Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/226 E. 2024/240 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/226 Esas - 2024/240

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/226 Esas

KARAR NO : 2024/240

HAKİM : ...

KATİP : ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : (-HASIMSIZ)

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 19/04/2024

KARAR TARİHİ : 26/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 26/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu çek defterinin sahibinin ...'nın, davacı ...'nın müteveffa eşi olduğunu, kendisinin pandemi sırasında Coronaya yakalanarak rahmetli olduğunu, mirasçılık belgesinin ekte gönderildiğini, davacının rahmetli eşi vefat edene denk güpür -brode imalatı işi ile uğraştığı bu alanda ticaret yapmakta olduğunu, dolayısıyla aktif bir tacir olarak bankalar ile çalışmakta ve çek gibi alternatif ödeme araçlarını da kullanmaktaydı. İş bu davaya konu olan ve zayii nedeniyle iptali istenen çek defterinin de bu dönemde kullanıyor olduğunu, tacirin çeki nitelikli Türkiye İş Bankası Adapazarı / Sakarya Şubesi'nin ... numaralı çek hesabı üzerinden ... tarihinde basılmış olan ve ... tarihinde banka müşterisi olan müvekkilin müteveffa eşine verilmiş olan çek defteri olduğunu, davacının eşi rahmetli olduktan bir süre sonra, eşinin ilişki kurmuş olduğu banka ve diğer kamu kurumları ile eletişime geçmiş, eşinin vefat ettiğini bildirmiş olduğunu, kendisinden yapılması gereken işlerin veya sunulması gereken belgelerin ne olduğunu öğrenerek talepleri en kısa sürede yerine getirdiğini, Türkiye İş Bankası Adapazarı / Sakarya Şubesi yetkilileri tarafından kendisine ulaşılan müvekkil, teslim etmiş olduğu çek defterinin bir yaprağının bulunmadığını öğrenmiş olduğunu, davacının rahmetli eşine ait eşya ve evrakların tümünü kontrol etmiş ancak herhangi bir çek yaprağına rastlamadığını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi davacı açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle; öncelikle Türkiye İş Bankası Adapazarı / Sakarya Şubesi'ne müzekkere yazılmasını ve ödeme yasağı konulması yönünden tedbir alınmasını, Türkiye İş Bankası - Adapazarı / Sakarya Şubesi'nin davacı ...'nın müteveffa eşi ... adına kayıtlı, ... nolu çek karnesinin 6000,00-TL tutarındaki 1 Adet kayıp çek yaprağının zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;''

(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)

Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa;

Dava TTK m.818/s yollaması ile TTK m.757 v.d. gereğince zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK m.818/1-s bendinin atfı sonucu m.757 - 764 kapsamında çek iptali davası açma hakkının keşideciye değil hamile verilmiş bir hak olduğu, dava dilekçesi incelendiğinde davaya konu kaybolduğu iddia edilen ve iptali istenen çekin çek yaprağı olduğunun anlaşıldığı, çek defterinin sahibinin davacının eşi muris İsmet Kaya olduğu, muris ...'nın keşideci olduğu, keşidecinin çekin iptalini isteyemeyeceği ve muris keşidecinin eşi davacının da aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Benzer mahiyette İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 17.06.2021 Tarih 2021/1048 Esas 2021/930 Karar sayılı ilamı)

Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1. d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,

5. Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince davacı vekiline tebliğine,

Dair; davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 26/04/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı