Sayıştay 1. Dairesi 10657 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 14.11.2017

• Karar No: 10657

• İlam No: 12

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Muhasebe Kayıtlarının Eksik Tutulması

… Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde tedavi gören hastalardan, özel muayene ücreti, oda ücreti, SGK tarafından karşılanmayan ilaç ve tıbbi malzeme ücretleri ile sosyal sigortası bulunmayanlara ilişkin tedavi ücretlerinin, muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Tıp Fakültesi Hastanesinde mesai saatleri dışında (gece ve hafta sonu) görev yapan muhasebe yetkilisi görevlileri, hastane hizmetlerinden yararlanan şahıslardan “Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı” olarak adlandırılan makbuzlar vasıtasıyla tahsilat yapmaktadırlar.

Mesai saatleri dışında görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından yapılan bu tahsilatlar, mevzuattaki sınırlamalar dahilinde belli günlerde muhasebe birimine Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı dipkoçanları ve Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri Kasa Defteri ile birlikte getirilmiş ve muhasebe birimi kasasına yatırılmak üzere kasa sorumlusu Veznedar …’e teslim edilmiştir. Veznedar … kendisine getirilen tahsilatları … yılının Temmuz ayına kadar Alındı Belgesi düzenleyerek kasa defterine işlemiştir. Aynı zamanda muhasebe yetkilisi mutemedi alındılarının kullanılan ikinci nüshaları teslim alınmış ve dipkoçanlarının arkası hesap kontrol edildikten sonra Veznedar … ile muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından imzalanmıştır. Ancak bu dip koçanlarda ve muhasebe yetkilisi mutemedi kasa defterinde mevzuat gereği imzası bulunması gereken muhasebe yetkilisi …'ın imzasının bulunmadığı görülmüştür.

… tarihinden sonra ise mesai saatleri dışında görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil edilen tutarlar kasaya teslim edildiğinde Veznedar … tarafından yine muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteri ve alındılar kontrol edilmiş alındıların ikinci nüshası alıkonulmuş ve muhasebe yetkilisi mutemedi kasa defteri ve dipkoçanların kullanılan son yaprağı mutemet ile birlikte “kontrol edilmiştir” şerhi düşülerek imzalanmıştır. Ancak Veznedar … tarafından 2016 yılı Temmuz ayından sonra muhasebe yetkilisi mutemetlerinden kontrol edilerek alınan tutarlar, muhasebe birimine ait kasa defterine kaydedilmemiş, kasaya yatırılmamış ve zimmete geçirilmiştir. Bu nedenle bu tutarlar muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defterinde yer aldığı halde muhasebe birimi kasa defterinde bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesinin son fıkrasında;

“Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir” denilmektedir. Bu maddeye istinaden Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlarla muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almak, vermek ve göndermek üzere görevlendirilenler muhasebe yetkilisi mutemedidir. …

Muhasebe yetkilisi mutemedi olarak seçilen görevlinin adı, soyadı, görev yeri, unvanı ve imza örneği ile görev ve yetkileri ilk görevlendirmede muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilir.

Kanunlarda öngörüldüğü şekilde ve bu Yönetmelik esaslarına göre yetkili kılınmamış hiçbir kimse kamu idaresi adına para tahsil edemez, değerleri alamaz, gönderemez ve ödeme yapamaz.”

Mezkur Yönetmeliğin “Yetki ve Sorumluluk” başlıklı 7 nci maddesinde ise;

“Muhasebe yetkilisi mutemetleri, muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olup, bu işlemlerinden dolayı doğrudan bağlı oldukları muhasebe yetkilisine karşı sorumludurlar.

Muhasebe biriminde görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetleri, her ne adla olursa olsun tahsil ettikleri paraları ve kendilerine teslim edilen değerleri muhasebe biriminin veznesi ve ambarında muhafaza etmek zorundadır ve kayıplardan sorumludurlar.

Aynı zamanda 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin kasa hesabına ilişkin işlemleri açıklayan 67’nci maddesinin (a) bendinde, Muhasebe birimlerince nakden veya çekle yapılan her türlü tahsilat ve veznelere teslim edilen değerler karşılığında yönetmeliğe ekli örnek 8 deki “Alındı Belgesi”nin iki nüsha kullanılacağı belirtilmiş, alındı belgesinin asıl nüshasının para, çek veya diğer değerleri teslim edene verileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin kasa tahsilatının bankaya yatırılmasını açıklayan (c) bendinde muhasebe birimlerince bir gün içinde tahsil edilen paraların, ertesi gün kasadan yapılacak ödemeler için Bakanlıkça tespit edilerek duyurulan tutarların üç katı alıkonularak fazlası, düzenlenecek “Teslimat Müzekkeresi” (Örnek:9) ile bankaya yatırılacağı” belirtilmiştir.

