Sakarya BAM 7. HD 2024/528 E. 2024/660 K.

T.C.

SAKARYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/528

KARAR NO : 2024/660

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/12/2023 Tarihli Ara Karar

NUMARASI : 2023/610 Esas

DAVACI : ... (T.C. NO:...)- ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : ... (T.C. NO: ...) - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA TÜRÜ : Tazminat

TALEP : İhtiyati Tedbir

DAVA TARİHİ : 11/12/2023

KARAR TARİHİ : 18/04/2024

KR. YAZIM TARİHİ : 19/04/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalının kardeş olduklarını, birlikte kurmuş oldukları Es End. Yapı ve Malz. İnş. Turizm Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı olduklarını, davalının %51, davacının %38 ve dava dışı ...'in %11 şeklinde tescil ettiklerini, şirket müdürünün davalı olduğunu, 2017 yılından itibaren davalının şirkete ait ICBCT hisse senetlerini hileli şekilde kendi üzerine devrettiğini, şirket hesabından kendi hesaplarına hileli şekilde para aktardığını, naylon gider faturaları düzenleyerek şirketin içini boşalttıklarını, bu nedenle davacı ile davalı arasında karşılıklı davalar açıldığını, davacının aile içi üyelerinin yönlendirmesi ile haklarını alacağı beklentisiyle dönem dönem uzlaşı sağladığını, karşılıklı protokoller yapıldığını, yapılan protokol üzerine derdest olan davalardan davacının feragat ettiğini, davalının genel kurullarda ibra edildiğini, davalı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmediğini, şirketin içini boşaltmaya devam ettiğini, dava dilekçesinde detayları belirtilen ödemelere ilişkin olarak davalının şirketi zarara uğrattığını, davalının protokollerde ikrar ettiği 53 milyon TL'yi dava konusu şirkete ödemesi gerektiğini, davalının eylemlerinin şirkete ve davacıya zarar verdiğini, davalının yetkilerini kötüye kullanarak şirketi işlevsiz hale getirdiğini, bu nedenlerle öncelikle davalının mal kaçırma ihtimaline binaen davalıya ait 1. öncelikle davalının mal kaçırma ihtimaline binaen; davalıya ait menkul ve gayrimenkullere, 3. kişilere devir ve satışının önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, dava konusu Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'yi borçlandırıcı işlem yapmaması ve kendi üzerine yahut başka şirketlere mal kaçırmaması için şirket hesaplarına tedbir konulmasını, şirket hisse senetlerine ve şirket varlıklarına kötü niyetli olarak işlem yapılmasını, 3. kişilere devredilmesinin, satılmasının, şirketin Tapu Müdürlüklerinde, Trafik Tescil Müdürlüğünde ve Kocaeli Ticaret Siçil Müdürlüğünde kayıtlı taşınmazlarının, araç ve iş makinalarının devrinin ve üzerine rehin konulmasının engellenmesi için ihtiyati tedbir konulması kararı verilmesini, kötü niyetli olarak şirketin içini boşalttığı ve zarar yerdiği göre anlaşılan davalının dava konusu Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik San, ve Tic. Ltd. Şti.'yi borçlandırıcı işlem yapmaması ve kendi üzerine yahut başka şirketlere mal kaçırmamasını engellemek ve şirketin faaliyetinin sürdürülmesi için dava konusu es inşaat ltd. şti.'ye şirket müdürü olarak davacı ortağın atanmasını, mahkeme aksi kanaatteyse yönetim kayyımı yeya denetim/onay kayyımı atanması kararı verilmesini, davalının şirket yöneticisi sorumluluğundan kaynaklanan, müvekkili ile dava konusu ES İnşaat Ltd. Şti.'yi zarara uğratmasından ve rekabet yasağına aykırı davranmasından doğan zarara ilişkin sorumluluk tazminatı kapsamında davalının pay defterinde tahrifat yaparak kendi adına tescil ettirdiği Es Group Denizcilik A.Ş.'nin 420 bissesinin -daha önce pay defterine kayıtlı olduğu üzere Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. adına şirkete iadesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını; davacının ileri sürdüğü taleplerin farklı yargılama usullerine tabi olduğunu; huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını; davacının, dava konusu şirkete dair ileri sürdüğü bilgilerin hatalı olduğunu; davalının, dava konusu şirketi uğrattığı bir zarar kalemi bulunmadığını beyan ile; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince 12/12/2023 tarihli ara karar ile; " ... 1- Kayyım atanması talebinin REDDİNE,

