Karar Detayı

T.C.

SAKARYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/644

KARAR NO : 2024/1066

KARAR TARİHİ : 04/07/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA TARİHİ : 28/10/2021

KARAR TARİHİ : 18/01/2024

NUMARASI : 2021/691 Esas - 2024/37 Karar

DAVACI : ÇAMSAN ENTEGRE AĞAÇ SAN TİC AŞ - [VKN: ...] - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : 1-SAKARYA ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ AŞ - [VKN: ...] - ...

VEKİLİ :Av. ... - ...

DAVALI : 2- SAKARYA ELEKTRİK DAĞITIM AŞ - [VKN: ...] - ...

VEKİLLERİ : Av. ... - ...

Av. ... - ...

Av. ... - ...

DAVA : Alacak (Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan)

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

İSTİNAF EDEN : Davalı Sedaş vekili - Davalı Sepaş vekili

Taraflar arasındaki Alacak (Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı Davalı Sedaş vekili ile Davalı Sepaş vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı şirketin elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak amacı ile Ocak 2012(dâhil) - Aralık 2015 (dahil) dönemleri arasında, ... ve ... (Hendek OSB) tesisat/sayaç/abone numaralı dağıtım sistemine bağlı elektrik aboneliği kapsamında davalı şirketlerin her birinin ilgili dönemi kapsamında davalı ve üçüncü kişi elektrik tedarik şirketlerinden kdv bedeli dahil toplam 100.000,00-TL'lik Elektrik Enerjisi satın aldığını, bu kapsamda davalı şirket tarafından faturalar düzenlendiğini, davalı şirketin, davacının satın almış olduğu elektrik enerjisinin miktarını tespit etmek ve faturalandırmak üzere sayaç okuma, faturalama gibi diğer hizmetler hizmetler karşılığında “Perakende Satış Hizmet Bedeli”, ”Fatura/Sayaç Okuma/Hizmet Bedeli” olarak tahsil ettiğini, ancak bu “Perakende Satış Hizmet Bedeli”, “Fatura/Sayaç Okuma Hizmet Bedeli” hem yasal düzenlemeler hem de akdedilen sözleşmeler uyarınca, sabit bir ücret olması gerekirken davalı şirketçe doğrudan ve üçüncü kişi elektrik tedarik şirketleri üzerinden, tüketilen enerji miktarı kwh üzerinden nispi olarak, sözleşmelere, yargı kararlarına aykırı olarak fazla tahsilat yapıldığını, davalı şirketlerin PSHB'nin tahsili kapsamında da; tarafların her biri için ilgili oldukları faturalarla sınırlı olmak üzere ve birlikte tahsil ettikleri dönemlerle ilgili müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ayrıca PSHB'nin yer aldığı fatura hesaplamalarında ve diğer fatura kalemleri hesaplamalarında tarife birim bedelleri, sözleşme indirim oranları ve endeks verilerine uygun olmayan hesaplamaların olduğunu, doğru ve tam bir alacak hesabının yapılması gerektiğini, alacak hesabı yapılırken TEDAŞ kayıtlarının, endeks değerlerinin bilinmesi ve EPDK tarife tablolarına göre formülüze edilmesi gerektiğini, TEDAŞ tarafından sistem kullanım bedellerinin diğer fatura kalemleri tutarlarının öğrenilmesi gerektiğini, bu bedellerin davalı şirket tarafından düzenlenen fatura muhteviyatına göre incelenmesi ve dava miktarının buna göre tespit edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile yargılama masraflarının ve sair tüm masrafların davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SEPAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanca, ... ve ... tesisat/sayaç numaralı aboneliklerine ilişkin olarak 2012 Ocak - 2015 Aralık aylarına ait faturalar kapsamında (Perakende Satış Hizmet Bedeli) PSH bedelinin ve KDV tutarının tahsili talebiyle ikame olunan işbu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu ve davanın reddinin gerektiğini, kabul manasına gelmemek kaydıyla, davacı yanın talep ettiği alacaklar zamanaşımına uğramış olduğunu, davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiğini, davalı SEPAŞ'ın faaliyetlerini EPDK nın çıkardığı mevzuat dahilinde gerçekleştirdiğini, husumetin EPDK kurul kararlarını uygulayan perakende satış şirketine yöneltilmesinin hukuka ve kanunlara aykırı olduğunu, 01.01.2013 öncesi alacak talebi bakımından davalı SEPAŞ'a yöneltilmesi mümkün olmadığını, davacının kendisine tebliğ edilen faturalara herhangi bir itirazının söz konusu olmadığından fatura içeriğini kabul edildiğini, davacının faiz taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava etmiştir.

