Sayıştay 1. Dairesi 10525 Kararı - Özel İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 04.02.2016

• Karar No: 10525

• İlam No:

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Özel İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

BAKANLIKTAN İZİN ALINMAKSIZIN SEMİNER DÜZENLENMESİ

3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Bu Kanunun amacı, yurdun iç güvenliğinin ve asayişinin sağlanması, kamu düzeninin ve genel ahlakın korunması, mülki idare bölümlerinin kurulması, kaldırılması ve düzenlenmesi ile ilgili çalışmaların yapılması, mahalli idarelerin yönlendirilmesi, kaçakçılığın men ve takibi, yurt sathında sivil savunma, nüfus ve vatandaşlık hizmetlerinin yürütülmesi için İçişleri Bakanlığının kurulmasına, teşkilat ve görevlerine ilişkin esasları düzenlemektir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinin (e) bendiyle, “Mahalli idareler personelinin hizmet içi eğitimini ve uygulanmasını takip etmek, Eğitim Daire Başkanlığıyla işbirliği yaparak planlamak” Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Bu hükme istinaden çıkarılan 2007/26 sayılı İçişleri Bakanlığı Genelgesinde:

“ (…) mahalli idare personeline dönük olarak uygulanacak olan eğitim programları arasında koordinasyonun sağlanması, eğitim ihtiyacının yerinde ve zamanında karşılanması, kamu kurum ve kuruluşlarınca uygulamaya konulan eğitim amaçlı projelerden beklenen verimin elde edilmesi, mükerrer eğitim uygulamalarının önlenmesi ve kamu kaynaklarının yerinde ve etkin şekilde kullanılmasının temini amacıyla; il özel idaresi, belediye ve mahalli idare birlikleri ile bunlara bağlı kurum ve kuruluşların seçilmiş ve atanmış personeline yönelik olarak uygulanan eğitim, kurs, konferans, seminer ve benzeri adlar altındaki faaliyetlerin yürütülmesinde bundan böyle aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre hareket edilmesi uygun görülmüştür:

1. Mahalli idare birliği, dernek, vakıf, şirket ve benzeri kuruluşlarca düzenlenen eğitim ve benzeri hizmetlere mahalli idare personelinin katılımı ve bütçeden ödeme yapılabilmesi için, söz konusu faaliyeti düzenleyecek kurum ve kuruluşlar tarafından, eğitim veya faaliyet programı, programda görev alacak kişiler, programın uygulanacağı yer ve katılımcı ücreti de belirlenerek önceden Bakanlıktan izin alınacaktır.

(….).”

Denilmektedir.

Kanun koyucunun, tüm konuları, ayrıntılarıyla düzenleme imkânı bulunmadığı gerçeğinden hareketle, genel bir düzenleme yetkisine sahip olan idare, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere, kanunun sınırları içinde kalmak ve ona uygun olmak şartıyla, ayrıntıları düzenlemek amacıyla kural koyucu düzenlemeler çıkarabilir. Söz konusu yetkisini Genelge çıkarmak suretiyle kullanan İçişleri Bakanlığı, mezkûr Genelge ile yapılacak işin genel bir çerçevesini çizmiş; eğitimcilere ödenecek ücretlerden eğitimin sonunda elde edilen bulguların bir raporla Bakanlığa iletilmesine kadar bir dizi düzenleme yaparak, mahalli idareler için uygulama konusunda bağlayıcı hükümler getirmiştir.

2007/26 sayılı Genelgeyle İçişleri Bakanlığı, 3152 sayılı Kanunun verdiği yetkiyle, mahalli idareler personeline, özel kuruluşlar vasıtasıyla temin edilecek olan hizmet içi eğitimi ve bu eğitimin, uygulanmasını, takip etme ve planlama görevinin düsturlarını oluşturmuş, uygulamayı disipline etmiş ve konuyla ilgili olarak mahalli idareleri yönlendirmiştir.

Bu şekilde İçişleri Bakanlığı, Kanunun verdiği yetki ve görev alanı içinde hareket etmiş olduğundan; söz konusu Genelgenin, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartına ve Anayasanın 127 nci maddesine aykırılığından söz edilemez.

