Sayıştay 1. Dairesi 10729 Kararı - Özel İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 10.12.2018

• Karar No: 10729

• İlam No: 310

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Özel İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

… sayılı ilamın … inci maddesi ile tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

… İl Özel İdaresi … yılı hesabına ilişkin olarak düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın … inci maddesiyle, … işinde işin teknik şartnamesi ve projesine uygun olmayan imalatlar yapılması nedeniyle oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti. Sorumlularca bu hükmün temyiz edilmesi neticesinde Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda:

Sorumluluk itirazına ilişkin olarak; Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da belirtildiği üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte, kamu zararının kişiler açısından gerçekleşebilmesi için kusur sorumluluğu ilkesinin benimsendiği, zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiği, ilamda, düzenlenen ödeme emri belgesinde imzası bulunan ve ödeme emrine ekli evraklar üzerinden ilam konusu edilen kusurlu ve eksik imalatları tespit etmesi mümkün olmayan harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin de sorumlu olarak tayin edildiğinin görüldüğü; fakat, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata aykırı harcama talimatı olmayan, hatalı işleme yönelik bir evrak düzenlemeyen, ödeme emri belgesi üzerinde kontrol işlemi yapma görevi bulunmayan, böyle bir görevi bulunsa bile, kusurlu ve eksik imalatı ödeme emri belgesi ve eki belgelerden tespit etme imkânı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,

İlam hükmünün esası ile ilgili olarak; sorumlu ve ahizin temyiz dilekçesinde ve sözlü olarak duruşma sırasında, ilamda tazmin hükmedilen 17 kalem imalatın bir kısmının işin sözleşmesine ve projesine uygun yapıldığı ve yapılan kesintilerin hukuka aykırı olduğu, bir kısmının teknik nedenlerle projede gösterilenden farklı yapıldığı, bir kısmı için hesaplanan kamu zararı tutarının .. ve .. nolu mukayeseli keşif kapsamında kesildiği, bir kısmı için itirazlarının olmadığı ve hesaplanan kamu zararı tutarı kadar tahsilat yapılacağını belirttikleri, bu iddialarını kanıtlayıcı olarak söz konusu imalatların yapıldığını gösteren fotoğraflar, mimari kesitler, revize planlar, proje detayları, imalat değişiklikleri ile ilgili belgeler, malzeme onayını gösteren belgeler, malzemelerin kalite belgeleri gibi Yargılama aşamasında bulunmayan yeni bilgi ve belgeleri temyiz dilekçesi ekinde sundukları, … İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğünün İnceleme Komisyonu Oluruna istinaden yeni bir inceleme raporu düzenlendiği, Komisyon görevlilerinin, denetim ekibinin talebi üzerine … Valiliği İl Özel Genel Sekreterliği Yatırım ve İnşaat İşleri Müdürlüğü tarafından oluşturulan teknik heyetteki kişilerin aynısı olmasına rağmen düzenlenen raporların birbirinden farklı olması sebebiyle bu komisyonların düzenlediği raporlardan sağlıklı sonuçlar elde edilemediği, ayrıca Yargılama aşamasında sunulmayan söz konusu bilgi ve belgeler göz önüne alınarak yeniden değerlendirme yapılması ve hüküm tesis edilmesi gerektiği

belirtilerek, tazmin hükmünün hem sorumluluk hem de esas yönünden bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda tazmin hükmünün ilamda adı geçen sorumlulardan Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’in uhdesinden kaldırılmasını ve Yargılama aşamasında sunulmayan bilgi ve belgeler göz önüne alınıp yeniden değerlendirme yapılarak kamu zararı tutarının belirlenmesini teminen hüküm tesisi için dosyanın Daireye tevdiine karar verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun;

“Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31 inci maddesinde; “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

…” hükmü,

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü ve

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme Görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu düzenlemelere göre, harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden; gerçekleştirme görevlileri de, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerinin yürütülmesinden sorumludurlar.

Nitekim, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından birlikte sorumlu olduklarına karar verilmiştir.

Diğer taraftan, aynı kararda, 5018 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte, kamu zararının sorumlulara ödettirilmesinde kusur sorumluluğu ilkesinin benimsendiği, zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması, bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiği hususu da açıkça belirtilmiştir.

Söz konusu yapım işindeki kamu zararı fiili fiziki inceleme sonucunda düzenlenen tespit tutanağı ve buna ilişkin ölçüm ve metraj kayıtları esas alınarak belirlendiğinden, görevli teknik personel tarafından düzenlenip onaylanan hakediş raporuna istinaden düzenlenen ödeme emri belgesi ve eklerinden yapılmayan veya eksik yapılan imalatı tespit etme imkanı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin oluşan kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerekmektedir.

… iş mahallinde yapılan fiili fiziki denetim sonucunda düzenlenen … tarihli tespit tutanağında yer alan hususlardan asıl ilamda tazminine hükmedilenler; anılan Temyiz Kurulu Kararı, Yargılamaya Esas Ek Rapor, Denetçinin yargılama esnasında yaptığı açıklamalar, yüklenici ve müşavir firmalar tarafından hazırlanan temyiz dilekçeleri ve ekleri ile birlikte yeniden değerlendirilmiştir. Buna göre;

Tespit tutanağının .. inci maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki teknik şartnamede MSB.851/1 pozuna göre yağmur iniş boruları imalatı yapılacağı belirtildiği, bu poza göre yapılması gereken yağmur iniş borusu ölçülerinin 10 cm10 cm olduğu, fiilen 10 cm10 cm yağmur iniş borusundan .. adet yapılması yerine 7 cm*10 cm yağmur iniş borusundan … adet yapıldığı ve ... adet ilave yağmur iniş haznesi yapıldığı ve yapılmayan imalat ile fiilen yerine yapılan imalat miktarı karşılaştırıldığında aşağıda görüldüğü üzere fiilen yapılan imalatın daha fazla olduğu anlaşıldığından, asıl ilamda tazmin hükmedilen … TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığı,

Tespit tutanağının .. ncı maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projeleri içinde yer alan .. numaralı mimari kesitlere ilişkin projede duvar kenarlarına alçıpanel asma tavan çizili olduğundan, tavanlara yapılması gereken alçıpanel imalatının mahal listelerinde de belirtildiği gibi tüm blok tavanlarına yapılması gerektiği; bu nedenle tüm bloklarda duvar kenarlarında alçıpanel asma tavan yapılması yerine tamamına taşyünü asma tavan yapılması nedeniyle, kenar bölgelerdeki taşyünü asma tavan yapım bedeli ile yapılması gereken alçıpanel asma tavan bedel farkı olan … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının .. nci maddesi ile ilgili olarak; savunmadaki itirazlar da dikkate alınarak, ihale dokümanı eki uygulama projesi gereğince tüm ıslak zeminler (… alt zemin kat dahil) mahallerinde alüminyum asma tavanların valilik bloğu için yerden (3,50+10) metre, diğer bloklar için yerden (3,20+10) metre yüksekliğinde yapılması gerektiği halde fiilen yerden 3,07 metre yüksekliğinde yapılması ve … alt zemin kat mutfak duvarına eksik tatbik edilen seramik miktarının hesaplamaya dahil edilmemesi nedeniyle ayrıntısı aşağıda gösterildiği üzere yeniden hesaplanan … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının .. inci maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi detaylarından asma tavan bölgelerindeki duvar mahallerinde saten alçı ve boya imalatlarının asma tavana kadar değil tavana kadar olduğu, taşyünü asma tavan yapılan tüm mahallerde 3,60 metre yüksekliğinde imal edilmesi gereken asma tavanların üzerine 30 cm sıva, saten alçı ve boya imalatı yapılması gerekirken çeşitli nedenlerle asma tavan yüksekliklerinin düşük tutulması nedeniyle 60 cm’lik yüksekliğe bu imalatların yapılmamış olduğu, uygulamada yapılmayan söz konusu imalatlara ilişkin yüksekliklerin en az 60 cm en fazla 90 cm (valilik bloğu) olmasına rağmen idarece oluşturulan Tespit ve Hesap Komisyonunun yaptığı metraj hesaplamasında (yüklenici lehine) en düşük değer olan 60 cm’lik yüksekliğin esas alındığı anlaşılmış olup, yapılmayan söz konusu imalatlarla ilgili olarak … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının .. uncu maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi gereğince .. Bloğu alt zemin kat alüminyum asma tavan yapılan tüm mahallerde, asma tavanların zeminden 3,60 metre yüksekliğinde imal edilmesi gerekirken fiilen ortalama 3,10 metre yüksekliğinde imal edilmesi nedeniyle 50 cm’lik yüksekliğe seramik imalatının eksik yapıldığı, savunma doğrultusunda seramik altı sıva imalatının ise yapıldığı, anlaşılmış olup, eksik yapılan seramik imalatı nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının .. uncu maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi detaylarından asma tavan bölgelerindeki duvar mahallerinde sıva, saten alçı ve boya imalatlarının asma tavana kadar değil tavana kadar olduğu, ihale dokümanı eki uygulama projesi gereğince … Bloğu 5 inci kat yemekhane ve yemek servis mahallerinde projesine göre zeminden 3,28 metre yükseklikten montajı yapılması gereken asma tavanın 2,74 metre yükseklikte yapılması nedeniyle (54 cm fark + 30 cm asma tavan üzeri olmak üzere 84 cm’lik yüksekliğe) saten alçı ve boya imalatının eksik yapılması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının … üncü maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi gereğince ıslak zeminlerde yapılması gereken MSB.922/A poz numaralı imalata esas laminant bölme ve kapı imalatlarının 199 cm yüksekliğinde 13 mm kalınlığında olması gerekirken fiilen bu imalatların 184 cm yüksekliğinde ve 12,30 mm kalınlığında yapılması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının .. inci maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanında şaft ve baca içlerine sıva ve badana yapılacağına ilişkin herhangi bir dipnot veya ifade bulunmadığı, ayrıca uygulama projeleri ve mahal listelerinde baca ve şaft içleri mahal olarak nitelendirilmediğinden asıl ilamda tazmin hükmolunan … TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığı,

