Sayıştay 1. Dairesi 10871 Kararı - Özel Bütçeli İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 06.10.2022

• Karar No: 10871

• İlam No: 183

• Madde No: 26

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Geri ödenecek masraflar

… tarafından … tarihinde ihale edilen ve … yükleniminde bulunan … TL sözleşme bedelli … işinde “Geri Ödenecek Masraflar” kaleminden herhangi bir kanıtlayıcı belge ve belirli bir iş veya hizmet karşılığı olmaksızın ödemeler yapıldığı iddia edilmektedir.

Söz konusu işe ait İdari Şartnamenin, “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı …’nci maddesinin, …’inci kısmında; “Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur” hükmü ve,

Teknik Şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı …’üncü maddesinde;

“i. … İşinde birim fiyat teklif cetvelinde her bir pozisyon için danışman tarafından teklif edilecek olan ücretlerin ihale tarihindeki yürürlükte olan brüt asgari ücretin en az kaç katı olacağı aşağıda belirlenmiştir. Danışman belirtilen oranlardan daha az teklifte bulunamaz.

…

iii. Birim Fiyatlar kullanılarak bulunan toplam tutara istekliler tarafından belirlenecek ve %0-80 arasında değişen oranda hesap edilen kar ve genel giderler karşılığı eklenecektir. Mali Teklif Tutarı olarak kar ve genel giderler karşılığı eklenmiş tutar kabul edilecektir. Kar ve genel giderler karşılığı, Danışmanın Birim Fiyat Teklif Cetvelinde ''Geri Ödenecek Masraflar'' bölümüne eklenecek, Danışmanın İdareye karşı yükümlülüklerini yerine getirebilmek için gerekli (ulaşım bedeli, yemek bedeli, kırtasiye bedeli vs.) masraflar Geri Ödenecek Masraflara dahil edilecektir.”

İdari Şartname eki Birim Fiyat Cetveli ise özetle,

Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

A TEKNİK PERSONEL GİDERLERİ TOPLAM (A)

B GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR

(TOPLAM A'NIN YÜZDESİ OLARAK) TOPLAM (B)

TOPLAM TUTAR (A+B)

şeklindedir.

Buna göre, ihalede isteklilerden toplam teklif bedellerini teklif mektubu ekinde doldurup sunacakları Birim Fiyat Cetvelinde 2 kalem olarak göstermelerinin, bu kalemlerden “geri ödenecek masraflar” kalem tutarının “teknik personel ücretleri” kalem tutarının belli bir yüzdesi olarak belirtmelerinin istendiği ve tekliflerin de bu şekilde verildiği anlaşılmaktadır. Nitekim yüklenicinin teklif mektubu ekindeki Birim Fiyat Cetvelinde “geri ödenecek masraflar” kalem tutarının “teknik personel ücretleri” kalem tutarının % … olarak belirlenip teklif edildiği görülmektedir.

İşe ait sözleşmenin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı …’üncü maddesinin … bölümünde;

“…

Sözleşme bedelinin (Ücret ve Geri Ödenebilir Masraflar) ödeme şartları

a) Sözleşme bedelini aşmamak kaydıyla, İdare (b) fıkrasında belirtilen ücretleri ve (c) fıkrasında belirtilen masrafları Danışmana ödeyecektir.

b) Personele ödenecek ücret, danışmanın teklif ettiği ücret hadleri üzerinden ve yine Sözleşmede belirtilen şartlara tabi kalmak kaydıyla, işe başlama tarihinden sonra bu personelin hizmetlerin ifası için harcamış olduğu fiili zaman esas alınarak hesaplanacaktır.

c) b) bendi dışında kalan, danışmanın işi ifası sırasında Danışmanın fiilen yapacağı makul harcamalardan ibaret olacaktır.” hükmü,

“Hakedişler ve ödeme şekli” başlıklı … maddesinde;

