Sakarya BAM 7. HD 2022/2206 E. 2023/2151 K.

T.C.

SAKARYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/2206

KARAR NO : 2023/2151

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...)

ÜYE :... (...)

ÜYE :... (...)

KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :01/06/2022

NUMARASI :2020/545 Esas - 2022/489 Karar

DAVACI :ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ - ...

VEKİLİ :Av. ... - ...

DAVALILAR :1-... (T.C.No: ...) - ...

VEKİLİ :Av. ... - ...

:2-KKC MARMARAY İNŞAAT ADİ ORTAKLIĞI TİCARİ İŞLETMESİ - ...

:A-CENGİZ İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...

:B-KALYON İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...

:C-KOLİN İNŞAAT TURİZM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...

VEKİLİ :Av. ... - ...

DAVA :Rücuen Tazminat

DAVA TARİHİ :16/09/2020

KARAR TARİHİ :21/12/2023

KR. YAZIM TARİHİ :18/01/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı De Lage Landen Kiralama Şirketi'nin davacı şirket tarafından 06.01.2017 - 06.01.2018 vadeli, ... numaralı Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, sigortalı iş makinasının, başka bir vinç ile çekilmesi esnasında operatör hatası sebebiyle düşüp hasarlandığını, işbu durumun olay tutanağında imza altına alındığını, hasar dosyasının bağımsız ve tarafsız eksper tarafından incelenerek rapor oluşturulduğunu ve işbu kaza neticesinde sigortalıya 27.900-Euro hasar tazminatı ödendiğini, söz konusu hasar nedeniyle davalıların işbu zarardan TTK 1481. halefiyet hükümleri gereğince sorumlu olduklarını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 27.900-Euro'nun ödeme tarihi olan 15.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mezkur kazada, davalının “...” olan firması ile kaza arasındaki ilişkinin anlaşılamadığını, davalının mezkur kazada iş yapan vincin kaldırıldığı iddia edilen ... plakalı vincin ne sahibi, kullananı, ne de işleteni olduğunu, dava konusu olay ya da kaza ile ilgili davalının hiçbir hukuki ve fiili bağlantısı bulunmadığını, davalının olayda bir dahli olmadığı gibi bir kusuru ya da sorumluluğu da bulunmadığını, nitekim olay yeri şüpheli tutanağa bakıldığında da yapılan işlemin hukuki ve uygun bir işlem olmadığını, ilgili kazayı yapan vincin kimin mülkiyetinde ise mezkur kazadan sorumlu olanın da o olduğunu, olay ile ilgisi bulunmayan davalının davalı olarak gösterilmesi ve bir de malvarlığı hakkındaki ihtiyati tedbir tehdidi ile karşı karşıya kalınmasının hukuki değil ancak, sorumsuz bir dava ve talep olduğunu, davacının göle maya çalmak veya tutarsa misali gibi ihtimalli dava açtığını ve davalıyı dava ile tedirgin ettiğini, davalı ticaret ile uğraşmakta olup, üstelik iş yaptığı şirketlere kadar dava konusu olay gündeme getirilip, dedikodu yapıldığını ve davalının dahli olmayan kazadan sorumlu gibi talep ve dava ile muhatap olunulduğunu, kabul etmemekle beraber, kazda meydana gelen ve tespit edilen hasar miktarı fahiş olup, haddi layık olmadığını, yapılan ve tespit edilen meblağlar ile meydana gelen hasar arasında aşırı derecede uygunsuzluk bulunduğunu, diğer taraftan mevcut olayda davalı olmadığı gibi, anlatılan hadiseye bakılırsa tarafların kastı ya da ağır kusuru bulunmadığından dolayı, hukuki bir sorumluluk doğmayacağını, tüm bu nedenlerle davacının davasının ve taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, HMK'nın 6. maddesi hükmü doğrultusunda; mahkemenin işbu davaya bakma yetkisi bulunmadığını, davalı şirketlerin merkez adreslerinin "..." ..." ve "..." hudutlarında bulunduğundan mahkemenin yetkisine ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerini, davanın yetki bakımından reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davalıların oluşturduğu dava dışı KKC Marmaray İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi'nin yapım taahhüdü altında bulunan "Marmaray Projesi Cr3 Sözleşmesi Gebze-Halkalı Banliyö Hattı İyileştirmesi: İnşaat Ve Elektromekanik Sistemleri" projesinde, davalılardan ... / ... ve Nakliye firması ile Ortaklık arasında 25.11.2016 tarihli "Kiralık Araç - Makine (Vinçli Kamyon) Temini" Sözleşmesi akdedildiğini, yine, aynı projede dava dışı İglo Mekanik firması ile Ortaklık arasında 27.07.2017 tarihli Elektromekanik Sistemler / Mekanik İşleri" Sözleşmesi akdedilerek, söz konusu işin dava dışı firmaya tamamen / anahtar teslim olarak devredildiğini, onun yapım yükümlülüğü altında iş gerçekleştirilmekte iken, diğer davalıya ait araç ile dava dışı İglo firmasına ait araç arasında dava konusu olayın gerçekleştiğini, diğer bir deyişle, davalı ortaklığa ait şantiye sahası içerisinde sözleşmeleri ekte bulunan alt yüklenicilerin kendi aralarında yaptıkları bir iş neticesinde bir kaza vuku bulmuş olup, davalı ortaklığın dolayısıyla ortaklığı oluşturan şirketlerin konuya ilişkin herhangi bir dahli bulunmadığı gibi; herhangi bir illiyet bağının kurulmasının da mümkün olmadığını, bu nedenle, somut olayda davalılara ve ortaklığa herhangi bir kusur atfı mümkün olmadığından, davalılar açısından davanın dinlenme kabiliyeti bulunmadığından pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, olayın gerçekleştiği işe ilişkin olmak üzere, tüm hukuki ve cezai sorumluluğun diğer davalı firmaya ve dava dışı firmaya ait olduğunu, üçüncü kişinin kazaya ait zarardan sorumlu tutulabilmesi için kusurlu olması gerektiğini, sigortacının sigortalının yerine geçerek zarara sebebiyet veren kişilere husumet yöneltebilmesi için zararın teminatı kapsamında, zarar görenin dava hakkının olması, sigorta tazminatının ödenmiş olması gerektiğini, hiçbir kusur ve sorumluluğu bulunmayan davalıya, davacının sigortalısının dava açma hakkı bulunmadığından, davacının da halefiyet hakkına dayanarak işbu davayı açma hakkı kesinlikle bulunmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kayıt ve koşulu ile; rücu davasında faiz talebine hak kazanabilmek için, karşı tarafa usulüne uygun şekilde ihtarname tebliğ edilmiş olması gerektiğini, aksi halde, dava tarihinde temerrüde düşülmüş olacağından faiz de dava tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını, tüm bu nedenlerle yetki itirazının kabulü ile dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine; kesinlikle kabul anlamına gelmemek kayıt ve koşulu ile davalıların dava konusu kazanın oluşumunda hiçbir eylemi bulunmadığı gibi; hiçbir sorumluluğu da bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince; "... Davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hasar dosyasının bağımsız ve tarafsız eksper tarafından incelenerek rapor oluşturulduğunu ve işbu kaza neticesinde sigortalıya 27.900-Euro hasar tazminatının sigortalıya ödendiğini, söz konusu hasar nedeniyle davalıların işbu zarardan TTK 1481. halefiyet hükümleri gereğince sorumlu olduğunu, işbu dosyada alınan bilirkişi raporunun davacı lehine iken, gerekçeli kararda belirtilen hususlar yönünden ek inceleme yapılmaksızın reddedildiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalılar vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2022 tarih, 2020/545 Esas - 2022/489 