Karar Detayı

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1327 - 2024/1122

T.C.

SAKARYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1327

KARAR NO : 2024/1122

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...

ÜYE : ...

ÜYE : ...

KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/05/2024

NUMARASI : 2024/261 Esas - 2024/272 Karar

DAVACI : ALBARAKA TÜRK KATILIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : MEROSA ULUSLARARASI DANIŞMANLIK DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ...

DAVA TÜRÜ : Konkordato Çekişmeli Alacak

DAVA TARİHİ : 03/05/2024

KARAR TARİHİ : 10/09/2024

KR. YAZIM TARİHİ : 11/09/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; borçlu davalı şirket hakkında Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/544 esas sayılı dosyası ile konkordatonun tasdiki yargılamasının görüldüğünü, dosya kapsamında konkordatonun tasdikine karar verildiğini, yargılama kapsamında davacı banka tarafından süresinde alacak bildiriminde bulunulduğunu, bankanın geçici mühlet tarihi olan 05.01.2021 tarihi itibariyle alacağının 42.586.815,60 TL olduğunu, davalı tarafından davacı bankanın alacağına itiraz edildiğini, davalı tarafından müvekkil banka alacağının 32.544.779,60 TL olduğunun iddia edildiğini, görülen konkordato davası kapsamında ise alacaklıların alacağının tespit edildiği 14.02.2024 tarihli raporda davacı bankanın alacağının 31.250.000,00 TL rehinli alacak, 9.371.098,84 TL ise adi alacak olmak üzere toplam 40.621.098,84 TL olarak tespit edildiğini, hasılı müvekkili tarafından kaydettirilen alacağı 1.965.716,76 TL eksik tespit edildiğini, bu nedenlerle işbu eksik kaydettirilen tutarın konkordato projesine dahil edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı banka alacağının eksik tespit edilmesi sebebiyle çekişmeli alacak davası niteliğinde olup TTK m. 5/1 uyarınca bu davanın ''tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesi yargı işleri'' kapsamında girdiği ve bu suretle davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği izahtan vareste olduğunu, her ne kadar Yerel Mahkeme tarafından görevsizlik kararının temelini, huzurdaki davanın konkordato tasdik yargılaması ile yakından ilişkisi ve sıkı bağının bulunması iddiası oluştursa da huzurdaki davanın da aynı mahkemede görülmesi gerektiği yönündeki karar, açıkça TTK m. 5/1'i ihlal anlamı taşıdığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/05/2024 Tarih - 2024/261 Esas - 2024/272 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

DAVA; konkordatodan kaynaklanan çekişmeli alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23/02/2024 tarih, 2023/544 E., 2024/79 K. Sayılı kararı ile davalı şirketin konkordato talebinin adi alacaklar yönünden tasdikine karar verildiği, davacının eldeki dava ile konkordato sürecinde çekişmeli hale gelen alacağının konkordato projesine eklenmesi için İİK'nın 308-(b) maddesi uyarınca eldeki davayı açtığı, ilk derece mahkemesince davada görevli mahkemenin konkordatonun tasdikine karar veren Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Eldeki davada, konkordato sürecinde çekişmeli hale gelen alacağın konkordato projesine eklenmesi talebini içeren ve İİK'nın 308-(b) maddesinde düzenlenen çekişmeli alacak davasıdır.

İİK'nın 301. maddesi uyarınca alacaklının bildirdiği alacağa borçlu davacı tarafından itiraz edilmesi halinde itiraz edilen alacak çekişmeli alacak haline gelir. İİK'nın 302/IV. bendi gereği mahkeme, çekişmeli alacağın hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına yaklaşık ispat ölçüsünde ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırarak karar verir ve bu karar maddi hukuk bakımından sonuç doğurmaz. Bu süreç sonunda alacağı çekişmeli hale gelen alacaklı aynı Kanun'un 308/b maddesi uyarınca çekişmeli alacak davası açabilir.

İİK'nın 308-(b) maddesi; "Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler.

Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir." şeklindedir.

İİK'nın 308-(b) maddesi ile çekişmeli alacaklılar hakkında dava ile özel bir düzenleme gelmemiştir. Alacağı itiraza uğrayan alacaklı tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilir.

Buna karşın alacakları itiraza uğrayan alacaklıların genel hükümlere göre her zaman dava açmaları mümkündür. Bu durumda alacakların itiraza uğrayan alacaklıların bir ay içinde dava açmaları halinde çekişmeli alacak olarak İİK'nın 308-(b) maddesinden yararlanacağını, bir aylık süre içinde dava açmaması halinde ise, davanın genel hükümlere tabi olacağını ve çekişmeli alacak olarak bu hükümden yararlanamayacaktır.