Yine aynı maddenin (g) bendinde;

“1) Muhasebe yetkilisi mutemetlerine, paranın yatırılacağı muhasebe birimi tarafından, kullanıldıkça kullanılmış olanlar geri alınmak suretiyle yenisi verilmek üzere, defterdarlarca tespit edilen sayıda muhasebe yetkilisi mutemedi alındısı cildi verilir. Muhasebe yetkilisi adına tahsilat yapmaya yetkili mutemetlerce yapılan tahsilat ve teslim alınan değerler için “Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı” (Örnek: 10) kullanılır. Alındı, birisi dip koçan olmak üzere üç nüshalı olup bir nüshası parayı teslim edene, bir nüshası alındıyı düzenleyen yetkilinin bağlı bulunduğu birime verilir.

2. Muhasebe yetkilisi mutemetlerince yapılan tahsilat, tarih ve alındı seri ve sıra numarasıyla “Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri Kasa Defteri”ne (Örnek: 11) işlenir. Defterde: tahsilatın tarihi, sıra numarası, kimden tahsil edildiği ve alındı seri ve sıra numaralarının kaydına ilişkin sütunlardan başka yapılan tahsilatın çeşidini göstermek üzere dört ayrıntı, bir “Toplam” ve bir “Genel Toplam” sütunu bulunmaktadır. Muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından tahsil olunan paralar, bütçenin birkaç gelir türünü ilgilendirdiği takdirde, defterin “Yapılan Tahsilatın Çeşidi” başlığı altındaki sütunlarına ayrı ayrı işlenir. Toplam ve ayrıntı sütunlarına yapılan kayıtlar, tahsil olunan paraların muhasebe birimine teslim edildiği tarihe kadar devam eder. Para muhasebe birimine yatırıldığında, tutarı “Genel Toplam” sütununa alınır, diğer sütunların altları çift çizgi ile kapatılır. Genel toplam sütununun toplamları malî yıl sonuna kadar devam eder.

3. Muhasebe yetkilisi mutemetlerince yapılan tahsilat tutarı, miktarına bakılmaksızın her onbeş günde bir ve her hâlükârda malî yılın son iş gününde muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırılır. …

4. Tahsil edilen para, muhasebe birimine alındı dip koçanı ve muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteriyle birlikte getirilir. Dip koçanlar ile defter kaydı karşılaştırılıp “Yapılan Tahsilatın Çeşidi” sütunları toplamı ile toplam sütunu kontrol edildikten sonra teslim edilecek para tutarı bulunur ve bu tutar defterin “Genel Toplam” sütununa yazılır. Defterin toplam sütunu karşısına ve alındı dip koçanının en son yaprağının arkasına “….. numaraya kadar olan ….. tahsilat teslim edilmiştir.” açıklaması yazılarak muhasebe yetkilisi ve mutemet tarafından imza edildikten sonra muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defterinin zımbalı yaprakları koparılır ve alındı karşılığında kasaya teslim edilerek bu konuda düzenlenecek muhasebe işlem fişine eklenir. Veznedarlarca, tahsilata ilişkin verilen alındıların tarih ve numarası defterin ikinci nüshasına işlenir. Kullanılmamış muhasebe yetkilisi mutemedi alındısı yaprağı bulunan cilt, mutemede geri verilir.

5. Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin yaptığı tahsilatın muhasebe biriminin veznesine veya banka hesabına yatırılmasına ilişkin süre ve tutar, ihtiyaca göre idareler itibarıyla Bakanlıkça farklı belirlenebilir.” denilmektedir.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 595 inci maddesi gereğince, … Tıp Fakültesi Hastanesinde, “Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri Kasa Defteri” ile “Saymanlık Kasa Defteri” bilgisayar ortamında tutulmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden muhasebe yetkilisi mutemetleri, yaptıkları tahsilatları muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defterine işleyecekler ve en çok onbeş gün içinde ve her halükarda mali yıl sonunda muhasebe biriminin veznesine yada banka hesabına yatırarak tahsil edilen tutarı muhasebe birimine alındı dip koçanı ve muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteriyle birlikte getirmişlerdir. Gerekli kontroller yapıldıktan sonra alındı dipkoçanının kullanılan son yaprağının arkasına “…..numaraya kadar olan ….. tahsilat teslim edilmiştir.” açıklaması yazılarak muhasebe yetkilisi ve mutemet tarafından imza edilmiştir.

Buna göre … Tıp Fakültesi Hastanesinde mesai saatleri içinde yapılan tahsilatlar muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından döner sermaye saymanlığının Tıp Fakültesi Hastanesine ilişkin … no’lu banka hesabına yatırılmıştır. İlgili alındılar, Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri Kasa Defteri ve banka dekontları muhasebe birimine verilerek ilgili alındıların dipkoçanlarının kullanılan son nüshalarının arkası, veznedar … ile muhasebe … tarafından imza edilmiş ve muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteri ile uyumlu olduğu kontrol edilmiştir.

Mesai saatleri dışında görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetlerinin işlemleri ise aşağıda gösterildiği şekilde gerçekleşmiştir.

a) Mutemet … tarafından … yılı içinde … lira tahsilat yapılmıştır. Bu tahsilatın … lirasının kasa defterine işlendiği, kalan … lirasının ise kasa defterine işlenmediği ve bankaya yatırılmadığı tespit edilmiştir.

Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı dipkoçanlarında bulunan nüshalar incelendiğinde … yılında mutemetlerce yapılan tüm tahsilatların imza karşılığında veznedara teslim edildiği görülmüştür.

Ancak Veznedar … tarafından imzalanan “Sayman mutemedi kasa defteri” kayıtlarında “Muhasebe birimi kasa defterine” işlenmeyen … liranın … tarihinde vezneye teslim edildiği gösterilmiştir.

İmza karşılığında vezneye yatırılmasına rağmen, … tarihine kadar mutemet … uhdesinde gösterilen … lira, banka dekontundan anlaşıldığı üzere … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından … tarihinde bankaya yatırılmıştır.

b) Mutemet … tarafından … yılı içinde … lira tahsil edilmiştir. Bu tahsilatın … lirasının kasa defterine işlendiği, kalan … lirasının ise (son teslimat … lira olup … tarihinde vezneye teslim edilmiştir.) kasa defterine işlenmediği ve bankaya yatırılmadığı tespit edilmiştir.

Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı dipkoçanlarında bulunan nüshaları incelendiğinden, … yılı içinde yapılan tüm tahsilatların imza karşılığında veznedara teslim edildiği görülmüştür.

Ancak veznedar … ile mutemet … tarafından imzalanan “Sayman mutemedi kasa defteri” kayıtlarında “Muhasebe birimi kasa defteri ”ne işlenmeyen … liranın … tarihinde vezneye teslim edildiği gösterilmiştir.

İmza karşılığında vezneye yatırılmasına rağmen, … tarihine kadar mutemet … uhdesinde gösterilen, … lira, banka dekontundan anlaşıldığı üzere … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından … tarihinde bankaya yatırılmıştır.

c) Mutemet … tarafından … yılı içinde … lira tahsil edilmiştir. Bu tahsilatın … lirasının kasa defterine işlendiği, kalan …. liranın ise (son teslimat … lira olup … tarihinde vezneye yatırılmıştır.) muhasebe birimi kasa defterine işlenmediği tespit edilmiştir.

Muhasebe Yetkilisi Mutemet Alındısı dipkoçanlarında bulunan nüshalar incelendiğinde, … yılı içinde yapılan tüm tahsilatların imza karşılığında vezneye yatırıldığı görülmüştür.

Ancak Veznedar … ile Mutemet … tarafından imzalanan “Sayman Mutemedi Kasa Defteri” kayıtlarında, … liranın … tarihinde vezneye teslim edildiği gösterilmiştir.

İmza karşılığında vezneye yatırılmasına rağmen, … tarihine kadar mutemet … uhdesinde gösterilen … lira, banka dekontundan anlaşıldığı üzere … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından … tarihinde bankaya yatırılmıştır.

d) Mutemet olarak atandığına dair onay olmayan ancak fiilen mutemetlik yaptığı belirtilen … tarafından … yılı içinde … lira tahsil edilmiştir. Bu tahsilatın … lirasının Muhasebe Birimi Kasa Defterine işlendiği, kalan … lirasının ise kasa defterine işlenmediği ve bankaya yatırılmadığı tespit edilmiştir.

Muhasebe Yetkilisi Mutemet Alındısı dipkoçanlarında bulunan nüshalar incelendiğinde, 2016 yılı içinde yapılan tüm tahsilatların imza karşılığında vezneye yatırıldığı görülmüştür.

Ancak veznedar … ile mutemet … tarafından imzalanan “Sayman mutemedi kasa Defteri” kayıtlarında, Muhasebe Birimi kasa defterine işlenmeyen … liranın … tarihinde vezneye teslim edildiği gösterilmiştir.

Muhasebe Yetkilisi Mutemedi … tarafından Veznedar …’e teslim edilen ancak … tarafından kasa kayıtlarında gösterilmeyerek zimmete geçirilen tutar toplamı … TL, Muhasebe Yetkilisi Mutemedi … tarafından Veznedar …’e teslim edilen ancak … tarafından kasa kayıtlarında gösterilmeyerek zimmete geçirilen tutar toplamı … TL, Muhasebe Yetkilisi Mutemedi … tarafından Veznedar …’e teslim edilen ancak … tarafından kasa kayıtlarında gösterilmeyerek zimmete geçirilen tutar toplamı … TL, Muhasebe Yetkilisi Mutemedi olarak görevlendirilmediği halde tahsilat yapan … tarafından Veznedar …’e teslim edilen ancak … tarafından kasa kayıtlarında gösterilmeyerek zimmete geçirilen tutar toplamı ise … TL’dir. Buna göre toplam zimmete geçirilen tutar … TL olarak gerçekleşmiştir.

Konuya ilişkin yazılan suç duyurusu müzekkeresi üzerine Dairemizce … tarih ve … sayılı Daire Kararı verilmiştir.

Bu itibarla, … Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı Tıp Fakültesi Hastanesi Birimine ait olup muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil edilen paraların, veznedar … tarafından ilgili mevzuatı çerçevesinde kayıt altına alınarak süresinde kurumun banka hesabına intikal ettirilmemesi sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, bahsi geçen kamu zararının; … tarih ve …. nolu muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden, bu tutar için ilişilecek bir husus olmadığına oy birliğiyle,