“…. Hizmetin ifa edildiği süre içerisinde Aylık Dönemler Halinde en geç on beş (15) gün içinde Danışman, her ay için hazırlanacak hakedişlere esas olacak geçerli maaş ve SGK bildirimlerini, fatura, makbuz ve diğer kanıtlayıcı belgeleri İdareye verecektir. Yabancı para birimi ve Türk Lirası cinsinden yapılacak ödemelere ilişkin aylık hakedişler ayrı bölümler halinde Hakediş tutarının hangi miktarının ücretlere, hangilerinin de personel ücreti dışındaki diğer masraflara ait olduğu belirtilecektir.” hükmü ve

“Diğer Hususlar” başlıklı …’inci maddesinin “Ödeme Esasları” başlıklı …. bölümünde ise;

“Bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili olarak Danışmana yapılacak ödemeler, Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan iki kalem esas alınarak yapılacak olup bu kalemlerin kapsamları, hesaplamaları ve ödemeleri aşağıdaki gibi olacaktır.

…- Teknik Personel Ücretleri:

Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan personelin aylık brüt tavan ücretleri, bu kalem kapsamında ödenecektir. Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde her pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretler, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil eder. Danışmanın teknik personeline yaptığı ödemelerin varsa, bu ücreti aşan miktarı için Danışmana bir ödeme yapılmaz.

…

…- Geri Ödenecek Masraflar:

Geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktar, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişecektir. Her hakedişte geri ödenecek masraf, geri ödenecek masraflar için teklif edilen bedelin, teknik personel giderleri toplamına bölünerek bulunacak geri ödenecek masraflar yüzdesi ile teknik personele ödenen miktarların çarpımı ile belirlenecektir.

Burada mutabakata varılmış olanlarla sınırlı kalmamak kaydıyla, bu kalem altında ödenecek Danışmanın geri ödenecek masrafları şunlardan oluşmaktadır.

a) İdari Personel Giderleri: İdari personelle ilgili tüm masraflar (Danışmanın ortakları, yöneticileri, şantiye dışındaki olağan sekreterya, muhasebe ve çeviri hizmetleri dahil).

b) Teknik Personelle İlgili Bazı Harcamalar: Seyahat giderleri, aylık brüt ücret tavanını aşan fazla mesai ve adam / ay ücretleri, çalışma yapılmayan günlere ait ödemeler, yıllık izin parası ve hastalık izni yardımları, sigorta primleri(Personelin primine esas kazançları üzerinden hesaplanan ve işveren tarafından ödenmesi gereken tüm primler), vergiler, emekli ikramiyeleri veya kıdem tazminatları gibi giderler ile fonlar ve her türlü kanuni kesintiler ve ilave vergiler.

c) Ofis Giderleri: Kira, yakıt, elektrik, posta ve kargo masrafları, kırtasiye ve ofis malzemeleri, fotokopi ve ozalit vb. masrafları, baskı, ciltleme, iletişim, sigorta ve işin icrası için gerekli her türlü alet, edevat, malzeme ve bilgisayar vs. masrafları.

d) Hizmetlerin verilmesi için gereken kar ve bütün diğer genel giderler.”

hükmü yer almaktadır.

Sözleşmenin bu hükümlerinden;

Danışmana ödemelerin Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan iki kalem (teknik personel ücretleri ve geri ödenecek masraflar) esas alınarak yapılacağı,

“Geri ödenecek masraflar” kaleminin Danışmanın bütün genel masraflarına karşılık olarak “teknik personel ücretleri” kalemi tutarının ihalede teklif edilen sabit yüzdesi olarak hesaplanacağı, “geri ödenecek masraflar” kaleminin “teknik personel ücretleri” kalemi dışında kalan ve ayrıntısı sözleşmenin …’nci maddesinde yazılı idari personel giderleri, teknik personelin “teknik personel ücreti” kapsamında olmayan bazı giderleri, ofis giderleri, her türlü gider ile yüklenici karını kapsadığı, bu kalemin kapsadığı giderlerin bunlarla da sınırlı olmadığı,

“Teknik personel ücretleri” kaleminden ödeme yapılmasının belge ibrazına bağlı olduğu, “teknik personel ücretleri” için ibraz edilecek belgelerin (maaş bordroları, SGK bildirimleri ile diğer belgeler) aynı zamanda “geri ödenecek masraflar” kaleminin de kanıtlayıcı belgeleri olacağı

anlaşılmaktadır.

“Teknik personel ücretleri” için kanıtlayıcı belgelerin İdareye sunulmadığı yönünde herhangi bir tespit bulunmadığına göre, “geri ödenecek masraflar”ın ödenmesinde belge eksikliğinden ve dolayısıyla da kamu zararından söz edilemez.

Diğer taraftan; Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Danışmanlık hizmetinin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı eklenir. Bu tutar, kar hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. …” hükmü yer almaktadır. Bu hükümde, yaklaşık maliyet hesabında yüklenici kârı ile ilgili olarak “%20 oranını geçmemek üzere” şeklinde bir düzenleme yapılmış iken, sözleşme giderleri ve genel giderlere ilişkin herhangi bir belirlemede bulunulmamış ve işin gereklerine göre bunları belirleme yetkisi ihaleyi yapan idarenin takdirine bırakılmıştır. Söz konusu iş kapsamında, anılan iki kalem dışında yükleniciye ayrıca kâr ve/veya genel giderler adı altında başka herhangi bir ödeme de yapılmamıştır.

Bu nedenlerle, sorguda kamu zararı olduğu iddiası ile hesaplanan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

…’in karşı oy gerekçesi:

… işine ait sözleşmenin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı …’üncü maddesinde;

“… Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) … Muhasebe Müdürlüğün’de ve aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir :

…

a) Sözleşme bedelini aşmamak kaydıyla, İdare (b) fıkrasında belirtilen ücretleri ve (c) fıkrasında belirtilen masrafları Danışmana ödeyecektir.

b) Personele ödenecek ücret, danışmanın teklif ettiği ücret hadleri üzerinden ve yine Sözleşmede belirtilen şartlara tabi kalmak kaydıyla, işe başlama tarihinden sonra bu personelin hizmetlerin ifası için harcamış olduğu fiili zaman esas alınarak hesaplanacaktır.

c) b) bendi dışında kalan, danışmanın işi ifası sırasında Danışmanın fiilen yapacağı makul harcamalardan ibaret olacaktır.

…..

… Hakedişler ve Ödeme Şekli

…. ….. hakedişlere esas olacak geçerli maaş ve SGK bildirimlerini, fatura, makbuz ve diğer kanıtlayıcı belgeleri İdareye verecektir.

Yabancı para birimi ve Türk Lirası cinsinden yapılacak ödemelere ilişkin aylık hakedişler ayrı bölümler halinde Hakediş tutarının hangi miktarının ücretlere, hangilerinin de personel ücreti dışındaki diğer masraflara ait olduğu belirtilecektir.

…. Destekleyici mahiyetteki belgeler İdareye ulaştıktan sonra İdare, hakedişleri düzenleyerek en geç otuz (30) gün içinde Danışmana gerekli ödemenin yapılmasını temin edecektir. Hakedişlerin sadece gerekli belgelerle yeterli ölçüde tevsik edilmeyen bölümüne ait ödemeler geciktirilebilir. Fiili ödeme ile yapılmasına yetki verilen harcamalar arasında herhangi bir tutarsızlık ortaya çıktığı takdirde, İdare, bu farkı sonraki ödemelerin herhangi birine ilave edecek veya bu ödemelerden düşecektir.

…..”

düzenlemesi yapılmış ve bu düzenlemeyi açıklayıcı hususlar sözleşmenin 55’inci maddesinde esas altına alınmıştır.