Davalı SEDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davaya konu edilen alacak ve fer'ileri zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, davalı SEDAŞ şirketine karşı husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, kısmi bölünme sözleşmesi ile perakende satışa ilişkin tüm hak ve yükümlülüklerinin diğer davalı SEPAŞ'a devredildiğini, bu tutarlardan davalı şirketin sorumlu olmasının mümkün olmadığını, dava konusu tutarlardan davalı SEDAŞ şirketinin sorumlu tutulmasının hukuken kabul edilemez olduğunu, ayrışmanın gerçekleştiği 2013 yılı öncesinde ya da sonrasına dair PSH'nin iadesi talebi için muhatap tarafın SEPAŞ olduğunu, davacı tarafından dava konusu tutarların perakende satış faaliyetinden kaynaklandığını, davanın TEDAŞ'a ihbarı gerektiğinin talep olduğunu, dağıtım şirketlerinin EPDK kurul kararlarını uygulayıp uygulamama gibi bir keyfiyete sahip olmadıkları gibi kurul kararlarına aykırılık halinde dağıtım şirketlerine ağır yaptırım uygulanacağının gerek 4628 gerekse 6446 sayılı kanun'larda yer alan hükümler ile sabit olmakla 875 sayılı kurul kararının, kwh üzerinden PSHB'sinin alınmasını öngören 2,3,4,5,6 ve 9 numaralarında yer alan usul ve esaslar ile düzenleyici işlemlerin iptal edilmediğini, PSH fiyatı ile sayaç okumaya ilişkin PSH fiyatı birbirinden farklı olduğunu, kabul ve ikrar manası taşımamak kaydıyla, davacının davasına dayanak kıldığı danıştay kararında, 2011 yılı çeyrek dönem tarife kurul kararlarının yalnızca ilkine (28.12.2010 tarih ve 2999 sayıldı) dava açıldığını, bu kurul kararından sonra yayımlanan ve sonraki çeyrek dönemlerin tarife tablolarını içerir kurul kararlarına karşı iptal istemi ile dava açılmadığının görüldüğünü, davacının alacak talebinin haklı olsa dahi dava konusu edilen dönemde serbest tüketici niteliğinin haiz olup olmadığının EPİAŞ'tan sorulması gerektiğini, EPDK'nın perakende satış hizmet bedelinin tüketicilerden tahsilinin dayanağının, fonsuz elektrik tarifelerinin onaylandığı kurul kararları olduğunu, bu nedenle alınan bedellerin hukuka aykırı olduğunun saptanmasının yanlış olduğunu, perakende satış hizmet fiyatı ise kwh üzerinden hesaplanarak tahsil edildiğini, davanın davacının katılımcısı olduğu organize sanayi bölgesine ve davacının tedarikçisi olan Aksa Elektrik Satış Anonim Şirketi'ne ihbarının gerektiğini, kabul ve ikrar manası taşımamak kaydıyla bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiğini, davacının faiz talebi haksız ve dayanaksız davanın reddini, dosyanın EPDK mevzuatına hakim bilirkişiler tarafından yerinde inceleme yapılmak suretiyle değerlendirilmesini, yargılama masraflarının ve sair tüm masrafların davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;

