temsilcileri tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan Usul ve Esaslar’ın 2’nci maddesinde;

“Bu Usul ve Esaslarda yer alan hükümler … Bakanlığında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ’nun 4/A ve 4/B (375 sayılı KHK’nın Ek 6, 6306 sayılı Kanunun 8. ve 644 sayılı KHK’nın 3 6/A) maddeleri kapsamında görev yapan memur ve sözleşmeli personel hakkında uygulanır. Kadroları … Bakanlığında bulunmayan personel bu kapsama dahil değildir.”,

3’üncü maddesinde;

“25.08.2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin yedinci bölümünde yer alan Bayındırlık, İnşaat ve Köy Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Hakların 6‘ncı maddesinde belirtildiği üzere; Bu hizmet kolu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların (… Bakanlığının) şantiye, atölye, laboratuvar, yer altı ve açık arazi şartlarında görev yapan personeline hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi gereken koruyucu giyim malzemesi ayni olarak verilir.

Bu kapsamda koruyucu giyim malzemesi verilirken bu usul ve esasların 2 nci maddesinde belirtilen personel esas alınır ve personelin hizmet sınıfına bakılmaksızın ekli listede (ek-1) sayılan unvanlarda görev yapan ve bahsi geçen iş ve işlemleri fiilen yapan personele … yılı için koruyucu giyim malzemesi verilir. Aday memur olarak atananlar memurlar gibi değerlendirilir.

… yılında koruyucu giyim malzemesi verilecek personelin tespiti;

… Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan personelden koruyucu giyim malzemesi verilecek personelin listesi harcama birimleri tarafından yetkili sendika temsilcisinin de üye olarak bulunduğu komisyon tarafından belirlenir ve birimin harcama yetkilisince onaylanarak malzeme alımını yapacak birime (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na) gönderilir.

Malzeme alımını yapacak birim (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı) merkez ve taşra teşkilatı birimlerinden topladığı harcama yetkilisi onaylı personel listesini Üst Yönetici uygun görüşüne istinaden ... onayına sunar ve onaydan sonra … yılında koruyucu giyim malzemesi verilecek personel listesi tespit edilmiş olur....” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemeler doğrultusunda birimler itibariyle listeler hazırlanmış ve bakanlık Merkez ve Taşra birimlerinde görev yapan tüm personele koruyucu giyim yardımı adı altında … tarihinde Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı (DHDB) tarafından ihaleye çıkılmış ve … tarihinde … Sanayi Limited Şirketi ile sözleşme yapılmıştır. Yapılan sözleşmeye istinaden de firmanın anlaşmalı olduğu mağazadan satın almak üzere temin edilen elektronik giyim kartları nihai listede yer alan personele DHDB tarafından teslim tutanağı ile dağıtılmıştır.

Koruyucu giyim malzemesi verilecek personel listesi incelendiğinde, görev ayrımı yapılmaksızın tüm memur ve sözleşmeli personele listede yer verildiği, 6. Dönem Toplu Sözleşmemin 7’nci bölümünde yer alan Bayındırlık, İnşaat ve Köy Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmemin 6’ncı maddesinde belirtilen “Bu hizmet kolu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında görev yapan personeline hizmetin gereği olarak” verilmesi kıstaslarına uyulmadığı görülmüştür.

… yılı için Bakanlık harcama birimlerinden temin edilen görevlendirme yazıları ile duruşma sırasında Diğer Sorumlu (… Genel Müd. Yrd.) … tarafından sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda, açık arazi şartlarında görev yaptığı anlaşılan 286 Bakanlık personeli ahiz listesinden çıkarılmış ve sorguda … TL olarak hesaplanan kamu zararı tutarı … TL olarak revize edilmiştir.