Sözleşmenin “Diğer hususlar” başlıklı …’inci maddesinde;

“…. Ücret ve Ödemeler

…. Ödeme Esasları:

Bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili olarak Danışmana yapılacak ödemeler, Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan iki kalem esas alınarak yapılacak olup, bu kalemlerin kapsamları, hesaplamaları ve ödemelerine ilişkin esaslar aşağıdaki gibi olacaktır.

… Teknik Personel Ücretleri:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan teknik personelin aylık brüt tavan ücretleri, bu kalem kapsamında ödenecektir. Birim Fiyat Teklif Cetvelinde her bir pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretler, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil eder. Danışmanın teknik personeline yaptığı ödemelerin varsa, bu tavanı aşan miktarı için Danışmana bir ödeme yapılmaz. Danışman, her bir pozisyon için teklif ettiği brüt ücretten kanuni kesintilerden (işverenin ödemesi gerekenler hariç) sonra kalan miktarın çalıştırılan teknik personele ödemek zorundadır. Herhangi bir ad altında (yemek, yol, giyim, yer temini vb.) ayrıca bir kesinti yapamaz.

İşin devamı sırasında İdarenin onayı alınarak Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan tavan ödemesinin toplam miktarı aşılmamak şartıyla teknik personel sayısı ve adam-ay miktarları değiştirilebilir veya aylık brüt ücretleri mevcut kadrolardan birine denk alınmak suretiyle yeni kadrolar açılabilir.

Brüt ücretlere, sosyal sigorta primleri (Personelin primine esas kazançları üzerinden hesaplanan ve işveren tarafından ödenmesi gereken primler hariç) ve burada sayılanlarla sınırlı kalmamak üzere yürürlükteki yasa ve mevzuata göre personel için ödenmesi gereken her türlü vergi, resim ve harçlar dahildir. Aylık brüt ücretler, teknik personele, işte bilfiil çalıştıkları süre ile hafta tatili, Türkiye’deki bayram ve resmi tatil günleri için ödenecektir. Hastalık izinleri ve diğer izinler için ödeme yapılmayacaktır. Ücretli yıllık izin dışında her bir personele verilecek hastalık ve diğer izinlerin süresi yıllık toplam en fazla 15 gündür.

Ödemeler yalnızca bu proje kapsamındaki işlerde bilfiil çalışılan saatleri ihtiva edecektir. Şantiye dışında bu işle ilgili olarak görevlendirilmiş olanlara da ücretleri ödenecektir. Bir yıldan fazla süre çalışan yerli personele iş kanunu uyarınca, yabancı elemanlara 30 takvim günü İdarenin izni ile ücretli yıllık izin verilir. Haftalık toplam çalışma süresi 45 saattir.

Günlük (Pazar hariç) çalışma saatleri, haftalık toplam 45 saati sağlayacak şekilde, yapım müteahhidinin çalışma saatleri göz önünde tutularak tespit edilecektir.

Tespit edilen günlük çalışma saatlerine bağlı olarak, hakedişe esas her bir ay için, Pazar ve resmi tatil günleri hariç olmak üzere Aylık Toplam Çalışma Süresi saat cinsinden hesaplanacaktır.

Hakedişe esas ay içinde, her bir teknik personelin her gün çalıştıkları süre tespit edilerek aylık puantaj cetveli halinde hakedişe eklenecektir. Aylık Puantaj Cetveli, Danışman ve İdarenin sorumlu personeli tarafından imzalanacaktır. Her bir teknik personel için ödenecek aylık brüt ücret; o hakediş dönemine ait Aylık Puantaj Cetvelinde saat olarak gösterilen bilfiil çalıştığı toplam sürenin söz konusu ay için çalışılması gereken Aylık Toplam Çalışma Süresine oranının, Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki aylık brüt tavan ücretle çarpımına eşit olacaktır.

Aylık puantaj cetvelinde belirtildiği gibi, hakedişe esas ay içinde çalışılması gereken Aylık Toplam Süre tam gün olarak çalışmış olan her bir teknik personel, kendi pozisyonuna ait brüt ücreti tam olarak haketmiş olacaktır. Eğer yapım işini üstlenen yüklenici vardiyalı çalışma yaparsa, kontrollük personeli vardiyalı çalışma sistemine geçecek ve gerekli ise ilgili personel sayısı ve adam/ay miktarı İdarenin onayı ile artırılabilecektir. Vardiyalı işlerde, vardiyalı çalışma için normal ücretlerin dışında ek ödeme yapılmayacaktır.

Fazla mesailer, İdarenin onay ve izniyle Yüklenicinin iş programına bağlı olarak uygulanabilecektir.

Personele verilecek ücretli izinler, Türk Çalışma Kanununa uygun olarak idarenin rızasıyla verilecektir.

…. Geri Ödenecek Masraflar:

Geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktar, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişecektir.

Her hakedişte geri ödenecek masraf, geri ödenecek masraflar için teklif edilen bedelin, teknik personel giderleri toplamına bölünerek bulunacak geri ödenecek masraflar yüzdesi ile teknik personele ödenen miktarların çarpımı ile belirlenecektir.

Burada mutabakata varılmış olanlarla sınırlı kalmamak kaydıyla, bu kalem altında ödenecek Danışmanın geri ödenecek masrafları şunlardan oluşmaktadır.

a) İdari Personel Giderleri: İdari personelle ilgili tüm masraflar (Danışmanın ortakları, yöneticileri, şantiye dışındaki olağan sekreterya, muhasebe ve çeviri hizmetleri dahil).

b) Teknik Personelle İlgili Bazı Harcamalar: Seyahat giderleri, aylık brüt ücret tavanını aşan fazla mesai ve adam / ay ücretleri, çalışma yapılmayan günlere ait ödemeler, yıllık izin parası ve hastalık izni yardımları, sigorta primleri(Personelin primine esas kazançları üzerinden hesaplanan ve işveren tarafından ödenmesi gereken tüm primler), vergiler, emekli ikramiyeleri veya kıdem tazminatları gibi giderler ile fonlar ve her türlü kanuni kesintiler ve ilave vergiler.

c) Ofis Giderleri: Kira, yakıt, elektrik, posta ve kargo masrafları, kırtasiye ve ofis malzemeleri, fotokopi ve ozalit vb. masrafları, baskı, ciltleme, iletişim, sigorta ve işin icrası için gerekli her türlü alet, edevat, malzeme ve bilgisayar vs. masrafları.

d) Hizmetlerin verilmesi için gereken kar ve bütün diğer genel giderler.”

şeklinde ayrıntılı bir düzenlemede bulunulmuştur.

04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “(3) Danışmanlık hizmetinin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı eklenir. Bu tutar, kar hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. …..” hükmü ile;

1. Genel Toplam Tutar = Gerekli İş Kalemlerine (İş Gruplarına) İlişkin Miktarlar x Tespit Edilen Fiyatlar, toplamı,

2. Kar = Genel Toplam Tutar x % 20’ye kadar,

3. Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler,

4) KDV,

olmak üzere yaklaşık maliyetin hesaplanma yöntemi ortaya konulmuştur. Kamu idarelerince yapılacak Danışmanlık Hizmet Alımı İhalelerinde yaklaşık maliyetin bu yöntemle hesaplanacak olması, aynı zamanda ihale yapılıp sözleşmeye bağlandıktan sonra ödemeye esas usule de yön göstermektedir.

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde %20’ye kadar kar öngörülmüşken genel giderler için herhangi bir oran öngörülmemiştir. Mevcut ihale sistemimizde % 25 müteahhit karı ve genel giderler karşılığı yerleşmiş ve uygulanmaktadır. Bu bakımdan ödemeye esas genel giderler de %5’e kadar kabul edilebilir.