" Davanın KABULÜ ile; Davacı tarafından Ocak 2012(Dahil) – Aralık 2012 (dahil) dönemi için fazladan ödenen KDV dahil toplam 175.349,17-TL perakende satış hizmeti bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş.'den, Ocak 2013(Dahil) – Mayıs 2013 (dahil) dönemi için fazladan ödenen KDV dahil toplam 83.547,92-TL perakende satış hizmeti bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı Sakarya Elektrik Perakende Satış A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Davalı Sedaş vekili ile Davalı Sepaş vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SEDAŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının alacak talebinin haklı olduğunu kabul ve ikrar manası taşımamak kaydıyla, davaya konu edilen alacak ve ferileri zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini ve talep olunduğu halde, yerel mahkeme tarafından zamanaşımı itirazının dikkate alınmaksızın verilen kararın kabulünün mümkün olmadığını, yerel mahkemenin husumet itirazlarının reddi yönündeki kararının da hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili olduğu şirkete karşı husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, kısmi bölünme sözleşmesi ile perakende satışa ilişkin tüm hak ve yükümlülükler, diğer davalı sakarya elektrik perakende satış a.ş.’ye devredildiğini, bu tutarlardan müvekkili olduğu şirketin sorumlu olmasının mümkün olmadığını, yerel mahkemenin 2021/691 E. 2024/37 K. sayılı ve 18.01.2024 tarihli kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SEPAŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece dava tarihinden itibaren ticari avans faizine hükmedilmişse de ilgili kararın haksız olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte faizin karar tarihinden itibaren uygulanacağı şeklinde hüküm kurulması gerekirken, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, diğer yandan Davacının dava konusu miktarı ıslah dilekçesi tarihi 27.12.2023 olup, dava açılış değeri ise 100.000 TL olduğunu, Mahkemece, belirsiz veya kısmi alacak davası açılmasının mümkün olduğu kabul edilse dahi, dava miktarının ıslah edilen kısmı için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilebileceğini, kararın bu yönüyle haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava kapsamında alınan bilirkişi raporları denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bilirkişi raporlarında, davaya dayanak alınan "danıştay kararları" hatalı değerlendirildiğini ve lafzı yorum ile "bir tüketici limiti geçti ise serbest tüketicidir." şeklinde haksız yorumda bulunulduğunu, istinaf talebimizin kabulü ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.01.2024 tarihli 2021/691 E. ve 2024/37 K sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Alacak (Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava, elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı, 2012 Ocak(Ocak ayı dahil) - 2015 Aralık(Aralık ayı dahil) dönemi arasında ... ve ... tesisat/ sayaç/ abone numaralı elektrik aboneliği kapsamında tahsil edilen elektrik faturalarında yer alan perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli ile bu bedeller üzerinden tahakkuk ettirilen KDV'den fazla tahsil edilen kısımların davalılardan tahsilini talep etmektedir.

2006-2011 yıllarında EPDK'nın 24.08.2006 tarih 875 Sayılı kararı ile PSH ve sayaç okuma bedelleri nispi olarak kWh esas alınmak suretiyle tahsil edilmiş olup, Danıştay 13. Dairesinin 06.04.2011 günlü ve 2008/2695 Esas 2011/1368 Karar sayılı kararı ile EPDK'nın 875 Sayılı Kurul kararının ekinde yer alan 20 dağıtım şirketi için gelir gereksinimi hesaplanması ve tarife metadolojisinin perakende satış tarifesinin geçiş döneminde uygulanmasına ilişkin 2.Bölümün B bendi "...sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone gurubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı, bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiğinin ortada olduğu, kaldı ki buna ilişkin maliyetlerin metadolojisinin 1.bölümünde abone başına sabit bir ücret olarak belirlendiğinin açık bir şekilde belirtildiği..." gerekçesiyle iptal edilmiştir. Anılan iş bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24.05.2012 tarih ve 2011/1901 Esas 2012/798 Karar sayılı ilamı ile "...davacı şirketin ürettiği elektriği serbest tüketicilere sattığı ve perakende satış hizmet tarifesinin kWh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın serbest tüketiciler yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasında bulunulduğunun anlaşıldığını, bu durumda davacının dava konusu işlemlerin iptali isteminin serbest tüketicilere yönelik olduğu dikkate alındığında Daire kararının da "serbest tüketicilerle" sınırlı olarak uygulanacağı..." gerekçesiyle düzeltilerek onanmıştır.

Bilahare Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 28.12.2010 tarih ve 2977, 2978, 2979,2980, 2981, 2982, 2983, 2984, 2985, 2986, 2987, 2988, 2989, 2990, 2991, 2992, 2993, 2994, 2995, 2996, 2997, 2998, 2999 sayılı ve 29.12.2010 tarih ve 3002 sayılı kararları ile Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1, 3, 4 ve 11. maddelerinin ve Elektrik Dağıtım Bölgelerinde Uygulanacak Fiyat Eşitleme Mekanizması Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay 13. Dairesince verilen 31.03.2015 tarihli ve Esas: 2011/691 - Karar: 2015/1262 sayılı ilamda; "…Bu durum karşısında, perakende satış hizmeti fiyatının abone başına sabit bir ücret olarak uygulanması gerektiğinden aksi yönde hüküm getiren, dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen 11. maddesinde ve dava konusu kararların bu Yönetmelik maddesi hükmünün yansıtıldığı kısımlarında hukuka uyarlık bulunmamaktadır…" gerekçesiyle Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 11. maddesinin ve dava konusu kararların bu Yönetmelik maddesine göre tesis edilen kısımlarının serbest tüketiciler yönünden iptaline, diğer kısımlara yönelik davanın ise reddine , …oybirliğiyle karar verildi." şeklinde hükme yer verilmiştir. Söz konusu karar, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 22.11.2017 günlü, E:2015/3455, K:2017/3790 sayılı kararı ile onanmıştır.