Koruyucu giyim yardımı yapılacak nihai personel listesi onaylarına istinaden oluşturulduğundan ilgili birimin harcama yetkilisi ile harcama yetkilisi adına listeleri hazırlayan idarecilerin de oluşan kamu zararından ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte sorumluluğu bulunmaktadır. Ayrıca, harcama birimleri tarafından hazırlanan listeler üst yöneticinin onayı ile Olur’a sunulduğundan üst yöneticinin de sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla,

6. Dönem Toplu Sözleşme’nin 7’nci bölümünün 6’ncı maddesinde şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında fiilen görev yapan personel için öngörülen koruyucu giyim malzemesinin bu alanlarda fiilen görev yapmayan personele de verilmesi sonucu oluşan ve sorguda kamu zararı olarak hesaplanan … TL’den;

Savunma ekinde gönderilen görevlendirme olurları ile duruşma sırasında sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda fiilen açık arazide görev yaptığı anlaşılan personele ilişkin kısım olan … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,

Arta kalan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL’den;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlular … ve …’e,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.

İlave Gerekçe:

Üye …’in ilave gerekçesi:

Koruyucu giyim malzemesi hakkında Sayıştay Raporlarında;

1. 2019 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda “5.3.8 Koruyucu Giyim Malzemesinin Toplu Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olarak Verilmesi

2. 2020 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda “4.1.22. Koruyucu Giyim Malzemesinin Toplu Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olarak Verilmesi

3. 2021 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda “4.1.12. Koruyucu Giyim Malzemesi Verilmesinde Toplu Sözleşme Hükümlerine Uyulmaması

4. 2022 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda “4.1.12. Koruyucu Giyim Malzemesi Verilmesinde Toplu Sözleşme Hükümlerine Uyulmaması

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’de, bayındırlık, inşaat ve köy hizmet kolu, enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolu ile tarım ve ormancılık hizmet kollarında belli koşullarda çalışan kamu personeline koruyucu giyim malzemesi verileceği hükme bağlanmıştır.

Toplu Sözleşme’de; koruyucu giyim malzemelerinin ayni olarak verileceği, giyim malzemelerinin standartları ile hangi personele ne kadar süreyle verileceği ve nasıl muhafaza edileceği hususları ile bu malzemelerin kullanımına ilişkin usul ve esasların kamu idareleri ve yetkili sendikalar tarafından birlikte belirleneceği ifade edilmiştir.

Denetimlerde, koruyucu giyim malzemesi yardımının ayni olarak verilmesi gerekirken giyim kartı verilmesi şeklinde gerçekleştirildiği ve koruyucu giyim malzemelerinin kullanım süresi dolmadan yeniden verildiği, ayrıca koşulları taşımayan bazı kamu görevlilerinin de koruyucu giyim malzemesi yardımından faydalandırıldığı tespit edilmiştir.

Koruyucu giyim malzemesine ilişkin uygulamaların Toplu Sözleşme’de belirlenen hükümlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.”

5. … Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri … Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu “BULGU 8: Toplu Sözleşme Hükmü Gereği Teknik Personele Koruyucu Giyim Malzemesinin Verilmesine İlişkin Tespitler

6. … Bakanlığı … Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu “BULGU 42: Toplu Sözleşme Hükmü Gereği Koruyucu Giyim Malzemesinin Verilmesine İlişkin Tespitler

A) Koruyucu Giyim Malzemelerinin Personele Ayni Olarak Verilmemesi

B) Koruyucu Giyim Malzemesinin Tüm Personele Verilmesi

C) Kullanım Süresi Dolmayan Koruyucu Giyim Malzemelerinin Tekrar Verilmesi

….” başlıklarıyla yer almıştır.

Sorgu konusu edilip, yargılamaya esas rapora alınan koruyucu giyim malzemeleri, … Bakanlığı Personeline Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme Gereğince … Yılında Verilecek Koruyucu Giyim Malzemesi Hakkında Usul ve Esaslar’a göre verilmiştir.