İdareler danışmanlık hizmet alımı işlerinde hakediş ödemelerini yaparken

1. Personel Ücretleri (SGK primleri, vergiler, kesinti, masraf vb. harcamalar dahil),

2. Kar = Personel Ücretleri x % 20’ye kadar,

3. Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler olarak, Danışmanın fiilen yapacağı makul harcamalar karşılığı = Personel Ücretleri x % 5,

4. (Personel Ücretleri + Kar + Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler) x % 18 KDV,

neticesinde meydana gelen toplam ödemeyi yüklenicilere yapmaları gereklidir.

Ancak, … işinde ihale aşamasında teklifler

A) TEKNİK PERSONEL ÜCRETLERİ

B) GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR (TOPLAM A’NIN YÜZDESİ OLARAK) A ….%*

şeklinde alınmıştır. Bu işte B) Geri Ödenecek Masraflar kalemi A* % … olarak sonuçlanmıştır.

İdare tarafından ödemeler yapılırken yukarıda gösterilen kapsamda ve sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin de hakediş içinde yer alması kaydıyla, A) TEKNİK PERSONEL ÜCRETLERİ; sözleşmenin …- Teknik Personel Ücretlerinde yazılı esaslar dahilinde hesaplanan ve teklif edilen tutar, B) GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR A* % … sözleşmenin …-Geri Ödenecek Masraflarda yazılı esaslar ve belgeler ile Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği dahilinde hesaplanan ve A’nın % …’ünü geçemeyen tutarın, yükleniciye ödenmesi gerekir.

Anılan işe ait sözleşmenin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı …’üncü maddesinin ..’inci ve …’üncü alt maddelerinde yer alan hüküm uyarınca “GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR” kaleminden ödeme yapılması için yapılan masraflara ait kanıtlayıcı belgelerin yüklenici tarafından idareye sunulması gerekmektedir. Aynı şekilde sözleşmenin “Geri Ödenecek Masraflar” başlıklı …’nci maddesinde de bu kalem altında Danışman’a ödenecek masrafların neleri ihtiva ettiği maddeler halinde sayılmıştır. Dolayısıyla söz konusu madde gereğince de “GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR” kaleminden yapılacak ödemelerde, madde metninde sayılan masraf kalemlerine ait kanıtlayıcı belgelerin hakediş ekinde idareye verilmesi gerekirdi.

Diğer yandan, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sayıştayın Yetkileri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan “(1) Sayıştay, bu Kanunla veya diğer kanunlarla yüklendiği görevlerin yerine getirilmesi sırasında kamu idareleri ve görevlileriyle doğrudan yazışmaya, gerekli gördüğü belge, defter ve kayıtları göndereceği mensupları aracılığıyla görmeye, mallar hariç dilediği yere getirtmeye, sözlü bilgi almak üzere her derece ve sınıftan ilgili memurları çağırmaya, kamu idarelerinden temsilci istemeye yetkilidir.

(2) Sayıştay, denetimine giren işlemlerle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi, kamu idareleri ile bankalar dahil diğer gerçek ve tüzel kişilerden isteyebilir.

…..” hükmü ile

Aynı Kanun’un “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar.

(2) Sorumlular veya diğer ilgililerce verilemeyen veya gösterilemeyen belgeler ilgili kamu idarelerinden istenir. Sorumlular veya diğer ilgililer belgelerin asıllarını ve aslı gösterilemeyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadır.

(3) Hesabı bu Kanun hükümlerine göre zamanında ve tam olarak vermeyen sorumlular veya diğer ilgililer ile Sayıştay denetimine giren kamu idareleri görevlilerinden, denetleme ve yargılama sırasında, istenilen her çeşit bilgi, belge ve defterleri vermeyen ve denetleme ve yargılamayı güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştayın istemi üzerine ilgili kamu idarelerince, hesabı veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir. Yarım aylık kesilmeye başlandığı tarihten itibaren muhasebe yetkilileri en çok üç ay, diğer görevliler ise Sayıştayca belli edilen süre içinde yine hesabı veya istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya denetleme ve yargılamayı güçleştiren sebepleri ortadan kaldırmazlarsa, bu defa ilgili kamu idarelerince mevzuatındaki usule göre görevden uzaklaştırılarak haklarında gerekli soruşturma veya kovuşturma yapılır.

