Sakarya BAM 7. HD 2022/2503 E. 2024/133 K.

T.C.

SAKARYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/2503

KARAR NO : 2024/133

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/03/2022

NUMARASI : 2021/514 Esas - 2022/948 Karar

DAVACI : ... (T.C. NO: ...) - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : SINIRLI SORUMLU 249 SAYILI AKYAZI FINDIK TARIM SATIŞ KOOPERATİFİ - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA TÜRÜ : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/09/2021

KARAR TARİHİ : 30/01/2024

KR. YAZIM TARİHİ : 13/02/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; 02.11.2006 tarihinde 14.121,00 TL tutarında 3.298 kg. fındık teslim ettiğini ve 3- 4 ay sonra 2.398,00 TL'sini alabildiğini, bakiye alacağını alabilmek için defalarca telefonla ve bilfiil davalı kooperatife giderek talebini ilettiğini ancak bir sonuç alamadığını bu sebeple, Akyazı İcra Dairesinin 2012/82 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ettiğini; davacının, davalı ile alacağını almak için görüşmeler yaptığını ancak görüşmelerin sonuçsuz kaldığını ve davacıya bir ödeme yapılmadığını, üreticinin davalı kooperatife ürün teslim edebilmesi üyelik şartına bağlı olduğunu; davalı kooperatifin haklarını kötüye kullanmasıyla davacının üyeliği fiilen sona erdiğini, davalı kooperatif ve bağlı olduğu Fiskobirlik, tek taraflı olarak üreticilere istedikleri belgeleri imzalatmakta ve kendi lehlerine haklar oluşturduğunu, üreticilerin iradesinin hiçbir şekilde yansımadığı haklar kötüye kullanılarak üreticiler mağdur edildiğini, üretici, teslim ettiği ürünün bedelini istediğinde, tek taraflı oluşturulmuş haklar ileri sürülerek ödeme yapılmadığını, davalı kooperatifle alacak miktarı konusunda bir ihtilaf olmadığını, davalının Akyazı Asl. Huk. Mahkemesinin 2015/809 E, 2017/582 K. sayılı dosyasına bildirmiş olduğu borç miktarıyla davacının talep ettiği miktar aynı olduğunu, davalı Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi, Fiskobirlik’e (Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği) bağlı olarak çalıştığını, Fiskobirlik Türkiye genelinde kooperatifler eliyle üreticiden fındık aldığını, Kooperatif sayısı 1960'ta 26'ya, 1987'de 55'e yükselirken, ortak sayısı da aynı yıllarda 65.363'ten 176.264'e çıkmıştır. Birliğe bağlı kooperatifler, Rize'den Adapazarı'na kadar geniş bir bölgeye yayılmıştır, birliğin merkezi Giresun olup, Akyazı Tarım Satış Kooperatifi de davacıdan Fiskobirlik adına fındık satın aldığını, kooperatif ana sözleşmesinde açıkça beyan edildiğini, kooperatif ana sözleşmesinde yönetim kurulunun aldığı kararlarla Fiskobirlik’in kararları çeliştiğinde Fiskobirlik kararlarına üstünlük tanınacağı ve yine dışarıdan fındık alınacak ise Fiskobirlik’in olurunun alınması gerektiği, yıl içerisinde ne kadar fındık alınacağı gibi vs. kararların Fiskobirlik tarafından kooperatiflere bildirileceği yönünde kooperatif ana sözleşmesinde hükümlerin olduğunu, Alacak konusu 11.623,00 TL’nin ürün teslim tarihi 02.11.2006'dan itibaren hesaplanacak en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte tahsili ile davalı Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi (Fiskobirlik Kooperatifidir) ile Fiskobirlik arasında organik bağın varlığına, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı hakkında icra takibi başlatığını öncelikle arabuluculuk ile ilgili bilgilendirme yapılmadığını, öncelikle bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini, dava konusu alacak hakkında genel zamanaşımı süresi 10 yıl olup bu süre zarfında tahsil edilemeyen alacaklar yönünden genel alacak zamanaşımı söz konusu olduğunu, bu nedenle davacı tarafın, alacaklarına yönelik taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafça davalı kurum ile dosya kapsamı dışında olan ve ihbar olunan kurum sıfatı ile yer alan Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic. A.Ş. arasında organik bağ olduğu yönündeki iddialar mesnetsiz ve asılsız olduğu, her iki kurumun faaliyet alanları ve bölgeleri birbirinden farklı yerler olup davacı tarafın kurum nezdinde alacağı tahsil amaçlı herhangi malvarlığı olmadığından bahisle dosya kapsamına hiçbir ilgisi ve alakası bulunmayan Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic. A.Ş.'yi davaya dahil etmeye çalıştığını, 2012/81 E sayılı Akyazı İcra Müdürlüğü dosyasından icra takibi yapıldığı yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, beyan etmiş ve davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davacının alacak talebinin REDDİNE,

