Sayıştay 1. Dairesi 10889 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 02.02.2023

• Karar No: 10889

• İlam No: 426

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yabancı Dil Kursu

… tarihli ve … sayılı ilamın 1’inci maddesiyle tazmin hükmolunan konuya ilişkin Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

… Üniversitesi … yılı hesabının … tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 1’inci maddesiyle, … Üniversitesinde görevli öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile yurtdışı yaz okulu yoğunlaştırılmış yabancı dil kursuna gönderilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti.

Söz konusu tazmin hükmünün temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak numaralı kararda;

“…

İlamda; … Üniversitesi tarafından öğretim elemanlarının … Üniversitesi’nde (ABD) “2015 ESL Yaz Okulu ve Kültürel Değişim Programı” adı altında yoğunlaştırılmış dil kursuna katılmak üzere görevlendirilmesinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 39’uncu madde hükmüne aykırı olduğu ve görevlendirmeye ilişkin bir takım giderlerin bütçeden ödenmesi sonucu kamu zararına yol açıldığı belirtilmişse de;

Öğretim elemanlarının yurt dışında görevlendirilmelerine ilişkin hukuki mevzuat şu şekildedir;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; “Ana İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin (h) bendinde; “Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim-öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.” denilmiştir.

Aynı Kanunun “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında; “(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/25 md.; İptal: Ana.Mah'nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/17 md.) Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.” denilmiştir.

Söz konusu maddeye istinaden çıkarılan “Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik”in 2’nci maddesinde ise;

“Görevlendirmeler:

a) Kısa süreli görevlendirme:

Öğretim elemanlarının bilimsel toplantılara katılmak, inceleme, araştırma ve uygulama yapmak üzere süresi üç ay kadar (üç ay dahil) olan görevlendirmelerdir.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, öğretim elemanlarının yetiştirilmesi amaçlarına yönelik olarak öğretim elemanları yurt dışında düzenlenen kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmak, araştırma ve inceleme gezileri ile uygulama yapmak üzere görevlendirilebilirler.

Konuya ilişkin yapılan incelemede de; … Üniversitesi tarafından uygulamada öğretim elemanlarının yabancı dil eksikliğinin bilimsel proje faaliyetlerinin yürütülmesi bakımından yeterli olmadığının değerlendirilmesi, yabancı dilde eğitme geçiş için sorun olan bu hususun akredite olmuş uluslararası kuruluşlar (EUA, EFQM gibi) tarafından hazırlanan raporlarda da zikredilmesi sonucu, öğretim elemanlarının yabancı dil becerilerinin geliştirilmesi, yurt dışı bilgi-görgü ve deneyimlerinin artırılması amacıyla ABD … Üniversitesi ile “2015 ESL Yaz Okulu ve Kültürel Değişim Programı Antlaşması”nın imzalandığı ve bu anlaşma ile; … tarafından yurt dışına gönderilecek öğretim elemanlarına verilecek kapsamlı İngilizce derslerinin yanı sıra kültürel aktivitelere erişim imkanlarının da sağlandığı görülmüştür. Söz konusu uygulamaya ilişkin alınan Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile; öğretim elemanları yurt dışında yolluksuz-yevmiyesiz olarak görevlendirilerek, sadece eğitim giderleri ile uçak biletlerinin … TL’lik kısmı Üniversite bütçesinden karşılanmıştır.

Dolayısıyla bahse konu olayda; öğretim elemanlarının akademik ihtiyaçlarla uyumlu olarak yurt dışında yetiştirilmeleri, mesleki bilgi-görgü ve deneyimlerinin artırılması amacıyla bütçe imkânları çerçevesinde görevlendirildiği görülmüş olup, bu bağlamda yapılan görevlendirmenin; 2547 sayılı Kanunun 39’uncu maddesinde bahsi geçen öğretim elemanlarının yurt dışında bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmaları, araştırma ve inceleme gezileri yapmaları kapsamında değerlendirilebileceği anlaşıldığından, yapılan işlemde mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Bu itibarla; konuya ilişkin dilekçi itirazları kabul edilerek … sayılı İlamın 1’inci maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeni hüküm tesisinin temini için dosyanın ilgili DAİREYE TEVDİİNE, oy çokluğuyla,”

denilmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; “Ana İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin (h) bendinde;

“Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim-öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.” hükmü,

“Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39’uncu maddesinin birinci fıkrasında;

“Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksekokul müdürleri, on beş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu şekilde on beş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.” hükmü,

yer almaktadır.