…..” hükmü gereğince Sayıştay denetimi ve yargılaması esnasında görülmesine gerek duyulan “GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR” kaleminden yapılan harcamalara ait kanıtlayıcı belgelerin Sayıştaya ibrazı zorunludur.

Danışmanlık Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında %20’yi geçmeyecek bir oranda yüklenici karı hesaplanabileceği belirtildiğinden, %20 oranında hesaplanacak yüklenici karı ile genel giderler ile ilgili bir oran Yönetmelikte belirlenmediğinden, mevcut ihale sistemimizde %25 müteahhit karı ve genel giderler karşılığı yerleşmiş ve uygulanmakta olduğundan %5 gibi makul bir oranda hesaplanacak genel giderler dışında kalan tüm harcamaların belgeye dayanması gerekmektedir. Dolayısıyla, anılan işte GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR kalemine ait teklif yüzdesi % … olduğundan, %20 kar + %5 genel giderler toplamı %25 düşüldüğünde kalan GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR kaleminin %... kısım için bu kalem kapsamında yapılan harcamaların mutlaka belgeye dayanması gerekmektedir.

Ancak, gerek ödemeye esas … yılı ödeme emri eki hakedişlerde gerekse yargı raporuna esas sorgu üzerine gönderilen savunma ve eklerinde sözleşmenin “…. Hakedişler ve Ödeme Şekli …. ….. hakedişlere esas olacak geçerli maaş ve SGK bildirimlerini, fatura, makbuz ve diğer kanıtlayıcı belgeleri İdareye verecektir. …..” maddesinde yer alan kanıtlayıcı belgeler GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR kalemi için bulunmamaktadır.

Teklif yüzdesi % … olan bu işteki GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR kaleminin % …’ünün, fatura, makbuz ve diğer kanıtlayıcı belgeler ibraz edilene değin, hüküm tesis edilebilmesi için kamu zararının bu doğrultuda yeniden hesaplanarak düzenlenecek Raporun Daireye intikaline kadar konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmesi gerekir.

…’nın karşı oy gerekçesi:

… İşine ait sözleşmenin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı …’üncü maddesi gereğince, Danışman tarafından hakedişlere esas olacak geçerli maaş ve SGK bordroları, detaylı bilgi, fatura, makbuz ve diğer kanıtlayıcı belgelerin hakediş raporları ile birlikte idareye verilmesi, yapılacak ödemelere ilişkin aylık hakedişlerde hangi miktarların teknik personel ücretlerine, hangilerinin de geri ödenecek masraflara ait olduğu detaylı bir şekilde belirtilmesi ve hakedişlerin gerekli belgelerle yeterli ölçüde tevsik edilmeyen bölümüne ait ödemeler yapılmaması gerekmektedir.

Bahse konu iş kalemlerinden yapılacak ödemelerin sözleşme maddelerinde belirtildiği üzere tevsik edici belgelere dayanması gerekmektedir. Ücret kaleminden yapılacak harcamalar için bu belgelerin geçerli maaş bordroları ile SGK bildirimleri olduğu belirtilmişken, geri ödenecek masraflar için ise fatura, makbuz ve diğer kanıtlayıcı belge mahiyetindeki belgelerin kabul edilebileceği düzenlenmiştir. Düzenlenecek hakedişlerde bu iki kalem için hesaplanan tutarların ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Uygulamada ise “geri ödenecek masraflar” kalemi için kanıtlayıcı belgeler olmadan ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur. Bu nedenle raporda kamu zararı olarak hesaplanan tutarın sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.