Bu Usul ve Esaslar’ın 1 inci maddesinde “25.08.2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin yedinci bölümünde yer alan Bayındırlık, İnşaat ve Köy Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Hakların 6 ıcı maddesi gereğince verilmesi öngörülen koruyucu giyim malzemelerinin standartlarının belirlenmesi, hangi personele ne kadar süreyle verileceği ve nasıl muhafaza edileceği hususları ile bu malzemelerin kullanımına ilişkin olarak 2022 yılında bu Usul ve Esaslarda yer verilen hükümler uygulanır.” denilmek suretiyle Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme dayanak alınmıştır.

Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında imzalanan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 25 Ağustos 2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazete’de TEBLİĞ olarak yayımlanan Kamu Görevlilerinin Genel ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme “Dayanak” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan “Bu Toplu Sözleşme, 4688 sayılı Kanunun 28-32 nci maddelerine dayanılarak akdedilmiştir.” ifadesiyle toplu sözleşmenin kanuni dayanağı vurgulanmıştır.

12.07.2001 tarihli ve 24460 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.6.2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Toplu sözleşmenin kapsamı” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.” denilmekte olup toplu sözleşmenin kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Mevcut mevzuatımızda giyecek yardımı bulunmakla beraber, koruyucu giyim malzemesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 211’inci maddesinde yasal düzenlemesi yapılmış olan giyecek yardımına ilişkin 09.10.1991 tarihli ve 21016 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 14.09.1991 tarihli ve 91/2268 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’nde de koruyucu giyim malzemesi hakkında bir düzenleme bulunmamaktadır.

Anayasa’nın 128’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”; “A. Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlıklı 53’üncü maddenin son fıkrasında “(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.” şeklinde Anayasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu çerçevede 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu birlikte değerlendirildiğinde koruyucu giyim malzemesine ilişkin herhangi bir mevzuat düzenlemesinin olmadığı açıktır.

Somut uygulamada … Bakanlığı Personeline Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme Gereğince … Yılında Verilecek Koruyucu Giyim Malzemesi Hakkında Usul ve Esaslar ile Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmede bulunan Koruyucu Giyim Malzemesinin mevzuatta dayanağı bulunmamaktadır.

Bu nedenle söz konusu koruyucu giyim malzemesi alımları yasal dayanaktan yoksun olduğundan ve mevcut mevzuatta yer almayan bir husus hakkında toplu sözleşme hükümleri ile düzenleme yapılamayacağından koruyucu giyim malzemesi alımlarının tamamı kamu zararı teşkil etmektedir.

Ayrıca ihale konusu ve bedeline bakıldığında … Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında çalışan tüm personel için ihaleye çıkıldığı ve aynı ihale kapsamında alımın yapıldığı görülmektedir.

Sayıştay düzenlilik denetimleri kamu idaresi bazında yapılmakta ve tespit edilen konular merkez ve taşra teşkilatı ayrımı yapılmaksızın bir bütün halinde ele alınmaktadır. Bu durum düzenlilik denetiminin bir parçası olan uygunluk denetimi sonucunda ortaya çıkan kamu zararı tespitleri sonucunda düzenlenen yargılamaya esas raporlar için de geçerlidir. Kaldı ki aynı ihale kapsamında yapılan bir alımın sadece merkez teşkilatları yönüyle raporlanması diğer kısımların göz ardı edilmesi hakkaniyet ilkesi ile de bağdaşmamaktadır.

Bu nedenle, dairemize gönderilen yargılamaya esas raporun bu kısmının kabul edilerek karar verilmesi gerekmekle birlikte konunun eksik raporlanması nedeniyle taşra teşkilatlarını ilgilendiren kısmın da raporlanması için konunun Başkanlığa yazılması gerekir.

Üye …’ın ilave gerekçesi:

Dairemizde görüşülmekte olan konu; Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında imzalanan 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme hükümleri uyarınca şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında görevli personele verilmesi gereken koruyucu giyim malzemelerinin, bu ayrım gözetilmeksizin sadece … Bakanlığı merkez teşkilatındaki personeli kapsamaktadır.

