Sayıştay 1. Dairesi 10833 Kararı - Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 28.09.2021

• Karar No: 10833

• İlam No: 197

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yeni birim fiyat

… tarihli ve … sayılı ilamın …’inci maddesi ile, … işinde tasarım bedellerini de içerecek şekilde set/grup/takım fiyatı olarak tespit edilen iş kalemlerinin fiyatlarını yeniden tespit eden Yeni Fiyat Tutanağını hazırlayan ve onaylayanların da savunmalarının alınarak ek raporla daireye intikali için hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

… ortaklığına ihale edilen … kapsamında … tarihinde imzalanan Mutabakat Tutanağı’nın …’nci maddesinde; “iş kapsamındaki tünel boylarının uzamasına ve istasyon metrekare artış/azalışına bağlı olarak sözleşme keşfinde yer alan set/grup/takım pozlara ait fiyatlar artış/azalış oranında karşılıklı mutabık kalınarak revize edilecektir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hükme istinaden tasarım bedellerini de içerecek şekilde set/grup/takım fiyatı olarak tespit edilen iş kalemlerinin fiyatları tünel boyundaki uzama ya da istasyon alanında artış oranında artırılarak mezkur iş kalemlerinin fiyatları yeniden tespit edilmiştir.

İşin sözleşmesinin “Yüklenicinin Tasarım Çalışmaları” başlıklı …’nci maddesinin üçüncü paragrafında;

“Yüklenici, uygulama aşamasında gerekebilecek ve/veya İdare tarafından gerekli görülecek ve/veya yapım çalışmaları esnasında ortaya çıkacak sebeplerden ötürü gerekebilecek her türlü değişiklik, revizyon, ilave projelerin ve iş sonu projelerin yapılmasından sorumludur. Yukarıda tarif edilen tüm tasarım çalışmalarının bedelinin, tasarım hizmetleri ile ilgili iş kalemlerinin fiyatlarına dahil olduğu kabul edilecek olup, Yüklenici’ye ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.”

İdari şartnamenin 46.6’ncı maddesinde;

“İstekliler, birim fiyat cetvelinde set, grup, takım ibaresi ile tanımlı işlere ait fiyat tekliflerini hazırlarken idari şartname, sözleşme tasarısı, teknik şartnameler, birim fiyat tarifleri ve tekliflerinde “bilgi amaçlı” olarak yararlanacakları proje ve raporları, entegrasyon yapılacak olan işletme altındaki mevcut … sistemini, bu ihale konusu sistemin yer alacağı koridordaki arazi koşullarını inceleyerek ve söz konusu iş kaleminin kapsamı doğrultusunda uygulanabilecek sistemler ile ilgili mühendislik yaklaşımlarını oluşturacak, ihtiyaç duyması halinde fiyatlandırmaya esas mühendislik çalışmalarını yapacak ve risklerini de dikkate alarak fiyat tekliflerini oluşturacaktır.

İstekliler tarafından yukarıda bahsedilen şekilde oluşturulacak set, grup, takım ibaresi ile tanımlı iş kalemleri fiyat tekliflerinin, ilgili iş kalemine ait, kapsamı idari ve teknik şartnameler ile birim fiyat tariflerinde belirtilen koşullarda eksiksiz olarak ve işletmeye alma için gereken tüm fonksiyonları karşılamak için gereken her türlü masrafı içerdiği kabul edilecektir. İstekliler tekliflerini idari ve teknik şartnameler ile birim fiyat tariflerini eksiksiz olarak karşılayacaktır.”

İşin birim fiyat tariflerinin;

1. Genel kısmında;

“Proje ve kesitlerde değişiklik olması ve/veya ilave işlerin çıkması halinde, iş miktarında oluşabilecek artma ve eksilmeler nedeni ile birim fiyatlarda değişiklik yapılmaz. İmalatlara uzunluk, zorluk, vantilasyon vb. gibi nedenlerle zam ödenmez.”

2. 2 Tasarım İşleri kısmında;

“Yüklenici, bu ihale kapsamındaki işlerin fennine uygun şekilde bitirilip işletmeye katılmasını sağlayacak her türlü projeyi grup, set veya takım fiyatlı işlerin kapsamına ve Teknik Şartnameler’e dayalı olarak hazırlayacaktır.

