Sayıştay 1. Dairesi 10739 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 22.01.2019

• Karar No: 10739

• İlam No: 100

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

... Üniversitesi Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararı ile BAP Koordinatörlüğünün başkanlığında Genel Sekreter Yardımcısı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanı, Öğrenci İşleri Daire Başkanı, Strateji Geliştirme Daire Başkanı, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanı, Personel Daire Başkanı, Bilgi İşlem Daire Başkanı ve Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanından oluşan bir inceleme, danışma ve koordinasyon heyeti kurulduğu ve aynı karar dahilinde ... Tıp Fakültesi başhekimliğinde çalışmalarda bulunması öngörülen heyet başkan ve üyelerine 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi uyarınca döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (c) fıkrasında;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine … ek ödeme …

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele … ek ödeme yapılır. …” hükmü,

(f) fıkrasında:

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. …

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. …" hükmü ve

(g) fıkrasında:

“…

Bu maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara bu madde uyarınca ayrıca ek ödeme yapılmaz.” hükmü

yer almaktadır.

Aynı maddenin (i) fıkrasına göre, yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenmektedir. Bu hükme dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası ile 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında da, 2547 sayılı Kanununun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışında 657 sayılı Kanuna tabi memurlar ile sözleşmeli personele döner sermaye ek ödemesi yapılamayacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, yükseköğretim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele; tıp ve diş hekimliği fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde çalışanlar ile anılan 58 inci maddenin (f) fıkrasında sayılan yönetici kadrolarında bulunanlar hariç, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmamalıdır.

Bu nedenle, Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile söz konusu heyette yer alanlara heyet çalışması gerekçe gösterilerek döner sermaye ek ödemesi yapılması mümkün değildir.

Savunmalarda, kamu zararı tablosunda yersiz ödendiği belirtilen tutarların brüt tutarlar olduğu, buna karşın, personele döner sermaye ek ödemesinin net tutarlar üzerinden ödendiği ifade edilmiş ise de, 12.02.1981 tarihli ve 4107/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararında da belirtildiği üzere, mevzuat gereğince vergi kesintilerinin kurum bütçesine gelir kaydedilmediği kurumlarda, mevzuata aykırı ödemenin bütçeye gider kaydedilen kesintisiz tutar üzerinden hesaplanması gerektiğinden, bütçe gideri toplamının tamamı kamu zararı olup sorumlulara ödettirilmesi gerekir.

Diğer taraftan, raporda kamu zararı tutarı … TL olarak belirtilmiş ise de, maddi hata oluştuğu anlaşıldığından, yeniden yapılan hesaplama sonucunda kamu zararı … TL olarak belirlenmiştir.

Ayrıca, vefat eden kamu görevlisine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve ikincil mevzuat ile yüklenmiş bir sorumluluk bulunmadığından, vefat eden Üniversite Yönetim Kurulu üyesi … …’ın sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, … TL kamu zararının;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Dekan) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hastane Müdür Yrd.) ... ile Diğer Sorumlular Üniversite Yönetim Kurulu Başkanı ... ..., Üniversite Yönetim Kurulu Üyeleri ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ve ... ...’e,

... TL’sinin Harcama Yetkilisi (Başhekim) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Hastane Müdür Yrd.) ... ile Diğer Sorumlular Üniversite Yönetim Kurulu Başkanı ... ..., Üniversite Yönetim Kurulu Üyeleri ... ..., , ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ..., ... ..., ... ..., ... ... ve ... ...’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Dekan Yrd.) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hastane Müdür Yrd.) ... ile Diğer Sorumlular Üniversite Yönetim Kurulu Başkanı ... ...,. Üniversite Yönetim Kurulu Üyeleri ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ve ... ...’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Dekan Yrd.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hastane Müdür Yrd.) ... ile Diğer Sorumlular Üniversite Yönetim Kurulu Başkanı ... ..., Üniversite Yönetim Kurulu Üyeleri ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ve ... ...’e,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

(Üye … …’nün; “2547 sayılı Kanunun rektörün görev ve yetkilerine ilişkin 13’ üncü maddesinin (b) fıkrasının 4 ve 5. bentlerinde;

“(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,

(5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak” rektörün görevleri arasında sayılmış, devamında, idari gözetim ve denetimin yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektörün birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Aynı Kanunun “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15’inci maddesinde de, “Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar almak” kurulun görevleri arasında sayılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesinin (i) bendinde ise;

“Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.

Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.” hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu hükümlere dayanılarak hazırlanan ve 18.12.2011 tarihli ve 2785 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin altıncı fıkrasında; “Yönetmelik kapsamında belirtilen işlemleri yürütmek üzere komisyon ve inceleme heyetleri kurmaya ve bu komisyon ve inceleme heyetlerinin görev ve yetkilerini tespit etmeye yönetim kurulları yetkilidir.” denilmektedir.