Diğer taraftan, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “İl özel idaresinin giderleri” başlıklı 43 üncü maddesinin (b) bendinde; “İl özel idaresinin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler” hükmüne yer verilmek suretiyle il özel idare personeli ve seçilmiş organlarının üyelerine ait eğitim harcamalarının, bütçeden ödenmesine imkân tanınmıştır.

5302 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi, genel anlamda il özel idarelerinin, hangi giderleri yapabileceğini belirleyen ve giderlerin yapılmasına yetki veren bir madde olup; mevzuatın imkân verdiği veya zorunlu kıldığı giderleri içermektedir. Ülkemiz genelinde il özel idare personeline yönelik tüm hizmete ilişkin eğitimlerin teminine ve bunlara ilişkin giderlerin, bütçeden ödenmesini ihtiva etmemektedir. Dolayısıyla, söz konusu Genelge, bu madde hükümlerine de aykırılık teşkil etmemektedir.

Bu durumda Kanun hükmüne uygun olarak çıkarılan Genelgeye aykırı olarak İçişleri Bakanlığından izin alınmaksızın ….. Derneği İktisadi İşletmesince düzenlenen eğitim seminerine katılan personele ilişkin ödemeler, mevzuata aykırı olmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi uyarınca da bu ödemeler, mevzuata aykırılık nedeniyle kamu kaynağında eksilişe sebebiyet verilmesi sonucu kamu zararı olmaktadırlar.

Ayrıca, Kanun koyucu ve kanunla ilgili düzenleme yapma yetkisine haiz idareler, bir veya birkaç işlemin kendi içinde sağladığı yarara ve menfaate yönelik olarak değil, tüm kamu kurum ve kurumlarına ve topluma sağlanacak yarar ve menfaate bakarak düzenleme yapmaktadırlar. Dolayısıyla, eğitim hizmetinin izin almaksızın gerçekleşmesi, mevzu bahis olayda olduğu gibi her zaman aynı sonucu doğurmayabilecek; amacı aşan şekilde kullanımlara (Personele tatil temini, bazı kuruluş veya kişilere menfaat sağlama, amaç dışı eğitim hizmetlerinin alınması vb.) yol açabilecektir. Bundan dolayı doğacak zarar, birkaç kurumun sağladığı yararın çok üstünde olabilecektir.

Sayıştay Temyiz Kurulunun 06.05.2008 tarih ve 30137 sayılı kararı, düzenlenen eğitim semineri için İçişleri Bakanlığından izin alınmaması ile ilgili olmadığından ve bu kararın özelliği, ait olduğu olayla sınırlı olduğundan; söz konusu karar, ödemeye yasal dayanak oluşturmamaktadır.

Bu itibarla, İçişleri Bakanlığından izin alınmaksızın ….. Derneği İktisadi İşletmesince düzenlenen eğitim seminerine katılan personele ilişkin giderlerin bütçeden ödenmesi sonucu ortaya çıkan ….. TL kamu zararının;

Harcama yetkilisi ….. ile gerçekleştirme görevlisi ….., müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile tazminen tahsiline, temyiz yolu açık olmak üzere,

Üye ….., “Esasen memuriyet mahalli dışında görevlendirilenlere ne miktarda ödeme yapılacağı, 6245 sayılı Harcırah Kanununun konusudur. Bu çerçevede, 6245 sayılı Kanun dikkate alınarak yapılması gereken bir ödemenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına dâhil edilerek ödenmeye çalışılması, hatalı bir uygulamadır. 4734 sayılı Kanuna göre hizmetin tanımında “mesleki eğitime” yer verilmekte; ancak, konaklama ve iaşe gibi 6245 sayılı Kanun kapsamındaki ödemelere yer verilmemektedir. Yapılan uygulamayla, 4734 sayılı Kanun kullanılarak, bir anlamda 6245 sayılı Kanun, işlevsiz bırakılmış olmaktadır. Doğru olan İdarenin, eğitim hizmetini, 4734 sayılı Kanuna göre; konaklama ve iaşe karşılığını, 6245 sayılı Kanuna göre temin etmesidir. Ancak, bu tür bir ayrıma gidilip ödeme ayrıştırılmamıştır. Bu nedenle, bu aşamada net bir kamu zararı tespiti yapılmadığından tazmin hükmü verilemez.” şeklinde görüşüne karşın,

oy çokluğuyla,