Tespit tutanağının … uncu maddesi ile ilgili olarak; konferans salonu tavana kadar yapılmayan 19 mm kalınlığında meşe lambri yapılması bedelinin 3 nolu mukayeseli keşif kapsamında kesildiği anlaşıldığından, asıl ilamda tazminine hükmolunan … TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığı,

Tespit tutanağının … nci maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi/mahal listesi gereğince havalandırma tesisatı iş grubu galvanizli saçtan hava kanalı yapılması imalatlarında kullanılan saç kalınlıklarının öngörülen tolerans sınırlarının da altında olması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının … ncı maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi çeşitli detaylar paftasında uygulama detayları gösterilen 19 adet ahşap bankın yapılmaması; ayrıca uygulama detayları çeşitli detaylar paftasında ve elektrik çevre aydınlatma planında gösterilen 37 adet tek ve 3 adet çift konsollu galvanizli aydınlatma direkleri ve 18W-150W çevre toplam 71 adet aydınlatma armatürlerinin yapılmaması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının … nci maddesi ile ilgili olarak; uygulama projesinde teknik açıdan zorunlu nedenlerle idarenin onayı ile değişiklik yapıldığı anlaşıldığından asıl ilamda tazmin hükmedilen … TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığı,

Tespit tutanağının … inci maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi vaziyet planında (çeşitli detaylar paftasında) gösterilen bekçi kulübelerinin (nizamiye; giriş kontrol binası) yapılmaması ve nizamiye girişlerine yapılması gereken alüminyum kollu bariyer imalatlarının yapılmaması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının … uncu maddesi ile ilgili olarak; iş artışı kapsamında bedeli ödenen kazan daireleri ve bayındırlık laboratuvar duvar mahallerinin metrajında 3,60 metre olarak hesaba dahil edilen kısımların fiilen 2,40 metre yapılması nedeniyle oluşan kamu zararı tutarının 3 nolu mukayeseli keşif kapsamında kesildiği, ayrıca bu mahallerin seramik yapılmasının sıva imalatlarının bitmesinden sonra kararlaştırıldığı ve sıva imalatının da fiilen yapıldığı anlaşıldığından asıl ilamda tazmin hükmedilen … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı,

Tespit Tutanağının … inci maddesi ile ilgili olarak; Valilik Bloğu vaziyet planında görülen Valilik halk girişinde 20 cm yüksekliğinde bordürle çevrelenmek suretiyle yapılması gereken yükseltilmiş peyzaj alanı ile projede belirtilen oturma alanlarının yapılmaması; bunun yerine peyzaj alanının 2 cm kalınlığında Aksaray Yaylak Granitle kaplanması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının … nci maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki mahal listesi gereğince (MSB.671 Poz nolu imalat tarifleri) 3 cm kalınlığında (30 cm + BS serbest boy) Giresun Bulancak Füme (Vizon) Granit plakların döşenmesi gerekirken, zorunlu ve önceden öngörülmeyen bir neden bulunmadan ve tespit öncesinde onay alınmadan fiilen bu imalatların 2 cm kalınlığında (40 cm x 40 cm) Aksaray (Yaylak) granit kullanılarak yapılması ve bu imalata benzerlik gösteren diğer idarelere ait analiz varken bunun kullanılmaması nedeniyle … TL kamu zararı oluştuğu,

Tespit tutanağının … üncü maddesi ile ilgili olarak; ihale dokümanı eki uygulama projesi gereğince valilik dış cephesinde kenetli doğal taş kaplama yapılması gerekirken yapılmayan 121,97 m2 metraj farkına ilişkin … TL kamu zararı oluştuğu,

anlaşılmış olup, işin projesine ve mahal listesine uygun olarak yapılmayan imalatlar nedeniyle oluşan kamu zararının genel toplamı fiyat farkları ve KDV dahil … TL olarak yeniden belirlenmiştir.

Bu nedenle asıl ilamda tazminine hükmedilen … TL’nin … TL’sinin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına,

Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’in kamu zararından sorumluluğunun bulunmadığına,

Yeniden belirlenen … TL kamu zararının Hakedişi Onaylayan …’e tek başına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

(Üye …’in; “5018 sayılı Kanun ve 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri düzenlenen ödeme emri belgesi ve harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan birlikte sorumlu olduğundan, oluşan kamu zararının Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve diğer sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki görüşüne karşın),

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

oy çokluğuyla,