Sayıştay 1. Dairesi 10319 Kararı - Özel İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 1

• Karar Tarihi: 13.03.2014

• Karar No: 10319

• İlam No: 167

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Özel İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

İŞÇİ ÜCRETİ

4857 sayılı Kanunun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5 inci maddesinde; “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.

İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz.

(…)”

Denilmektedir.

İl Genel Meclisi, 02.11.2012 tarih ve 309 sayılı kararıyla, 01.03.2005 sonrası işe başlayan ve 23.06.2011 tarihli protokol hükümlerinden yararlanamayan üç işçinin, Toplu İş Sözleşmesi gereği 1/B skalasından ödenmesi gereken ücretlerinin, 1/A skalasından ödenmesine karar vermiştir.

Alınan bu kararla, aynı işi yapan ve aralarında sadece işe giriş tarih farkı olan işçiler arasındaki ücret dengesizliği giderilmiş ve yukarıda belirtilen Kanun hükmünün ifade ettiği eşit davranma ilkesinin gerekleri yerine getirilmiştir.

Diğer taraftan özel bütçeli ve yerel yönetim niteliğinde bulunan İl Özel İdaresinde bütçe hakkı İl Genel Meclisine aittir. Elde edilecek gelirlerin nerelere harcanacağını belirleme konusunda yetkisi bulunan İl Genel Meclisinin, toplu sözleşmede öngörülen ödeme dışında çalışan personele ilave ödeme yapılmasına karar verme yetkisi de bulunmaktadır.

Bu nedenle, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Üye ….. “İşçiler arasındaki kıdem farkı gözetilerek, Toplu İş Sözleşmesiyle, iki farklı ücret skalası belirlenmiştir. Her ne kadar bu durumun, eşitsizliğe sebep olduğu ifade edilse de; gerek Anayasa, gerekse 4857 sayılı Kanunda, bu durumun eşitsizlik olduğunu belirten bir hüküm bulunmamaktadır. İl Genel Meclisinin de konuyla ilgili yasal açıdan karar alma yetkisi bulunmadığından; kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.”

Üye ….., "4857 sayılı İş Kanununun 22. maddesinin son fıkrasında "Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilirler" denilmektedir. Yargılamaya konu olan toplu iş sözleşmesinin taraflarının ….. Sendikası ve ….. olduğu anlaşılmaktadır. Kanun gereği toplu iş sözleşmesindeki değişikliğin taraflarca gerçekleştirilmesi gerekir. Ancak toplu iş sözleşmesinde işçiler bakımından farklı ücret uygulamasında esas alındığı anlaşılan kıdemden kaynaklanan farkın, toplu iş sözleşmesinin tarafı olmayan Meclis kararına istinaden değiştirildiği görülmektedir. Bu şekilde usulüne uygun olarak değiştirilmeyen toplu iş sözleşmesi tarafları bakımından bağlayıcı nitelik taşımaktadır. Hal böyle olunca sorumluların bazı işçilere toplu iş sözleşmesinde belirlenen şartlara aykırı ücret ödemesi mümkün değildir. Öte yandan savunmalarda ifade edilen, işçilere verilecek ücretin tespitinde kıdemin belirleyici unsur olarak kabul edilmesinin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olacağı şeklindeki yorum ise yerinde bir görüş olarak kabul edilemez. Zira mevzuatta işçilere verilecek ücretin tespitinde kıdemin belirleyici unsur olarak kullanılmasını engelleyen bir düzenleme bulunmadığı gibi, 4857 sayılı kanunun 5. maddesindeki işverenin eşit davranma yükümlülüğünü, işçiler arasında mutlak olarak aynı şartlarda çalışma şeklinde değerlendirmek de doğru olmaz. Aynı kıdeme sahip veya aynı tarihte işe başlamış olan işçilere ayrı kurallar uygulanmadığına göre, kanun karşısında eşitliğin ihlal edildiğinden bahsedilemez. Eşit davranma yükümlülüğü, her işçinin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. İşçiler arasındaki kıdem farkı, ücretlerinde de farklı uygulamaları gerektirebilir. Bu nedenle de taraflar açısından bağlayıcı nitelikteki toplu iş sözleşmesinin tarafların iradesi dışında değiştirilmesi doğru değildir. Tazmin hükmü verilmesi gerekir" şeklinde görüşlerine karşın,

Oy çokluğuyla,