2. Davacının davalı ile dava dışı Fiskobirlik A.Ş. arasında organik bağ olduğunun tespiti isteminin 6100 sayılı HMK'nın 114/1. h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Akyazı İcra Dairesinin 2017/782 E. sayılı dosyasıyla borcun istenmesinden önce zamanaşımı süresi 2012 ve 2015 yıllarında iki defa kesildiğini dolayısıyla alacak zamanaşımına uğramadığını; tüm dosya muhteviyatı özellikle dava dilekçesinde delilleriyle ortaya koymaya çalışılan doğrudan bağlantının varlığını gösterir deliller ve dava ihbar olunan “Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. Ve Tic. A.Ş.” yöneticilerinin müstahsillere borçlu oldukları yönünde ikrarı havi mülakatları birlikte değerlendirildiğinde sayın mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu iş bu sebeple Sayın Mahkeme kararının kaldırılması gerektiği açıkça belli olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı asilin yalnızca bulunduğu yerde Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi ile yapmış olduğu işlemden dolayı diğer davalı kurum sorumlu tutulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu; davacı taraf açısından alacak zaman aşımına uğraması nedeniyle açılan davanın zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini; ancak yerel mahkemece bu hususta hiçbir değerlendirme yapılmamış ve davanın kabulüne karar verildiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2022 Tarih - 2021/514 Esas - 2022/948 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

DAVA; alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, davalı kooperatifin üyesi olduğu dönemde kooperatife 02/11/2006 tarihinde 14.121,00 TL değerinde 3298 kg fındık verdiğini, kooperatifin 2.398,00 TL'si dışında kalan kısmı kendisine ödeme yapmadığını belirterek bu bedelin 02/11/2006 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ve davacı ile dava dışı ihbar olunan Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic A.Ş. arasında organik bağ olduğunun tespitini talep ettiği, dava dilekçesinin davalıya 15/11/2021 günü tebliğ edildiği, davalının 13/12/2021 tarihinde verdiği cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kooperatif yönününden zamanaşımı nedeniyle diğer davalı yönünden hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, karara karşı taraf vekillerini istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davacının davalıdan fındık satışından kaynaklı alacağı olup olmadığı ve zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı noktasındadır.

Davacı vekilinin zamanaşımına yönelik istinaf isteminin incelenmesinde;

Dava dilekçesinin davalıya 15/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı kooperatif vekilinin 24/11/2021 tarihinde vekil kaydı yapılması için dilekçe sunduğu ancak bu dilekçenin UYAP'a süre uzatım talebi olarak kaydedildiği, ilk derece mahkemesince 25/11/2021 tarihinde cevap süresinin 2 hafta uzatılmasına karar verildiği, davalı kooperatifin 13/12/2021 tarihinde cevap dilekçesi verdiği ve zamanaşımı def'inde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince kooperatif yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de davacının cevap süresi içerisinde cevap süresinin uzatılması talebinin bulunmadığı bu durumda ilk derece mahkemesince cevap dilekçesinin uzatılmasına dair verilen 25/11/2021 tarihli kararın yok hükmünde olduğu ve davalı kooperatifin zamanaşımı def'inin süresinde olmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmesi gerekirken davanın zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile reddi doğru olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Davacı vekilinin esasa yönelik istinaf isteminin incelenmesinde;

Davalı kooperatifin 23/12/2021 tarih 2014 sayılı yazısına göre, davacının kooperatiften alacağının 11.623,17 TL olarak bildirilmesi karşısında davanın bu davalı yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken zamanaşımı nedeniyle reddi doğru olmadığından davacının bu yöndeki istinaf isteminin kabulü ile davalı vekilinin istinaf isteminin reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın, davalı kooperatif yönünden kabulüne, tespit talebi yönünden hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi, 7036 sayılı Kanun'un 3. madde 14-16. fıkralarda; tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarının Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği, Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden sayılacağı, yine bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderlerin anlaşmaya varılamaması halinde ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacağı düzenlendiği halde, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücreti ile ilgili bir karar verilmemesi hatalı olup, arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına karar vermek gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Bu nedenlerle; davalının istinaf istemlerinin açıklanan nedenlerle esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının davacı lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. )Davalının istinaf istemlerinin ESASTAN REDDİNE,

2. )Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜNE; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2022 Tarih . 2021/514 Esas . 2022/948 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353. (1). b). 2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 11.623,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Sınırlı Sorumlu 249 Sayılı Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi'den tahsili ile davacıya verilmesine,

b-Davacının, davalı ile dava dışı Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic. A.Ş. arasında organik bağ olduğunun tespiti isteminin 6100 sayılı HMK'nın 114-(1)-h) ve 115-(2) maddeleri uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

c-Alınması gerekli 793,97-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 198,50-TL harçtan mahsubu ile bakiye 595,47-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

ç-Davacının yaptığı toplam 101,50-TL yargılama giderinin 198,50-TL peşin harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 11.623,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

f-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın kabul edilmesi nedeniyle davalıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,

g-Karar kesinleştiğinde dosyamız içerisinde bulunan dosya asıllarının ilgili mahkemelere ve icra müdürlüklerine iadesine,

h-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

3. )İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

Davalı Yönünden

-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 793,97 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 713,27 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

Davacı yönünden

-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

-Davacı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 198,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 419,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. )İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. )İstinaf edenlerin yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince istinaf edenlere iadesine,

6. )Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359. (4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

30/01/2024

...

Başkan ...

¸e-imzalıdır.

...

Üye ...

¸e-imzalıdır.

...

Üye ...

¸e-imzalıdır.

...

Katip ...

¸e-imzalıdır.

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*