Sayıştay 1. Dairesi 10531 Kararı - Özel İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 23.02.2016

• Karar No: 10531

• İlam No: 129

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Özel İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yurtdışı harcırah

… İl Genel Meclisinin 06.08.2014 tarihli ve 179 sayılı kararına istinaden 07.09.2014-15.09.2014 tarihleri arasında … Seyahat Acentası Tic. San. Ltd. Şti’den hizmet alımı yapılmak suretiyle yurtdışına inceleme gezisi düzenlendiği ve geziye katılanlara 6245 sayılı Harcırah Kanununun 8 inci maddesine istinaden yurtdışı geçici görev yolluğu ödendiği görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanununun “Memur ve Hizmetli Olmayanların Harcırahı” başlıklı 8 inci maddesinde;

“Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 üncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunur.”

“Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34 üncü maddesinde;

“Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur.” hükümleri yer almaktadır.

25.01.2014 tarih ve 2014/5832 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararda;

MADDE 1 – (1) Yurtdışına veya yurtdışında iken başka bir yere, sürekli veya geçici bir görevle ya da tedavi amacıyla gönderilenlerin, gidiş ve dönüşleri ile tedavi ve geçici görevlendirme sürelerinde verilecek gündeliklerin yabancı para cinsinden miktarları ekli cetvelde gösterilmiştir.

(…)

MADDE 4 – (1) Bu Karar hükümlerine göre yurtdışına veya sürekli görevle yurtdışında iken başka ülkelere geçici görevle gönderilenlere, Türkiye’den veya sürekli görevle bulundukları ülkelerden her çıkışlarında, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü için ödenecek gündelikler, ekli cetveldeki miktarların % 50 artırılması suretiyle hesaplanır.

2. Türkiye'den yurtdışına geçici görevle gönderilenlerden, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü ile sınırlı olmak kaydıyla, yurtdışında yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri fatura ile belgelendirenlere, faturada gösterilen günlük yatak ücretinin birinci fıkrada belirtildiği şekilde artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin % 40'ına kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaz. %40'ını aşması halinde ise aşan kısmın sadece % 70'i ayrıca ödenir. Ancak, yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin;

a) I-III no'lu sütunlarda gösterilen unvanlarda bulunanlar için % 100'ünden,

b) 1V-VI1 no'lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için % 70'inden,

fazla olamaz.

(…)”

denilmektedir.

Raporda, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 10 uncu maddesine göre İl Genel Meclisinin, yurtdışı gezi düzenlenmesine karar verme yetkisi bulunmadığından İl Genel Meclisinin bu yöndeki kararının yok hükmünde olduğu iddia edildiği, ancak diğer taraftan kararı veren ve geziye katılan Meclis Üyelerine sorumluluk atfedildiği görülmektedir. 5302 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin (m) bendi ile 62 nci maddesinde yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde; İl Genel Meclisinin yurtdışı gezi düzenlenmesine karar vermesinde hukuka aykırı bir durumun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesinden; İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcısı ve Meclis Üyelerinden oluşan 20 kişilik grubun ulaşım ve konaklama giderlerinin, …Seyahat Acentası Tic. San. Ltd. Şti’den hizmet alımı yapılmak suretiyle gerçekleştirildiği, bu çerçevede ilgili firmaya … TL tutarında ödeme yapıldığı, geziye katılan İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcısı ve Meclis üyelerine bu geziye ilişkin olarak harcırah beyannamelerine istinaden toplam … TL harcırah ödemesinde bulunulduğu, ilgililerin harcırah beyannameleri incelendiğinde; gündelik tutarlarının Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen limitlere uygun olduğu, konaklama ve yol giderlerinde ise tüm beyannamelerde maktu … TL yazıldığı, bu rakamın da … Seyahat Acentasının faturasında belirtilen … TL’nin 20’ye bölünmesi neticesinde bulunduğu dolayısıyla … TL’nin konaklama ile birlikte yol giderlerini de içerdiği anlaşılmaktadır.

Denetçinin harcırah beyannamesinde yer alan giderlerin miktarı ile usul ve esasına girmeksizin, böyle bir giderin yapılıp yapılamayacağı üzerinden değerlendirmede bulunarak yapılan ödemenin tamamını kamu zararı olarak kabul ettiği, ancak 5302 sayılı Kanunun 10 uncu ve 62 nci maddeleri dikkate alındığında işlemde yetki probleminin olmadığı, beyannamelerde yer alan konaklama ve yol giderlerinin birlikte gösterilmesi ve bunların miktarına ilişkin bir tespitin de yer almadığı dikkate alındığında yapılan … TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