Oysa ihale konusu ve bedeline bakıldığında … Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında çalışan tüm personel için ihaleye çıkıldığı ve aynı ihale kapsamında alımın yapıldığı görülmektedir.

Sayıştay düzenlilik denetimleri kamu idaresi bazında yapılmakta ve tespit edilen konular merkez ve taşra teşkilatı ayrımı yapılmaksızın bir bütün halinde ele alınmaktadır. Bu durum düzenlilik denetiminin bir parçası olan uygunluk denetimi sonucunda ortaya çıkan kamu zararı tespitleri sonucunda düzenlenen yargılamaya esas raporlar için de geçerlidir. Kaldı ki aynı ihale kapsamında yapılan bir alımın sadece merkez teşkilatları yönüyle raporlanması diğer kısımların göz ardı edilmesi hakkaniyet ilkesi ile de bağdaşmamaktadır.

Bu nedenle, dairemize gönderilen yargılamaya esas raporun bu kısmının kabul edilerek karar verilmesi gerekmekle birlikte konunun eksik raporlanması nedeniyle taşra teşkilatlarını ilgilendiren kısmın da raporlanması için konunun Başkanlığa yazılması gerekir.

Karşı Oy Gerekçesi:

Başkan …’nün karşı oy gerekçesi:

Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında imzalanan 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme hükümleri gereği şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında görevli personele verilmesi gereken koruyucu giyim malzemelerinin, bu ayrım gözetilmeksizin Bakanlık merkez teşkilatındaki tüm personele verildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu Toplu Sözleşme’nin 7’nci bölümünde yer alan Bayındırlık, İnşaat ve Köy Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’nin 6’ncı maddesinde;

“Bu hizmet kolu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların şantiye, atölye, laboratuvar, yeraltı ve açık arazi şartlarında görev yapan personeline hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi gereken koruyucu giyim malzemesi ayni olarak verilir. Giyim malzemelerinin standartları ile hangi personele ne kadar süreyle verileceği ve nasıl muhafaza edileceği hususları ile bu malzemelerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum ve kuruluşlar ile bu hizmet kolunda yetkili sendika tarafından birlikte belirlenir.” denilmektedir.

Bu hüküm doğrultusunda Bakanlık ve sendika temsilcileri tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan Usul ve Esaslar’ın 3’üncü maddesinde de şantiye, atölye, laboratuvar, yer altı ve açık arazi şartlarında görev yapan personele hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi gereken koruyucu giyim malzemesinin ayni olarak verileceği, koruyucu giyim malzemesi verilirken Usul ve Esaslar’ın 2’nci maddesinde belirtilen personelin esas alınacağı ve personelin hizmet sınıfına bakılmaksızın listede sayılan unvanlarda görev yapan ve bahsi geçen iş ve işlemleri fiilen yapan personele … yılı için koruyucu giyim malzemesi verileceği, listenin harcama birimleri tarafından yetkili sendika temsilcisinin de üye olarak bulunduğu komisyon tarafından belirleneceği ve birimin harcama yetkilisince onaylanarak malzeme alımını yapacak birime (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına) gönderileceği, merkez ve taşra teşkilatı birimlerinden toplanan harcama yetkilisi onaylı personel listesinin Üst Yönetici uygun görüşüne istinaden onaya sunulacağı ve onaydan sonra … yılında koruyucu giyim malzemesi verilecek personel listesinin tespit edilmiş olacağı ifade edilmiştir. Dosyadaki belgeler ve savunmalar incelendiğinde giyim malzemesi verilecek personelin söz konusu Usul ve Esaslar’da belirtilen prosedüre uygun belirlendiği gerekli Olur’un alındığı, sağlık ve diğer nedenlerle göreve uygun olmayan personel ile acil ve zorunlu durumlarda göreve gidemeyeceğini belirtilen personele koruyucu giyim malzemesi verilmediği, verilen giyim malzemelerinin ihale yöntemiyle temin edildiği yapılan sözleşmeye istinaden de listede yer alan personele teslim tutanağı ile dağıtıldığı anlaşılmaktadır.

