Sayıştay 1. Dairesi 10780 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 04.02.2020

• Karar No: 10780

• İlam No: 96

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

A) …’a katılmak üzere görevlendiren Belediye Başkanı, Belediye Başkan Yardımcıları, Belediye Meclis Üyesi ve bazı Belediye personeline Harcırah Kanunu’nda belirtilen tutarların üzerinde konaklama bedeli ödendiği görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Bu Kanunda belirtilen hallerde:

1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara”

…

harcırah verilir” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde;

“c. Memur: Personel kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç);

d. Hizmetli: Personel kanunlarına göre yardımcı hizmetler sınıfına dahil personeli, kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlarla kurumlarda çalıştırılan tarım ve orman işçilerini ve iş kanunlarına göre işçi sayılan kimseleri;

…

İfade eder.” denilmek suretiyle bu Kanun’da adı geçen memur ve hizmetli personelin tanımı yapılmıştır.

Anılan Kanun’un “Harcırah hesabında esas tutulacak aylıklar” başlıklı 7’nci maddesinde de;

“Harcırahın verilmesinde memurun fiilen almakta olduğu aylık (Kurumların 1 - 4 ncü derecelerdeki kadrolarında bulunanlardan kazanılmış hak aylık dereceleri daha düşük olanların işgal etmekte oldukları kadro) derecesi esas alınır.

Hizmetlilerin harcırahı, aldıkları aylık ücret veya ödeneklerine; gündelik ile çalışanların harcırahı da gündeliklerinin 30 katına en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesaplanır. Şu kadar ki (Ödenek mukabili çalışanlar hariç) bunların harcırahları hiçbir suretle 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemez.

Terfi suretiyle atananların harcırahı, terfi ettikleri aylık derecesi üzerinden ödenir.”

hükümleri yer almaktadır.

2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (H) cetvelinin I. maddesinde yurtiçinde verilecek gündelik miktarları;

“…

B- Memur ve Hizmetlilerden; Gündelik Miktarı

a) Ek göstergesi 8000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanlar (1) 51,60

b) Ek göstergesi 5800 (dahil) - 8000 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 48,15

c) Ek göstergesi 3000 (dahil) - 5800 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 45,20

d) Aylık/kadro derecesi 1-4 olanlar 39,85

e) Aylık/kadro derecesi 5-15 olanlar 38,75”

şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Belediye Başkanı …’ın gündelik miktarının 51,60 TL, Belediye Başkan Yardımcısı … ve … ile Belediye Meclis Üyesi …’nun gündelik miktarının 39,85 TL, memur personelin gündelik miktarının kadro derecesine denk gelen tutar üzerinden, işçi personelin gündelik miktarının ise gündelik ücretlerinin 30 katına en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 33’üncü maddesinde;

“a) Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.

…

d) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden ( (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.”

denilmektedir.

2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (H) cetvelinin I. maddesinin dipnotunda da;

“6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50 si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin %40’ı esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, görevlendirmenin ilk 10 gününde yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin; Belediye Başkanı için gündeliğinin % 50 artırımlı miktarı olan 51,60 x 1,5= 77,40 TL’yi, Belediye Başkan Yardımcıları ve Belediye Meclis Üyesi için gündeliklerinin % 50 artırımlı miktarı olan 39,85 x 1,5= 59,78 TL’yi, diğer Belediye personelinin ise gündelik miktarlarının % 50 artırımlı miktarına denk gelen tutarı geçmemesi gerekmektedir.

…’a katılan Belediye Başkanı, Belediye Başkan Yardımcısı, Belediye Meclis Üyesi ve bazı Belediye personeline yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca hesaplanması gereken konaklama giderinin üzerinde tutarlar ödenmesi suretiyle kamu zararı oluşmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde; giderlerin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanacağı; gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütecekleri ve bu görevlerinden dolayı sorumlu oldukları belirtilmektedir. Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, Gerçekleştirme Görevlisi olarak ödeme emri belgelerinde imzası bulunan işçi … da Harcama Yetkilisiyle birlikte kamu zararından sorumludur.

Bu itibarla, oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ya

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

B) Belediye çalışanı olmayan ve belediye tarafından görevlendirilmeyen bazı kişilerin konaklama gideri ile mini bar giderinin Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Bu Kanunda belirtilen hallerde:

l. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara;

2. Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere…

Harcırah verilir.”

“Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”

denilmektedir.

Aynı Kanun'un 8’inci maddesinde; “Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunur.” denilerek geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilebilecek harcırah unsurları sayılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, belediye tarafından geçici bir görev ile görevlendirilmeyen memur veya hizmetli olmayan kişilerin gündelik, yol masrafı, ve konaklama giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir. Bunun yanı sıra Belediye tarafından görevlendirilmiş bile olsa mini bar ve benzeri ödemelerin belediye bütçesinden karşılanması Harcırah Kanunu açısından mümkün değildir. Bu nedenle Belediyede görevli olmayan, belediyenin misafiri olmayan ve geçici görevlendirme yazısı da bulunmayan kişilerin konaklama gideri ve mini bar giderlerinin Belediye bütçesinden ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla, oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi . … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ya

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

C) …’a katılmak üzere görevlendiren Belediye Başkanı ve bazı Belediye personelinin konakladığı otellerde yaptığı restoran ve mini bar gibi harcırah kapsamı dışında kalan harcamaların Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”

denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere;

…”

denilmektedir.

Belediye Başkanı ve bazı Belediye personelinin konakladığı otellerde yaptıkları Harcırah Kanunu’nda harcırahın unsurları arasında yer almayan mini bar ve restoran giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla, oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ya

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

D) Harcırah ödemeleri kapsamında konaklama bedelleri ile birlikte seyahat acentesi hizmet bedelinin de Belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanununun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde; harcırahın, bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade edeceği belirtilmiştir.

“Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde ise harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva ettiğini ve ilgilinin bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabileceği belirtilmiştir.

Yurtiçi gündeliklere ilişkin 33’üncü maddesinde;

“…

d) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden ( b fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.” denilmektedir.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin yolluklara ilişkin düzenlemelerin yapıldığı 3’üncü bölümünde ödeme belgesine eklenmesi gereken belgeler arasında yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura ve uçakla yapılan seyahatlerde uçak biletine ilişkin belgeler sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, acente hizmet bedeli, komisyon bedeli veya benzeri giderlerin harcırahın unsuru olarak değerlendirilemeyeceğinden kurum bütçesinden ödenmesine imkân bulunmamaktadır.

Bu nedenle yukarıda bahsedilen mevzuata aykırı olarak, Harcırah Kanunu kapsamındaki konaklama bedelinin yanında acente hizmet bedeli mahiyetindeki bir giderin belediye bütçesinden ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla, oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ya,

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.