2. 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu 'nun 389. Maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir için gerekli şartları taşımayan tedbir talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbirin şartları oluşmuş olup bu aşamada taleplerinin reddedilmesinin telafisi olmayan zararlar doğuracağını; davalı, şirket ortağı aynı zamanda müdürü olup, davacının da ortağı olduğu Es İnşaat Ltd. Şti.'yi ve davacıyı haksız ve kusurlu eylemleriyle kasıtlı olarak zarara uğratmakta olduğundan işbu sorumluluk tazminatı davasını açma ve ihtiyati tedbir taleple etme zorunluluklarının doğduğunu; dosyada mevcut delillere göre kötü niyetli olarak şirketin içini boşalttığı ve zarar verdiği göre anlaşılan davalının dava konusu Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri Ve İnşaat Turizm Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'yi borçlandırıcı işlem yapmaması ve kendi üzerine yahut başka şirketlere mal kaçırmamasını engellemek ve şirketin faaliyetinin sürdürülmesi için ivedilikle dava konusu Es İnşaat Ltd. Şti.'ye şirket müdürü olarak davacı ortağın atanması (sayın mahkeme aksi kanaatteyse yönetim kayyımı veya denetim/onay kayyımı) atanması kararı verilmesi taleplerinin detaylandırılmadan, doğrudan reddedildiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava konu şirkete dair ileri sürdüğü bilgiler, somut gerçekliklere aykırı olduğunu; davalının, dava konusu şirketi uğrattığı bir zarar kalemi bulunmadığını; avacı tarafından kayyım atanması talep edilen es endüstiryel yapı malzemeleri ve inşaat turizm Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin organlarında hiçbir eksiklik bulunmadığını; Davacı tarafından bu husus açıkça bilinmekte ise de davalının ve şirketin ticari itibarını zedeleyici iddia ve talepler ileri sürerek, kötü niyetli hareket ettiğini beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/610 Esas sayılı 12/12/2023 Tarihli Ara Kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

DAVA; müdürün azli ve tazminat istemine ilişkindir.

Talep; dava dışı şirkete tedbiren kayyım atanması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince kayyım atanması talebinin reddine karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi; HMK.'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'ne yönetim kayyımı atanmasını, şirket müdürünün yönetim hakkı ve temsil yetkisinin durdurulması ve şirketin tüm mal varlığı üzerine tedbir konulmasını talep etmiştir.

Dava; TTK'nın 630-(2) maddesi uyarınca, haklı sebeplerle limited şirket müdürünün yönetim ve temsil haklarının kaldırılması (azli) istemine ilişkindir.

Talep; dava dışı şirkete tedbiren kayyım atanması istemine ilişkindir.

Taraflar; dava dışı, Kocaeli Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 24646 numaralı sicil esasında kayıtlı bulunan Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi’nin ortağıdır. Davalı, şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdürüdür. Şirketin ortaklık yapısı incelendiğinde, davalının %51, davacının %38, davalının eşi olan dava dışı ...'ın %11 pay sahibi olduğu anlaşılmaktadır.

TTK'nın 630-(2) maddesi; "her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir" hükmü düzenlenmiştir.

TTK'nın 625. ve 626. maddelerine göre; müdürler görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlüdürler. Müdürler, kanunların ve şirket sözleşmesinin genel kurula görev ve yetki vermediği bütün konularda görevli ve yetkilidirler.

TTK'nın 630. maddesinde; geçici hukuki koruma konusunda özel bir hüküm bulunmadığından, genel hüküm olan HMK'nın 389. vd. maddeleri uygulanmalıdır.

6100 sayılı HMK'nın 389-(2) maddesi; "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."