(Üye … … ve Üye … …’in; “Kırklareli İl Özel İdaresi İl Genel Meclisi “Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Komisyonu tarafından hazırlanan raporun geldiği şekliyle kabulüne üyesi bulunduğumuz CPMR merkezlerinin bulunduğu Sofya, Belgrad, Budapeşte, Viyana, Prag şehirlerinin ziyaret edilmesi için 07.09.2015 ve 15.09.2014 tarihleri arasında idarenin uygun göreceği personelin de katılımı ile karayolu kullanılarak otobüs yolculuğu ile yurt dışı gezi yapılmasına, oy birliğiyle” 06.08.2014 tarihli ve 179 sayılı kararıyla karar vermiştir. …İl Özel İdaresi Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Komisyonu 29.08.2014 tarihli Raporunda Sofya, Belgrad, Budapeşte, Viyana ve Prag şehirlerinde yapılacak olan inceleme gezisinin … Seyahat Acentasıyla kişi başı … Euro’ya yapılmasını kararlaştırmıştır. … firmasının kişi başı … Euro teklifi “Otellerde 1 Kişilik Odada 7 gece konaklama + Otelde alınan sabah kahvaltıları + Akşam yemekleri + Ulaşım + Çevre Gezileri + Araç içi ikramlar + Rehberlik + Zorunlu Paket Tur Sigortası + Yurt Dışı Çıkış Harcı”nı kapsamaktadır.

… firması ile Vali a. Genel Sekreter … … arasında imzalanan 01.09.2014 tarihli PAKET TUR KAYIT SÖZLEŞMESİ’nin Sözleşme Bedeli başlıklı 2 nci maddesinde “2.1. Sözleşme Bedeli KDV’den muaf …. TL’dir”; İptal ve Devir başlıklı 10 uncu maddesinde “10.2 ..... habersiz konaklama yapılmaması/tura gelinmemesi halinde ise konaklanacak otellerin ücretinin tamamı … Euro (… TL) … tarafından iade edilmeyeceğini bilmektedir. Özel hükümler saklıdır. .....” denilmek suretiyle kişi başı konaklama ücretinin gezi boyunca … Euro olduğu anlaşılmaktadır.

… firmasının 18.09.2014 tarihli ve … numaralı faturası ile de “MİKTARI:20 kişi. CİNSİ: İl genel meclisi ulaşım konaklama (… Euro) …. TL. TUTARI: … TL x 20 = ….TL” olmak üzere ödemede bulunulmuştur.

Gezi programına katılanlara ait AVANS MAHSUBU LİSTESİ’ nden kişi başı …. TL olmak üzere toplam 114.000,00 TL avans verildiği de görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanununun Memur veya hizmetli olmayanların harcırahı başlıklı 8 inci maddesinde yer alan “Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunur.” ile Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı başlıklı 34 üncü maddesinde bulunan “Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur” hükümleri gereği Kırklareli İl Özel İdaresi İl Genel Meclisi Üyelerine harcırah ödenebilecektir.

25 Ocak 2014 tarihli ve 28893 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar” ile “Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar”ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığının 27/12/2013 tarihli ve 13159 sayılı yazısı üzerine, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 34 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 13/1/2014 tarihinde kararlaştırılan 2014/5832 Sayılı BAKANLAR KURULU KARARI’nın 4 üncü maddesinde “(1) Bu Karar hükümlerine göre yurtdışına veya sürekli görevle yurtdışında iken başka ülkelere geçici görevle gönderilenlere, Türkiye’den veya sürekli görevle bulundukları ülkelerden her çıkışlarında, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü için ödenecek gündelikler, ekli cetveldeki miktarların %50 artırılması suretiyle hesaplanır.

(2) Türkiye’den yurtdışına geçici görevle gönderilenlerden, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü ile sınırlı olmak kaydıyla, yurtdışında yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri fatura ile belgelendirenlere, faturada gösterilen günlük yatak ücretinin birinci fıkrada belirtildiği şekilde artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin %40’ına kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaz. %40’ını aşması halinde ise aşan kısmın %70’i ayrıca ödenir. Ancak, yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin;

a) I-III no’lu sütunlarda gösterilen unvanlarda bulunanlar için %100’ünden,

b) IV-VII no’lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için %70’inden,

fazla olamaz.

…..”amir hükmü yer almaktadır.

… İl Özel İdaresi İl Genel Meclisi Üyelerinin Sofya, Belgrad, Budapeşte, Viyana ve Prag şehirlerini ziyaretleri neticesinde düzenlenen Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimlerinde 2014/5832 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin birinci fıkrası hükümlerine uyularak Sofya için 114 Euro, Belgrad için 142,5 ABD Doları, Budapeşte için 114 Euro, Viyana için 150 Euro ve Prag için 142,5 ABD Doları olmak üzere %50 artırımlı gündelikler doğru ödenmiştir.

Ancak yatacak yer temini için yapılacak ödemede 2014/5832 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası idare tarafından yok hükmünde sayılarak hiç dikkate alınmamıştır. Bu fıkraya göre öncelikle, yurtdışında yatacak yer temini için ödenen ücretlerin fatura ile belgelendirilmesi gerekir. Oysa mevcut belgeler arasında bu gezi programına katılanlara için düzenlenmiş 5 ülkenin hiçbirine otel faturası bulunmamaktadır.