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava;davacı sigorta şirketinin makina kırılması sigorta poliçesine istinaden dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelinin TTK'nın 1472. maddesi uyarınca zarar sorumlularından tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve yapılan yargılama sonunda; "...Mahkememizce yapılan yargılama, poliçe genel ve özel şartları ile yasal düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde; davaya konu Haulotte marka HA15IP model 2008730 seri nolu iş makinesinin asıl sahibinin Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi tarafından dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne kiralandığı, dava tarihinden önce davacı sigorta şirketi tarafından yaptırılan 11.01.2019 tarihli ekspertiz raporunda, "Finansal kiralama firmalarının yapmış olduğu kiralama sözleşmeleri hariç olmak üzere poliçede belirtilen iş makineleri veya diğer makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi dışındaki kişilerce kullanılması/ işletilmesi durumu poliçede aksi belirtilmedikçe rizikonun ağırlaşması sebebi olarak kabul edilecek olup sigortacının kanunun ilgili maddelerinden gelen hakları saklı olacaktır." şartına uyulmadığının tespit edilerek, takdirin sigorta şirketine bırakıldığı, davaya konu iş makinesinin sigortalı finansal kiralama şirketi tarafından kiralanmadığı, poliçe özel şartlarında da belirtildiği üzere ancak sigortalı tarafından üçüncü şahıslara kiraya verilmesi durumunda, meydana gelebilecek herhangi bir hasarın teminat kapsamında olduğu, yine poliçe özel şartlarına göre yer altı ve tünel inşaatı işlerinde oluşabilecek hasarların teminat harici olduğu, somut olayda ise hasarın Söğütlüçeşme İstasyonu Viyadük altında meydana geldiği, davacı vekili, TTK 1472. maddesi gereğince halefiyet kuralları kapsamında dava dışı sigortalıya ödediği tazminatın rücuen tahsilini istemekle birlikte, aslında davacı, sigorta poliçesine göre sigortalısı finansal kiralama şirketinin yapmadığı bir kira sözleşmesi ile dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne bırakılan davaya konu iş makinesinin hasarlanması nedeniyle teminat kapsamında olmayan bir borcu ödediği, davacının, TTK 1472. maddesi kapsamında rücuen tazminat davası açabilmesi için sorumlu olduğu bir borcu ödemiş olması gerektiği, somut olayda, davacı sigorta şirketi sorumlu olmadığı bir borcu ödemiş olduğudan davalılardan ödediği bedelin rücuen tahsilini isteyemeyeceği (Benzer mahiyette Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2021 tarih, 2019/490 Esas, 2021/1576 Karar sayılı ilamı), söz konusu kiralama işlemi dava dışı sigortalı tarafından finansal kiralama sözleşmesi yolu ile yapılmış olsaydı dahi, KKC Marmaray İnşaat Adi Ortaklığı'nın, KKC Marmaray Projesi CR3 sözleşmesi nedeniyle bir kısım işleri dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti ve diğer davalı ...- ...'a devrettiği ve taşeronluk sözleşmeleri yapıldığı, söz konusu sözleşmeler uyarınca; davalıların sigortalının 6102 sayılı TTK'nın 1429. maddesinde bahsi geçen, ''fiillerinden sorumlu olduğu kişiler'' niteliğinde oldukları ve bu hali ile de davacı sigorta şirketinin adı geçen davalılar aleyhine rücu isteminde bulunamayacağı (Benzer mahiyette Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 10/12/2018 tarih, 2018/527 Esas, 2018/1982 Karar sayılı ilamı) anlaşılmakla, aksi yöndeki bilirkişi heyeti raporuna iştirak edilmeyerek sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK.'nın 1472. maddesi;"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.