Bu aşamaya kadar prosedüre dair mevzuata aykırı bir uygulama tespit edilmemekle birlikte denetim ekibi ile idare arasındaki ihtilafın koruyucu giyim malzemesinin şantiye, atölye, laboratuvar, yer altı ve açık arazi şartlarında fiilen görev yapan personele verilmesi gerektiği noktasında doğduğu anlaşılmaktadır. Sorumlular 1 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri gereği açık arazide görevlerinin olduğunu deprem, sel ve kıyı taşkını gibi doğal afetler ile çevre kirliliği sonucu meydana gelen tehlikelerin azaltılması ve sonrasında yapılacak her türlü işlem konusunda ayrım gözetmeksizin vardiyalı olacak şekilde bütün personelin çalışmaya ve müdahaleye hazır bulunmaları gerektiğini, doğal afet veya çevre felaketinin ne zaman çıkacağının bilinmemesi nedeniyle her an müdahaleye hazırlıklı olmak adına açık arazide fiilen göreve başlamadan önce giyim malzemelerinin temin edilip personele dağıtılması gerektiğini ifade etmekte ancak denetim ekibi de sözleşme ve esaslardaki “açık arazi şartlarında görev yapan personel” düzenlemesinden hareketle, koruyucu giyim malzemelerinin, ihtiyaç duyulduğunda kullanılmak üzere ihtiyaten önceden temin edilip personelde bulundurulması amacıyla değil, sadece açık arazide fiilen görev yapılması durumunda görev esnasında giyilmesi için fiilen görev yapan personele verilmesi gerektiğini iddia etmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde kamu zararının belirlenmesinde; alınan malın karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, mal alınmadan, ödeme yapılması, malın rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması hususlarının esas alınması gerektiği ifade edilmiştir. Oysa söz konusu giyim malzemeleri için belirlenen tutardan fazla ödeme yapıldığına, mal alınmadan ödeme yapıldığına, malın rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alındığına dair bir tespit bulunmamakta, mevzuatında öngörülmekle birlikte ödeme yapılması hususunda yoruma açık, tereddütlü bir uygulama bulunduğu anlaşılmaktadır.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu gereği Sayıştay daireleri tarafından yapılan hesap yargılaması sonucunda; hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedildiği gibi bu hükümler dışında, gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesine de karar verilebilmektedir.

Toplu sözleşme gereği ülke genelinde birçok kurumda personele koruyucu giyim malzemesi verildiği, bu nedenle konuya geçmiş yıllar Sayıştay Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporlarında yer verildiği, ancak Sayıştay yargı raporlarında sınırlı olarak yer verildiği de görülmektedir. Bilindiği gibi Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu Sayıştay tarafından parlamentoya sunulmaktadır. Oysa ihtilafın kaynağı parlamentonun düzenleyebileceği bir kanun değil, taraflar arasında akdedilmiş toplu sözleşmedir. 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin 3’üncü maddesinde sözleşmede ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye, … Başkanlığı, Çalışma ve … Bakanlığı, … Bakanlığı ile … Başkanlığının görevli ve yetkili olduğu belirtilmiştir.

Bu çerçevede ülke genelinde tereddüdün giderilmesi için konunun öncelikle toplu sözleşmede tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye yetkili kılınmış olan, … Başkanlığı, … Bakanlığı, … Bakanlığı ile … Başkanlığına yazılması uygun olur. Bu yazışma sonrasında çıkacak sonuca göre, her kurumun ve kurum personelinin fiili durumuna göre konunun Sayıştay yargısınca hükme bağlanmasına engel bir durum da bulunmamaktadır. Yazışma sonrası oluşacak duruma göre hüküm vermek için konunun bu aşamada hükümdışı bırakılması uygun olur.