Bu durumda;

Kişi başı konaklanacak otellerin ücreti ...Euro x 22 kişi = ...Euro,

karşılığı Türk Lirası kamu zararı meydana gelmektedir.

Diğer yandan gezi programındaki 5 ülkeye ait otel faturalarının ibraz edilmesi durumunda; yine 2014/5832 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında “..... faturada gösterilen günlük yatak ücretinin birinci fıkrada belirtildiği şekilde artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin %40’ına kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaz. %40’ını aşması halinde ise aşan kısmın %70’i ayrıca ödenir.” hükmünün idare tarafından uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kişi başı konaklanacak otellerin ücreti … Euro / 8 Gece = …Euro bir kişinin bir gecelik konaklama bedeline karşılık gelmektedir.(Belge ibraz edilmediğinden gecelik konaklama ücretinin eşit olduğu varsayılmıştır.)

Bu kez;

a) Sofya için (07.09.2014 – 08.09.2014)

Gündelik = 114,00 Euro

Gündeliğin %40'ı = 114,00 Euro x %40 = 45,60 Euro

Günlük Otel Ücreti 65,88 Euro

Aşan kısım = 65,88 Euro - 45,60 Euro = 20,28 Euro

Aşan kısmın %70'i = 20,28 Euro x %70 = 14,20 Euro

14,20 Euro x 2 Gün = 28,40 Euro

b) Belgrad için (09.09.2014)

(1 Euro = 1,2884 ABD Doları, 09.09.2014)

Gündelik = 142,50 ABD Doları (110,60 Euro),

Gündeliğin %40'ı = 110,60 Euro x %40 = 44,24 Euro

Günlük Otel Ücreti 65,88 Euro

Aşan kısım = 65,88 Euro - 44,24 Euro = 21,64 Euro

Aşan kısmın %70'i = 21,64 Euro x %70 = 15,15 Euro

15,15 Euro x 1 Gün = 15,15 Euro

c) Budapeşte için (10.09.2014)

Gündelik = 114,00 Euro

Gündeliğin %40'ı = 114,00 Euro x %40 = 45,60 Euro

Günlük Otel Ücreti 65,88 Euro

Aşan kısım = 65,88 Euro - 45,60 Euro = 20,28 Euro

Aşan kısmın %70'i = 20,28 Euro x %70 = 14,20 Euro

14,20 Euro x 1 Gün = 14,20 Euro

ç) Viyana için (11.09.2014)

Gündelik = 150,00 Euro

Gündeliğin %40'ı = 150,00 Euro x %40 = 60,00 Euro

Günlük Otel Ücreti 65,88 Euro

Aşan kısım = 65,88 Euro - 60,00 Euro = 5,88 Euro

Aşan kısmın %70'i = 5,88 Euro x %70 = 4,17 Euro

4,17 Euro x 1 Gün = 4,17 Euro

d) Prag için (12.09.2014 – 13.09.2014)

Gündelik = 114,00 Euro

Gündeliğin %40'ı = 114,00 Euro x %40 = 45,60 Euro

Günlük Otel Ücreti 65,88 Euro

Aşan kısım = 65,88 Euro - 45,60 Euro = 20,28 Euro

Aşan kısmın %70'i = 20,28 Euro x %70 = 14,20 Euro

14,20 Euro x 2 Gün = 28,40 Euro

e) Belgrad için (14.09.2014 – 08.09.2014)

Gündelik = 114,00 Euro

Gündeliğin %40'ı = 114,00 Euro x %40 = 45,60 Euro

Günlük Otel Ücreti 65,88 Euro

Aşan kısım = 65,88 Euro - 45,60 Euro = 20,28 Euro

Aşan kısmın %70'i = 20,28 Euro x %70 = 14,20 Euro

14,20 Euro x 1 Gün = 14,20 Euro

Toplam = 28,40 Euro + 15,15 Euro + 14,20 Euro + 4,17 Euro + 28,40 Euro + 14,20 Euro

= 104,52 Euro

Ödenmesi gereken: kişi başı konaklanacak otellerin ücreti 104,52 Euro x 22 kişi = 2.299,44 Euro,

Ödenen: Kişi başı konaklanacak otellerin ücreti … Euro x 22 kişi = …. Euro,

Kamu Zararı Tutarı = …. Euro - 2.299,44 Euro = …. Euro

karşılığı Türk Lirası kamu zararı meydana gelmektedir.

Yurtdışında yatacak yer temini için ödenen ücretler nedeniyle gerek fatura ile belgelendirilmemesi sonucu …. Euro, gerekse fatura ibraz edilmesi durumunda faturada gösterilen günlük yatak ücretinin artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin %40’ını aşan kısmın %70’i ödenmemesi sonucu … Euro karşılığı muhtemel kamu zararı olması durumunun incelenmesi, sonucunda yeniden rapor düzenlenebilmesi için konunun hüküm dışı bırakılması gerekir.” ) şeklindeki karşı görüşlerine karşın,

oy çokluğuyla