TTK m. 1429. maddesi,“(1) Sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlüdür” şeklindedir.

Diğer yandan, 25 Şubat 1967 tarihinde yürürlüğe giren "Makina Kırılması Sigortası Genel Şartlar"ının 16.addesinde ise;

"Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken sigorta ettiren yerine geçer. Sigorta ettiren sigortacının ikame edebileceği davaya yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye mecburdur. ",23. maddesinde ise;" Bu Genel Şartlara, varsa bunlara ilişkin klozlara aykırı düşmeyen özel şartlar konulabilir." hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı De Lage Landen Finansal Kiralama A.Ş. arasında 06/01/2017-06/01/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere" Makine Kırılması Sigorta Poliçesi" sözleşmesi kurulmuş olup, söz konusu poliçe ile dava dışı Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait Haulotte marka HA15IP model 2008730 seri nolu iş makinesi teminat kapsamına alınmıştır.

Poliçenin, “Hareketli Ekipmanlar Geniş Ek Teminatı Klozu başlığı altında; “Bu kloz ile Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları hükümleri ve poliçe şartlarındaki ve/veya eklerindeki diğer hükümler saklı kalmak kaydıyla. poliçeye ekli makine listesinde gösterilen müteharrik makinelerde çarpma, çarpışma, raydan çıkma, düşme, devrilme, yuvarlanma, toprak kayması, toprak çökmesi, kaya düşmesi, yangın, yıldırım, deprem ( kara ve deniz depremi, tsunami). yanardağ püskürmesi, sel, seylap, su baskım vb. çığ sebepleri ile meydana gelecek hasarlar..” teminata dahil edildiği, yine poliçede;

"Finansal kiralama firmalarının yapmış olduğu kiralama sözleşmeleri hariç olmak üzere poliçede belirtilen iş makineleri veya diğer makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi dışındaki kişilerce kullanılması / işletilmesi durumu poliçede aksi belirtilmedikçe rizikonun ağırlaşması sebebi olarak kabul edilecek olup sigortacının kanunun ilgili maddelerinden gelen hakları saklı olacaktır." şeklinde düzenlemelerin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Poliçenin "Rücu Hakları Özel Şartı"nın düzenlendiği kısmında,"Kiracı Bilgileri" adı altında; Kiracının dava dışı Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, mal cinsinin platform, bedelinin 237.855 EURO olduğu, vadenin 38 ay, başlangıç tarihinin 06.01.2017, bitiş tarihinin 06.03.2020 olduğu bilgilerine yer verilmiş,"Özel Şartlar" ın düzenlendiği bölümde ise,

"Bu poliçe ile sigorta edilen makine ve/veya makinelerin sigorta süresi içinde poliçede belirtilen sigortalı tarafından üçüncü şahıslara kiraya verilmesi durumunda,ilgili alt kira sözleşesinin varlığı durumunda sigorta teminatı aynı şartlarda olup,meydana gelebilecek herhangi bir hasarda sigortacının sorumluluğu aynen devam edecektir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamındaki hasar raporunda,gelen ihbar üzerine makinenin asıl sahibi olan Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketinin adresine gidildiği,söz konusu adreste çok sayıda "Platform Lift" makinesinin bulunduğu, firmanın "vinç kiralama" işi ile ilgili faaliyette bulunduğu, firma yetkilisinin, Leasing Firması (sigortalı De Lage Landen Finansal Kiralama A.Ş.) aracılığıyla satın aldıkları çok sayıda Akülü Eklemli Platform Lift Makinelerinden birini(dava konusu) başka bir firmaya( dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti) kiraya verdiklerini, o firmanında Makineyi (Platform Lift) Marmaray Projesinde bakım-onarım işlerinde kullandığını, kulanım sırasında başka bir yere nakledilirken başka bir taşeron firmaya (Davalı ... - ...) ait vinç yardımı ile kaldırılırken, lifti tutan 4 adet sapanın kopması sonucunda ağır şekilde hasarlandığını beyan ettiği ifade edilmiştir.

Sigorta kapsamındaki, Haulotte marka HA15IP model 2008730 seri nolu iş makinesinin asıl sahibinin Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, adı geçen şirket tarafından 14.11.2018 tarihli kiralama formu ile dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti'ne bırakılan makinenin, davalılar Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin oluşturduğu KKC Marmaray İnşaat Adi Ortaklığı ile dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 27/07/2017 tarihli metro inşaatı elektro mekanik sistemler ve mekanik işler alt (taşeron) sözleşmesi kapsamında kullanılmakta iken KKC Marmaray İnşaat Adi Ortaklığı ile diğer davalı ...- ... arasında 25/11/2016 tarihli kiralık araç-makine (vinçli kamyon) teminine ilişkin taşeron sözleşmesine istinaden adı geçen davalıya ait olduğu ileri sürülen ... plakalı mobil vinçten, 15/12/2018 günü meydana gelen kazada düşerek hasarlandığı, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına(De Lage Landen Finansal Kiralama A.Ş.) 15.04.2019 tarihinde 27.900,00.-EURO sigorta tazminatı ödendiği anlaşılmıştır.