Üniversite Yönetim Kurulu … tarihinde, “... Tıp Fakültesi Başhekimliğinde, kendi görevlerini aksatmayacak şekilde ve gerektiğinde mesai saatleri dışında da çalışmalarda bulunmak üzere görevlendirilen söz konusu inceleme heyetine Döner sermaye gelirlerinden ... tarihinden geçerli olmak üzere 2547 sayılı Kanunun 58. maddesi hükümleri gereğince tavan puandan (%150) Döner Sermaye Katkı payı ödenmesine oy birliğiyle” karar vermiş, Rektör de bu karar doğrultusunda, Üniversitenin başka birimlerinde görevli bazı öğretim üyeleri ile personeli hastanede görevlendirmiştir. Usulüne uygun olarak hastane bünyesinde görevlendirilen bu kişilere yapılacak ödemeye gelince;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesinde; “c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;” ifadesi ile düzenlemeye başlanmıştır. Yani kişinin Döner Sermayeden pay alabilmesinin ilk şartı belirtilen yerlerde görev yapmaktır. Kanunda fiilen burada görev yapma veya kadronun bu birimde olması şartı bulunmamaktadır. Bu itibarla, Üniversite bünyesinde görevli olmakla birlikte Rektör tarafından döner sermayenin bağlı olduğu birimde (Tıp Fakültesi Hastanesinde) görevlendirilen personele, döner sermaye katkı payı ödenmesinde bu açıdan mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Söz konusu düzenlemenin devamında; (1) numaralı alt bentte, Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlileri ile bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yapılacak ödeme düzenlenmiş, (2) numaralı alt bentte ise gelir ile bir bağlantı da kurulmadan, “Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi … personele ek ödeme matrahının; … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca 8/7/2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin eki “Ek görev cetveli”nde de düzenlemeler yapılmış, yeni görevler ilave edilmiştir.

Yine 6085 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Denetimin yürütülmesi ve kamu zararının tespitinde aşağıdaki hususlara uyulur:

Kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin denetiminde; yetkili merci ve organlar tarafından usulüne uygun olarak alınan karar veya yapılan iş ve işlemlerin mevzuata ve idarelerce belirlenen hedef ve göstergelere uygun olmasına rağmen, yönetsel bakımdan gerekliliği, ölçülülüğü, uygun bulunmadığı yönünde görüş ve öneri içeren yerindelik denetimi sayılabilecek denetim raporu düzenlenemez. Denetim raporlarında, kamu idaresinin yerine geçerek belirli bir iş ve işlemin yapılmasını veya belirli bir politikanın uygulanmasını zorunlu kılacak, kamu idaresinin takdir yetkisini sınırlayacak veya ortadan kaldıracak görüş ve talep içeren rapor düzenlenemez.” denilmektedir. İdari gözetim ve denetimin yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında birinci derecede yetkili ve sorumlu olan, Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmakla görevli olan rektörün kendi yetkisi çerçevesinde, Döner Sermaye katkı payı alınabilecek yerlerden olan tıp fakültesi hastanesinde görevlendirilen öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele, bunların katkılarının olmadığı veya fiilen o yerde olmadığı veya aslen başka birimde görevli olması nedeniyle ek ödeme alamayacakları gerekçesiyle kamu zararı oluştuğu söylenemez. Dolayısıyla yapılan ek ödemenin mevzuata uygunluğuna karar verilmesi gerekir.”

şeklindeki ve

Üye … …’ün; “Sorgu konusu kişilerin 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasına göre Rektör ve yönetmelik maddesi gereği de Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde görevlendirildikleri anlaşılmaktadır. Sorumlular görevlendirme olurlarında belirtilen görevleri mesai içi ve mesai dışı zamanlarda yerine getirdiklerini savunmaktadırlar. Aksi ispat edilememektedir. Konunun beraatine hükmedilmesi gerekir.

Sorumluluk yönünden; 2547 sayılı Kanunun “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15 inci maddesinin (a) bendinde yer alan; “Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşur. …..” hükmü ile Yönetim Kurulunda bulunan üyelerden dekanların dekanlık süresince yani tekrar atanmadığı takdirde 3 yıl, diğer üyelerin de dört yıllık süreyle görev yapacağı belirtilmektedir. Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumluluk atfedilen kararı …tarihlidir. Bu karar alındıktan sonra ilanihaye uygulanarak bu kararda imzası bulunanların da ilanihaye sorumlu tutulması uygun değildir. Çünkü Yönetim Kurulunun bir kısım üyelerinin görev süreleri 3 yıl olduğundan ve diğer üyeler de seçimle geldiğinden 4 yıl sonra kurul mecburen yenilenmektedir. Kurulun bir üyesi değiştiğinde bile kurul yenilenmektedir. Kurul kararında imzası bulunan ve üyeliği devam eden üyenin iradesi ödemenin yapıldığı zamanda kararı değiştirebilme imkanı bulunduğundan sorumlu tutulabilir. Ancak ödemenin yapıldığı zaman kurul üyeliği bir şekilde sona eren, kurumdan ayrılan, emekli olan üyenin geçmişte aldığı bir kararın uygulanmasıyla irade bağı koptuğundan sorumlu tutulmaması gerekir. Bu nedenle ödeme tarihlerinde yönetim kurulu üyesi olmayanların sorumlu olmadıklarına, sorumluluğun, ödemenin yapıldığı zaman yönetim kurulu üyeliği devam edenlerle harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki görüşlerine karşın),

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,