İptal edilen idari işleme bağlı olan diğer işlemler de ortadan kalkar. İptal kararlarının bu özelliği, dava konusu idari tasarruftan önceki hukuki durumun sağlanması gereğinden kaynaklanmaktadır. Bir başka ifadeyle, iptal kararları; iptal edilmiş olan idari işlemi hukuk aleminde hiç doğmamış hale getirmektedir. Bununla birlikte, iptal kararları herkes bakımından geçerlidir. Aynı idari işlemin iptali amacıyla başkalarının da iptal davası açmasına gerek bulunmamaktadır. İptal kararı, davacının yanı sıra iptal olunan idari işlemin etkide bulunduğu diğer kimseler hakkında da hüküm ifade etmektedir(Danıştay 2. Dairesinin 12/12/2011 tarihli ve 2011/7654 sayılı kararı da aynı yöndedir).(Yargıtay 3. HD 2019/2710 Esas, 2019/10461 Karar )

6719 Sayılı yasayla değişik 6446 Sayılı yasanın 17.maddesinin d bendinde perakende satış tarifeleri tanımlanmış ve dava konusu PSH'de bu tarife içine alınmış olmakla birlikte bu hükümler serbest tüketici olmayan aboneler için geçerli ve bağlayıcı niteliktedir. EPDK'nın PSH bedelinin tahsili yönündeki Kurul kararını İdari Yargıda serbest tüketiciler yönünden iptal edilmiş olmakla, serbest tüketiciler için dava konusu 2012 - 2015 dönemi için PSH bedeli ve sayaç okuma bedelinin tahsiline olanak sağlayan bir Kurul kararı söz konusu değildir

Yapılan bu açıklamalar kapsamında mahkemece denetlemeye elverişli ve gerekçeli olarak düzenlenen 4.9.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, davacının serbest tüketici konumunda olduğu, EPDK tarafından 2011 yılı sonunda belirlenen sayaç okuma bedelinin OG abonesi başına 4,16 TL olarak belirlendiği, uygulanmış 2011 yılı tarifeleri kapsamında sayaç okuma bedeli dışındaki diğer PSH hizmet bedelleri, sayaç okuma bedelinin 0,362/0,104=3,48 katı olduğu, buna göre davacıdan tahsil edilmesi gereken maktu psh ve sayaç okuma bedelinden fazladan tahsil edilen nispi bedellerin mahsubu neticesinde davalı Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından Ocak 2012(Dahil) – Aralık 2012 (dahil) dönemi için KDV dahil toplam 175.349,17-TL, davalı Sakarya Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından ise KDV dahil toplam 83.547,92-TL fazladan psh ve sayaç okuma bedeli tahsilinin yapıldığı, yapılan bu tahsilatların yasal olmayıp davacıya iadesi gerekeceği, tahsil tarihi ile dava tarihi arasında 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, tacir olan taraflar yönünden ticari avans faizine hükmedilmesinin yerinde olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması nedeniyle dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin de yerinde olduğu anlaşıldığından mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, mahkeme kararı yerinde görüldüğünden, davalı vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalılar Sedaş ve Sepaş vekillerinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1/b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2. Davalı Sepaş yönünden alınması gerekli 5.707,16 TL karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 1.285,85 TL nin adı geçen davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)

3. Davalı Sedaş yönünden alınması gerekli 11.978,11 TL karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 7.556,80 TL nin adı geçen davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)

4. İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran davalılar üzerinde bırakılmasına,

5. Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6. İstinaf kararının yerel mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.362/1-a maddesi uyarınca 04/07/2024 tarihinde KESİN olarak karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalı

...

Üye

...

¸e-imzalı

...

Üye

...

¸e-imzalı

...

Katip

...

¸e-imzalı