Sakarya BAM 5. HD 2024/360 E. 2024/891 K.

T.C.

SAKARYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/360

KARAR NO : 2024/891

KARAR TARİHİ : 30/05/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/05/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA TARİHİ : 30/09/2021

KARAR TARİHİ : 31/10/2023

NUMARASI : 2021/702 Esas - 2023/1007 Karar

DAVACI : ... - ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : ... - ... ...

VEKİLLERİ : Av. ... - ...

Av. ... - ...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

HÜKÜM : Kararın kaldırılması-Gönderme

İSTİNAF EDEN : Davalı vekili

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.10.2020 tarihli sözleşme ile tarafların insansız hava araçlarında kullanılmak üzere bir takım parçaların argesinin yapılarak üretimi üzerinde anlaşma sağlandığı, sözleşme ile 3 yıllık üretim ve satın alma şartlarının detaylarında anlaşmaya varıldığı, ancak davalı şirketin ARGE kısmında ciddi paralar harcatıp üretime geçildikten bir süre sonra zorluklar çıkartmaya başladığı, ham madde tedariki ve davacıya yapılacak ödemelerde gecikmeler olduğunu, ilk 6 aylık üretiminin dahi ham maddesini zoraki bir şekilde geç teslim ettikleri, üretilen ürünleri ise teslim olmaktan kaçındığı, davalıya gönderilen ilk 6 aylık üretime dair faturaların ödenmemesi üzerine Gebze İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatıldığı, borçlunun yapmış olduğu icra takibine itirazın iptali ile alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilini, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ve davalı taraf arasında imzalanan sözleşmenin olduğu, ancak, davacının siparişe uygun olarak üretemeyeceğini bildirdiği ürünleri, iptal edilmiş olduğu bilgisi dahilinde bulunan bir süreçte, kendi kendine üretime geçmesi ve davalıya sorumluluk yaratması hukuka ve teamüle aykırı olduğunu, istenen sürede üretim yapamayacağını belirten davacının 31.05.2021 tarihinde, davacı tarafından mesai saatleri dışında, davalının fabrikasına teslim etmeye kalktığı ve teslim edemediği, davacı tarafından ihtarname gönderdilerek 3 adet fatura bedelinin tahsil edilmek istendiği, cevap ihtarnamesiyle faturaların geri iade edildiğini, kabul edilmediği, davacı uhdesinde avans olarak ödenen fakat iade edilmeyen 15.000 USD alacakları olduğu, bunun da istirdadını talep ve dava hakları olduğu, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Davanın kabulüne, davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/15257 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına; davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin kararı usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiği, dosyada hükme esas alınabilecek bir bilirkişi raporu bulunmadığı, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun davanın esası hakkında hiçbir hüküm içermediği, bilirkişi raporunun ilk sayfasında "...işin fiiliyatta gerçekleşip gerçekleşmediğinin teknik değerlendirme ile tespit edilmesinin uygun olduğu görüşüne varılmıştır" şeklindeki tespite rağmen yerel mahkemece bu hususun dikkate alınmadığı ve teknik bir inceleme yapılmaksızın eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğinden, karar dosya içeriğine usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiği, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının uhdesinde avans olarak ödenmiş 15.000 USD bulunduğu ve bu avansın tarafların yasal defterlerinde kayıtlı olduğu taraf ve 15.000 USD avans yönünden taraf defterlerinin birbirini teyit ettiği, bu avansın mahsup edilmediği bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olmasına rağmen bu husus da yerel mahkemece dikkate alınmadığı, hal böyle iken davacının iddiaları, ürettiği malların varlığı, niteliği ve niceliği ispata mahkum olduğundan bugüne kadar da fatura ve irsaliye örneği dışında hiçbir kanıt sunulamadığından ispat edilemeyen davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevap dilekçesinde; davalının haksız ve kötü niyetle ileri sürdüğü istinaf itirazlarının reddi ile yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, İtirazın İptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK,