6100 sayılı HMK'nın 390. maddesi; "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır" hükmünü içermektedir.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri; ispat ölçüsü noktasındadır. Geçici hukuki koruma yargılamasında; yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara karar verilirken, haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Dosyanın incelenmesinde, taraflar arasında dava konusu şirketin işleyişinden kaynaklı uyuşmazlıklar olduğu, bununla ilgili birçok dava bulunduğu, aynı talebe ilişkin Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/132 E., sayılı dosyasında Dairemizin 06/11/2019 tarih, : 2019/1697 E., 2019/1141 K., sayılı kararı ile denetim ve onay kayyımı atandığı, tarafların daha sonra 08/01/2021 tarihinde "es Endüstriyel İnşaat Yapı Malz. Ltd.şti. Ortakları Arasında Bu Şirketin Ve Bağlı Ortaklıklarının Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh Ve İbraya Dair Çerçeve Protokol" isimli protokol imzalandığı ve protokolde devam eden davalardan karşılıklı feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, davacının eldeki dava ile davalının protokol hükümlerini yerine getirmediği gerekçesi ile eldeki davayı açarak tedbir talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının haklı neden olarak ileriye sürdüğü sebeplerin; davalı şirket müdürünün şirkete özen ve bağlılık yükümünü, rekabet yasağını (6100 sayılı TTK. m. 626, 396) ve şirkette işlem yapma ve borçlanma yasağını (6100 sayılı TTK. m. 395) ihlal etmesi olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Davacının dava dilekçesinde, davalının şirkete ait olan bir kısım paranın davalının uhdesinde olduğu, dava dışı Es Group Denizcilik A.Ş.'nın %20 hissesinin Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi tarafından satın alınmasına rağmen pay defterinde bu %20 hissenin davalı adına kaydedildiğini, dava dışı Deep Blue Marine Construction Ltd. Şirketine aralarında bir ticari ilişki olmamasına rağmen yüklü miktarda paralar gönderildiğini ve genel olarak protokol hükümlerine uyulmadığını ileri sürmüştür. Davalı ise, kendi uhdesinde bulunan paranın bir kısmının ödendiğini kalanının vekalet hükümlerine uyarınca dava dışı Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi adına işletildiğini, Es Group Denizcilik A.Ş.'den satın alınan %20 hissenin muhasebe hatası nedeniyle kendi adına kaydedildiğini, diğer iddialarının gerçek olmadığını ve davacının da şirketten aldığı yüklü miktardaki borçlarını ödemediğini belirterek tedbir talebinin reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince iddialarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07/01/2013 tarih 2012/17605 Esas 2013/49 sayılı kararında belirtildiği üzere, şirketin fesih ve tasfiyesi ile şirket müdürünün azli davalarında verilecek tedbirlerin şirketin hayatiyetini devam ettirebilmesinde sakınca doğuracak mahiyette olmaması gerektiği belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 626. maddesinde düzenlenen özen ve bağlılık yükümü ile rekabet yasağına ilişkin hükümde, bu yükümlülüklerin müdürler ve yönetim ile görevli kişilere yüklendiği görülmektedir. 6102 sayılı TTK'nın 644. maddesi yollaması ile limited şirketlerde de uygulanması gereken aynı kanunun 395. maddesinde şirkete borçlanma yasağı ve kapsamı ile 396. maddesinde rekabet yasağı düzenlenmiştir. Bu hükümlerin incelenmesinde, bu yasakların yine yönetim kurulu üyeleri (limited şirketler için şirket müdürleri) yönünden geçerli olduğu görülmektedir.

Yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıklandığı üzere, geçici hukuki koruma yollarından olan ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat yeterli olup, eldeki davada davacının iddiaları ile davalının savunmaları yargılama sonunda tespit edilecek ve şirket müdürünün azli için haklı neden olup olmadığına yargılamanın sonunda karar verilecektir. Eldeki uyuşmazlıkta ise, ancak mevcut deliller ile ve yukarıda açıklanan hüküm ve ilkeler doğrultusunda sadece davacının değil, davacı ile birlikte şirket ve diğer ortakların hak ve menfaatlerinin aynı derecede korunması için değerlendirme yapılabilecektir.

Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; tarafların aralarında çıkan uyuşmazlıklar nedeni ile davalar açıldığı, uyuşmazlıkların giderilmesi için protokol yapıldığı, ancak protokol hükümlerinin uygulanması aşamasında yeni uyuşmazlıklar çıktığı, protokole ve cevap dilekçesinde belirtildiği üzere davalının kendi uhdesinde şirket paralarının bir kısmını tuttuğunun maddi vakıa olarak sabit olduğu, Es Group Denizcilik A.Ş.'ne ait hisselerin devrinin hatalı yapıldığının davalı tarafından kabul edildiği, diğer bir kısım iddia ve savunmanın gerçekliğinin yargılama sırasında belirleneceği, ancak tarafların birbirlerine güvenlerin kaybolduğu ve hem tarafların hem de şirketin menfaatlerinin korunması için şirkete denetim ve onay kayyımı atanması için gerekli yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Açıklanan bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin istinafa konu 12/12/2023 tarihli ara kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'ne onay ve denetim kayyımı atanmasına; tedbir kararı ile atanan kayyım her iki tarafın ve şirketin hak ve menfaatlerini gözeteceği; bu nedenle, tedbir nedeniyle muhtemel bir zarar öngörülmediğinden, HMK'nın 392. maddesi uyarınca; takdiren teminat alınmasına gerek görülmeden, dairemizce talebin esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. )6100 sayılı HMK'nın 353. 1). b). 2) maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE,

2. )Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/610 Esas sayılı 12/12/2023 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA,

a-Davacının ihtiyati tedbir talebinin HMK'nın 389. vd. maddeleri uyarınca KISMEN KABULÜ ile, tarafların ortağı olduğu Kocaeli Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün 24646 numaralı sicil esasında kayıtlı bulunan Es Endüstriyel Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Madencilik Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'ne onay ve denetim kayyımı olarak; Doçent Dr. ...'nın (T.C. No: ... - Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi) atanmasına,

-Şirketin; Vergi Dairesi, SGK. ödemeleri, yapılacak iş/işlemleri ile işçi ücretlerinin banka veya PTT aracılığıyla ödemesi işlemlerinin denetim ve onay kayyımının, denetim ve onaylama yetkisinin kapsamı dışında bırakılmasına,

-Şirket müdürüne, şirketin olağan ve periyodik işlemleri için 10.000.000,00 (on milyon) TL'ye kadar kayyım onayı almaksızın harcama yetkisi verilmesine; yapılacak harcamalar bu miktara ulaştıktan sonra dört (4) gün içerisinde kayyım onayına sunulmasına ve bu harcamalara ilişkin olarak kayyım onayı alınmaksızın şirket müdürünce bu yetkinin yeniden kullanılmamasına,

-Kayyım göreve başladıktan sonra (1) ay içerisinde ve gerek gördüğünde derhal ve ayrıca, geçici vergi dönemleri itibariyle vergi idaresine verilen kayıtlar da değerlendirilerek kayyım raporlarının dosyaya sunmasına;

-Kayyımın onay görevini yaparken, ortakların hak ve menfaati ile şirket menfaatlerinin gözetilmesine,

-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

b-Kayyımın sarf edeceği emek ve mesaisi karşılığında aylık 25.000,00 TL ücret takdirine,

c-Davacı tarafından kayyımlık ücreti 300.000,00 TL (12 ay x 25.000,00 TL) avans olarak ilk derece mahkemesi veznesine yatırıldığında, kayyımın göreve başlatılmasına, kayyım ücretinin kayyıma aylık olarak ödenmesine,

ç-Kayyım göreve başlatıldığında; atama kararının ticaret sicilinde tescil ve ilanına, tescil ve ilan masraflarının davacı tarafından karşılanmasına, bu konuda gerekli işlemlerin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

d-Tedbirin mahiyeti ve gerekçede açıklanan nedenlerle HMK'nın 392. maddesi uyarınca, takdiren teminat alınmasına yer olmadığına,

3. )İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/04/2024

...

Başkan ...

¸e-imzalıdır.

...

Üye ...

¸e-imzalıdır.

...

Üye ...

¸e-imzalıdır.

...

Katip ...

¸e-imzalıdır.

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*