Dosyada talimat yoluyla Makine Mühendisi ve Sigorta Hukuku uzmanı Bilirkişilerden keşfen alınan 24.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle,mevcut verilerden dava dışı De Lage Landen Finansal Kiralama A. Ş.’nin davacı firmanın sigortalısı olduğu bahsi geçen manliftin ya da kaldırma taşıma aparatının ya da aracının bu firmadan kiralanmış olduğu, olay özelinde davalı KKC Marmaray İnşaat Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi kusursuz olduğu, bahsi geçen 7.300 Kg ağırlığındaki lifti kaldırıp işletme içinde başka bir yere naklini yapan firmanın veya Bahadır Vinç ve Nakliye – ... firmasının, bu işlemler sırasında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 417, 6331 sayılı İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 4, 5, 10’da belirtilen hususlara riayet etmesi gerektiği, olayın 7.300 Kg ağırlığındaki liftin sapanla mobil vince tespit edilip yaklaşık -1- metre kaldırılması sonucu sapanların kopmasıyla makinanın düşmesi sonucu meydana geldiği, mobil kaldırma aracının bütün elemanları ile birlikte (kaldırmada kullanılan sapanlar da dahil) düzenli biçimde periyodik şekilde yetkin kişiler tarafından kontrollerinin yapılması ve de bu hususun raporlanması gerektiği, eğer, bahsi geçen mobil vinç düzenli biçimde sapanları dahil yetkin kişiler tarafından periyodik biçimde kontrol edilseydi, sapanın teknik durumunun belirleneceği, zamanında değiştirilmesi sağlanacağı, yükü kaldırmaya uygun özellikte sapan kullanılmasının temin edileceği, akülü eklemli platformun ya da liftin sapanlarının kopması ile düşmesi ve de zarar görmesinin söz konusu olmayacağı,olayın meydana gelmesinde veya liftin zarar görmesinde, davalı Bahadır Vinç ve Nakliye – ... firmasının tam veya tamamen kusurlu olduğu, olayın meydana gelmesinde davalı ... ve Nakliye – ... firmasına hizmet akdiyle bağlı çalışanların 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 19’a aykırı eylemlerinin rolü söz konusu olmadığı için kusurlarının da söz konusu olmadığı, teklif bedeli olan 31.585,49-Euro’nun piyasa koşullarına uygun olduğu ve de bundan sovtaj bedeli olan 585,49-Euro ile (31.585,49 - 585,49 = 31.000,00-Euro) muafiyet olan (%10) 3.100,00-Euro düşüldüğünde (31.000,00 - 3.100,00 = 27.900,00-Euro), davacı firma tarafından ödenecek bedelin 27 900,00-Euro olduğu, davacı firma tarafından sigortalıya 15.04.2019 tarihinde ödenen bu bedelin (27.900,00-Euro) yapılan piyasa araştırmasıyla piyasa koşullarına uygun olduğu, hasarlanan HA15IP Akülü Eklemli Platformunda poliçedeki listede yer aldığı, tüm bu hususlardan hasarın teminat kapsamında bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Yerel Mahkemece davacı sigorta şirketinin, sigorta poliçesine göre sigortalısı finansal kiralama şirketinin yapmadığı bir kira sözleşmesi ile dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti'ye bırakılan davaya konu iş makinesinin hasarlanması nedeniyle teminat kapsamında olmayan bir borcu ödediği, dava tarihinden önce davacı sigorta şirketi tarafından yaptırılan 11.01.2019 tarihli ekspertiz raporunda, "Finansal kiralama firmalarının yapmış olduğu kiralama sözleşmeleri hariç olmak üzere poliçede belirtilen iş makineleri veya diğer makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi dışındaki kişilerce kullanılması/ işletilmesi durumu poliçede aksi belirtilmedikçe rizikonun ağırlaşması sebebi olarak kabul edilecek olup sigortacının kanunun ilgili maddelerinden gelen hakları saklı olacaktır." şartına uyulmadığının tespit edilerek, takdirin sigorta şirketine bırakıldığı, davaya konu iş makinesinin sigortalı finansal kiralama şirketi tarafından kiralanmadığı, poliçe özel şartlarında da belirtildiği üzere ancak sigortalı tarafından üçüncü şahıslara kiraya verilmesi durumunda, meydana gelebilecek herhangi bir hasarın teminat kapsamında olduğu, yine poliçe özel şartlarına göre yer altı ve tünel inşaatı işlerinde oluşabilecek hasarların teminat harici olduğu, somut olayda ise hasarın Söğütlüçeşme İstasyonu Viyadük altında meydana geldiği, davacı vekili, TTK 1472. maddesi gereğince halefiyet kuralları kapsamında dava dışı sigortalıya ödediği tazminatın rücuen tahsilini istemekle birlikte, aslında davacı, sigorta poliçesine göre sigortalısı finansal kiralama şirketinin yapmadığı bir kira sözleşmesi ile dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti'ye bırakılan davaya konu iş makinesinin hasarlanması nedeniyle teminat kapsamında olmayan bir borcu ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de,