39’uncu maddede öngörülen yurtiçinde ve yurtdışında geçici görevlendirme esaslarını düzenleyen Yurt İçinde ve Yurt Dışında Görevlendirilmelerde Uygulanacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 2’nci maddesinde;

“Görevlendirmeler:

a) Kısa süreli görevlendirme:

Öğretim elemanlarının bilimsel toplantılara katılmak, inceleme, araştırma ve uygulama yapmak üzere süresi üç ay kadar (üç ay dâhil) olan görevlendirmelerdir.

İnceleme, araştırma ve uygulama için görevlendirmelerde konu ile ilgili bir ön raporun Fakülte Yönetim Kurulunca kabulü şartı aranır. Kongrelere bilimsel tebliğ ile katılmak esastır.

b) Uzun süreli görevlendirme:

Öğretim elemanları için inceleme, araştırma ve uygulama yapmak üzere üç aydan fazla bir süre ile ilgili yönetim kurullarınca onaylanacak bir çalışma programına göre yapılan görevlendirmelerdir.”

denilmektedir.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre; öğretim elemanlarının yetiştirilmeleri yükseköğretim kurumlarının asli fonksiyonları arasında yer almakta olup bu kapsamda öğretim elemanları yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmak, araştırma ve inceleme gezileri yapmak için kısa ya da uzun süreli görevlendirilebilirler. Ancak on beş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenebilmesi için ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.

Bu kapsamda … Üniversitesi Yönetim Kurulunun … tarihli ve … numaralı toplantısında üniversitenin çeşitli birimlerinde görev yapan 15 öğretim üyesinin … tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri … Eyaletinde bulunan … Üniversitesi tarafından düzenlenen “2015 Summer Cultural and Professional Development Experience (2015 ESL Yaz Okulu ve Kültürel Değişim Programı)” isimli eğitime katılmak üzere 2547 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesi uyarınca uçak biletinin … TL’ye kadar olan kısmının Rektörlük Bütçesinden karşılanması kaydıyla yolluksuz-yevmiyesiz maaşlı-izinli görevlendirilmelerinin uygun olduğuna karar verilmiştir.

Yapılan savunmalardan, söz konusu görevlendirmelerin, üniversite tarafından öğretim elemanlarının yabancı dil eksikliğinin bilimsel proje faaliyetlerinin yürütülmesi bakımından yeterli olmadığının değerlendirilerek öğretim elemanlarının yabancı dil becerilerinin geliştirilmesi ve yurt dışı bilgi-görgü ve deneyimlerinin artırılması amacıyla 2547 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesinde yer alan öğretim elemanlarının yurt dışında bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmaları, araştırma ve inceleme gezileri yapmaları kapsamında yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, üniversitede görevli öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile yurtdışı yaz okulu yoğunlaştırılmış yabancı dil kursuna gönderilmesi mevzuata aykırı olmadığından, … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Başkan … ve Üye …’in karşı oy gerekçesi:

Üniversitede görevli öğretim üyelerinin yabancı dil eğitimi için yurtdışına gönderilebileceğine dair mevzuatta bir düzenleme bulunmamaktadır. Gerçi 2015 yılı Bütçe Kanunu E Cetvelinin 77’nci maddesinde; “Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin uzaktan eğitim uygulayan İktisat, İşletme ve Açık öğretim Fakültesine ait hesaplardan … TL tutarında kaynak, Ocak ayı sonuna kadar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı muhasebe birimi hesabına aktarılır. Aktarılan bu tutar, Başkanlık bütçesinin (B) işaretli cetveline öz gelir, (A) işaretli cetvelinin ilgili tertiplerine ödenek kaydedilerek, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 10 uncu maddesi hükümlerine göre öğretim üyesi ve araştırmacı yetiştirilmesi (aynı Kanunun 39 uncu maddesi kapsamında yurtdışına öğretim elemanı gönderilmesine ilişkin olarak sağlanacak destek tutarı, gelir kaydedilen tutarın yüzde 10’unu geçemez), öğretim elemanı ve öğrenci değişim programlarının desteklenmesi amacıyla kullanılır.” demek suretiyle aktarılan … Milyon TL tutarındaki kaynaktan ancak … milyon TL’lik kısmının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 39’uncu maddesi kapsamında yurtdışına öğretim elemanı gönderilmesine ilişkin olarak sağlanacak destek tutarı olabileceği belirtilmiş ve bu konuda Yükseköğretim Kurulunun yetkili olduğunu belirlemiştir. Bu nedenle … Üniversitesinin yabancı dil öğrenmek amacıyla yurt dışına öğretim görevlisi gönderme yetkisi bulunmadığından … yılında mevzuata aykırı olarak yapılan söz konusu ödeme için Dairemizce verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesi gerekir.