3. Değerlendirme

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ile vekil edeni arasında insansız hava araçlarında kullanılmak üzere bir takım parçalarının argesinin yapılarak üretimi için 12/10/2020 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında arge çalışmaları yapılarak üretimin tamamlandığı, ancak davalının teslimden kaçındığı ve yapılan üretim bedelinin ödenmediği, davacının sözleşmeye istinaden edimini yerine getirdiği, borçlu hakkında Gebze İcra Dairesinde 2021/15257 esas sayılı dosya ile başlatılan icra takibine 06/07/2021 tarihli itiraz üzerine takibin durduğu, borçlunun yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğu, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirketin sözleşmeye aykırı sözleşmeye konu olmayan üretim yaptığı, davadışı BAYKAR firmasınca projenin sonlandırıldığının davacı yanca bilinmesine rağmen sözleşmeye konu üretim yapıldığı, böylece sözleşme kapsamında davalı yararaına yapılan iş olmadığı gibi iş için fazla ödenen avans bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece mahkemece; davanın kabulü ile; Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/15257 sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi üzerine davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Taraflar arasında 12/10/2020 tarihinde yapılan sözleşmeyle BAYKAR A.Ş tarafından imal edilen BAYKAR TB2 ve ... uçak modelleri için Buz Kırıcı üretimine ilişkin birim fiyatlı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, sözleşmede işin tarihlerinin 01/01/2021-30/06/2024 tarih aralığının belirlendiği, taraflar arasında ihtarlaşmanın olduğu, davacı şirket tarafından Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/15257 esas sayılı dosyası ile, davalı Tekno A.Ş aleyhine 02/07/2021 tarihinde 3 adet faturaya dayalı 491.984,48 TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun icra takibine 06/07/2021 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu, davacı 491.984,48 TL dava değeri belirtilerek itirazın iptali ve takibin devamı için eldeki davayı açılmıştır.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Taraflar arasında, BAYKAR A.Ş tarafından imal edilen BAYKAR TB2 ve ... uçak modelleri için Buz Kırıcı üretimine ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır. Taraflar arasında imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde öngörülen "eser sözleşmesi" ilişkisi kurulmuş olup, TBK'nın 470. maddesi uyarınca; eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinde yüklenicinin edimi eseri iş sahibinin amacına uygun fen ve tekniğine uygun olarak teslim etmek, iş sahibinin edimi ise iş bedelini ödemektir. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur. Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği borcunu sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin işi eser sahibinin yararına olacak şekilde yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.

Ayrıca, bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen faturadaki alacakla ilgili olarak, süre geçtikten sonra iade edilmesi veya ticari defterlere kaydedildikten sonra iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir. İtiraz süresi geçtikten sonra, faturaların doğrudan iade edilmesi veya iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır.

Her ne kadar yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

1. Davalı taraf dosyaya faturanın iadesine ilişkin Beyoğlu 8. Noterliğinin 25/06/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı iadesini sunmuş olup, öncelikle takibe konu faturaların kesinleşip kesinleşmediği belirlenmelidir.

2. Ayrıca, faturanın kesinleşmemesi durumunda değerlendirilmek üzere, takibe konu yapılan faturada belirtilen iş kalemleri yönünden konusunda uzman teknik bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davacının dava ve takip dayanağı faturada belirtilen işleri yapıp yapmadığı, yapılmış ise faturayla uyumlu olup olmadığı tespit edilmeli, davacının sözleşme kapsamındaki yaptığı iş ve imalâtların sözleşme fiyatlarına göre bedelinin ne olduğu konusunda denetime elverişli rapor alınarak belirlenmelidir. Mahkemece, bu yönlü araştırma, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken, dosyada bulunan e-mail yazışmaları, sözleşme, ihtarnameler değerlendirilerek, bu şekilde dava konusu faturaların kesinleşip kesinleşmediği belirlenmeli, faturanın kesinleşmediğinin tespiti halinde, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca eser sözleşmesine konu imalatlarının ne şekilde üretileceğinin belirlenmeli, davacı yanca imal edildiği belirtilen ürünler üzerinde keşif yapılarak ürünlerinin sözleşme hükümlerine uygun üretilip üretilmediği, teslime hazır olup olmadıkları, sözleşmeye uygun üretim olması halinde sözleşmede belirlenen birim fiyatlar üzerinden yüklenicinin hakedişi belirlenmeli, bu belirleme yapıldıktan sonra davalının avans ödeme savunması da değerlendirilerek, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle; davalının diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalının istinaf başvurusunun KABULÜNE,

1. GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 31/10/2023 tarih, 2021/702 E . 2023/1007 K sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2. Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. Davalı tarafça yatırılan istinaf nispi karar harcının (8.450,00 TL) istek halinde iadesine,

4. Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5. İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6, maddesi gereğince KESİN olmak üzere 30/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalı

...

Üye

...

¸e-imzalı

...

Üye

...

¸e-imzalı

...

Katip

...

¸e-imzalı