Somut olayda; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı De Lage Landen Finansal Kiralama A.Ş. arasında düzenlenen poliçeden, finansal kiralayanın dava dışı Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi olduğu,finansal kiralama sözleşmesinin vadesinin 38 ay olduğu, kiracı şirketin faaliyet konusunun "vinç kiralama" işi olduğu, bu nedenle 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununda (FKFFŞK) düzenlenen Finansal Kiralamanın:"bir finansal kiralama sözleşmesine dayalı olmak koşuluyla, bu kanun veya ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilen kiralayan tarafından finansman sağlamaya yönelik olarak bir malın mülkiyetinin kira süresi sonunda kiracıya devredilmesi; kiracıya kira süresi sonunda malın rayiç bedelinden düşük bir bedelle satın alma hakkı tanınması; kiralama süresinin malın ekonomik ömrünün yüzde sekseninden daha büyük bir bölümünü kapsaması veya finansal kiralama sözleşmesine göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerlerinin toplamının malın rayiç bedelinin yüzde doksanından daha büyük bir değeri oluşturması hallerinden herhangi birini sağlayan kiralama işlemini, ifade eder" şeklinde tanımlandığı, finansal kiralama sözleşmeleri sayesinde, şirketlerin, faaliyetleri için gerekli araç, ekipman ya da taşınmazları tek seferde büyük meblağlarda ödeme yapmadan, edinebilme ve ticaret yapabilme olanağı bulabildiği, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen taşınır ya da taşınmaz kira sözleşmelerinden amacı ve yasal unsurları itibarıyla farklı, atipik bir sözleşme türü olduğu, dolayısıyla yatırım finansmanı sağlama işlevi gördüğü, dava konusu iş makinesini finansal kiralama yoluyla sigortalıdan edinen dava dışı malik dava dışı Teknik Vinç Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketinin de, maliki olduğu vinçleri taşeronlara kiraladığı,söz konusu ticari faaliyetinin finansmanı için sözleşmeye taraf olduğu, bu hususun finansal kiralayan sigortalının da bilinmesi gerektiği, bu nedenle yerel mahkemenin, iş makinesinin sigortalı finansal kiralama şirketinin yapmadığı bir kira sözleşmesi ile dava dışı İglo Mekanik Otomotiv İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti'ye kiralandığından bahisle poliçe teminatı kapsamında olmadığı şeklindeki gerekçesinin yerinde olmadığı,

Ayrıca, poliçedeki" "Finansal kiralama firmalarının yapmış olduğu kiralama sözleşmeleri hariç olmak üzere poliçede belirtilen iş makineleri veya diğer makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi dışındaki kişilerce kullanılması / işletilmesi durumu poliçede aksi belirtilmedikçe rizikonun ağırlaşması sebebi olarak kabul edilecek olup sigortacının kanunun ilgili maddelerinden gelen hakları saklı olacaktır." şeklindeki düzenlemenin, makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi dışındaki kişilerce kullanılması/işletilmesi durumunun teminat dışı hal olarak belirlendiği anlamına gelmeyeceği, sigorta şirketinin meydana gelen hasardan dolayı poliçe hükümleri dairesinde doğrudan doğruya sorumlu olacağı, sigorta ettirenle onun dışında kalan ve onun rızasıyla (aksinin ileri sürülmediği) aracı kullanan kişiler arasında bir ayrım yapılmadığı, Poliçenin, “Hareketli Ekipmanlar Geniş Ek Teminatı Klozu uyarınca, poliçeye ekli makine listesinde gösterilen müteharrik makinelerde çarpma, çarpışma, raydan çıkma, düşme, devrilme, yuvarlanma, toprak kayması, toprak çökmesi, kaya düşmesi, yangın, yıldırım, deprem (kara ve deniz depremi, tsunami). yanardağ püskürmesi, sel, seylap, su baskım vb. çığ sebepleri ile meydana gelecek hasarlar..” teminata dahil edildiği,"Özel Şartlar" bölümünde ise, sigorta edilen makine ve/veya makinelerin sigorta süresi içinde poliçede belirtilen sigortalı tarafından üçüncü şahıslara kiraya verilmesi durumunda, sigorta teminatının aynı şartlarda olduğunun ve meydana gelebilecek herhangi bir hasarda sigortacının sorumluluğu aynen devam edeceğinin düzenlendiği,

