Sayıştay 1. Dairesi 10782 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 10.03.2020

• Karar No: 10782

• İlam No: 109

• Madde No: 48

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

… Bölgesi’nde yer alan çeşitli illere (…, …, … motivasyon amaçlı gezi düzenlendiği ve bu geziye ilişkin ulaşım (uçak biletleri ve şehirler arası turlar için 2 adet otobüs), 2 kişilik tur rehber ekibi, konaklama (Her şehirde konaklama için toplam 3 gecelik otel ücreti) ve öğle yemeği giderlerinin belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu gideri; “Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderler’” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146’ncı maddesinin ikinci fıkrasında memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevlerin karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre, bütçeden bir giderin yapılabilmesi için kanuni dayanağının olması gerekmektedir. Belediyelerin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda ve belediyeleri ilgilendiren başka bir mevzuatta personelin moral ve motivasyonunu artırmak için gezi düzenlenerek giderlerin belediye bütçesinden karşılanabileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, yapılan söz konusu ödeme kamu zararıdır.

Bu kamu zararından Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile birlikte, söz konusu gezinin düzenlenmesine ilişkin onay yazısını Genel Sekterlik makamına sunan İnsan Kayn. ve Eğt. Dairesi Başkan Vekili … ile onaylayan Genel Sekreter Vekili …’ın da sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, toplam … TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi … (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı), Gerçekleştirme Görevlisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) … ile Diğer Sorumlular İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkan Vekili … ve Genel Sekreter Yardımcısı …’a,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

(Üyeler … ve …’in; “6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Bu kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir” hükmü,

“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere;

…” hükmü

yer almaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin giderleri başlıklı 24’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise “belediye personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret olarak huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim giderleri” belediyenin giderleri arasında sayılmıştır.

Bu hükümlere göre geçici bir görevle memuriyet mahalli dışına gönderilen belediye personeline harcırah verilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede ise … Bölgesinin çeşitli illerine düzenlenen gezilere ilişkin konaklama ve yemek bedellerinin belediye bütçesinden ödendiği, ancak program kapsamında katılımcılara herhangi bir harcırah ödemesi yapılmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan, söz konusu gezinin belediyenin sahip olduğu insan kaynağının kabiliyet ve kapasitesini, verimini arttırmak amacıyla personelin moral ve motivasyonunu arttırmaya düzenlenen program kapsamında yapılan yönetici personel değerlendirme bilgilendirme toplantısında birimlerin yaptığı faaliyetler, yapacağı projeler ve değişen mevzuatlarla ilgili istişarelerde bulunulduğu, personele belediye hizmetlerini yerinde görüp inceleme, bilgi edinme ve istişare yapma imkanı sağlandığı, söz konusu programın bilgi ve deneyim paylaşımı, tanışma ve kaynaşma ortamı için zemin oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Yargısal bir hüküm verebilmek için ortada “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması”, “hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması” veya “hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması” gerekir. Bu nedenle, şayet Harcırah Kanunu’nda öngörülenden daha fazla bir ödeme varsa bu miktarın belirlenmiş olması, alınan hizmetin 4734 sayılı Kanun’a aykırı veya rayiç bedelinden yüksek alındığının ortaya konulması gerekir.

Kanunen karşılanması gereken kısımlarla ilgili gerekli ayrıştırma yapılmadan konaklama ve yemek bedeli karşılandığı gerekçesiyle yapılan ödemenin tamamına kamu zararı denilmesi uygun olmaz. Konunun bu çerçevede tekrar incelenmesi için denetçiye iadesi, bu haliyle tazmin hükmü verilmemesi uygun olur.” şeklindeki görüşlerine karşın),

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.