İİK'nın 308-(b) maddesi gereğince açılan çekişmeli alacak davası hasımlı bir dava olup, bu davanın borçlu da hasım (davalı) gösterilerek ayrı bir dava olarak genel hükümlere göre açılıp görülmesi, tarafların ileri sürdükleri deliller toplanarak karar verilmesi gerekmektedir. (Davanın açılacağı mahkemenin yetki veya görevi hakkında bir açıklık olmadığından, bu dava genel hükümlere göre açılacaktır. Ancak taraflar arasında söz konusu alacak hakkında yetki yada tahkim sözleşmesi varsa mahkeme buna göre belirlenir. Kuru, El Kitabı, s.1500-1501; SK SchKG- Hunkeler/Wohl, Art,315,N.7. Prof.Dr. Hakan Pekcanıtez- Prof.Dr. Güray Erdönmez, 7101 Sayılı Kanun Çerçevesinde Konkordato, XIII- Çekişmeli Alacaklar Hakkında Dava, s,153).

Çekişmeli alacaklar hakkındaki açılacak dava, görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulleri ve ispat hukuku kuralları bakımından genel hükümlere tabi olacaktır. Örneğin çekişmeli alacak kira sözleşmesinden kaynaklanmakta ise uyuşmazlık Sulh Hukuk Mahkemesi’nde, işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlık ise İş Mahkemesinde, ticari olmayan bir alacağa dayalı uyuşmazlık ise Asliye Hukuk Mahkemesinde, ticari nitelikte bir alacak ise Asliye Ticaret Mahkemesinde görülecektir. Kanun koyucu burada her uyuşmazlığın uzman mahkemelerde görülmesine ilişkin genel ilkeye bağlı kalmıştır. Genel hükümlere tabi olma sadece bu konularda söz konusudur. Buna karşılık, alacağın tahsili genel hükümlere tabi değildir (Yargıtay 6.HD., 20/12/2022 tarih, 2022/4765 E., 2022/5915 K.; Yargıtay 5. HD., 17/10/2022 tarih, 2022/7830 E., 2022/14067 K.; Yargıtay 6 . HD., 13/06/2024 tarih, 2024/1800 E., 2024/2180 K.).

İİK'nın 308-(b) maddesi gereğince açılan çekişmeli alacak davasında görevli mahkeme genel hükümlere göre belirlenir.( Ankara BAM 13. HD., 11/10/201 tarih, 2021/617 E., 2021/ 577 K.; İzmir Bam 20. HD., 08/09/2020 tarih, 2020/444 E., 2020/277 K. ).

Yukarıda yapılan açıklamalar, alıntılanan ilmi görüşler ve yargı kararları hep birlikte değerlendirildiğinde; İİK'nın 308-(b) maddesi gereğince açılan çekişmeli alacak davasının konkordato davasından ayrı, genel hükümlere göre açılıp görülen bir dava olduğu, bu tür davalarda mahkemenin görev ve yetkisinin de genel hükümlere göre belirleneceği, yine bu tür davaların İİK'nın 285. maddesi yollaması ile İİK'nın 154 maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralına tabi olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. (Emsal: Dairemizin 20/12/2021tarihli, 2021/2087 Esas-2021/2200 Karar sayılı ilamı)

Eldeki uyuşmazlıkta, Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23/02/2024 tarih, 2023/544 E., 2024/79 K. Sayılı konkordatonun tasdiki kararında çekişmeli alacaklar için depo kararı verilmediği gibi, eldeki dava da İİK'nın 308/b-1 bendinde belirlenen 1 aylık süreden sonra açılmıştır. Eldeki davanın yukarıda açıklandığı üzere genel hükümlere göre görülmesi gereken bir dava olduğu ve görevli mahkemenin genel hükümlere göre belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5-(3) maddesine göre de; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

Eldeki davanın taraflar ticaret şirketleri olup her iki taraf da tacirdir ve dava da her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle görevli mahkeme Ticaret Mahkemesidir. İlk derece mahkemesince davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi açıklanan nedenlerle yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının; İlk derece mahkemesinin kararına ilişkin İstinaf Başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353. (1). a). 3) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/05/2024 Tarih - 2024/261 Esas - 2024/272 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2. İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3. İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4. Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359. (4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/09/2024

...

Başkan ...

¸e-imzalıdır.

...

Üye ...

¸e-imzalıdır.

...

Üye ...

¸e-imzalıdır.

...

Katip ...

¸e-imzalıdır.

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*