Diğer yönden, TDK sözlüğünde "Köprü yol" olarak tanılanan "Viyadük" teriminin, bir vadinin ya da bir ırmağın üstünden karayolunun ve demiryolunun geçişini sağlayan, ayaklar üzerine oturtulmuş, yüksek ve uzun köprü olarak da tanımlandığı, dolayısıyla dava konusu kazanın meydana geldiği "viyadük altının" yer altı ve tünel inşaat sahası olarak değerlendirilemeyeceği, sonuç olarak davaya konu hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğu, davacı sigortacının TTK'nın 1472 ve Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlar"ının 16. maddeleri uyarınca ödediği tazminat miktarınca hukuken sigorta ettiren yerine geçeceği ve gerçekleşen zarardan dolayı sigortalısına ödediği tazminatı, kazada tam kusurlu olduğu anlaşılan davalı ...'dan rücuen talep etme hakkının bulunduğu,dosyaya ibraz olunan kusur/hesap raporunun kazanın oluşumundaki kusur durumlarına uygun, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, yerel mahkeme kararının dosya kapsamına uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında; 27.900-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden TL karşılığının 15/04/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile işleyecek faizi ile davalı Hüseyin Ayar (Bahadır Vinç)'dan alınarak davacıya verilmesine, diğer davalı KKC Marmaray İnşaat Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, Dairemizce yeniden esas hakkında karar verildiğinden, dava tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Euro efektif satış kurunun 8,92-TL olduğu, kabul edilen alacak miktarı olan 27.900-Euro'nun TL karşılığının bu miktar ile çarpılması sonucu hesaplanan 248.868,00-TL üzerinden davacı lehine vekalet ücreti ile davalı aleyhine nispi karar ve ilam harcının hesaplanması suretiyle yeniden aşağıdaki şekilde esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

I-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2022 tarih, 2020/545 Esas ve 2022/489 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

1. Davanın KISMEN KABULÜ İLE,;

A)Davalılar Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne (KKC MARMARAY İNŞAAT ADİ ORTAKLIĞI TİCARİ İŞLETMESİ ŞİRKETLERİ) karşı açılan davanın AYRI AYRI REDDİNE,

b)Davalı ...'a yönelik davanın KABÜLÜNE;

-27.900,00-Euro tazminatın fiili ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden TL karşılığının 15/04/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile işleyecek faizi ile davalı ... (Bahadır Vinç)'dan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,

c)Alınması gerekli 17.000,17-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 4.250,05-TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.750,12-TL'nin davalı ... (...)'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,

c)Davacının yaptığı toplam 2.690,90-TL yargılama giderinin 4.250,05-TL peşin harç ile birlikte davalı ... (...)'dan alınarak davacıya verilmesine,

ç)Davalılar Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile bu davalılara verilmesine,

d)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 39.330,20-TL vekalet ücretinin ... (...)'dan alınarak davacıya verilmesine,

e)Davalılar Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduklarından, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1-2-4 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 5.100,00.-TL vekâlet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalılar Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ödenmesine,

f)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2. İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Davacının yatırmış olduğu istinaf karar harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince kendisine iadesine,

b-Davacı tarafından yapılan İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı 220,70-TL ve istinaf kanun yolu masrafı 415,50-TL olmak üzere toplam 636,20-TL yargılama giderinin davalı ... (...)'dan alınarak davacıya verilmesine,

c-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Davacı tarafça yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının mahkemesince davacı tarafa iadesine,

e- 6100 sayılı HMK'nın'nın 359/4 maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/12/2023

...

Başkan ...

¸e-imzalıdır

...

Üye ...

¸e-imzalıdır

...

Üye ...

¸e-imzalıdır

...

Katip ...

¸e-imzalıdır

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*