Projelendirmede, İhale Dosyası eki kesin projeler ve Teknik Şartnameler dikkate alınacak ve Yüklenici projeleri bunlara göre hazırlayacaktır. Projeler mutlaka, tüm imalat kalemlerinin ve tüm sistemlerin uyumu ile metro sistemin bir bütün olarak aksaksız işlemesini sağlama esasına dayandırılacaktır.

Tasarım işleri fiyatı

a) Ön projelerin veya revize kesin projelerin ve detayların,

b) Uygulama projelerinin ve detaylarının

c) İşin yapılması esnasında gerekebilecek ek projelerin,

d) İş bitiminde, İş Sonu (as-built) projelerinin

hazırlama, onay, revizyon işleri ve ilişkili diğer işlerle (uygulama projeleri için gereken mühendislik hizmetleri; harita alımı, vs.) ilgili her türlü masrafı ve karı kapsayan grup fiyattır.”

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verildiği gibi, sözleşmenin …’nci maddesinin üçüncü paragrafında, uygulama aşamasında gerekebilecek ve/veya İdare tarafından gerekli görülecek ve/veya yapım çalışmaları esnasında ortaya çıkacak sebeplerden ötürü gerekebilecek her türlü değişiklik, revizyon, ilave projelerin ve iş sonu projelerin yapılması tasarım işleri kapsamında yüklenicinin sorumluluğunda olup madde metninde tanımlanan işlerin tamamının tasarım bedeli kapsamında değerlendirileceği ve tasarım hizmetleri için belirlenen bedel dışında herhangi bir bedel ödenmeyeceği belirtilmektedir.

Birim fiyat tariflerinin; Genel kısmında yer alan açıklamalarda proje ve kesitlerde değişiklik olması durumunda birim fiyatlarda değişiklik yapılamayacağı, Tasarım İşlerini açıklayan kısmında ise, tasarım işleri fiyatının; ön projelerin veya revize kesin projelerin ve detayların, uygulama projelerinin ve detaylarının, işin yapılması esnasında gerekebilecek ek projelerin ve iş bitiminde, İş Sonu (as-built) projelerinin hazırlaması, onayı, revizyon işleri ve ilişkili diğer işlerle (uygulama projeleri için gereken mühendislik hizmetleri; harita alımı, vs.) ilgili her türlü masrafı ve karı kapsayan grup fiyatı olarak tanımlandığı görülmektedir.

Ayrıca işin İdari Şartnamesinin …’ncı maddesinin ikinci paragrafında; isteklilerin set/grup/takım olarak belirlenen iş kalemleri fiyat tekliflerinin, ilgili iş kalemine ait kapsamı idari ve teknik şartnameler ile birim fiyat tariflerinde belirtilen koşullarda eksiksiz olarak ve işletmeye alma için gereken tüm fonksiyonları karşılamak için gereken her türlü masrafı içerdiği kabul edileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, tasarım işleri fiyatının sözleşme konusu işin yapılması esnasında ihtiyaç duyulan tüm projelendirme işlerini kapsadığı görülmekte olup, yükleniciye tasarım işleri için, dahil olduğu ilgili iş kaleminde belirlenen fiyat dışında bir bedel ödenmesi mümkün değildir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’nci maddesinin birinci fıkrasında; “İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,” kamu zararı olarak tanımlanmıştır.

Bu nedenle ihale eki projelere göre tünel boylarının uzaması ve istasyon alanlarının artması gerekçeleriyle uzunluk ya da alan artışı oranında tasarım işleri fiyatının artırılarak yükleniciye ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla isin sözleşmesine aykırı olduğu halde; set/takım fiyatı olarak tespit edilen tasarım fiyatlarının tünel boylarındaki uzama veya istasyon alanlarındaki artış oranında artırılmasına karar verilen … tarihli Mutabakat Tutanağı’nda imzası bulunan kamu görevlileri, yeni birim fiyatları hazırlayan ve onaylayanlar ile ödeme emri belgesini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin meydana gelen kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla ayrıntısı ekli tabloda gösterildiği üzere tasarım bedellerinin, sözleşme ve birim fiyat tariflerine aykırı olarak fiyatının artırılarak ödenmesi sonucu meydana gelen KDV dahil toplam … kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesi gerekmekte ise de, kamu zararı, … tarihli ve … sayılı ödeme emri belgesi eki … tarihli ve … no’lu yüklenici hakedişinde düzeltme yapılmak suretiyle mahsuben tahsil edildiğinden konu ile ilgili ilişilecek bir husus kalmadığına,

Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.